Skip to main content

Full text of "Garuda Purana By Pt. Shriyukta Panchanan 1990 Kolkata Jangamwadi Math Collection"

See other formats


ध 


ध < ४ = ४ "रर शोके 


` , ककर 
~ ० 





@.22 › 227 1182 
} 612. 


\/९ 1 < 758 < 
7 > ८ ~ [2८८ >) 59 





© >+ ५ = ८ 


न त 


{ ५८ / [र र, 





त त ज क = च = सि ज = जः ककः 
= = = = 0 त त क 


311९1 4^06^0060 19114५0 ९0110 ५।१५।५५४५५0०।९ ु 
((18२^रि) 
५११७0010, १९१9) | 


9७99७99 


06886 (कता) {05 ४८6 091 0 006 16 0216 1291 5111066 
0०५९५४८९ ४0८76 ५५1 5 0060 1/~ 0 08४ 


जा अ) कक्‌ 


¢ 
¶ 


~ = 


4 नः 
१५ ^ | ;: 4 = 
४ श =, क 
“>^ | ४ = "वकः, 
व ति ` 
त 3 शी ॥ 
# ८ क च ॐ 
च, क 
क के क ः ५ शन 4 
१, ् गक ई ~ 
ॐ † क द) ५ = ४ १, 
ह न ५ 
1 
(कायना ज्य क [1 र प ९1 
भ ड ॥ 
शशः = #ि 
6 ॥ ^ 
४ |) = ~, 
५ 
च 





0.0 48008117\/86| ॥/81 ०॥&०0॥. 


च न, , 
। ॥.^ {9 
# इन *, 


(न 


॥ 
| ध । 
११९.) # ५१ 
#^. , ४.०. ५ १५ भ ५ 
क्ष ४, 
११ ५१४३, 
भ्र 


= 


ए १ 





नौ १ च 
~~ 
== 





जक, क 


+ + 

क-। ५ 
४ ४ १, ० 
न ~ + 


॥ 


न 
*५ 


के किः कका के त ति । क ` त तः ज चक = 1 
^ क (0 


न 


= = = ककि = 


2 
# 
== की + 
४ = 


(त्‌ न र # 
तु श ल 
क 6 "1 ११) 
` + ट ५० ब ॥ 
(दात ~~. 
५ १1 ती ग्य क 
क गद्‌ दुक १५ 


महषि-पौवैदन्यास- 


(९ ~ 
ङुष्णद पायनं- 


जै 


प्रणोतम्‌ । 


„ 
2.८1 । 
०६. क 
; 1 
1 । 


ता 


पर्डितवरश्रोयुक्तपजञ्चाननतकैरल्नेन 


कप 
# 


जि 
र) र 


सम्पाडितम्‌। 





` [ल 

हि ` 

त 
4 

ट 1 
प त: 
ॐ 
क 

छि 

% 

£ 

(रि 

[यि 

[स 

छि 


कङिकाताराजधान्याम ` 


प्त 


वङ्वासौ-ोम-भेसिन-यन्ते 


्रोञ्जरुणोदयरायेण 


 कलुटोलाष्टौटस्थित ३७।९ नं वद्वा 


च 





मुदितं प्रकाशित । 





॥ ।। न छ बे, चै च 

का ० ~ = 
चा 6 2 2 न+ ष ॥ 

ज 4 अ 4; 





कः २ = ~ 
् 4.4 = + > ॐ + 
[~> "प 4 
वि न थ =. > ॥ 
भ कैक क ३4 
= चि 


9०४1 . 


न इ - -ध 


केः 


((.0- 48/108111\/80। 1211 (0661011. 01011266 0\/ €©७80 


ऋ , कः 


प र 


^ न 
~~ ड ॥ 
५ | ? 
# क त 


ॐ१। 140640611२[1 ४1511५५ ९॥^00‰4 

1१॥५।१॥ 31४1454 ५ 1४ ५६५॥५९।५०।९ 
| | 18२५१९१. 

२०762719/361 1129, ४८९२८49, 


£ 9. „4 | ~{ 2 


((.0- 181048111\/820॥ 48111 (0166101). 10411260 0# €810401॥1 ` 





वेदव्यासमदर्पिवाद्यसुधा निष्यन्दलोलानदो- 

नानावात्तमिदं एराणममलं नाम्ना एनर्गारुडम्‌ । 

अस्मिन्‌ सम्यगुपरैति यो निएणएतां मोदान्धकारच्छिदं 

' शासरायेः सकलो हि तस्य रखनारङ्गाङ्गने रिङ्ते ॥ 

उनेकदेवाचैन-सपेविदया- 
स्तस्य सासुद्धिक च्योतिषतन्तरवादाः। 

तौयांतुभावो नय-य गसासै 
च्छन्दः खति-खादविधि-त्रतानि ॥ 5 


चिकिद्सित-व्याकरशेति्ासाः - 
प्ञाुसारा गणना विचित्रा । ` | 
ब्रह्मप्रमा रत्रपरौत्षणादि “` 

निरूपितं गास्ङ्पूव्वखण्डे ॥ 


# १ चै 


शमनभवनयानं गर्मवासो नराणां 
विविधनरकवात्तां खाद्दानानि दादः 
कु णनरददनञ्चेवमास्दिभिवाचचजाते- --*. 
विंलस्ितिमतिरग्यं रासडपरतग्डम्‌,॥. ^. 


प्रेतपञ्चकदत्तान्तो बशुवाहनचैंितम्‌ । 
पणेमानुषदादा दि पोनसक्तयस्य गोचरः ॥ 


बोध्यसंस्कारदा्थाय विषिताः एनसक्तयः। | छ. 
- स्थूणानिखननन्यायात्‌ ततो दोषो.न कन ॥ ` 


के 4 
ऋ, ह 
तो [त 


आस्थाय कापिलतनुःदरिरेकभेव 

वाच्यं एनः एनरवोचत सांख्यशास्ते । 
खंस्वारदादस॒मुपपादयित महान्तः ` 
शिच्चाथिनामनुसरन्ति हि रौ तिमेनाम्‌ ॥ 


† ष्क 





20.0- 42108111\/26| |/81|1 (0॥661100. 0101260 0४ 6810011 ५४ ५ रः अ स 





| [ य 
दन्तिणापथभवेन केनचित्‌ 
सौनरत्तयपरिदारपूव्वकम्‌ । ` 
गास्डो विरचितस्तु सग्रदः 
परेतखण्डमिति मुद्धितोऽबु्धः ॥ 


एनां विपत्तिमपनोदयितु प्रयत्ना- 
हाद्य दुलभएरातनएस्तकानि । 
खम्यग्विलोक्व करतपाठविचारचास्‌ 
मुद्राङ्कितं सकलमेव एराणमेतत्‌ ॥ 


स्रौवौरसिंहविदुषा विदुषा च धौरा- 
नन्देन भोधितमिदं बद्धयत्र पूवम्‌ । 
भोति परां यरि विधातुमलं बुधानां 
तद्धाविनौ सफलतासदतिखरमस्य ॥ 


खञ्यादकस्य 


मट्पक्लीनिवासि- 


प्रौपच्चाननदेवशखं णः । 


, (€.0- 48/1048111\/80| 1810 (0661101. 1411260 0 6810011 


~= 
ण ` थ 


ॐ. 
च 


म 
प क 1 778 


[ । 
॥ि 
"= ॥ र | 
ऋं - 4 ३ र ८८ # ` (3 चै ४ ४ | 4 ५ 
न क = = 9 


च ऋ 
भो पो भो = जः ज ज ज न 
क 


ौ 
र 
क] 4.“ 9 क म कोक क 
[) 


9 क 
१०५ + 9 # ॥ 7 
५ कः त 
+ 4 $ न न * + र 
थि क क 2 
1१ 
( 


गरुडपुराणसूचोपत्रम्‌{- 9 
स र 4 | 
| प्रकरणानि पृष्ध 
ूज्वखण्डे । २२ अः। शिवपूनाकथनम्‌ २३ 
प्रकरणानि पृष्ठे |. २३ अः । प्रकारान्तरेण शिवप्रूजनाकथनम्‌ २३ 
१ श्रध्यायः। तत्रसूत-नेमिपौयसं वादे २8 अः । गणपल्यादिपरूजनम्‌ २५ 
सूतस्य गसड़एराणकथनप्रतिन्ना ९| २५अः। पादुकापूजा २३ 
२ अः । गरुङ्णुराणोत्यत्तिकथा २| २९8 अ्ः। करन्यासाडिकथनम्‌ २६ 
३ अः! गसर्ड्पुराणकथनाथः सूतेन २० श्रः! विषडरणम्‌ २.ॐ 
ोनकस्यावधानसम्यादनम्‌ ० 8 र अः। गोपालपूजाकयनम्‌ .-. २.७ 
8 अः। सद्र-विष्णारंवाहे ख्टिकथनम्‌ ४ २९. अः । ओौधरादिपरूजामन्तकथनम्‌ २७ 
५अः। प्रजापतिसगं ६ २० अः। विस्तरेण ओधरपरूजाकथनम्‌ २८ 
& अः। दत्तस्य प्राचेतसखूपेणोत्त्तिः, २९ अः। प्रकारान्तरेण विष्णुध्रूजन- ` 
कश्यपकृतशष्टिः - | कद्यनम्‌ । २०२ 
ॐ श्ः। सूर््यादिपरूजाकथनम्‌ 2 | ३२ अः। पञ्चतच्चाचैनम्‌ च 
ट ्रः। विष्णुप्रूजाकथनम्‌ १० | ३३ ्रः। सुदथनपरूजादि ३२ 
2. अः! टौत्ताविधिः १० २४ अः। इय ग्रो वप्रूजा ्‌ ३३ 
१० ऋः। लच्छी परूजा १९१ २१ अः। इयग्रोवपूजाविधिः ३8 ` 
११ अः । नवब्यृहाचैनम्‌ ११ ३३ शः। गायच्रौन्यासादिक्थनमे ३१५ 
१२ अः। प्रूजाक्रमकथनम्‌ १२ २७ अः। गायन्नौमादात्यम्‌ .... 
` ९३ श्रः। विष्णुपच्छरकथनम्‌ १३ ३८ अः। दुगोदिप्रूजनविधिः ३३ 
१8४ अः! संक्षेपेण योगोपरेशः --- १४ २९ शअः। प्रकारान्तरेण सखप्ूजा-, ` 
१५ अंः। विष्णुरदस्रनामकथनम्‌ ` १४ | कथनम्‌ "३2 
९६ श्रः। विष्णुध्यानकथनं, रूयः सूथ- ४० अः। मद्ेश्वरपूजा शेध 
प्रूजाकथनच्च क भ ४९ अः। नानाविद्याक्थनम्‌ ... 2९ ` 
१७ श्रः। प्रकारान्तरेण सूथ्यप्रूजा २० | ` ४२ श्रः। शिवपविनत्रारोदणम्‌ -. ` ६०. 
१८ अः। मलत्युच्यप्रूजनम्‌ २० ४२ अ्रः। . विष्णुपवित्रारोदणम्‌ ... ४० 
१९ श्चः। गार्ड्वि्या २९| ४४ अः। गत्तागते्यानम्‌ =... ` ४२. 
२० द्ः। गिवोत्तसप॑मन्ाः .. २२|| ४५अः। चालग्रामलक्चंणकथनम्‌ ४२ 
२१ श्रः। पश्चवक्तीपूजनम्‌ . २३ ४३ अः। वास्तुमिशयः ध 





((.0- 181048111\/80॥ 11811 (0661101). 11260 0 ९6810011 ९ 


ह = 
* २७ + ~ 
8 द 

(4 ४ 
ध ~ 
^ ति 
--- 
७ स 


द्‌ 


| 
प्रकरणानि पृष्ट , 
8 अः । प्रासादल च णम्‌ ४४ 
द ्ः। दिवप्रतिष्ठाकथनम्‌ ४६ 
, 8० श्मः! यीगधम्मादिकथनम्‌ -- . ४< 
५० श्नः। आङ्किकनिणयः प° 
` ५१ अः॥ दानधस्मकथनम्‌ ५२ 
५२ अः1 प्रायधित्तः ५8 
१३ अः। अष्टनिधिकथनम्‌ १४ 
१४ ्रः। प्रियत्रतवंवर्णने सप्तौपादि- 
कथनम्‌ व ८१५ 
. ५५ अः। संस्थान कथ, भारतवषे- 
विवरणच्च श 9 ३--१ 
५९ अः। श्रचदौपादोनां राजणत्तारि- 
जामवौत्तेनम्‌ .. ५९ 
१.७ अः! सप्रपाताल-नरककौत्तेनम्‌ ५७ 


१८ अरः सू्यौदिप्रमाणसंस्यानकौत्तेनम्‌ ५० 
१९ अः । च्योतिःखारकौत्तंनारग्भ नत्तत्ा- 


पिप-योगिन्यादिवौत्तेनम्‌ पटं 
` &०अः। दशदिविचारः ६० 
९९ श्रः। चन्द्रशु्यारिकथनम्‌ &° 


६२ अः। लमनमानकथन, चरस्थिरादि- 


` भेदेन काथ्यविषरिष-कन्तेव्यताकथनच्च ६१ 

 . - ६२ अः . संन्तेपेण एरषशुभागुभसचक- 
 लस्षणकथनम्‌ ६१ 

६8 अः। - संक्ेपेण नारोशभाशुभसचक- 
लच्चणकथयनम्‌। &२ 

६५ ्रः। सामुद्विकलच्वणकौत्तनम्‌ 

&& अः। शलग्रामशिलामेदकथनं तौय- 
कथने प्रभवादिष्टिवषेनौ तनच्च ६8 
६७ श्रः । .पवनेविजयादि ३9 

धट श्रः। रत्रपरोच्चायां रत्रीत्पत्ति- 
कधन, रत्रपरोत्ता चै 0 
` ६९ भ्रः। शुक्ताफरलंपरोत्चा ... ७० 
` ७० श्रः] पद्यमरागपरोच्चा ,.. ७३ 


७१.अः। भरकतपरोत्ता 
७२ श्ः। इनद्रनौलपरा 


~(.0- 48008111\/86| [4811 (01661010. 1011260 0\/ 6819011 


रुषेवैरप्राधिश्च 


६३ | 


७8 कथंतश्चं 


1 ऋ 


प्रकरणानि ' "त 
७ अः। वैद्य्येपरोत्ता ७8 
ॐ8 श्रः। युष्परागपरौन्ता अः । 
९ अः । कर्कतनपरीौ त्ता छ ॑ 
ॐ६ अः। भौसरत्रपरोत्ता „ 
9. अः । पलकपरो त्ता 9९ | 
ट्द्मः। र्धिराख्यरतपरौच्ता ७९ 
०९. दः । सफटिकपरोत्ता द 
८० अः। विद्रूमपरोौन्ता २ 
८१ अः । सं्तेपेण बहतो ये माात्यकथनम्‌ ८ 
टर अः! गयामाददात्यं, गयातीर्थो- । 
त्पच्याटिकथनम्‌ दा 
८ अः। गयायां स्थानभेर-कल्यमेर्‌ 
पफ्रलमेदकथनम्‌ दय्‌ 


८8 अः । फ़ल्वानरोस्ञान-रद्रपटादिपिर्ड- | 
दानमादहात्यादिकोत्तेनं, विशलवपेतिदासश्च ८ 
८५ अः । प्रेतशिलिादिपिष्डद्ानकौत्तनम्‌ ८ 


८६अः। प्रेतभरिलाखादकन्तैफलारि- । 
कथनम्‌ => ज ट | 
८७ श्रः । चतुद ्मलु-तत्युन्न-तत्तदन्त- ` 
रोयसपर्षि-रेवादिकथनम्‌. ... पथ 
च्यः । -मकेर्डेय-क्रौष्टकिखवारे । 
र्च्युपाख्यानम्‌ ८८ 


८९ अः। र्चिकृतपिटस्तवः, पिठम्वी 

6९. 
९० । सचिपरिणयः.रौच्यमनूत्यत्तिश्च ९६ 
९९ रः। 'हरिध्यानम्‌ ९४. 


। 
। 





९२अः। प्रकारान्तरेण रिध्याने- 
कौत्तेनम्‌ ८ ^ 4 
९३ अः । यान्नवत्कयोक्तधस्कथनै घर 
टे शणरिकथनम्‌ ५ 
९8 अः । उपनयन-खाध्यायकौत्तेनम्‌ ^ 
९५ अः। रदस्यभभ्भनिथंयः ... ह 
९६ अः । सङ्गो णजाति-पञ्चमद्दांयन्न- ५ 


शै § § § 





ः | | ३ | 
परक्ररणानि पृष्ठ प्रकरणानि पष्ठ 
९७ शः । द्रव्यशुद्धिकथनम्‌ ९०० ९२० श्रः। भौभैकादश्यादिकौत्तनम्‌ १२० 
स्ट््ः। टानधम्मः १०० १२८ अः। त्रतिनियमाः ` १२.ॐ 
९९ अः। खाद्धविधिः १०१ १२९ अ्रः। प्रतिपद्ादित्रतकथनम्‌ १२८ 
१०० श्रः। विनायकश्ान्तिः १०२ ९३० अः। प्ष्ठो-सप्रमौव्रतकयनम्‌ . १२२ 
१०१ चः। ग्रदशणन्तिः १०३ १२९ अः। रोदिरयष्टमोत्रतकथनम्‌ १२२ 
, १०२ अः) वानप्रस्था्रमविवरणम्‌ १०२| १३२. अः! बुधाष्टमौव्रतम्‌ १९३० 
१०३ अः। यतिधभ्मः १०३ १२२ अः अशोकाष्टमोत्रतम्‌ ९३९१ 
१०४ ्ः। पापविद्कयनम्‌ १०३ १३8 अः। मदानवमीव्रतम्‌ १३१९ 
१०५ अः । प्रायशित्तविधिः ९०४ १३१५ शरः। महहानवमोव्रतप्रसङधेन कौशिक- 
१०६ अः। अशोचादिनिणंयः १०६ | मन्तकथनम्‌ १२२ 
१०७ अः। पाराश्रषस्मणास्तम्‌ १०७ १३६ अः। वोरनवमोत्रतम्‌ ९३२ 
१०८ ः। नौोतिखारः १०८ १२० अः। दमननवमौघ्रतम्‌ १३२ 
१०९ अः। नौतिखारे धनर क्षणाय १९३८ प्रः। दिग्दगमोव्रतम्‌ १३२ 
परेशः ध 3 ... १०५ १३९ अः। एकादशोध्रतम्‌ १३२ 
९९. अः। नौतिखारे शुवपरिल्याग- १४० अः। खवणहादशौत्रतम्‌ ९३२ 
निषिषारि १९१ १६१ अः। मदनत्रयोदभौत्रतादि १३३ 
१९९ ब्रः। नोतिसारे राजलक्षणम्‌ ११२ |, १४२ अः। सूय्यवं गकयनम्‌ १३७ 
९९२ अः। नौतिसारे श्तल्यलन्षणादि ११३ ९४२ अः । चन्द्रवं श्कथनम्‌ १३५ 
११३ अः। नोतिसारे गुणव ननियोगारि ९४४ अः । चन्द्रवं शकथनप्रसङ्न परूस्‌- 


कौत्तेनम्‌ 


~ १२८ 
१५९४ अः। नोतिसारे भितामित- १४५ अः। जनमेजयवं कथनम्‌ । १३०९. 

विभाग ९१९७ १४६ अः । विष्णोरवतारकथा, पतिव्रताः 
९१५ अः। नौतिखारे कुमाग्यादिपरि. । माहादयच्च | १३९ 

त्यागाद्युपद य ११९ ९8 अः । रामायणकथनम्‌ ` १६० 
११६ श्रः। व्रतकथनारम्धः १२्‌ १४८ अः । रिव शकथनम्‌ १६२ 
११० अः । अनङ्त्रयोदभौत्रतम्‌ ... १२३ १8९ श्रः । भारतकथनम्‌ १४्‌ 
११८ अः। ऋखण्डदादभोव्रतम्‌ १२३ १५० अः । श्रायुन्वदकथने स्त्वरोग- 
११९९ श्रः । अरगस्त्याध्यत्रतम्‌ ` १२३ । निदानम्‌ १४४ 
१२० श्रः । र्माठतोयात्रतम्‌ ९२६४ । ११९ अः । ज्वरंनिदटानम्‌ १६४ 
१२१ श्ः। ` चातुम्मौस्यत्र तानि. १२४ | ९५२ अः। रक्तपित्तनिदानम्‌ ... १४ॐ 
९२२ श्रः। मासोपवासत्रतम्‌ * ... ९२४ | १५२ अः। कासनिदानम्‌ क 
५२२ थः। भोएपञ्चकादिव्रतविधिः २५ | ९५४ अः। श्वारससनिदानम्‌ ` १४८ 
१२8 शरः । श्वरातित्रतम्‌ ,,, १२५ १५५ अः। दिक्षारोगनिशानम्‌ ... १४९ 
१२५ चः! एकादंभोमां तयम्‌ १२९ | ५६ ओः। वच्छनिदानम्‌ ,., १६ 
१२६श्रः। विष्णुधूननंम्‌  . १२६। १५७ भः। | 


((.0- 181048111\/820॥ 14811 0661101). 10411260 0 6810011 


११४ | वंश्कौत्तनम्‌ 


१४द 


अरोचकनिररानम्‌ ५०० १४० । | . | द 


|. 


ग, प्रकरणानि पृष्टे 





मकरणानि १५२अः । आघातस्‌तरतप्रयमनौषधादि १९० । 
1 द्रोगादिनिरानम्‌ .* १५५ व | 

१ १५९१ १९२ । पटलदन्तव्यथाय'षलधकयनम्‌ ९५१ _ ` 
१५९ ः। दान 1९१ ४: = त 
` १६० अः। त | | | ४ १९१ अः । सपौषधादिकथनम्‌ -- १५३ । 
त ं वत 9 ९१५५ १९.६ अः । योनिव्यथादयौषधकथयनम्‌ १५३ ॥ 
ह श नत । १९.७० अः । पश्विकितप्रा म ५९५ - 
श्प | प्ट्ट््रः। पाण्डुरोगाद्यौषधकथयनम्‌ ९९१ , 

र 1 १५९ | १९९ अः । लुद्धिनिल्यकरणा दोषध- | ` 
क | 
र ्रः। पाख्डु-शोयनिदानम्‌ -. १६१ | न द 2 "*“ १८६ । 
१६७ अः। वौखपांदिनिदानम्‌ -. ५६२ २०० श्मः । पष्युकवचकथनम्‌ ९९७ 
१६यअः1 कष्ठरोगनिदानम्‌ ““ १६२ | ° ` । 1. ५९ 
१६० अः। त्रिमिनिदानम्‌ ~ १६९ | २० विष्णुधम्ास्खविद्या १९८ | 
१७० अः । वातव्याधिनिदानम्‌ -“ ५६8 २०३ श्रः ! . गासङ्विद्या ०००, ~~ ॥ 
१७१ अः! वातरक्तनिदानम्‌ -- १६६ | = >%४ चः 9 | 
` १७२ अः 1 सूत्रस्थानम्‌ .., दद २०५ यअः।॥ प्र्जगपना < | 
^ चः 1 अनुपानादिकथनम्‌ ,- ९९९ | २०६ श्रः। वपुर्व ` ` 
१.०६ श्रः! ज्वरादिचिकिल्ाकथनम्‌ ९७१ २०० अरः! अश्विनि =.“ २९ । 
१०५अः । नाडौव्रणादिचिकिल्ाकथनम्‌ १७६ | २०८ श्रः । परोषधिनामनिभः २४ । 
१.७६ अः । सतोरोगादिचिकित्साकथनम्‌ ९०8६ २०९. अः। व्याकरणनियमाः -““ २०० | 
९७७ शः। द्रव्यनिणैयादि .. ९ॐॐ २१० अः! उदादरणानि ,.. २०७ | 
१९७८ अमः | घतते लादिकथनम्‌ ०० १७८ २९९ अः। छन्द््‌ःशस्ारम्धः --. २०८ । 


॥ ` 
1 


१ॐ७ अः! नानायोगादिकथनम्‌ २७९ | २१२ शः। मातात्तकथनम्‌ ~ २० 
१८० दछः। नानारोगोषधकथनम्‌  १८०.| २१३ अः। समवत्तकथनम्‌ 
१८१९ अः! नेठरोगादययोषधकथनम्‌ १८० २१४ अः ! शअरससमचरन्तकथनम्‌ 


१८२ शअः। वश्ोकरणादि .. १८३ २१५ अः। पिषमदत्तकथनम्‌ 
। +> (+ 
१८३ शः। उन्तश्वेतीकरणाटि -.. १८४ | २१६ अरः। प्रस्तारादिनिदष्ः 
१८४ अः । स्लौव्ोकरण-म ्रकवारणादि- २१७ अः । धर्म्मो णः 
कनम्‌ त ७०७ ७०9७ १८४ २१८ चः | स्ञानविधिः 
९८५ अः। नेत्रशूलाद्योषधकथनम्‌ १८५ २९० अः। तपैणम्‌ र 


१८६ अः। रतिश्क्तिवद्युपायकथनम्‌ १८५ | २२० अः। वेऽवदेवविधिः 

१८७ अः । ग्रदर्थादयोषधकथनेम्‌ १८६ २२९१ शः। सन्धधाविधिः 

१८८ अः । . कचिशूलायौषकथनम्‌ १९८० | २२२ अः। ओआआद्विधिः 

५८९ अः । ` गणेगरप्रूजां ., शद्ध | , २२्ब्‌ श्रः। नि्यश्वां „१. 
५९० श्रः। प्रमेहायोषषकथनम्‌ १८९ | २९६ ओः! सपिरौकरशम्‌ 
१९१ ्रः। भेभौव्रञयौपधकथनम्‌ . १९९ ९२५ श्रः। घ््मसारकथंनम्‌ं ... 





((.0- 48108111\/80॥ 181 0601101). 01411260 0 83810011 


ह ध 
॥ प्रकरणानि < पः 
ह २२६ अः। श्रूद्रोच्छ््टमोजनादरिप्राय- 
| वित्तकथनम्‌ २९१९७ 
| ` २२७ अः भुगध्षकथनम्‌ २३० 
| र२य्अः। नेमित्तिकप्रलयकथनम्‌ २३१९ 
| २२८ अः। सुंखारकथनप्रस्तावे पाप- . 
| परिणामकथनम्‌ .. २३१ 
| २३० ः। अषटटाङ्गयोगकथनम्‌ ... २३२ 
ष ५३१९ अः। विष्णुभक्तिकथनम्‌ २३8 
| , २३२शअ्रः। नारायणनमस्कारः ... २३५ 
4 २३३२ अः। नारायणाराधनम्‌ ... २३६ 
। २३8 अः । नाराय राध्यानम्‌ २३६ 
। २२१५ खः। विष्णुमादात्यम्‌ २२८ 
4 २२६ अः। नृर्दस्तवः २८ 
य २३० ः। ज्ञानाखतकथनम्‌ २३२ 
% २२८ अः। माकैण्डेयप्रोक्तनारायण- 
्‌ । स्तोत्रम्‌ म ९६८ 
1 २२९ अः। ब्रह्मप्रोक्तविष्णुस्तोत्रम्‌ २.४१ 
| २8० अः । ` ब्रह्मन्नानकखनम्‌ ` २७ 
 ( २६१ अः । ग्रात्मन्नानकथनम्‌ २९५ 
~ २९४२ अः! गोतासारः २४५ 
| २४२ अः। अ्टाङ्गयोगस्य प्रयोजन- 
| कथनारि २९६ 
१ । उत्तरखण्डे । 
५ +१९.अः। वैकुरठे नारायणं प्रति गस्‌- 
^ स्य विविधप्राः २४ 
६ | २. श्रः। ग्ड प्रति भगवत ओचैरेडिक- 
८ . विधिकथनम्‌ .-. ` २.४९ | 
€| २ अः। नरकखपकौततेनम्‌ ... २५२ 
8 अः। गभांवस्थाकौत्तनम्‌ २५१ 
५ अः ` दण्टानादिकथनं॥ र पणंनर- 
दाषविधिश्च ् २५७ 
€ श्रः। शअरभ्ौचलन्तणकालनिखप- 





शि € । ४१४ 


९६६ । तादिनिरूपणम्‌ ९ 


1 । । ((.0- 48/108111\/80। 181 (06611010. 01411260 0 8681001॥1 ` 


| 
प्रकरणानि ष्ठ 
ॐ अः। वतषोत्स्गकथनम्‌ २६० 
८्अः। पञ्चप्रेतोपासयानम्‌ --. * २७ 
2 अः । गरौैटेडिककर््माधिकारिकौत्ते- 
नारिकम्‌ .. - २७५ 
१० अः। वश्चुवाहन-प्रेतसंवादः २.९8 
१९ अः। द्धस्य नानाखपेण ठि 
जनकत्कथनम्‌ २७८ 
१२अः । मनुष्यजन््मलाभादिकारणकथनम्‌ २८९ 
५२ यः । मनतुष्यतत्वकथा २८२ 
५४ अः। प्रेतलनाग्ककस्भकथनम्‌ २८२ 
५५ श्रः। अआतुरम्ियमाणदानजरद्यम्‌ २८8 
१६ अः। यमनगरपथकथा ` २८५ 
१७ अः । यास्य एुराद्िगमनावस्था २ ट्ट 
१८ अः । यममार्गनिष्कृतिकथनम्‌ २८२ 
१९९ अः । वचित्रगुप्ठएरगमनादिकथनम्‌ २९० 
२० अः। प्रेतवासस्थाननिणयः ... . २९१ 


२९ अरः 1 प्रेतलन्षणानि,मेतलसत्तयुपायश्च २०३ 
२२अः। प्रकारान्तरेण पञ्चप्रेतोपाखानम्‌ २९8 
२३ अः। प्रेतखदपनिंपणम्‌ ... . २९३ 
२8 अः। मनुष्याणामायुनिंरूपणं, बाल- ` 
कानां पिर्डदानादिकथयनञ्च २०३ 
२५ अः। शेश्वारिविभेदः, आकौमारं 


विशेषकत्तव्यतोपरे शः २९८ 
२६ अः । सपिण्डोकरणविधिः २९९ 
२.७ अः । वश्रुवाहन-प्रेतसंवादःः ३०९ 


२८ अः विरेषन्ञानाथं नारायणं प्रति 
गरूडस्य प्राः ` ३०३ 
२९ अः। श्रोटहिकङल कथनारखः ३०8 


३० अः" . टानविध्यादि ३०५ 
२९ अः। दानमाात्यारि ३० 
३२ अः 1 ! जोवोत्त्तिकथा ३०्द्‌ 


२३ अ. यमलोकविस्तारारिकथनम्‌ ३१९० 
२४ अः। युगभेरेन धसाकाथव्यवस्या, ` 
दाहकानां सगोत्राणां कत्तेव्यतोपर थः, अभौ- 


११९ 
च १० 
> क क ‡ 


{ ६ ~ 


प्रकरणानि - पृष्ट 


३५ अः। सपिण्डौकरणे विरेषविधिः 


्रवविधिख ्‌ 
३& अः । अनशनादिमरणफ्लकथनम्‌ २५० 
३७ ः। उदकुग्ध प्रदानादिकथयनम्‌ २९८ 
३८अ्रः ! शपशतानां गतिसदुद्धारोपाय ३२१ 


प्रकरणानि ं 
४१ अः । जलाजिवन्धनस्रष्टारोनां प्राच 


३१६ | धित्तकथनम्‌ - नर 


४२ अरः । आदघातिघ्ाद्ादिनिषिधादि ३२ । 
४२ अः। वाधिकख्राद्वादिकथनम्‌ ३२१ ` 
88 अः । पापमेरेन चिक्रभेद्-जन्नभेद- 


३९अः । कार्तिक्यादिष षो त्स विधानम्‌ ३२२ | कथनम्‌ २९ 


४° अरः । पूव्रतकस्मणः कन्नतुबन्धिल- 
कथनं, विरेषदानप्रकारश्च 





क 


(७ 
4 4 
५ त कज क कक ®, दे 
द कक" - अ ` ` क ~ ` = अ द 1 कक काकक्व्ये 


गरुड़एराणसूचौपन्नं समापम । 


 , 6.0 4979811१\8त। 148) ©0॥661011. 01011260 0/ 6870011 


8१ अः। खतानुताप-मो त्तो पाथ-गास्ड- 


+ । 
३२३२ एराणपाठफ़रलादिकथनम्‌ । दरद 


क किः अ 
को क कक 9.9 अ ॐ 

[1 

च 


न 


। 
क 
॥ ज. 
ननि + क 
= +. -के ॥ि “ ५ 
3 न 9 क = प काः => व क ऋ क 9. आ 
क त 





॥ ^ 


--- ~ अयोः अजको अनि "णी ममो 


ज 9 जो अ क 


~ 


1 
1 








>< 


2 
पृठवखण्डम्‌ । 








प्रथमोऽध्यायः" 


च्य नमो भगवते वासुदेवाय । 


नारायणं नमस्त नरदेव नरोत्तमम्‌ । 
देवौ सरस्तीञ्चेव ततो जयसुटौरयेत्‌॥ 


पजमजरमनन्तं ज्ञानसखपं महान्तं 
शिविममलमनादि भूतरेदादिदौनम्‌ । 
सकलकरणद्दोनं सव्वभ्रतस्थितं तं 
हरिममलममायं सव्वगं वन्द्‌ एकम्‌ ॥ १ 
नमस्यामि खरि सद्र ब्रह्माणच्च गणाधिपम्‌ । 
देवों सरखतौद्धेव मनोवाक्घसषभिः सदा ॥ २ 
सतं पौराणिकं शान्तं सत्र गास्लविशारदम्‌ । 
विष्णुभक्तं मद्ात्मानं नमिषारण्यमागतम्‌ ॥ ३ 
तौयेयात्रा प्रसङ्गेन उपविष्टं शुभासने । 
ध्यायन्तं विष्णुमनषं तमभ्यच् स्तुवन्‌ कविम्‌ ॥ 8 
शोनकाद्ा महाभागा नैमिषोयास्तपोधनाः। 
सुनयो रविसङ्ाशाः णान्ता यनज्ञपरायणाः॥ ५ 
ऋषय ऊचुः1 . 
सूत जानासि सन्वं लं पृच्छामस्त्वामतो वयम्‌ । 
देवतानां दि को देव ईश्वरः प्रूज्य एव कः ॥ & 
को ध्येयः को जगत्‌सष्टां जगत्‌ पाति च न्ति 'काः। 
कस्मात्‌ प्रवत्तेते धम्मो दुषटन्ता च कः सतः ॥ ॐ 


-तस्य रवस्य किं सहयं जगदरगः कथं मतः । 


((.0- 4870811\/86। ॥ 81 (06610). 01911260 0 6७8070ग॥ 


वीत्रेतेः स तु तुष्टः स्यात्‌ केन योरैन वाप्यते ॥ ८ 


अवतारा के तस्य कथ वशांदिसुख्वः। 
वणांखमादिधरम्मांणां कः पाता कः प्रवत्तंकः ॥ ९ 
एतत्‌ न्वं तथान्यद् न्रूडि सूत महामते । 
नारायणकथाः स्वाः कथयास्माकसुन्तमाः ॥ १० 
सूत उवाच 1 
एराणं गारुड वच्छे सार विष्णुकथाययम्‌ । 
गस्डोत्तां कश्यपाय एरा व्यासाच्छतं मया ॥ १९ 
एको नारायणो देवो देवानाम ष्वरे्वरः । 
परमात्मा परब्रह्म जन्माद्यस्य यतो भवेन्‌ ॥ १२ 
जगतो रच्षणाथांय वासुदेवोऽजरोऽमरः 1 ` 
स कुमारादिखपेण वतारान्‌ करोत्यजः ॥ १३ 
हरिः स प्रथमं रवः कोमार सर्गमास्थितः। 
चचार दुर ब्रह्मन्‌ ब्रह्मचथ्थमखर्डितम्‌ ॥ ९8 
दितौयन्तु भवायास्य रसातलगतां मद्दोम्‌ । 
उद्धरिष्यन्नर्पादत्त यज्ञेशः णोकरं वपुः ॥ १९ 
लतौयरख्षिसर्गन्तु देवषिलमुपेत्य सुः । 


तन्ं सा्तमाचष्ट नेष्काम्नय कणां यतः ॥ ९६ 





क्‌ 





4 “५ 
रि 0 


शरूड्एराणम्‌ । ्‌ 4 


नर्‌ । 
नरनारायणो शूला तु् तेषं तपा रिः । 


अन्चसंरक्तणार्थाय पूजितः स सुरार ॥ ^> 
पञ्चमः कपिलो नाम सिद्धेशः कालविभ्रतम्‌ । 


प्रोवाचासुरये सांख्यं तच्चग्रामविनिणयम्‌ ॥ ९८ 
घषठमतरेरपत्यलं दत्तः प्राप्तोऽनुखूयया । 
 ज्रानीच्तिकीमल्कीय प्रहादादिष्य ऊचिवान्‌ ॥९< 
ततः सप्रम आक्यं रुचेयज्ञोऽभ्यजायत । 
सल्यामादचैः सुरगरीष्टा खायग्धुवान्तरे। 
खयामादीरबगणेरपात्‌ खायश्युवान्तरम्‌ ॥ २“ 
-अष्टमे भेररेव्यान्तु नाभेजांत उरुक्रमः। 
 दर्थवन्‌ वर्त्म धौराणां सन्वाखमनिष्रिवितम्‌ ॥ २१ 
ऋषिभिर्याचितो मेजे नवमं पाधिवं वपुः। 
दुस्पेमैहौषधविप्रास्तेन संजौविताः (क)प्रजाः ॥२र 
पं स जणे मात्य चाच्लुषान्तरस्नवं। 
नाव्यारोप्य महौमथ्यामपादेवखतं मनुम्‌ ॥ २२ .. 
सुरासुराणामुदधिं मथ्नतां मन्दराचलम्‌ । 
दप्रे कमठ्धपेण पृष्ठ एकारे विभुः ॥ २8 . 
 भान्वन्तरं दाद श्रमं त्रयोदशममेव च । 
अप्यय पत्‌ सुरानन्यान्‌भोदहिन्यामोदथन्‌स्ि या२५ 
चतुग नारसिंह विभदह्‌येन्द्रम्रञ्जितम्‌ । 
ददार करज खरावेरकां कटकृद्यथा ॥ २६ 
पञ्चद गरं वामनको भूता गादधष्वरः बलै । 
पादत्रय याचमानः प्रल्यादित्छुस्िपिष्टपम्‌ ॥ २ 
अततारे षोडशमे पश्यन्‌ ब्रह्म दरृ्ो पान्‌ ! 
तिःखुपज्गलः कुपितो निच्तत्नामकरोन्मद्ोम्‌ ॥ २८ 
ततः सप्रे जातः सत्यवत्यां पराश्ररात्‌ । 
चक्रो वेदतरोः शाखां दष्टा पुंसोऽल्पमेधसः ॥ २९ 
नरदेवल्लमापन्नः सुरकायतचिकौषैया । 
समुद्रनिग्रहारोनि चक्र कार्य्याखतः परम्‌ ॥ ३० 
एकोनवि प-विं तिमे वष्णिषु प्राण्य जन्मनो । 
रामङृष्णाविति भुवो भगवान्र द्रम्‌ ॥ २९ 
ततः कलेस्तु सन्धायां सम्भोडाय सुरदिषाम्‌ । 
| लुब्ो नास्ना-जिनसुतः कौकटेष्ठ विष्यति ॥ ३२ 
_ अथास) युगसखन्धायां नष्टप्रायेषु राजसु । 


(क › इषे महौषधो विषरासतेन संश्रिता म्रा र 
कचित्‌ पुस्तके पाठः 


| शुणु सूत प्रवच्छामि पुराणां गास्डं तव । ` ॥ 


सार ब्रूडोति पप्रच्छुब्रंह्माणं ब्रह्मलोकगम्‌ ॥ € 


` ©6.0- 48108111\,80 2111 @0॥6011. [21011260 0\/ 66810011 । 


मविता विष्णुयशसो नान्ता कल्कौ जगत्पतिः ॥ सू 
्वतारा संख्येया रेः स त्वनिधेदिंजाः। 
मनुवेदविदो चाद्याः ख्व विष्णुकलाः समृताः ॥ ३ 
तस्मात्‌ सर्गादयो जाताः सम्प्रज्य् व्रतादिना ॥ 
अष्टौ श्लोकसहस्राणि तथा चाष्ट एतानि च] 
पुराणं गास्‌ व्यासः एुराऽसोौ सेऽव्रवौ दिदम्‌ ॥ ३१ 
दूति खौ गारुडे मदडाएराशे प्ून्वखण्डे 
प्रथमोऽध्यायः ॥ २॥ 


| 
। 
॥ 
। 
। 
| 
1 
4 


हितोयोऽध्यायः ! 


ऋषय ऊचुः । 
कथं व्यासेन कथितं पुराणं गासर्डं तव । - ` 
एतत्‌ सन्व समाख्याहि पर विष्णु कथाम्रयम्‌ ॥ ९ 
सूत उवाच । 
अर्धं हि मुभिभिः साद्ध गतो वदरिकाखमम्‌ । 
ततर दृष्टो मया व्यासो ध्यायमानः परेश्वरम्‌ । 
तं प्रणस्योपविष्टोऽदं पृष्टवान्‌ दि सुनौष्वरम्‌ ॥२ 
व्यास ब्रूहि रे सपं जगत्सर्गादिकं ततः। ` ¦ 


| 
| 
| 
। 
। 


मन्ये ध्यायसि तं यस्मात तस्ाच्नानासि त विभम्‌। 


एवं पृष्टो यया प्राह तथा विप्रा निबोधत ॥३ 
व्यास उवाच । ू | 

सड नारद-ट चायतब्रह्मा मासुक्तवान्‌ यथा ॥४ .| 
सूत उवाच । 1 
दत्तनारदसुस्ययस्तु युत्त लां कथसक्तवान्‌। 
ब्रह्मा खरोगार्डं पण्यं एरागं सारवाचकम्‌ ॥५ । 
व्यास उवाच । | 

अ्रड दि नारदो इन्तो शग्वाद्याः प्रणिपत्य तम्‌। | 


ब्रह्मो वाच । । 
एराण गासं सारं एरा सद्रच्च मां यथा। 
सरः सात्र वो दिष्णु सथाद व्यास वचृमि ते ॥ ~ 4 

व्यास उवाच । ध 
कथं स्रं सरः सा्मन्रवीदा दरिः एरा । 







एराणं गाख्ड खारः त्रूडि ब्रह्मन्‌ म्दायेकम्‌ ¶ ^: 


ष ५ 4 पभ ष २ ५ 6 ५ 4 ५. 4 


^64 04 ~+ 43 1 ॐ ^ 4 


५५ ५ „4 ५ 


॥ 


© 


> | 
^ # १५ धक ` ति ¢ ॥ ध 
च) ¢ वि क च 4 ५ ॥ 2. 
० 


६, # { चि द ॥ पि 
४४२९ 





हितौयो 


ऽध्यायः । 


क ब्रह्मोवाच । | 


अद्हं गतो हि वौलाखमिन्द्रादीदंवतैः सद्ध । 
तत्र दृष्टो मया रुदो ध्यायमानः परं पदम्‌ ॥ ९ 
पृष्टो नमस्त रिवः किं लं ध्यायसि शक्र । 
` लत्तो नान्यं पर रेवं जानामि ब्रूहि मां ततः 
सारात्‌ खारतरं लत्तः(क) खोतुकामः सुरैः सद ॥१० 
सद्र उवाच । 


अददं ध्यायामि तं विष्णुं परमात्ानमौ श्वरम्‌ । 
सव्वद सव्व गँ सव्व सव्व प्राणिद्दि स्थितम्‌ । 
भस्मोद्‌ लितदेहस्तु जटामण्डलमण्डितः ॥ ११ 
विष्णोराराधनाय से ब्रतचय्यां पिताम्। 
तमेव गल्ला पृच्छामः सार यं चिन्तयाम्यहम्‌ ॥ १२ 
विष्णुं जि्णुं पद्यनाभं हरिं टेदविवल्नितम्‌ । 
शुचि शुचिपदं सं तत्पदं परमेश्वरम्‌ ॥ १३ 
युक्रा सन्वांसनात्मानं तं रेवं चिन्तयास्य म्‌ । 
यसिन्‌ विश्वानि भूतानि तिष्ठन्ति च विशन्ति च॥१४ 
 ुणभ्भूतानि भूतेशे सूत्रे मणिगणा दव । 
सडसाक्तं सदसा खडसरोसकराननम्‌॥ १५ 
अगोयसामणोयांसं स्थविष्ठ ञ्च स्थवौ यसाम्‌ । 
गरोयसां-गरिष्ठञ्च खेष्ठञ्च खेयखामपि ॥ १६ 
य वाकेष्वनुवाकेषु निषत्सपनिषल्ु च । 
रणन्ति सत्यकस्मांणं सत्य सत्येषु सामसु ॥ १७ 
एराणणसषः प्रोक्तो ब्रह्मा प्रोक्तो दिजातिषु । 
तथे सङ्गषं गः प्रो क्तस्तसुपास्यसुपास्मदहे ॥ १८ 
यस्िन्‌ लोकाः सफुरन्तौभे जलेष शकलो यथा । 
ऋतमेका तरं ब्रह्म यत्तत्‌ सदसतः परम्‌ । 
अञ्चयन्ति च यं रेवा यत्ष-रा चतस-पन्नगाः॥ १९ . 
यस्यानिरास्वं वोम खं नाभिश्चरणौ क्तितिः। 
चन्द्रादित्यौ च नयने तं देवं चिन्तयास्य दम्‌ ॥ २० 
यस्य त्रिलोको .जठरे यस्य काष्ठाश्च बावः । 
यस्योच्छासश्च पवनः त रेवं चिन्तयाम्यद्धम्‌ ॥ २१ 


यस्य केशरेषु जसता नयः स््वाङ्सन्धिषु । . 


@ क 


कचौ समुद्रा्ललारस्तं रेवं चिन्तयाम्य्दम्‌ ॥ २२ 
परः कालात्‌ परो यज्ञात्‌ परः सदसतश्च यः। 
अनादिरादिर्विंभ्वस्य तं रेवं चिन्तयाम्यद्म्‌ ॥ २३ 


। ( क ) तत्वमिति पाठः कावित्कः 1 


0.0- 481108111\/86| ॥8111 06101. 01011260 0 €©8101 | १ भः । ^ 


ट 

मनखञन्द्रमा यस्य चच्तुषोख दिवाकरः । ` 

मुखादगिञ्च सुजक्ने तं देवं चिन्त यास्य खम्‌ ॥ २७ 

पञ्धयां यस्य च्तितिर्जाता खोताभ्याञ्च तथा दिशः 1 

मू्ैमागादिवं चस्य त देवं चिन्तयाम्यदम्‌ ॥ २५ 

सर्गश्च प्रतिसर्ग वंशो मन्वन्तराणि च। ्‌ 

वं गानुचरितं यसरात्‌ तं रेवं चिन्तयाम्यम्‌ ॥ २६ 

यं ध्यायाम्य डमेतस्माद्रजामः सारमोच्ितुम्‌ ॥ २७ 

ब्रह्मोवाच 1 

इल्युक्तोऽ्ं सुरा रुद्रः ्वेतदो पनिवोखिनम्‌ । 

गला प्रणम्य तं विष्णुः खोतुकामाः किलास्िताः२८ः 

रस्माकं मध्यतो सद्र उवाच परमेश्वरम्‌ । 

सारात्‌ सारतर विष्णुं पृष्टवास्तं प्रणस्य वै ॥ २९ 

यथा पप्रच्छ मां व्यासस्तथासो भगवान्‌ भवः १ 

पप्रच्छ विण्णां देवादयः शखतो मम वै सद ॥ २० 
सद्र उवाच । 

हरे कथय देवे ण द्वदवः क ईश्वरः । 

को ध्येयः कञ्च वै पूज्यः कैव्रते स्तुष्यते परः ॥ ३९ 

कीषम्मः कञ्च नियमैः कया वा धम्पूजया । 

केनाचारेण तुष्टः स्यात्‌ किं तद्रपञ्च तस्य वै ॥ ३२ 


| कस्माद वाञ्जनगञ्जातं जगत्‌ पालयते च कः। 
कोट शरवतारश्च कस्िन्‌ थाति लयं जगत्‌ ॥ ३३ . 


सगे प्रतिसगंख वंशो मन्वन्तराणि च । 
कसाडेवात्‌ प्रवर्तन्ते कस्िन्नेतत्‌ प्रतिदितम्‌ । ` 
एतत्‌ सव्व दरे त्रूहि यच्चान्यदपि किञ्चन ॥ २९ 

सूत उवाच । 
परभेश्वरमाहाल्य युक्तयोगारिक तथा । 
तथा्टाद पवियाञ्च दरौ सद्रं ततोऽ्रवौत्‌ ॥ २५ ` 

हरि सवाच। 

शशु सद्र प्रवच्यामि ब्रह्मणा च खुरः सद । 
यद्धं दि देवी देवानां सस्वलोकेष्वरेश्वरः ॥ २९ ` 
अदं ध्येय पूज्यख स्तुल्योऽद्ं स्तुतिभिः सरैः! ` 
अदं हि पूजितो सद्र ददामि परमां गतिम्‌ ॥ २७ 
नियमैश व्रतस्तुष्ट ्राचारेण च मानयैः। 
जगत्स्थितेरद्ं वीजं जगतकत्ता लददं धिव ॥ इट 
दु्टनिग्र कन्त हि धस्गो प्रा लद हर । । 
अवतारश्च मत्याद्यः पालयाम्यखिलं जगत्‌ ॥ ३९ 





गरूडपएुराणय । 
यस्ति गों तं खादहाजापौ विद्येयं गार्डौ परा। 


8 
अष्टं मन्ाश्च मन्चायं पूजाध्यानपरो चदम्‌ । 
सर्गदौनाञ्च कत्तं सर्गारौन्यदहभेव च ॥ ४० 





ज्ञाता योता तथा मन्ता वक्ता वक्तव्यमेव च । इति ओौगार्ड़ महाएुराे पून्वखण्डे 
सव्व सर्व्वात्मको रवो सुतिसुक्तिकरः परः ॥ ५९ हितीयोऽध्यायः ॥ २॥ । 
ध्यानं प्रजो पद्ारोऽं मण्डलान्यहमेव च । 
दृतिद्दाखान्यद्दं सद्र सव्ववेदा ददं शिव ॥ ४२ |.  दतोयोऽध्यायः । 
सर्वव ज्ञानान्यदं शसो ब्रह्मान्सादमद्दं शिवः । | 
अदं ब्रह्मा सव्वलोकः सुव्वरेवात्मकां दम्‌ ॥ ४२ ख्त उवाच । | 
श्रं सा्तात्‌ खटाचारो घर्म्मोऽदं वैष्टवो चम्‌ ॥ दति सद्राजजो विष्णोः एखाव ब्रह्मणो सुनिः। । 
वर्णा्मास्था चाद तचर्म्मोऽद्न एरातनः । व्यासो व्यासाद दं वच्छे इन्त शोनक नेमिषि ॥ १ | 

| 
4 


ख 
ए 
प 
त 
त 
(~ 
त्र 
चु 
त्‌ 
त 
त 
च 
शर 
ज्र 
शर 
चप 
स्ते 
ख 
न 
स्स्‌ 
त्र 
द 
दे 
प्रः 


१ 
1 
॥ 
॥ 
॥ 
| 
| 
॥ 
| 
| 
| 
1 
। 
| 
॥ 
| 
+ 


यमोऽहं निथमो सदर व्रतानि विविधानि च ॥ ४५ | सुनौनां खता मध्ये रुगां दयं देवपूजनम्‌ । 
अदं सूथस्तथा चन्द्रो मङ्लादौन्यहं तथा ॥ ४९६ | तीथं सुवनकोषञ्च मन्वन्तरमिद्दीच्यते ॥ २. 


पुरा मां गसडः पक्तौ तपसाराधयड्ुवि । वर्णाख्मारिधरम्मास्च दानराज्यादिधस्भकाः। 
तुष्ट जच वरं त्रूहि मत्तो वत्र वर स च॥ 8 व्यवद्ारी व्रतं व्रा वैद्यकं सनिदानकम्‌ ॥३ 
गसड उवाच । अङ्गानि प्रलयो धभ्चकामायेन्नानसुत्तमम्‌। 
मम माता च विनता नागैर्दासीकृता दरे । सप्रपञ्चं निष््रपधं ङतं विष्णोनिं गद्यते ॥ ४ 
यथाहं रेवतान्‌ जिला चाखतं चानयामि तत्‌ ॥४८ एराशे गासडे सव्व गसड़ो भगवान्‌ दरिः। 
दास्याहिमी्चयिष्यामि यथाहं वाहनं तव । वासुदेवप्रसादेन सामर्ध्यातिशयेयुतः ॥ ५ 
मदहावलो मद्ावोय्यः सव्वज्ञो नागदारणः । स्रूला रेवान सगांरोनाञ्च कारणम्‌ । 
एराणसंहिताकत्ता यथाहं स्यां तया कुस्‌ ॥ ४९ | देवान्‌ विजित्य गसडुः अखतादर सं तथा ॥ € 
विष्णुस्वाच । चक्रो चुधाहतं यस्य ब्रह्माण्डमुदरे इरेः । 
यथा लयो क्तं -गरुड़ तथा सव्वं भविति । यं ष्टा सृतिमातरेण नागारौनाञ्च खं त्यः ॥ ॐ 
देवादोन्‌ रखुकलान्‌ जिला चाखतं चयानयिष्यसि ॥५०| क्यपो गसुडाडन्तं दग्धञ्चाजौवयदयतः। ` , 
नागद्‌ास्यात्ातरं खां विनतां मोत्तविष्यसि। | गरुडः स खरि स्तेन प्रोत्तं यौकश्यपाय यत्‌ ॥ ८ 
महावलो वादनं लं भविष्यसि विषादैनः॥ ५९ | तत्‌ यौमद्रारड पण्यं सब्धदं पठितं तव । 
एराणं मत््मसादाच्च मम मादातयवाचकम्‌ । | षरीरितच्च सद्राय शण शौनक तद्यथा ॥ 


कष 


यदुत मत्‌ सख रूपञ्च तव चाविर्भविष्यति ॥ ५२ 


व. इति शओरोगास्डं मदाएुराणे पव्यख 
गारुड तव नाम्ना तल्लोके ख्यातिं गमिष्यति । 





ठतोयोऽध्यायः ॥ २॥ 
यथा द्धेवरेवानां योः ख्याता विनतासुत । 
तथा ख्यातिं एराशेषु गारुडं गसडेष्यति ॥ १३ 
यथाह कीत्तेनौयोऽय तया लं गरुडात्मना । ` चतुर्थोऽध्यायः ।: 
` मा ध्याला पञ्चिमुखेद एराणं गद गास्डम्‌ ॥ ५४ सद्र उवाच। 
इल्यु्ती ग्ो सद्र कश्यपायाद पृच्छते । सगंश्च प्रतिसर्गश्च वंगो मन्वन्तराणि च। 


कश्भो गासं शला(क) ठक्तं रग्धमजोवयत्‌ ॥ ५५ ब शातुचरितञ्चेव एतद्र जनादन ॥ १ 
सखयच्चान्यमना भला ----- ना ला विद्ययान्यान्यजौवयत्‌। _ ` हरिस्वाच । 
( क) गरड स्तुत्वेति वा पाठः। 


ए: 42102111/26| 18111 @0661101. 01011260 0 66810011 


गस्डोक्त गास्ड़ डि णु सद्र मदात्मकम्‌ ॥ १६ 


शण रद्र प्रवच्यामि सगांदोन्‌ पापनाश्नान्‌ । | । 





= ट 
रकं ~. 
सि म 9 का जा क क = = ~ 
क 


ह. 





। 
| 
। 
| 
। 
| 
| 
। 
| 
| 
| 
। 
| 
| 
५ 
। 
| 


+ । भाक्ता वैकृेताय्रापि कौमारो नवमः स्तः ॥ ९० 
। | स्थावरान्ताः सरादयास्तु प्रजा सद्र चतुर्विधाः ।' 
¦ -4 ब्रह्मणः कुव्वतः खि जलज्िरे मानसाः सुताः ॥२० 


चतुर्थोऽध्यायः। ` ५ 


सर्ग-स्िति-लयान्तां तां विष्णोः क्रोडं एरातनौम्‌र ततो हिवाखर पिन्‌ मानुषांश्च चतुष्टयम्‌ । 


एका नारायणो द्वा वास्ुरेवो निरच्ञनः । 
परमात्मा परब्रह्म जगच्जनिलयादिङृत्‌ ॥ ३ 
तदेतत्‌ सन्वमेवैतद्यमक्ताव्यक्तख सपवत्‌ । 

तथा एर्षरखपेण कालसपेण च शितम्‌ ॥ 8 
व्यक्त विष्णुस्तथाव्यक्ता पुरुषः काल एव च । 
क्रोडतो बालकस्येव चेष्टास्तस्य निशामय ॥ ५ 
अनादिनिधनो धाता नन्तः एरुषोत्तमः। 
तस्राद्धवति चाव्यक्तं तस्मारात्ापि जायते ॥ & 
तस्नादुचिमेनस्तस्मात्‌ ततः खं पवनस्ततः । 

तस्नात्‌ तेजस्ततस्त्रापस्ततो श्रमिसतोऽख्जत्‌ ॥ ॐ 
अण्डं हिरण्मयं सद्र तस्यान्तः खयमेव दि । 
शरोर ग्र दणं पत्वं खुण्यथ कुरुते प्रभुः ॥ ट 

बह्मा चतुखुखो शूला रजोमात्राधिकः सदा । 
रोर ग्रदगां क॒लाऽख्जदेत चराचरम्‌ ॥ ९ 
अण्डस्मान्तजं गत्‌ स्वैः सरेवासुरमानुषम्‌ । 

सष्टा जति चात्मानं विष्णुः पाल्यञ्च पाति च॥ १० 
उपखड्ियते चान्ते संहनत्तां च खयं दरिः ॥ ११ ` 
ब्रह्मा श्ूलाऽख्नदिष्णुजंगत्‌ पाति दरिः खयम्‌ । 
सद्ररपौ च कल्पान्ते जगत्‌ खंदरते प्रभुः ॥ १२ 
ब्रह्मा तु श्टिकाक्लेऽसिन्‌ जलमध्यगतां मरम्‌ । 
दष्रोद्धरति यो च्ञाला वाराहौमास्थितस्तनूम्‌ ॥ ९३ 
देवादिसगादच्छऽदं सं क्ेपाच्छरगु शङ्कर । 

प्रथमो महतः सर्गो विद्धपो ब्रह्मणस्तु सः ॥ १४ 


। तन्मात्राणां दितोयस्तु शूतसर्गोडि स स्सृतः। 


वैकारिवस्छतीयस्तु सर्गथचन्दरियकः स्मृतः ॥ १५ 
दत्य ष प्राकृतः सगः सश्भूतो ल दिपूर्वकः। 

मुख सग॑श्तुयेस्तु सुखा तै स्थावराः स्पृताः ॥ १६ 
तिथ्थक्खोतास्तु यः प्रोक्तास्ते थगयोन्यः स उच्यते । 
तद्रू डखोतसां षष्ठो रेवसर्ग स्तु स स्यतः ॥ १७ 
ततोऽन्वाकूखलोतखां सर्गः सप्रमः स तु मानुषः । 
अष्टमोऽनुग्रहः सर्ग साल्िकस्तामसस्तु खः ॥ १८ 
पञ्चते वेङृताः सगः प्राजरतास्तु यः सताः । | 


[1 1 


सिषच्रग्रास्येतानि खमातानमयूयुजत्‌ ॥ २९ 
सुत्तालनस्ततो मात्रा उदक्तात्‌ प्रजापतेः । 
सिद्ध चोजषनात्‌ पूव्वमसुरा जंन्निरे ततः ॥ २२ 
उत्सन्न ततस्तान्तु तमोमात्रासिकां तनूम्‌ । 
तमामात्रा तनूस्त्मक्ता शङ्खरादूदिभावरौ ॥ २३ 
सिष्टन्तुरन्यदेदस्थः प्रौतिमाप ततः सुराः । 
सत््वोद्विक्तास्तु सुखतः सम्भूता ब्रह्मणो खर ॥ २९ 
सत्वप्राया तनूस्तेन संत्यक्ता साप्यभ्रदिनम्‌ । 


ततो डि बलिनो रात्रावसुरा देवता दिवा ॥ २५ 


स्वमात्रा तन्‌ ख्य पितरञ्च ततोऽभवन्‌ । 
सा चोतख्टामवत्‌ सन्ध्या दिननक्तान्तरस्थिता ॥२३ 
रजामातरां तनू खच्च मनुष्यास्स्वभवंस्ततः। 
सा व्यक्ताचामवव्नयोत्छा प्राकसन्ध्या याभिभौयतेर 


च्योत्छा रात्यद्नौ खन्या गरौराणि तु तस्य वै । 


रजोमात्रां तन्‌ उद्य चुद्‌य्त्‌ कोप एव च ॥ -१- 
चतत्‌ त्षामानख्जट्‌यत्तान्‌(क,।राच्चसान्‌ र्णा सः! 


चत्ताख्या यच्तणाज्‌क्ञयाः सपा वे केशसर्पणात्‌ ॥ २२.. 


जाताः कोपेन श्रताया गन्धन्वां जजिरे ततः। 
पिबन्तो जज्ञिरे वाचं गन्धन्वांसतेन तेऽनघ ॥ ३० 
अवयो वत्तसश्क्रो सुखतोऽजाः सख खेष्टवान्‌ 
खटटवानुद्राहाश्च पाश्ांभ्याञ्च प्रजापतिः ॥ २१ 
पद्धगाञ्चाश्वान्‌ समातड्गन्‌ गदभ ्रादिकांस्तंया 
ओषध्यः फलमूलिन्यो रोमभ्यस्तस्य जज्ञिरे ॥ ३२ 
गौरजः पुरुषो मेषः अश्वा्वतरगद्धेमाः। 
एतान्‌ ग्राम्यान्‌ पशून्‌ प्राह्ृरार ण्यः ख निवोध मे॥३३ 
एवापदं दिखुर खसति-वानराः पच्चिपनञ्चमाः। 

दकाः पवः षष्ठाः सप्रमाश्च सुरोखपाः ॥ २७ 
पून्वा दिभ्यो स॒सिग्यस्तु ऋग्वेदाद्याः प्रज ज्िरे। 
प्रास्याह ब्राह्मणा जाता बाह्ृभ्या त्त च्याः च्छृताः ५ 
जरुस्यान्तु विश्नः खट्टा: उद्रः पड्धव्रामजाचत ॥ ३्‌ 


ब्राह्मो लोको ब्राह्मणानां थाक्रः त्ियजन्मनाम्‌! 


मारस्तञ्च विणं स्यानं गान्धन्व गूद्रजन्छनाम्‌ ॥ २६ 
ब्रह्मचारित्रतस्थानां ब्रह्मलोकः प्रजायते । 


प्राजापत्यं खस्थानां यथाविहितकारिणाम्‌ ॥ २ ` ` 


क ककः त तकः कः जक 





(क) ब्रह्यतिवापदठ' 


 0.0- 48008111\/801 1/8॥ ©0॥66101. 0011260 0 €08000111 


| गरुड्एराणम । ८ 

६ #" £ । 

षौ णाद्च तथैव वनवासिनाम्‌! त्मा तु सष्ठवे भव्यां एलस्य प्रजापतेः । | 

5 ५ यं स्थानं यदृच्छागामिनां खदा ॥ २८ क्रतोख सन्नतिभाय्यां वालिखिल्यानसूयत ॥ १9 
१ यानि सदश्ताणि ऋषोणाब्वूडरेतसाम्‌ । 


















तिला स् शद । ध अङ्क्टपव्वमात्राणां ज्वलद्धास्तरवचसाम्‌ ॥ ११ ` 
० छर्व्नायान्तु वशिष्ठस्य सप्राजायन्त बं सताः! | ` 
| ह रजोगातरोवाद्श्च एरणखानघस्तथः । | 
पञ्चमोऽध्यायः । सतपा शुक्र इत्येते सव्व सप्तषेयो मताः ॥ १६ 
हरिरुवाच 1 ` स्वाहां प्रादात स दक्षोऽपि सश्रोराय वज्गयै। 


` कदे द्ासुत्र संस्थानं प्रजासगन्तु मानसम्‌ । 
अथाख्लजत्‌ प्रजाक्तैन्‌ मानसा स्तनान्‌ प्रभुः ॥ 
धम्म सदर मुद्धैव सनवां ख सनातनम्‌ । 
अगं सनल्वमारञ्च सचि शुद्ध तथव च ॥ २ 
मरौचिमव्यङ्धिरसो एलष्यं एल ह क्र 
वशिष्ठं नारदद्धेव पिष्टन्‌ वदिं षदस्तथा ॥ ३ 
। ` अनिष्वात्तांय कव्यादानाच्यपांश्च सुकालिनः । 
` उपहतांसथा दौष्यांस्वयो सूत्तिविवच्निताः ॥ 
सभ्रू्तयश्च च्वारोऽप्यङ्कष्टाद स्मौ शवर । 
-बामाङ्कषात्‌ तस्य मा्थामद्त्‌ पदयसन्धवः ॥ ५ 
तस्यान्तु जनयामाख दत्तो दुहितरः शुभाः। ` 
ददौ ता ब्रह्मएच्नेभ्यः सतौ सद्राय दत्तवान्‌ । 
सद्रएन्ना वभूवुहिं असंख्याता महाबलाः ॥ & 
खगवे च द्रौ स्याति खपेशाप्रतिमां शुभाम्‌ । 
आगो्धाताविधातारौ जनयामास सा शभा ॥ 
भियच्च जनयामास पन्नो नारायसास्य या 1 
तस्यां वै जनयामाप्र वलोन्ोदौ हरिः लयम्‌ ॥ ट 
ओआयतिनियतिश्ेव मनोः कन्ये महालनः। ` 
धाताविधात्रोस्ते मा्ये तयोर्नातौ स॒ताव॒भौ 
प्राणैव खकण्डुश्र माकैण्डेयो खकण्डतः ॥ ® 
पतरौ मरोचेः सब्भूतिः पौरमा सम्यत ।° 
विरजाः सच्वगश्ैव तस्य पुत्रा महात्मनः ॥ १० 
सृतेश्चाङ़्िरसः एन्नाः प्रसूताः कन्य्रासया । 
सिनोवालो कुह्लशेव राका चानुमतिस्तथा ॥ ११ 
अनुया तयेवात्रजन्ञे पुक्नानकल्द्मषान्‌ । | 
सोमं दुन्वांससञ्येव दत्तात्रयङ योगिनम्‌ ॥ १२ 
` भ्रोत्यां एलस्यभा्यायां दतोलिस्तव्सुतोऽभवत्‌। 
कर्मणश्रायवोर्र सद्िष्णाशच उतत्रयम्‌ ॥ १२ 


पावकं पवमान शुचिञ्चापि जलाशिनः ॥ १७ 
पिटभ्यश्च खधा यसे मेनां वेधारसौं तथा । ` 
ते उभे ब्रह्मवादिन्यौ मेनागात्‌ तु दिमाचलम्‌॥ {र 
तती ब्रह्मात्मसग्भूतं पूव्वं खायब्युवं प्रसृः। _ ` 
आत्मानमेव कृतवान्‌ प्रजापाल्ये मन्‌ इर ॥ १५९ 
शतपाञ्च तां नारौ तपोनिहतकल्मषाम्‌ 
स्वायब्युवो मनुदवः पत्नौल्वे जरे ततः ॥ २ | 
तसाच पुरुषाद्टेषौ एतदखपा व्यजायत । 
प्रियत्रतोत्तानपादौ प्रसत्याकूतिसंज्निते ॥ २१ 

| देवहतिं मुस्ता ्राकूतिं रुचये दद । 
प्रसतिज्चैव दक्ताय रेवह्ृतिञ्च कदैभे ॥ २२ 
सेय ज्ञो दन्तिणाग्दरद स्ति गाया यज्ञतः । 
अभवन्‌ दादश खता यामा नाम महावलाः॥ २२ 
चतुव्विश्तिकन्याश्च टवान्‌ दन्त उत्तमः। 
यद्धा लच्छतिस्तुष्टिः एषटिर्भधा क्रिया तया ॥२ 
वुदिलंव्ना वणः णान्ति्दधिः ओौत्ति सखयोदभो। 
पल्यथ प्रतिजग्राह धर्म्मो दान्ताय णोः प्रमुः ॥ २५ 
ख्यातिः सत्यथ सम्भूतिः स्मृतिः प्रोतिः चमा तथा। 
सन्नतिश्वानुसया च अलव्नां खादहा खधा तथा ॥4 
शशुमेवो मरोचिश्च तथा चेवाङ्िरा सुनिः। 
एलंस्त्यः एलदशरैव क्रतुश्र्षिवरस्तथा ॥ २७ | 
| अत्रिवेशिष्ो वद्किश्च पितरश्च ययाक्रसम्‌ । | 
ख्यात्याया ज्द्धः कन्या सुनयो मुनिसत्तमाः॥ “ 
रद्ञा कामं चला दपं नियमं टतिरात्जम्‌। ` 
सन्तोषञ्च तथा तुष्टिर्लोभं एषटिरसयत ॥ २ 
मेधा शतं क्रिया दण्डं नयं विनयमेव च । . 
बांधे बुद्धिस्तथा लब्ना विनय वघएुरात्जम्‌ ॥ ५4 


। 
तस्मात्‌ खादा खतान्‌ लेमे त्ौनुदारोजसो इर। ¦ 


न 
ज पको भो क कः? क. क क ` कोः = त क न 


भ 
== क का 1 11 1 त 


५ 


((.0- 48781186 ॥/81 (01661001. 01911260 © 6७ वातजं 







4 ^ ल 2 ~+ -¬+ ॥ 4 ५५ ५ 4 


^ च. 


२ 


१ ^ „१४ + +न 


~= 


11, 


ट 


ह च. 
च ॥ ॥ थ + 
1 क त क 85 ज = ऋ ज च = 8 ॐ कः = 





षष्ठोऽध्यायः । 


व्यवसायं प्रजज्ञे वै क्षेमं शान्तिरसूयत । 
सुखखद्धर्य णः कौत्तिरिल्येते धम्मसनवः ॥ २९ 
कामस्य च रतिर्भाश्या तत्युत्लो षे उच्यते ॥ ३२ 


` ईजे कदाचिदयन्ञेन खयमेधेन द क्कः । ` 


तस्य जामातरः खन्वं यज्नं जग्म्॒निंमन्तिताः । 





| प्राचौनवरहंस्तत्युच्नः एथिव्याभेकराड्वभो ॥ ९ 


उपयेमे समुद्रस्य लवणस्य स वे सताम्‌ । 

तस्मात्‌ सुषाव खासुद्रौ दश प्राचोनवद्हिषः॥ १० ` 
सव्वं प्रचेतसो नाम धनुर्वेदस्य पारगाः । 
अपएथग्धम्चचरणास्तेऽतप्यन्त मदत्‌ तपः ॥ १९ 


माध्याभिः खिताः सर्व्वे स्रं देवौ खतं विना ॥३३| रय व्षख्दस्राणि समुद्रसलिलेशयाः 1 


अनाज्ूता सती प्राप्ता दक्ेणेवावमानिता। 
ल्यक्घा दें पुनर्जाता मेनायान्तु हिमालयात्‌ ॥ ३४ 
शो माश्यपभवद्तौरौ .तस्यां जजर विनायकः । 
कुमार ग्रैव शङ्ीषः क्रो रुद्रः प्रतापवान्‌ ५ ३५ 
विध्वंस्य यज्नं दच्चन्तु ठ शाप पिनाकष्टक्‌ । 
धुवस्यान्वयसभ्भूतो मनुष्यस्त्वं भविष्यसि ॥ २३ 

इति ग्रौगार्ड़ महाएराणे पूवव खण्डे . 

पञ्चमोऽध्यायः ॥ ५ ॥ 





घद्रोऽध्यायः । 


हरिरुवाच । 
उत्तानपादादभवत्‌ ससच्यासुत्तमः स॒तः । 
सुनोत्यान्तु ध॒वः ए॒न्नः ख लेभे स्थानसुत्तमम्‌ ॥ ९ ` 
मुनिप्रसादादाराध्य रिवदेवं जनादेनम्‌ । 
श्वस्य तनयः श्िष्टिमेद्ावलपराक्रमः ॥ २ 
तस्य प्राचीनवर्हिस्तु एत्तस्तस्याप्युटारधौः। 
दिवच्ञयस्तस्यं सुतस्तस्य एनो रिएः सृतः ॥ २. 
रिपोः पनच्नसततः खौमांखान्तुषः कौत्तितो मनुः । 
रसस्तस्य सुतः योमानङ्स्तस्य तथालजः ॥ 8 
ऋअद्स्य वेणः णुन्तस्तु नास्तिको धम्म वव्निंतः । 
अधञ्चकारौ वेणाश्च सुनिभिच्च कुशेरैतः ॥ ५ 
असं ममन्यः पन्नाथ ततोऽस्य तनयोऽभवत्‌ । 
सवोऽतिमातः ष्णा निषौरेति ततोऽल्लवन्‌। 
निषादस्तेन वे जातो विच्यशलनिवासकः ॥ & 
ततोऽस्य दक्िणं पाणि ममन्थुः रुदसा दिजाः । 
तस्मात्‌ तस्य सुतो जातो विष्णोमानसद्धपष्ट क्‌ ॥ॐ 
एथुरिल्येवनामा स वेणः एन्नादिवं ययो 
दुदोह एयिवों राजा प्रजानां जौवनाय हि ॥ ट 


॥ , अन्तद्धानः पथोः एत्नो दवि्लानस्तदालजः । 


((.0- 4800811\/86| ॥/811 (06611010. [1911260 0 €810011 





विश्वे देवास्तु विष्डायाः साध्या साध्यान्‌ व्यजायत । श 


प्रजापतिलं सखाप्य माथ्या तेषाञ्च मारिषा ॥ ९२ ¦ 


| अभवद्धवश्पेन तस्यां दच्चोऽभवत्‌ ततः । 


दखजन्मनसा दक्षः प्रजाः परूव्व चतुव्विधाः ॥ १३ 

नावैन्त च तास्तस्य अपध्याता रेरा तु 1 

मेथुनेन ततः ख्ष्टं कर्तेमेच्छत्‌ प्रजापतिः ॥ ९8 , 
अरसिक्गोमावहद्धाथ्थां वरणस्य प्रजापतेः। 

तस्य च्नरसष्सरन्तु वैरण्यां समपद्यत ॥ ९५ 

नारदोक्ता भुवश्चान्तं गता ज्ञातुञ्च नागताः। 

दन्तः एन्नरखदस्द्च तेषु नष्टेषु ख्टवान्‌ ॥ १६ 
शवलाश्वास्तेऽपि गता भ््ाद्रणां पदवों दः ॥ : 
दन्तः क्रः श्णापाथ नारदं जन्म चाप्यसि ॥ ९ॐ 


नारदो भवत्‌ एत्न: कश्यपस्य सुनेः एनः 


यज्ञे घ्वस्तेऽय द च्ोऽपि शशापोग्रं महे वरम्‌ ॥ ९८ 
यद्धा लासुपचार ख अपसच्छन्ति हि दिजाः। 
जन्मान्तरेऽपि वैराणि न विनश्यन्ति शङ्र ॥ ९९... 
असिक्तयां जनयामास दन्चो दुहितरो थ । 

षष्टिः कन्या खपयुकतता ई चेवाङ्िरसे ददौ १॥ २.० 
प्रादात्‌ ख कृपाश्वाय दग्र धम्य चाप्यथ 1 . 
त्रयोदश कश्यपाय सप्रवि्त्‌ तथेन्द्वे॥२२} 
प्रददो बह्धपुल्नाय सुप्रभां भामिनो तथा॥२्२ 
मनोरमां भानुमतो विशालां वह्दामय । 

दत्तः प्रादान्महादेव चतस्रोऽरिटटनेमिने ॥ २३ 

ख कृशाश्वाय च प्रादात्‌ सप्रजाञ्च तथा जयाम्‌ । 
अरन्धतौ वसयामो लम्बा भानुमसलतौ ॥ २8 
सङ्गस्पा च मुह्हत्तां च साध्या विष्वा च ता द्र ` 


 धम्भपत्यः खमाख्याताः कश्यपस्य वदाम्यहम्‌ ॥ २.५. 


अदितिर्दिंतिदनुः काला दनाथुः(क)सिंडिका सुनि 
कद्ध प्राधा इरा क्रोधा विनता सुरभिः खगा ॥२३ 


( क ) यनायुरिति कचित्‌ पाठः 





ट गरूङ्णराणम्‌ 1 


मरुलत्यां मरुलन्तो वसोस्तु वस्वस्तया ॥ ~° संद्ादण॒च्च ायु्मान्‌ शिविवाष्कल एव च । 


पराद्ादिर्बलि्जन्ने री जा 
भानोस्तु मानवो सद्र सदह सल्ल तजाः । विरोचनश्च ८ र 
लम्बायाद्ैव घोपोऽथ नागवौथौ तु यामितः॥ रट | बलेः पुन्न शतन्त्वासोदाणच्येष् वषध्वज ॥ ४५ ह 
पृथिवीविषयं सब्वमर्न्धत्यां व्यजायत । दिर ण्याच्चसताश्चाखन्‌ सव्व एव मदहावलाः । ४ 
सङ्कल्पायास्तु सन्नात्मा जनने सङ्कल्य एव हि ॥२८ | उत्कर शकूनिश्चव श्रूतसन्तापनस्तथा । (8 
आपो शव सोमश धरद्ेवानिलोऽनलः। . मह्ानाभो महाबाहः कालनाभस्तथापरः ॥ ४६ | ए 
प्रत्यघ्रश्च प्रभासञ्च वस्वो नामभिः स्पृताः ॥ ३० अभवन्‌ दनुएत्ताञ्च रिष्धूा ङ्गरस्तया । श 
शापस्य न्न चैतुण्ड्यः खमः घान्तोऽष्वनिस्तथा । | अ्रयोसखः शङ्कभिराः कपिलः पम्बरस्तया ॥ 9७ | ई 
चवस्य पन्नो मरावान्‌ कालो लोकस्य कालनः ॥३९ | एकचक्रो मदावाट्भस्तारकश्च मदहाबलः। . | 
सोमस्य मगवान्‌ वच्चां वच्चैखौ यैन जायते । खर्भातुतंषपन्व† च एलोमा च महासुरः ॥ ४८ |. भ 
धरस्य पन्न दरद्धिणो डतद्व्यवदस्तथा ॥ ३२ | एते दनोः खताः साता विप्रचित्ति वौच्वान्‌॥ ४ „३ 
मनोहरायां शिशिरः प्राणोऽथ रमणस्तथा । खर्भानोः सुप्रभा कन्या शम्मिषठा वाषेषव्वणौ । < 
अनिलस्य शिवा मार्या तस्याः एत्तः एलो मजः ॥३३। श्रोपदानवो हयशिराः प्रख्याता वरकन्यकाः॥ ५०. 
अविन्नातगति््रैव दौ यन्नावनिलस्य तु । वैश्वानरसते चोमे एलोमा कालका तथा\ । ई 
दणिय॒न्नः कुमारस्तु शरस्तम्बे व्यजायत ॥ ३8 उभे ते तु महाभागे मारौचैस्तु परिग्रहः ॥ ९९. | , 
तस्य शाखो विशाखश्च नेगभेयश्च (क) एष्ठजः। ताभ्यां पुत्रसहस्राणि षष्टिर नवसन्त माः । । त 
ग्रपत्यं इृत्तिकानान्तु कार्तिकेय इति चतः ॥ २५ | पौलोमाः कालकच््ाश्च मारौचतनयाः स्मृताः ॥ ९९ द्‌ 
भल्यू्स्य विदुः एुत्नखषिं नाम्ना तु देवलम्‌ । सिंहिकायां समुत्पन्ना विप्रचित्तिसतास्तथा । | उ 
विश्वकर्म्म प्रमासस्य विसातो रेववधैकिः ॥ २६ | व्यंशः शल्यश्च बलवान्‌ नमश्चैव मद्ावलः ॥५२ । ए 
अस कपादहिव्रघ्रस्वष्टा सरश वौग्धवान्‌ । वातापिर्वसुचिद्रैव इल्वलः खड्टमस्तथा । | ए 
ल्टखाप्यालजः एन्नो विष्व्धपो महातपाः ॥ २० | अच््को नरकश्चैव कालनामस्त थेव च । | 
रर वद्धं रपय त्यम्बकश्वापराजितः। ` निवातकवचा टेव्याः प्रद्ादस्य कुलेऽभवन्‌ ॥ ‰ । 
षाकपिख् गयुश्च कपर रोवतस्तथा ॥ ३८ षद्‌ ख॒ताश्च मद्ासच्लासाम्रायाः परिकौत्तिताः। ` 
खगव्याधश्च एव्वश्च कपालो च महदासुने । शुकी श्येनो च भासौ च सुग्रोवो शवचिरुध्िका ॥ ५4 


एकाद णते कथिता सद्रास्िभुवनेश्वराः ॥ ३९ . | की शुक्रानजनयदुल्‌कौ प्रल्यलककान्‌ । | 
सप्तविंशति सोमस्य मद्यो नच्चत्रसज्निताः ॥ ४० ष्यनो श्यनांसतया भासो भासान्‌ दध्र 0 11.1 
अदित्यां कश्यपाचैव सष्या दादश जन्निरे। ` शुच्योदकान्‌ पल्लिगणान्‌ सुग्रोवो तु व्यजायत । 
विष्णुः शक्रोऽ्मा घाता लष्टा पूषा तयेव च ॥ ४९ अश्वानुष्टान्‌ गदैभांश्च ताम्रावंशः प्रकीर्तितः॥ ५९ 
बिवखान्‌ खविता चव मित्रो वरुण एव च । विनतायास्तु एन्नो दो विख्यातौ गसूडारुणा । 


1 
। । इ 
अश्माञ्च भगश्चव आरदिल्या दादश ताः ॥ ४२ सुरसायाः ससन्तु सरपाणाममितौजसाम्‌ ॥ ५८ . ` ४ 
द्िरण्यकग्िपुर्दित्यां दिर ण्याच्चोऽभवत्‌ तया] काद्रवेयाश्च फणिनः सहस्रममितौजसः । | = 
सिददिका चाभवत्‌ कन्या विप्रचित्तिपरि ग्रः ॥ ४३ तेषां प्रधानं भूते रेष-वासुकि-तच्चकाः ॥ ५९ .. | श 
हिर र्यफशिपोः एत्नाश्रलारः त ¦ । शड्ः वेतो मदापदमः कम्बलाष्वतरौी तथा। । = 
. अनुद्धादख छार प्रद्धादयैव वौखवान्‌ । चयौ 4 
सं छार याभवत्‌ तेषां प्रहारो विष्णुतत्यरः ॥ ४४ = ५ त | 9. 
~रः त तत्रः ॥ ४ | गणं क्रोधवशं विचि ति च सर्व्वं च दंद्धिणः॥ । न 


(क “ नगम गच्चति पाञान्तसम्‌ । ` क्रोधा तु जनयामास पिश्राचांख मद्दावलान्‌। 





((.0- 48108111\/80| 1811 01601100. 01411260 0# €0810011 


४५ प ०९५ न~ 44. 


भक 


सप्रमोऽध्यायः। 


गास्तु वे जनयामास सुरमिमहिषां स्तथा ॥ ६९ 

। इरा ठ च-लता-वह्ञौस्टणजातौश्च स्वयः । 

 . रगा च चत्त-रन्चांसि सुनिरप्यरसस्तथा। 

अरिष्टा तु महासच्वान्‌ गन्धर्वान्‌ समजो जनत्‌ ॥ &२ 

देवा एकोनपञ्चान्रुतो भवन्तिति । 

एकज्यो तिदिज्यो तिश्च त्रिचतुर्ज्योतिरेव च ॥ ६३ 

एकशुष्को दिशुष्वाश्च तिशुष्कथ् महावलः । 

ईहक्‌ चान्याहक्‌ सक्‌ च ततः प्रतिसदटक्‌ तथा ॥ ६४ 

मितश्च सभितश्ेव सुमितश्च महावलः । 

ऋतजित्‌ सुत्यजिचचेव सुषेणः सेनजित्‌ तथा ॥ ६५ 

अतिमितरोऽप्यमित्रख्च दूरमित्रोऽषजित्‌ ततः। 

ऋतश्च तधम्मां च विद्दत्तां वर्णो धवः ॥ ६६ 

विधारणश्वतुर्थोऽयं रखदभेकगणः स्तः । 

ईटन्तश्च सटच्तञ्च एता ्तो मिताशनः ॥ ॐ 

एतनः प्रसटच्चश्च ऋषभश्च महाय शाः । 

तादृगुग्रो घ्वनिभासो विसुक्तो वित्तिपः सदः ॥ &ट 

दयुतिवंखरनाष्टष्यो लाभः कामो जंयौ विराट्‌ । 

उददेषणो गणो नाम वाथुखम्धे तु सप्तमे ॥३< 

एते सन्वं रेप राजानो दानवाः सुराः । 

सभ्यांदि परिवारेण मन्वाद्या ईजिरे हरिम्‌ ॥ @° 
इति खौगास्ङे माएराणे पूठ्वखण्डे 

षष्ठोऽध्यायः । 


सप्रसोऽध्यायः । 


सद्र उवाच । 

स्ग्यादि पूजनं ब्रूहि खाचम्बुवादिभिः कृतम्‌ । 

भुक्तिमुक्तिप्रद सारं व्यास-संस्षेपतः परम्‌ ॥ १ 
हरिर्वाच। 


आसनावाहनं पाद्यमध्यंमाचमनं तथा 1 
स््ञानं वस्ोपवोतज्च गन्धपुष्यञ्च धूपकम्‌ ॥ 
दौपकञ्च नमस्कारं प्रदक्िणविसब्नते । 
सूर्ख्यारौनां सदा कुव्यदिति मन्वे षध्वज ॥ १ 
श्रं हां शवासनाय नमः। श्रो हां शिवि- 
सत्तधे नमः। श्रो हां दयाय नमः। रों दों 
शिरसे नमः। बं हं ग्खायै नमः। ओं दे कवचाय ` 
नमः। ओं दँ नेत्रत्रयाय नमः! ओं दः अस्राय 
नमः। ओं हां सदयोजाताय नमः । श्रं ह वाम- 
देवाय नमः। श्रो इं अघोराय नमः। अं दें 
तत्पुरुषाय नमः। ओं दों ईशानाय नमः। ओं 
खां गोध्य नमः! ओं हां गुरुभ्यो नमः! ओं हां 
इन्द्रादिभ्यो नमः। ओं हां-चण्डाय नमः। (क) 
श्रं वासुदेवाय नमः। ओं वाख॒देवसरत्तये नमः। 
ओ अ ओं नमो भगवते वासुदेवाय नमः। ओं श्रां 
ओं नमो मगवते सङ्कषेणाय नमः! ओं अंशो 
नमो भगवते प्रद्युम्नाय नमः। ओं अः श्रं नमो 
भगवते अनिसद्धाय नमः। गों ओं नारायणाय 
नमः। ओं तत्मद्रह्मणे नमः। ओं हहं विष्णवे 
नमः। ओं त्तौ नमो भगवते नरसिंहाय नमः। 
चं रूः रो नमो भगवते वराद्दाय नमः! ओं 
कौट पं वैनतेयाय नमः। ओज ख वं सुदथे- 
नाय नमः। ओं खं ठं फं षं गदाये नमः। 
रं वं लं मं त्तं पाञ्चजन्याय नमः श्रोषंढठमभं ड 
सियै नमः। ओं गं ङ वं सं पण्यं नमः। ओं घं षं 
वं सं वनमालायै नमः। नोंसंदंलं यौवत्ाच 
नमः। श्रंठं चमं यं कौस्तुभाय नमः। शं. 
गुरुभ्यो नमः! ओरं इन्द्रारिभ्यो नमः! ओं विश्वक्‌- 
सेनाय नमः॥ & र 


। . खथ्यारिप्रूजां वच्चामि षञ्मकामादिकारिकाम्‌ ॥ २। आआखनारौन्‌ हरेरेतेमेन्त्द॑व्याइषष्वज । 


ओं सूष्यां सनाय नमः । ओं नमः सूथ्थसूरत्तये । 


नमः। ओं मङ्गलाय नमः। गों बुधाय नमः। 


विष्णुश््याः सरखलत्याः प्रजां खण शुभप्रदाम्‌ ॥ >` 
यों डो सरस्वत्यै नमः! ओं दां दयाय 
नमः। ओं दौः शिरसे नमः! ओं इ शखिाय 


चों वदस्यतये नमः। गों ¶ शक्राय नमः। ओं | नमः। ओं ङं कवचाय नमः 1 ओं हां नेत्रत्रयाय ` 


शने श्राय नमः। 
नमः । ग्रो तेजश्ण्डाय नमः इति ॥ ३ 


चरां रावे नमः! गो कैतवे । नमः । आ इः अस््ाय नमः॥ दः 


। न्न्नच्््नन्न्ननन-- 


( क ) इतः परं यों हां अघोराय नम इव्यधिकं कचित्‌ । ` 


(-0- 48102111\/801 810 (©॥6€८10). 31011260 = 399 


१ ` गरुङ्एराणम्‌। च 
अना ऋद्धिः कला मेधा तिः एष्टिः प्रभा मतिः। , छन्मध्ये तु न्यकेदिष्णु करे सङ्षेणं तया । | 
दरोङ्गारा व्या नमोऽन्ताश्च सरस्वत्या प्तय: ॥ ~ | प्रदुम्न भिरि न्यस्य शिखायामनिरुदकम्‌ ॥ 

रं सेत्रपालायनमः। आ गुसभ्यो नमः। । ब्रह्माणं सव्व गात्र करच। यो धरं तथा। 


„८० 








| 
ओं परमगुरुभ्यो नमः ५ ९ शरदं विष्णुरिति ध्याला कणिकायां न्यसेदधरिम्‌॥ प 
पद्यम्यायाः सरसखल्या आसना प्रकल्पयेत्‌ । न्यसेत्‌ ुङ््ैणं पूव्व प्रदयु्नञ्चव दचिे 
सूर्थादौनां सक्तः पवित्रारोदणं तथा ॥ ५० | अनिरुद्धं पचिम च ब्रह्माणच्चातर "र्त्‌ ॥ ६६ 
इति ओओगारुडे माएराखे पूल्वखर्डे , | चौधर सद्रक। शष ृदरादोन्‌ दच्च विन्यसेत्‌ 
श ततोऽभ्य्ये च गन्धादयः प्राप्रयात्‌ परमं पदम्‌॥ ६ 
दृति ओौगार्ड़ महाएराशे पूव्वखरडे ¦ 
बरहटसोऽध्यायः । अष्टमोऽध्यायः ॥ ट ॥ च. 
| हरिरुवाच । ्‌ व र 
भूमिष्ठे मण्डपे साला मण्डले विष्णुम न्त ेत्‌ । ` नवमोऽध्यायः । < 
, पंञ्चरद्धिकच यान बज्रनाभन्तु मण्डलम्‌ ॥ ९ हरि सवाच । | ठ 
घोडशेः कोठवस्तत्र सम्मित सद्र कारयत्‌ । समयी रौल्ञितः शिष्यो वज्गनेतरस्तु वाषखा। । : 
चतुयेपञ्चकोशेष सूत्रपातन्तु कारयत्‌ ॥ २ ष्टाट्तिशतं तस्य सरूलमन्तेण होमयेत्‌ ॥ ९.  । ` 
कोगसरत्राद्भयतः कोणा ये तत्र संस्थिताः । दिशं एन्नकै रोमं त्रिगुणं साधके मतम्‌। ` | २ 
तेषु चेव प्रकुर्वीत सूत्रपातं विचक्षणः ॥ ३२ निर्वाणदेशिके सद्र चतुर्गणसुदाह्छतम्‌ । [^ 
.तदनन्तरकी रेषु एवभेव हि कारयेत्‌ । गुस्‌-विष्णु-डिज-स्लौ णां न्ता व्यश्च रौ्तितः॥ ` 
प्रथमा नाभिसद्दिष्टा मध्ये रेखाप्रसङ्मे ॥ 8 अथ दौ तां प्रवच्छानि घधम्मांषस्च्तेयङ्गरोम्‌। 
अन्तरेषु च खव्वेष॒ ष्टौ चेव तु नामयः। ` उपवेश्य वहिः शिष्यान्‌ धारणां तेष कारयैत्‌॥३। ` 
पूव्वमध्यमनाभिभ्यामथ खतरततु भामयेत्‌ ॥ ५ वायव्या कलया सद्र गोष्यमानान्‌ विचिन्तयैत्‌। । 
 अन्तरेषठ दिजश्रष्ठः पारनं भ्नामधैर । ्गेष्या दद्यमानांख प्नावितानश्मसा एनः॥४ । ` 
अनेन नाभिसूत्रस्य क्िंकां भ्नामधेच्छ्िवि ॥ तेजस्तेजसि तं जौ वभेकौ कृत्य समाक्तिपेत्‌ । @ 
कणिकाया दिभागैन केशराणि विचन्तणः। प्रणवं चिन्तदमोभ्नि परीरेऽन्यत्‌ तु कारणम्‌ ॥१। 
तद्ग्रगा खडा विदान्‌ इलान्येव समालिखेत्‌ ॥ © | एकैकं योजयेत्‌ तत्र वन्नं देहधारणात्‌! ` 
सव्वषु नाभिन्तेत्रेष् मानेनानेन सुव्रत । उत्पाद्यं योजयेत्‌ पशचारेकीकं हषमधष्वज ॥ ६ त 
पद्यानि तानि कुन्वौँत रेशिकः परमार्थवित्‌ ॥ ट । मण्डलादिष्व पत्तास्त॒ काल्यिलाच्वधेडरिम्‌। ` 
' आदिसत्रविभागीन दाराणि परिकल्यधेत । ` चतुहारं भवेत्‌ तच्च ब्रह्मतौर्यादनुक्रमात्‌ ॥० | 
हार पाभा तया तत्र तदन तु कल्पयेत्‌ ॥ < हस्तं पद्यं समाख्यातं पत्रार्यङ्कलयः छृताः। ` 
| कणिकां पौतवर्शान खितरक्तादिकेधरान्‌ । कणिंकातलदस्तन्तु नखान्यस्य तु केश्राः॥८ । 1 
` अन्तरं नौलवरयोन दलानि अरसितिन च ॥ १० तत्राशचैधेबरिं याला सूर्ेन्धग्यन्तरेव च । ` ` 
.. कृष्णवरान रजसा चतुरस प्रपूरयेत्‌ तं स्तं पातचेन्बरह् शिष्यस्य तु खमाद्ितः॥ ९ ` 4 | | 


जवणन रेखाः पञ्च च मण्डले ॥ ११ | स्ते विष्णुः स्थिती यसादिष्णुस्तस्ततस्त्रयम्‌। । उ 
ता रता तथा पोता ङष्णा चेव ययाक्रमम्‌। | नश्वन्ति सरनात्‌ तस्य पातकान्यखिलानि च ॥ ५ 
कलव मण्डलच्चादो न्यासं तत्रा्चधेरिम्‌ ॥ ९२ । गुलः भिष्यं समज्य नेतरे वेतु वाप्रखा। 


(ज) 





(~(.0- 4819801\/801 1810 (01661010. 0111260 0 €687001॥1 


एकादशोऽध्यायः । ११. 


। देवस्य प्रसखं कला प॒ष्याणि मोचयैत्‌ ततः । ततो बुद्रदमध्ये तु पोतवासाञखतुसजः। 
३। पष्प निपतितं यत्र सूद रैवस्य श्राङ्किणः ॥ ९१ | अदं मतस्तथात्मानं ध्यानेन परि चिन्तयत्‌ ॥ 8 
। तन्नाम कारयेत्‌ तस्य स्तलौणां नामाङ्कितं खकम्‌। | मन्तन्यासं ततः कुर्यात्‌ त्रिविधं कररेदयोः। 
॥ | शूद्राणां दाससंयुक्तं कारयेत्‌ तु विचच्णः॥९२ | दादमा्षरवौजेन उक्तवोजेरनन्तरम्‌ । 


इति खोगारुडे महाएराणे म्व खण्डे षड्क्रेन ततः कुर्यात्‌ सान्तादुधेन दरिभवेत्‌ ॥५ 
५। नवमोऽध्यायः ॥ < ॥ दक्तिणाङ्कछ मारस्य मध्याङ्ं इले न्यसेत्‌ । 
व = मध्ये वौजदयं न्यस्य न्यसेदङके ततः एनः ॥ & 
। ६६ र ह च्छ्िर सि भिखा-वसम-वक्ताच्य॒दर-एठतः । 
¦ द अम।ऽध्यायः । बाह्नोश्च करयो्जान्तोः पादयोश्चापि विन्य सेत्‌ ॥ ॐ. - 
| हरिरुवाच । पद्माकारौ करौ कला मध्येऽङ्कछठं नित शयेत्‌ । 
। दवीप्रूजां प्रवच्यामि स्थण्डिलादिषु सिद्धये ॥ ९ | चिन्तथेत्‌ तत्र सव्वे श परं तच्चमनामयम्‌ ॥ ८ 
। ओं सौ महालये नमः॥ २ ` क्रमाचैतानि वौजानि तज्न्यदिषु विन्यसेत्‌ । 
। खांयौं खख खः क्रमादयञ्च शिरः शिखाम्‌ | ततो मूद्वाक्षिवक्तेष कण्डेष्ठ दये तथा ! 
। कवचं नेत्रमन्त्रच्च आखनं सूत्तिमचैयेत्‌ ॥ २ नाभौ गुद्धे तथा जान्वोः पादयो विन्यसेत्‌ क्रमात्‌॥९ 
। मण्डले पद्मगभे च चतुदारि रजोऽन्विते । पाण्योः षड्ड्वोजानि न्यस्य काथ ततो न्यसेत्‌ । ` 
चतुःषच्यन्तम्टादि खा्षेखान्यादिमण्डलम्‌ । गङ्ग्ठादि-कनिान्तं विन्यसेदोजपड्धंकम्‌ ॥ ९० 


सौन्ौ न्दुस्श्थगं सव्व खादिवदैन्दुवर्तनात्‌ ॥ ४ | करमध्ये नेत्रवौजमङ्न्यासेऽप्ययं क्रमः । 
लच्छीमङ्गानि चेकस्िन्‌ कोशे दुगं गणं गुरम्‌। | दये दयं न्यस्य शिरः शिरसि विन्यसेत्‌ ॥ १९ 
चछेतपलमथाज्न्यादौ डोमाव्नुष्हाव कामभाक्‌ ॥ ५ | शरिखायान्तु शिखां न्यस्य कवचं रुक्वतस्तनो । ` 


| मोंषटंमंदंयों महालच््य नमः ॥ & नेल नेत्रे विधातव्ये अरस्खञ्च करयोदंयोीः ॥ १२ 
1३ । अनेन परूजयैक्लच्छों पूर्व्वा क्तपरिवारकीः ॥ ॐ | तेनेव च दिशो वङ्खा प्रूजाविधिमथारभेत्‌ 


। ओं सौ खरसत्य नमः! ओं शौ सौ सरखलयै । छदे चिन्तयत्‌ पूल्वं योगपीठं समादितः॥ १३ 
4 नमः। ओं कों वद वद्‌ वाग्वादिनि सखाहा। ओं | धम्म ज्ञानञ्च वैराग्यमैश्चय्येच्च यथाक्रमम्‌ । 
४ छौ सरस्वत नमः ॥ ८ | ्रानेयारौ च पूव्वीदावधम्मारोंख विन्यसेत्‌ ॥ ९७ 
१. इति ओ्ौगाख्ड़े मदाएराे पूञ्व खण्डे एभिः परि च्छनतनं पोठभ्त तदात्कम्‌ । 
| द मोऽध्यायः ॥ ९० ॥ | अनन्तं विन्यसेत्‌ पञ्चात्‌ पएरल्वकायोन्नत स्थितम्‌ ॥९५ 
| = ततो बिदयासरोजातं दलाषटखमदिग्दलम्‌ । ` 
| सितां एतपत्राच्छे विप्रक र्णोबैकणिंकम्‌ ॥ १६ 
| ध्याता वेदादिना पश्चात्‌ ख्ज्यखोसानलालनाम्‌ ॥. 





एकादशोऽध्यायः । ` 


इरिरुवाच । सण्डलानि क्र मादेवसुपर््यपरि चिन्तयेत्‌ ॥ १७. 
नवव्यदहाचैनं वच्य यदुक्तं कपिलाय हि। ततः पून्वादिदिशसंस्थाः शक्तीः केशवगोचराः 
जौवसुत्रसिष्य स्वान नौला व्योग्ति निवैशथैत्‌ ॥९ | विमलाद्या न्यशेदष्टौ नवमौ कर्णिकागताम्‌ ॥ ९८ 
ततो रमिति बोजेन ददेदूताल्कं वणः । एवं ध्याला+समभ्यच्य योगपोटठमनन्तरम्‌। ` 

;यमिल्यनेन बौजेन तच्च सन्व विनाशयत्‌ ॥ २ सनसावाद्य ततश दरि शङ न्यसेत्‌ एनः ॥ १९ 
लमित्यनेन बोजेन श्वावेत्‌ सचराचरम्‌ \ हदयारौनि परन्वाडिचतुदिग्दलयोगतः 1 ` 


वमित्यनेन बौजेन चिन्तयैदखतं ततः ॥३ . मध्ये नेतन्तु कोणेष॒ अ्रस्मन्तं न्यसेत्‌ ततः ॥ २.० र 





6.0 42108111\/86| 18111 @0॥€6101. 01011260 0 66680011 


त क्न 





शब्द्‌ । 

` -सङ्कषणादिवौजानि पूर्व्वादिक्रमयोगतः। 
हारि पूवव परे.चेव तैनतेयन्तु विन्यसत्‌ ॥ २९ 
सदथेनं सद्स्ारं दच्चिणे हारि विन्यसेत्‌ । 

-सियं दक्चिणती न्यस्य लच्छौसुत्तरतस्तथा ॥ २२ 
हाय्ुत्तरे गदां न्यस्य शङ कोणेष विन्यसेत्‌ । 
ह्वदक्षिणतः शाङ्ग वामे चेव खधौन्यसेत्‌ ॥ २२ 
'तदत्‌ खद्धं तथा चस न्यसेत्‌ पाश्वहये दयम्‌ । 
-ततोऽन्तर्लोकपालां श्च खदरिग्ेरेन विन्यसेत्‌ ॥ २४ 
वव्रादौनायुधां शैव तयैव विनिवेशयेत्‌ । 

उदं व्रह्म तथानन्तमधश्च परिचिन्तयेत्‌ ॥ २५ 
स्वै ध्यालेति सम्पूज्य मुद्राः सन्द शयेत्‌ ततः । 
अनलिः प्रथमां सुद्रा चिप्र देवप्रखादनौ ॥ २६ . 
बन्दनौ हदयासक्ता साद दक्िणतोननता । 

` -ख््खाङ्गष्ठो वामसटिद्षिणाङ्क्ठवन्धनः ॥ २७ 
सव्यस्य तस्य चाङ्कष्ठो यः स अदैः प्रौ त्तितः। 
तिसः साधारणा श्येता सूत्तिभेरेन कल्पिताः ॥२८ 
कनिष्ठादिप्रयोगण अष्टौ मुद्रा यथाक्रमम्‌ । 
इष्टानां पू्ववौजानां क्रमशस्त्रवधार येत्‌ ॥ २८ 
अङ्गृष्ठेन कनिष्ठान्तं नमयिलाङ्गलित्रयम्‌ । 
मुद्रेयं नरसिस्य न्यु कृतवा करदयम्‌ ॥ ३० 
सव्यद्स्तं तथोत्तानं कलो भ्नामधेच्छमैः। 
नवभोयं स्ता सुद्रा वारादौति मता सदा ॥ ३१ 
` सुष्टियमथोत्तानखज्चेकैकेन मोचयेत्‌ । 
कुञ्चयेत्‌ सन्वमुद्राश्च अङ्मुद्रेयसुच्यते ॥ ३२ 
सुष्टिङ्यमयो वड़ा एवेवानुपूच्व शः 

ह ग्राना लाकपालानां सुद्राञ्च क्रमयागतः॥ ३२ 
सखरमाद्यं दितोयच्च उपान्यन्चान्त मेव च । 
बाञ्ररेवो वलः कामो चनिरुदो यथाक्रमम्‌ ॥ ३४ 
भ्रएवस्तत्सदित्येतत्‌ दं चौं भूरिति मन्काः। 
` नासयणस्तया ब्रह्मा विष्णुः सिंहो वरादराट ॥३५ 
सितास्णद्दरिद्राभा नोलश्यामललो दिताः । 
सबानिमधुपिङ्गाभा वरतो नवनामकाः ॥ २६ 
चट ज ् गरुत्मान्‌ स्याव्जं खं वञ्च स॒दर्भनम्‌। 
खचफ्ष्गदारवोत्रं लं.मं ञ्च शद्धकंम्‌ ॥ २७ 
गदढवम इ भवेच्छरोखगंडंय णद्ध पुष्टिका। 
च वञ्च वनमाला स्यात्‌ यौवत्सं दंश भवेत्‌ ॥ २८ 


[0 


((.0- .481108111५८86 1६111 01601101. 01411260 0/66810011 


गरूड्पराणम्‌ । 


हं ड यं कौस्तुभः प्रोक्तश्चानन्तो चद्भेव च । 
दल्यङ्गानि यथायोगं देवदेवस्य वै दश ॥ ३९ 
गरुडऽम्बुजसद्खाभो गदा चेवासिताङ्तिः। ` 
पष्टिः भ्िरौषपष्पाभा लच्छौः काञ्चनसन्निभा ॥ # 
परू्चन्द्रनिभः पङ्कः कोस्तुभस्त्ररुणद्युतिः। 
चक्रं सब्धसदस्ताभं सौ वत्सः कुन्दसन्निभः । | 
पञ्चवर्णनिभा माला नन्तो मेवसरुननिमः॥ ४१ 
विदयद्रूषाणि चाखाणि यानि नोक्तानि वय॑तः। । 
अषध्यैपाद्यादि वै दव्यात्‌ पुण्डरौकात्तविव्यया ॥ ४९ 
इति ओरौगारुङे मद्ाएुराणे परूठवखण्डे 
एकादशोऽध्यायः ॥९९॥ 


+ 
@‰= 1 अ 
= = ज डः => = ऋक क क क म कः रः `क ॐ > ॐ 


| 
॥ 
| 
| 
| 
। 


इाद मोऽध्यायः । 

हरिरुवाच।  . 
परूजातुक्रमसिद्यथं पूजानुक्रम उच्यते । | 
श्रो नम इल्यादौ परमातानुखंस्मृतिः ॥ १ 
यं वं लं रमिति कायशुद्धिः। श्रं नमः इति . 
चतुमुजालकाय निर्म्माणम्‌। ततस्िविधाकार- 
कायविन्याखः। ततो छदिस्ययोगपीठपूना ॥२ । 
भ्रां ्रनन्ताय नमः। ओं धर्म्माय नमः।। 

मं ज्ञानाय नमः। ओ वैराग्याय नमः। शों। 
रैश्वव्यय नमः । | 
अज्ञानाय नमः। ओं अवैराग्याय नमः। श्र, 
अनेश्वर्व्याय नमः! ओं पद्माय -ममः। शं | 
श्रादिल्यमण्डलाय नमः। ओं चन्द्रमण्डलाय । 


प्रों अधम्मांय नमः। शा 


नमः। ग्रो वद्किमिरण्डलाय नमः। बोंःरविम्‌ 


लाय नमः। ओं-उत्कषिख्ये नमः 1 ` चों ज्ञाना | 







नमः। ओं क्रियायै नमः। . गों अक्नानाव। 

कक 1 
नमः। गओं अक्रियायं नमः। मं योगाय नमः। | 
यओं प्रह्य नमः। चों सत्याये नमः। 


ईशानाये नमः। श्रो सुव्वतोसुस्यै नमः। 1 | 
साङ्गोपाङ्गाय हरेरासनाय नमः। ततः की 
कायां श्रं वासदेवाय नमः। ओं दयाय नमः। 
` शिरसे नमः। ऊ' प्खा्यै नमः। . 
कवचाय नमः। . ओं नेत्राभ्यां नमः। 


च 
५ १ 
4 ५ 


च ` 1६1 


न 8 व्क | 


#§ षै 





जयोदशोऽध्यायः । 


असाव नमः। गों आं सङ्षणाय नमः। ओं 
अ प्रद्युम्नाय नमः। ओं अः अनिर्द्धाय नमः। | 
श्रो ओं नारायणाय नमः! ओं तद्रत्सह्मशे नमः । 
ओं ह विष्णवेः नमः। चौ नरसिंहाय) 
भूर्वरादहाय। कंटं जं शं वैनतेयाय। जं 
खं वं सुदशनाय। खचंफंषंगदायं। वंलंम 
चं पाञ्चजन्याय। षडढठमभंदहच्ियं।गंदटंवंश 
एष्य। धं वं वनमालायं। दं श यौोवत्साय। 
च्छं डं यं कोस्तुभाय। शं शद्गय। ड" दषु 
धिभ्यां। च चस्मणे।! ख खद्गाय। लं इन्द्राय 
स॒राधिपतयै। र अनये तेजोऽधिपतधे। यं, 
यमाय धम्मांधिपतये। तां नेक्ताय रत्षोऽधि- 
पतथे। वं वर्णाय जलाधिपतये! यं वायवं 
प्राणाधिपतये! घां घनाय धनाधिपतये। दां 
ईशानाय विद्याधिपतये । जं वच्राय । रों शची । 
यओं दण्डाय। रों ख्ञाय। ओं पाश्ाय। ओं 
व्वजाय। गों गाये। ओं त्रिशूलाय । लं अन- | 
न्ताय पातालाधिपतये! खं ब्रह्मे सव्वलो काधि- 
पतये । शरो नमो भगवते वाखदेवाय नमः। ओं ओं 
नमः। चों नं नमः।ोंमोंनमः। ग्रो मं नमः। 
ओँ गं नमः। ओं वं नमः। भोःतेनमः। भोंवां 
नमः! ओं नमः। रों नमः। रं वां नमः। 
ओं यं नमः। - ओं ओं नमः। श्रं नं नमः। गों 
मों नमः। शओ्रोंनां नमः। ्रोंरांनमः। ओओंयं 
नमः। ोंणां नमः। ओंयंनमः। ओंनमो 
नारायणाय! ओं नमः पुरुषोत्तमाय नमः ॥ ३ 
नमस्ते पुर्डरोका त्च नमस्ते विश्वभावन । 
सुब्रह्मण्य नमस्तेऽस्तु महापुस्ष पूठ्वज ॥ 8 
होमकम्ममणि चतेषां खाडहान्तसुपकल्प्रेत्‌ ॥ ५ 
एव जष्षा विधानेन शतमष्टोत्तरं तथा । 

अष दत्वा जितं तेन प्रणामच्च एनः एनः ॥ ६ 
ततोऽग्नावपि सम्पूज्य तं यजेत यथाविधि । 
देवरेवं खवोजेन अङ्ादिभिरथाच्युतम्‌ ॥ ॐ 
पू्वसुद्दौप्य चाग्युच्य प्रणवेन. तु मन्तरवित्‌ । 
भ्नामयिलानलं कुण्डे प्रूजयच शसः फलेः ॥ ८ 
पून्वं तत्‌ सकलं ध्याल्ला मण्डले मनखा न्यसेत्‌! 





ष्टः 


बासुदेवाखततेन इला चाष्टोत्तरं शतम्‌ ॥ < 
सङ्गषणादिवौजेन यजेत षट॒कं तदैव च। 
त्रय त्रयं तथाङ्गानाभेकैकं दिकृपर्तौस्तया ॥ १० 


| पूणांड्ति तथवान्ते दव्यात्‌ सम्यगुपस्थितः। 


वागतोते परे त्वे रातानच्च लयं नेत ॥ ११ 
उपविश एनसुद्रां दयिता नमेत एनः । 
नित्यमेवं विधं दामं नमित्तं दिगुणं भवेत्‌ ॥ १२ 
गच्छ गच्छ पर स्थानं यत्र देवो निरवच्ञनः। 
गच्छन्तु देवताः सव्वाः खस्थानस्थि तिदेतवे ॥ ९३ 
सुदशनः ओौहरिञ्च अच्यतः सतिविक्रमः। 
चतुभुजो वासुदेवः षष्ठः प्रदयम्न एव च ॥ १४ 
खड्न्ध णः एरुपोऽथ नवव्यद्दो दशात्मकः । 
अरनिसद्धो दाद शणात्मा अत ऊैमनन्तकः॥ १५. 
एते एकादिभिशक्रर्विन्नेया- लच्तिताः सुराः । 
चक्राङ्ितेः पूजितैः स्या्ददरच्ा सदा नरैः ॥ १६ ` 
ओं चक्राय खादा। ओं विचक्राय सादा । 
ओं सुचक्राय खाहा 1. जं महाचक्राय खाद्ा। 
ओं श्रसरान्तत्‌ हं फट्‌ ओं हं खुडसरार ह फट्‌ ॥ 


दारकाचक्रपूजेय रन्ते रत्ताकरो शभा ॥ १ॐ 


इति खोगारुडे महापुराणे पूढ्वखर्डे 
दाद शोऽध्यायः ॥ ९२. ॥ 


चयोदशोऽध्यायः 1 
हरिरुवाच । 

प्रवच्यास्यधुना देतहेष्णवं पच्ञरं शुभम्‌ । ? 
नमो नमस्ते गोविन्द चक्रं रद्य सुद थनम्‌ । 
प्राच्यां रद्ख मां विष्णो लामदद रणं गतः ॥ ९ 
गदां कोमोदकोौ रद्य पद्मनाम नमोऽस्तु ते 1 । 
याम्यां रत्तख मां विणो लामददं शरणं गतः ॥ २. 
इलमादाय सनन्दं नमस्ते पुरुषोत्तम । - ` 
प्रतौच्यां रक्त मां विष्णो लामहं शरणं गतः ॥ ३ 
सुषलं शातनं ख्य पण्डरो काच्च रक्त माम्‌। 
उत्तरस्यां जगन्नाथ भवन्तं शरं गतः 1 8 
खङ्गमादाय चम्मांय अस्वशस्तरादिकं दरे। _ ` 
नमस्ते र्त रदोन्न एन्य परणं गतः॥५. ` 


((.0- 480108011\/80 1811 (01661101. 01011260 ©\/ 6080011 = 


न - 4. 
#+ + च ' ॥ ति 
च (11... - # 
१ ४ / १ धि १ । 9 
। 


+ 





गरुड्एराणम्‌। 


१४ 

पाञ्चजन्यं मदाशङ्मनुद्धा धच्च पङ्चजम्‌ । 

प्ररुद्य रक्त मां विष्णो श्रागनेथ्यां यज्नगूकर ॥ € 
चन्दरसूओसमं गद्य ख्ख चान्द्रमस तथा । 
ऋय माच्च रत्तसख दिव्यस्तं कको पररिन्‌ ॥ ॐ 
त्रेजयन्तौ सम्मग्द्य खो वत्स कार्टश्रूषणम्‌ । 
वायव्यां रक्त मां रेव खयग्रौव नमोऽस्तु ते ॥ ए 


वैनतेयं समार्य लन्तरौचे- जनार्दन । 
माञ्च रच्ताजित सदा नमस्तेऽस्तरपराजित ॥ < 


` -विष्ालान्तं समास्य रक्त मां लं रखातले। 


४ 
क 


` -कूपार नमस्तुभ्यं मदहामौन नमोऽस्तु ते ॥ ९० 


करभीर्षा यङ्कलेषठ सव्यस्तं बड़ पच्ञरम्‌ । 


ज्रला रत्तख मां विष्णो नमस्ते एसषोत्तम.॥ ११ 


एवमुक्त शङ्कराय वे ष्णा वं पच्छ र महत्‌ । 


यरा रच्षायमो णान्याः काल्यायन्या तषध्वज ॥ १२ 


-नाश्यामास् सा येन चामरं मद्दिषासुरम्‌। 
-दानवं रक्तवोजच्च अन्यांश्च सुरकण्टकान्‌ । 


-एतव्नपन्‌ नरो भक्तया त्रन्‌ विजयते खदा ॥ १३ 


इति ग्रौगासुडे महाएराशे पू्वखण्डे 
त्रयो भोऽध्यायः ॥ १३ ॥ 


तुद मोऽध्यायः । 
हरि सवाच। 


अथ योगं प्रवच्यामि मुक्तिसुक्तिकरं परम्‌ । 
ध्यायिभिः प्रीच्यते ध्येयो ध्यानेन हरि रौरवरः ॥ १ 


तच्छरणष्व म हे थान सव्वपापविना णनम्‌ । 
विष्णुः सन्व श्वरोऽनन्तः पद्भूमिपरिवर्व्ितः ॥ २ 
वासुरिवो जगन्नाथो ब्रह्मालास्मप्रदभेव हि । 
रहिदेदस्ितो नित्यः सव्व रेहविवच्नितः ॥ २ 
रेदधस विदौनश्च सरात्षरविवर््वितः। 


षड्विधेषु शितो द्रष्टा खोता घ्राता न्यतो न्द्रियः ॥8 
` त्धस्मरड्ितः सरष्टा नामगोत्रविवर््वितः। 


मन्ता मन्‌ःस्थितो देवो मनसा परिवर्तः ॥ पू 
मनोभधसविद्ोनख विन्नानं न्ञानभेव च । 


` -'बोदा बुदवस्ितः सानी सन्नो बुखिवस्नितः ॥ § 


बुद्िषस्विदहदौनश्च सव्व सन्वगतोऽमलः । 


((.0- 421048111\/80॥ 1811 0601101). [21011260 0 €81001॥1 


स्त्वप्राणिविनिक्तः प्राणधस्म विवच्नितः॥ ७ 


अ 
प्राणिप्राणो महाशान्तो मयेन परिवव्नितः। 

। प 
अद्ङ्ारादिशटीनश्च तद्धभ्परिवव्नितः॥ ८ (द 
तत्याच्तौ तन्नियन्ता च परमानन्द्खपकः। ` रि 


-जाग्रत्खग्रसषठपिस्यस्तत्‌साक्ो तदिवच्ितः॥९ | शर 


तुरीयः परमो श्वाता ग्रमो गुणवव्जितः। _ | सं 
सुक्ती बु्लोऽजरोऽव्यापौ सत्य श्रात्ास्मय्रदं शिवि ॥ स 
एवं ये मानवा विज्ञा ध्यायन्तौ परंपदम्‌। सः 
प्राप्रथुस्ते च तद्रूपं नात्र काग्यां विचारणा ॥ १ । ख 
दति ध्यानं समाख्यात तव शङ्कर सुव्रत। | सः 
पठेट्‌य एतत्‌ ख्ततं विष्णुलोकं स गच्छति ॥ १२ सः 


इति गौगास्डे महाएराणे पूव्धखरे (ख 


चतुङैभोऽध्यायः ॥ १४६॥ (> 

| दु 

ष ^ 6. 
पञ्चदशोऽध्यायः । | चि 

सद्र उवाच । | 
संखारसागराद्ोरान्मुच्यते किं जपन्‌ प्रभो। ध 
नरस्तन्मे परं जप्यं कथय लं जनादैन॥१९ | ध 
हरिरुवाच। |च 

इष्वर परमं ब्रह्म परमात्मानमव्ययम्‌ । ॥ 
विष्णुं नामसद लेग स्तुवन्‌ सुत्त भवेन्नरः॥ २. । स 


1 
यत्‌ पवित्रं परं जप्यं कथयामि व॒षष्वज। र्या 
श्ण॒ष्वावहितो शता सुव्वपापविना श्नम्‌ ॥ ३ 
वासुदेवा मा विष्णुवांमनो वासवो वसुः। । षा 
बालचन्द्रनिमो वालो बलभद्र वलाधिपः॥४ | वन 
वलिवन्धनकृदेधा वरेण्यो वेदवित्‌ कविः। ` ॥ श्र 
वेदकत्तां वेदद्धपो वेद्यो वैदपरिष्तः॥५ । क 
वेदाङ्वेत्ता वेरेणो बलाधारो बलादैनः। | र 
अविकारो वदेशख वरदो वरुणाधिपः॥ ६ ` 1 । 
बोरा च दौरो वन्दितः परजेण्वरः। 
्रत्ा च परमाता च प्रत्यगात्ा विवत्‌ परः॥ 
पद्मनाभः पद्मनिधिः पद्महस्तो गदाधरः । 
परमः परड्ूतश्च पुरषोत्तम प्रवरः ॥ ट 
पद्मजङ्ः एुरडरोकः पद्ममालाधरः प्रियः। 3 | 


पञ्चाच्चः पद्मगमेख पज्जन्यः पद्मसंस्थितः ॥ ^ ह । 





° अपारः परमार्थश्च पराणाच्च परः प्रभुः । 
। पण्डितः परण्डितेभ्य यच पवित्रः पापमर्दकः ॥ १० . 
 श्धः प्रका शरूपय्च पवित्रः परिरक्तकः। 
। पिपासावव्नितः पायः पुरुषः प्रकृतिस्तथा ॥ ११ 
९ प्रधानं एथिवौ पदं पद्मनाभः प्रिय प्रदः । 


_ । सव्व शः सर्वगः सव्वः स्ल्ववित्‌ खन्वददः परः ॥ १२ 


व॥ सर्व्वस्य जगतो धाम रुव्वद शौ च सुव्वशत्‌ । 
। सर्व्वानुग्रहक् देवः सव्वग्धत् दिख्ितः॥ १३ 
\ | सव्वपः सव पूज्यश्च सव्वहेवनमस्तः। 
। सद्वस्य जगतो सलं सकलो निष्वालोऽनलः ॥ १४ 
१२. स्व्वेगोप्ता रुव्वनिष्ठः सुव्वकारसाकारणम्‌ । 
सन्वध्येयः रुन्यमित्रः सव्वदेवस्वसहपश् क्‌ ॥ ९१५ 
सव्वाध्य ल्लः सुराध्यत्तः सुराखुरनमस्तः। 
दुष्टानाच्चाखराणाच्च सव्वदा घातकोऽन्तकः ॥ १६ 
सत्यपालश्च सन्नाभः सिद्धेशः सिद्धवन्दितः 
सिद्धसाध्यः खि दसि: सिद सिद्ध रोश्वरः ॥ १ॐ 
शरण जगतस्व खेयः चतमस्तयव च । 
 " -शुभञ्रच्छोभनः सोस्यः सत्यः सत्यपराक्रमः ॥ १८ 
। सत्यस्थः सत्यसङ्ल्मः सत्यवित्‌ सत्पदस्तथा 


धर्म्मो धम्म च करी च सव्वकसविवव्नितः ॥ १९ 


॥ 
। 
। 


 । कम्मकत्तां च कम्मव क्रिया काञ्य तथव च। 


खौपतिर्गुपतिः यमान्‌ सव्वस्य पतिद्धस्नितः ॥२० 


 ॥ ख देवानां परतिश्चेव वरष्णौनां पतिरोौडितः। 
पतिहिरण्यगभस्य त्िएुरान्तपतिस्तया ॥ २९ 
| पश्मूनाञ्च पतिः प्रायो वसूनां पतिदेव च। 
पतिराखण्डलस्यव वस्गास्य पतिस्तथा ॥ २२ 
। । वनसखतोनाच्च पतिरनिलस्य पतिस्तथा । 
। अनलस्य पतिश्चैव यमस्य पतिरेव च ॥ २३ 
^ कुबेरस्य पतिश्व नत्तत्राणां पतिस्तथा 
)षधौनां पतिश्वव वन्ञाणाच्च पतिस्तथा ॥ २४ 
। नागानां पतिरकेस्य दत्तस्य पतिरेव च । 
| खुकृताच्च पतिश्चव कृपाणाञ्च पतिस्तथा ॥ २५ 
॥4 गन्धर्वाणां पतिग्चैव असूनां पतिसन्तमः । 
| पव्वतानां पतिञ्चव निश्नगानां पतिस्तथा ॥ २३ 
सुदाणाञ्च पतिः खेष्ठः कपिलस्य पतिस्तथा । 
लतानाञ्च पतिश्चव वोरुधाञ्च पतिस्तथा ॥ २.७ 
। 


| 
| 
। 











पच्चदशोऽध्यायः १४५ 


सुनौनाच्च पतिदेव खस्य पतिसत्तमः। 
पतिखन्द्रमखः खेष्ठः शुक्रस्य पतिरेव च ॥ र्ठ 
ग्रडाणाञ्च पति्चव राच्खानां पतिस्तथा । 
किन्नराणां पतिख्ेव दिजानां पतिरृत्तमः ॥ २< 
स॒रिताद्च पतिश्चव खसुद्राणां पतिस्तथा 
सरसाञ्च पतियव भ्रूतानाञ्च पतिस्तथा ॥ ३० 
वेतालानां पतिश्चव कुषाण्डानां पतिस्तथा 1 
पञ्चिणाञ्च पतिः खेष्ठः पशूनां पतिरेव च ॥ ३९ 
| माता मङ्गलोऽमेयो मन्द रो मन्दरे्वरः । 
मेरुमांता प्रमाणच्च माधवो मलवव्जितः॥ ३२ 
मालाधरो मद्ारेवो मारेवेन पूजितः । 


महावीर्यो महाप्राणो माकैण्ड्यप्रवन्दितः। 
मायाद्ो (क) मायया वद्धो मायया तु विवव्जितः३8 
सुनिस्तुतो सुनिमत्रो महानासो मदाद्नुः। _ ` 
मदावाद्धमद्ाटन्तो मरणेन .{ख) विवव्नितः ॥ २५ 
मद्ावक्तो मद्ानात्ा महाकायो म्ोदरः 1 
| मद्ापादो मद्ाग्रौवो मद्ामानौ महामनाः ॥ ३३ 
| मदामतिमाकौत्तिमडाखपो मदा सरः । 
मधुश्च माधवयेव मद्दादेवी महेश्वरः ॥ २७ 
मखेज्यो मखस्हपो च माननोयो मखेश्वरः । 
महावातो मदामागो मडेशोऽतोतमानुषः॥ ३८ 
मानवश्च सनुश्धेव मानवानां प्रियङ्करः । 
ग्ग खगपूज्यश्च खगारणाञ् पतिस्तथा ॥ ३९ 
बुधस्य तु पतिश्चव पतिश्चेव स्तेः। 
पतिः शनेश्वरस्यापि राष्दोः केतोः पतिस्तथा ॥ 8° 
लच्छमणो ल त्तथैव लम्बौष्ठो ललितस्तथा । 
नानालङ्गारसंयुक्तो नानाचन्दनचचितः ॥ ९ 
नानारखोञ््वलदक्ती नानापष्योपशोभितः। 
| रामो रमापरतिञ्चव समथथः परमेष्वरः ॥ ४२ 
| रत्रटो रतदत्तां च सपो खपविव ड. तः । 
| मदहासपोग्रसपश्च सोस्य हपस्तथेव च ॥ ४३ 
नोलमेघनिभः शुचः कालमेषनिभस्तथा । 
भूमवैः पौतवर्णो नानावर्णो वयोकः ॥ ४9 


ज शि ता ज ज = चः जा ज किय ह 


| महाशान्तो महाभागो मघुखदटन एव च ॥ २३ 





ककरः = ऋ) तचः 


(कः) समायाल्मेति पाठान्तरम्‌ 1 ध 
- ख) रणेन विबल्नंतः इति वा पाठः1 ` 


@0.0- .181108111\८8त 8111 (0661100. 01011260 0 66871 





| 
| 
| 
| 
। 


` सपांणां कारणञ्चेव ओेयखां कारणं तथा । ` खकलापो विभु्जिष्णाजाजिष्णाधेषठधिस्तथा ॥ 4 
क शू ~ का 2 42 + ~ ~ | | 
` ऋण कारणव सन्तषां कारणं तया ॥ ६ | दिरण्यकगिपोरन्ता दविर ण्याच्च विमर्दैकः। । 


गरूड्पएराणम्‌ । 


१६ - | 

मनख्च तथवाला चालादङ्गारैतसोः ॥ ६९ >: 

प १ च) ५ | जाग्रतः खपतञ्राला मदात्मा परस्तथां ॥ _ 

सन्ववणों म सवर्ण स्यस्तयैव च । ` | प्रधानस्य पराता च ्राकाशाला पां तथा। 

सब्धवर्णो मद्ायोगौ (क) सुवणं ख्य॑ेखलः ॥-४९| एथिव्याः परमात्मा च रसस्यात्मा तथेव च । | मः 

सुवर्णस्य प्रदाता च सुवणं स यव च । गन्धस्य परमाला च सपस्यात्मा परस्तथा ॥§ | छ 
सुवर्णस्य प्रियश्चैव सुवणोव्यस्तथव च ॥ ४० शब्दाता चेव वागाल्ना खशंता एरुषस्तथा। 

` सुपर्णी च महापणैः सुपणेस्य च कारणम्‌ । खरोत्रान्मा च लगाता च जिद्वायाः परमस्ता। श 


वैनतेयस्तथादित्य आदिरादिकरः शिवः ॥ ४८ घ्राणात्मा चैव दस्ताला पादात्मा परमस्तथा। व 
कारणं मतश्चेव एराणस्य च कारगाम्‌ । - उपस्थस्य तयवाल्सा पाय्वात्मा परमस्तथा ॥ ईई | वा 
बुदधौनां का पणञ्चव कारणं मनसस्तथा ॥ 8< इन्द्रात्ा चेव ब्रह्मात्मा सद्रामा च मनोसतथा। अ 
कारणं चेतसैव अदङ्खारस्य कारणम्‌ । | दत्तप्रजापतेरात्मा सत्याला परमस्तया ॥ ६७ ¦ भ 
भूतानां कारणं तइत्‌ कारणन्च विभावसोः ॥ ५० | ईश्त्मा परमात्मा च रोद्रात्मा मोक्षविद्यतिः भ 


= जा पकारं तडत्‌ पृथिव्याः कारणं परम्‌। | यन्नवां् तथा यवर खश्गयसरान्तकः॥ ई | कं 
अण्डस्य कारणद्धव परजनतेः कारणं तथा ॥ ५९. | ज्गौ प्रवत्तनभोलच् यतौनाच्च हिते रतः। द 
दस्य कारणतैव च चुषैव कारणम्‌ । यतिदधपौ च योगौ च योगिध्येयो दरिः 9ति॥ 
खस्य कारणं तदत्‌ कारणञ्च लचस्तथा ॥ ५२ | संविन्मेधा च काल उष्रा वषा मतिसथा। ` ॐ; 
जिह्वायाः काणञ्चेव प्राणस्यैव च ारणम्‌। . | संवत्सरो मोत्चकरो मो द्धप्र्वसखुकसतथा॥ ० ध 
हस्तयोः कारणं तडत्‌ पादयोः कारणं तथा ॥ ५३ मोददकन्तां च टु ष्टाना मार्डव्या बड्वारसु ख 
वाचश्च कारयां तइत्‌ पायोशेव तु कारणम्‌ । संवन्तकः कालकन्तां गोतमो गुरङ्िराः॥ 9! = 
इन्द्रस्य कारणञ्चैव कुबेरस्य च कारणम्‌ ॥ १४ । अतिर्वशिष्ठः एलः एलस््यः कुत्स एव च। स 
यमस्य करणश्चैव ईशानस्य च कारणम्‌ । याज्ञवक्वयो देवल व्यासश्चैव पराश्रः॥ ७२ , त 
यत्ताणां कारणञ्चेव रच्चखां कारणं परम्‌ ॥ ५५ | शस्षदयरैव गाङ्गो ह पोको शो ददच्छरवाः। सं 
शरूषाणां कारणं यष्ट घ मस्येव तु कार णम्‌ । कौश्वः ले शन्ता च सुकरः कर्णी वल्नितः ॥-9२ 
जन्तनां कारणञ्चेव वदनां कारणं परम्‌॥ ५६ | नारायणो मद्हाभागः प्राणस्य पतिरेव च। - नः 
मनूनां कारणद्धेव पक्चिणां कारणां परम्‌ । अपानस्य पति्धंव व्यानस्य पतिरेव च॥ ० दु 
सुनौनां कारणं खेष्टं योगिनां कारणं परम्‌ ॥ ५७ | उदानस्य पतिः चेष्टः खमानस्य पतिस्तथा! । न 
सिद्धानां करारणद्चेव यन्ञाणां कारणं परम्‌ । शब्दस्य च पतिः खेष्टः स्पशंस्य पतिरेव च ॥ | य 
कारणां किन राणाच्च गन्धर्न्वाणाच्च कारणम्‌ ॥ १८| पायाच्च पतिश्चादयः खड्धपाणिददलायुधः। । व 
नदानां कारणद्चेव नदौनां कारणं परम्‌ । चक्रपाणिः कुण्डल च अओवत्पाद्गस्तयैव च॥“ 
कारणाच्च समुद्राणां च त्षाणां कारणं तथा ॥ ५९. प्रज्ञति कोस्तुभग्रौव पोताम्बरघरस्तथा। | ४६ 
कारणां वौरषादचव लोकानां कारणं तथा । समुखो दसखश्ैव सुखिन तु विवष्नितः॥ म्र 
पातालकारणाञ्चव देवानां कारणं तथा ॥ &° अनन्तोऽनन्तस्धपञ्च सुनखः सुरसुन्द्रः। _ 4 


दाला चात्मा चेन्द्रियाला च आता बु्ेसथेव च । ` च भ्राता बुद्धेसथेव च । निहन्ता पूतनाया मास्करान्तविनाणन ॥ ` 
( क ) वसुव्णावयश्चेवेति कन्वत्‌ पाठः । | कौश्िनों दलनश्चैव मुष्टिकस्य विमदैकः। 4 





00.0- 49108111\/26| ॥॥ 11 06101. 0101260 0४ &8001 ` † न 


पञ्चदशोऽध्यायः । 


* वंसदानवभेत्ता च चाणरस्य प्रमदैकः ॥ ८० 


अरिट्रस्यः निद्न्ता च अक्ररप्रिय एव च। व 


ध१॥ अक्रूरः क्ररखपश्च अक्ररपरियवन्दितः॥ ८९ 

। । मगद्धा भगवान्‌ भातुसथा भागवतः खयम्‌ । 

॥ £ ¦ उद्धवश्चोद्धवस्येशो शदधवेन विचिन्तितः ॥ ८२ 

। | चक्र्ठक्‌ चद्चलश्व चलाचलविवस्जितः। 

या। अद्दङ्गारो मतिधित्तं गगन एथिवो जलम्‌ ॥ ८२ 
धा। वाथुखन्चुस्तथया खोत्रं जिद्वा च घ्राणमेव च । 

॥ ६ वाकूपाणिपाटो जवनः पायूपस्थस्तथंव चः॥ ८8 
धा। | शङ्गर चव खव्वश्च ल्ान्तिदः ततान्तिङन्नरः । 

७ ` भक्तप्रियस्तया मत्तां भक्तिमद्धक्तिव्ंनः ॥ ८१ 
तिः। मक्तास्तुतो भक्तपरः कौत्तिदः कौ त्तव नः॥ 


§८  कौ्ति्दौपिः चमा कान्तिभक्तिशेव दया परा ॥ 


। दानं दाता च कत्ता च रिवद्टेव प्रियः शुचिः । 


तिः| शचिमान्‌ स॒खदो मोच्लः कामखाथः खदस्तपात्‌ ॥८ 


सस्र शोषा तेव्यश्च मो त्तदारस्तयव च । 
 प्रजादारं सद्धस्तान्तः सहस्रकर एव च ॥ टट 
शक्रश्च सुकिरौटौ च सुग्रोवः कौस्तुभस्तथा । 
 पयुस्न्र्वानि सदश्च य ग्नौ वश्च शूकरः ॥ ८९ 
मत्यः परशुरामश्च प्रह्ञादी बलिरेव च । 
| शर यश्चैव नित्यञ्च बुद्धो सुक्ताः शरौ र्त्‌ ॥ ९ ° 
। खरदूषणन्ता च रावणस्य प्रमदैनः । 
| सोतापतिश्च वर्चिष्णुर्मरतश्र तथैव च ॥ ९९ 
कुग्धेन्द्रजिन्िदन्ता च कुद कणं प्रमदैनः। 
नरान्तकान्तकखचव देवान्तकविनाशनः ॥ ९२ 
.दुष्टारनिदन्ता च शम्बरारिस्तथेव च । 
। . नरकस्य निहन्ता च त्रिशोषैस्य विनाशनः ॥ ९३ 
॥  चमलाज्नभेत्ता च तपोहितकरस्तथा । 
वादितरच्चंव वाव्यञ्च बुद्धस्य च वरप्रदः ॥ ९8 
सारः सारप्रियः सोरः कालदन्ता निङ्ञन्तनः। 
। ¦ अगस्तिरेवलश्रेव नारदो नारदप्रियः ॥ ६५ 
०८ । प्राणोऽपानस्तथा व्यानो रजः स्वं तमः शरत्‌ । 
| उदानश्च समान भेषजश्च भिषक्‌ तथा ॥ ९& 
[॥ <. कूटस्ः खच्छखपश्च सव्वरं दविव््जितः 
चत्तुरिन्द्रियदौनख वागिन्द्रियविवल्नितः॥ ९.9 
॥ 9“ स्तेन्द्रियविद्धोनख्च पादाभ्याञ्च बिवच्नितः 


1 
9 
^ 
। 9! 


9 


| ॥ 


। 


चि न 
६। ०९ -1१ 
व 
= | 


| ((.0- 181048111\/80॥ 1811 (0601101). [10411260 0 €6810011 


१७ 


पायूपस्यविद्दौनश्च मद्ातपोविवच्नितः ॥ ९८ 

प्रवोधेन विष्दौनय बुदा चेव विवच्नितः। 

चेतसा विगतश्ेव प्राणेन च विवव्ितः॥ €< 

पानेन विद्ौनश् व्यानेन च विवच्जितः । . 

उदानेन विद्दोनश्च समानेन विवच्जितः ॥ १०० 

आकाशेन विदहौनख् वायुना परिवव्नितः। 

निना च विद्दोनश्च उदटकैन विव्जितः ॥ १०१ 

पृथिव्या च विहीनश्च ब्देन च विवव्नितः 

स्यर्एिन च विद्दौनश्च सव्वखपविवव्नितः ॥ १०२ 

रारण विगतश्चैव अघेन परिवव्जितः। 

श्रोकैन रद्दितत्रैव वचसा परिवव्ितः॥ ९०३ 

रजो विव्नितश्चैव विकारः षड्भिरेव च। 

कामेन वच्चितश्चेव क्रोधेन परिवव्नितः ॥ ९०8 

लोभेन विगतञ्ेव दम्भेन च विवव्नितः। 

सूच्छयैव सख्य स्थलात्‌ स्यलतरस्तथा ॥ १०१ 

विशरदरो बलाध्यच्लः सव्वध्य्चोऽभेकस्तथा (क) । 

्ोभकश्चव म्तः ्ोभकस्तया ॥ ९०६ 

ग्रूतानां सोमकश्च बुश त्षोभकस्तथा 

इन्द्रियाणां त्तोभकश्च विषय्लषोभकस्तथा ॥ ५०७ 

ब्रह्मणः च्ोभकश्चव सद्रस्य च्ोभकस्तया 1 

अगम्यशत्तरादेख खोत्रागस्यस्तयेव च ॥ १०८ 

लवा नगम्यः कूख जिद्ाग्राद्यस्तथेव च 1 

घ्राखेन्दरियागम्य एव वाचाग्राद्यस्तयेव च ॥ १०९ 

अरगस्यद्ैव पाणिभ्यां पादागम्यस्तथेव च। 

्मग्राद्चो मनसा चेव वु्याग्राद्यो खरस्तथा ॥ ९१ 

अलया तथाग्राद्यश्रेतखाग्राद्य एव च । 

शङ्पाशिरव्ययश्च रादापाणिस्तथेव च ॥ १११ 

शारपाणिश्च कृष्ण ज्ञानस्दूत्तिः परन्तपः । 

तपसौ ज्एनगस्यो हि ज्ञानो ज्ञानविदेव च ॥ ११२ 

क्तेयश्च ज्ञयदोनश्च जपि तन्यपश्ठक्‌ । 

मावो भाव्यो मवकरो भावनो भवनाशनः ॥ ९१३ 

गोविन्दौ गोपतिर्गोपः सव्वगोपोसखप्ररः 1 

गोपालो गोपतिशेव गोमतिर्गोधरस्तथा ॥ ११४ 

उपेन्द्र सिद्द शौरिश्चैव जनार्दनः । 

्रारखेयो वद्द्वातुदद्दौ प्रस्तथव च ॥ ६९५ 
(क) सबस्य चोभवस्तयेत कव्चित्‌ ष्ठः! = "` 

= = 























गरूड ७९।.५ 


१८ 


दामोदरस्विकालश्च कालज्ञः कालवष्नितः। 
त्रिसन््थो दापरं तेता प्रजादारं तिविक्रमः॥ १९६ 
विक्रमो दण्डहस्त द्येकरण्डो तिदण्डश्क्‌ । 
साममेदस्तथोपायः सामखपौ च सामगः ॥ १९० 
सामवेदो थरव्वां च सुक्नतः सुखसपष्टक्‌ । 
अथब्धवेद विद्यैव दथर्व्वाचाय्यै एव च ॥ ११८ 
ऋग्रपो चेव ऋग्वेद कऋरग्वेरेषु प्रतिषितः 
यज्ुव्वत्ता यजुन्बदो यजुव्व द विरेकपात्‌ ॥ ११८ 
बद्धपाच खुपाच्ेव तथा चेव सहस्रपात्‌ । 
चतुष्पाच्च दहिपाचेव श्तिर्न्यायो यमो यमौ ॥ १२० 
सन्यासी चेव सन्धासखतुराख्रम एव च । 
ब्रह्मचारो रुदस्थश्च वानप्रस्थस्च भित्तुकः 1 १२१ 
ब्राह्मणः चन्ियो वैश्यः शूद्रो व्॑सतथेव च । 
शोलदः गोलसम्पन्नो दःभोलपरिवज्नितः ॥ १२२ 
मो चोऽध्यालसमाविष्टः स्तुतिः स्तोता च पूलकः । 
-परल्यो वाक्‌ करणद्चेव वाच्यद्वैव तु वाचकः ॥ १२२ 


` वित्ता व्याकरणञ्चैव वाव्यञ्चैव च वाक्यवित्‌ । 


वाक्यगम्यस्तौयेवासौ तौथ॑स्तौर्थौः च तीर्थवित्‌॥९२ 
तोर्थादिग्भरतः सांस्य्च निरुक्तन्त्व धिरैवतम्‌ ! 

रणवः प्रणवे शश्च प्रणवेन प्रबन्दितिः ॥ १२१५ 

प्रणवेन च लच्यो वै गायच्नौ च गदाधरः । 
पालग्रामनिवासौ च प्रालग्रामस्तयैव च ॥ १२६ 
जलप्रायौ योगशायौ शेषश्रायो (क) कुशेएयः। 
मो मत्तां च काथ्यच्च कारणं एयिवीधरः ॥ १२.०७ 
प्रजापतिः शाश्वतश्च काम्यः कामयिता विराट्‌ । 
सन्नाट्‌ पूषा तया खगो रथस्य: सारथोरथः(ख)९२८ 
धनो धनप्रदो धन्यो यादवानां हिते रतः, 


अञ्जनस्य प्रियश्चव च्नुनो मौम एव च ॥ १२९ 


पराक्रमो दुव्विषदः सव्वध्यास्विश्रारदः। 
सारखतो मदाभौसः पारिजातद्दरस्तया ॥ १३० 
अद्टतस्य प्रदाता च त्तौरोदः चौर एव च। 
दन्द्रालजस्तस्य गोप्ता गोवघैनधरस्तथा ॥ १३२ 
कस्य नाग्नसतदद्सिपो हस्तिनाशनः । 
शिपिविष्टः प्रसन्नश्च सन्वलोकार्तिनाशनः ॥ १३२ 

(क) नागशायीति पाठान्तरम्‌| 

(ख) रघस्थः सारयिवैलमिति पाठान्तरम्‌ । 


((.0- 131102111५/8त/ ॥\/811 01661101. 1411260 0 ©8010011 


सुद्र सुद्राकरधरव सब्वसुद्रा विवर््ितः। , | 
देदो रेदस्थित्चव देहस्य च नियामकः ॥ १8 
शरोता खरोत्नियन्ता च चोतव्यः यवं तदा| 
लकूस्थितश्च सशयिता खटश्ञ्च सेनं तया। | 
चच्ुःस्थो खपद्रष्टा च नियन्ता चज्ुषसया। ` - 
दष्ञ्व तु जिह्नास्थो ररुन्नञ्च नियामकः॥ ९ 
घ्राणस्थो प्राणङ््राता घ्राशेन्द्रियनियाम्कः। 
वाकस्थो वक्ता च वतताव्यं वचनं वाङ्नियामङ्ष 9 
प्राणिस्थः भिस्पङ्च्छिरम हस्तयो नियाम, 
पदव्यश्चव गन्ता च गन्तव्य गमन तथा ॥ १३७ ` प 
नियन्ता पादयोद्चव पाद्यभाक्‌ च विसगैकृत्‌। ` 
विसर्गस्य नियन्ता च इयपस्यस्यः सुखं तथा ॥। न 
उपस्थस्य नियन्ता च तदानन्दकरश्च ह। रि 
शतघ्नः कात्तवौयश्च दत्तातेयस्तथेव च ॥ १३९ ६, 
अलस्य हितश्चैव कात्तवौथ्येनिञ्नन्तनः। , ए 
कालनेमिमदानेमिमेघो भेषपतिस्तथा ॥ १" | | म्‌ 
अननप्रदोऽन्नपौ च न्नादोऽन्नप्रवत्तैवः। नि 
पूमज्दूमखपश्च देवकीय॒त्न उत्तमः ॥ १४१ ई! 
देवक्या नन्दनो नन्दो रोदि्याः परिय एवच। | < 
वसुदेवप्रियश्चैव वसुरेवसतस्तथा ॥ १४२ (५ 
दुन्दुभिहाखपश्च पुष्पद्ासस्तथेव च । ध 
हृहारुप्रियश्ैव सरन्वाध्यच्चः चरोऽददरः॥ ४३ | 
अच्युतश्ेव सत्यः सत्यायाश्च प्रियौ वरः। । ` 
सक्मिर्याश्च पतिश्चव रुक्मिण्या वल्लभस्तथा ॥ १४। 
गोपोनां वभव एर्य्लोकशच विखुतः। ` 
चषाकपियंमो गुद्धो मङ्गल बुधस्तथा ॥ १९५ 
राट्ः कोतुग्र हो ग्राद्ो गजेन्द्रसुखमेलकः। 
ग्राहस्य विनिहन्ता च ग्रामणौ रच कतस्तथा ॥\रन 
किन्नरद्रेव सिद्धश्च च्छन्दः खच्छन्द एव च। वि 
विश्व्पो विश्णला त्तो देत्यखदन एव च ॥ ४० 
अनन्तस्धपो ूतस्थो देवदानव संस्थितः ५। 
सुष्तिस्थः सुषप्तिश्च स्थानं स्थानान्त एव च॑॥ १४ब्ख 
जगत्स्यश्चव जागत्तां स्थानं जागरित स्तथा । त 
सख्प्रस्थः खप्रवित्‌ सप्र स्थानस्थः सुस एव च ॥५ 
लाग्रत्सपरसषगेख विद्धौनो वै चतुयैकः। = 
विज्ञानं चेत्रपख जोवो जोवयिता तथा ॥ ९५ | । 


। 





कः ः वोडङ्ोऽध्यायः } १€ 


॥ १३; | धिपतिरैव >£ र 
व | वना भुवनानां नियामकः । सन्वाधारं निराधारं सबव्वकारणकारणाम्‌ ॥ 8 
11 पातालवासौ पातालं सव्वज्वरविनाण्नः ॥ १५९ | श्रलेपकं तया सुत्तं सुक्तयो गिविचिन्तितम्‌ । 
॥{ परमानन्द पौ च धरम्माणाच्च प्रवत्तकः स्थलरहविदौनच्च वचित । 
८ स च मूल चच्ुषा परिवण्नितम्‌ ॥ ५ 
। चलम दुलेमसरव प्राणायामपरस्तया ॥ १५२ आोलेन्द्रिय विद्दौनच्च खरोतरधस्षविव्ितम्‌ । 
॥ ३ प्रत्याहारो धारणा च प्रल्यादहारकरस्तथा । जिह्ेन्दरियविद्दौनञ्च लगिन्द्रिविवव्नितम्‌ ॥ &(क) 


कः। प्रभा कान्तिस्तया चिः शुलसफटिकसन्निभः ॥ ९५२ श्राेन्द्रियविद्धोनच्च प्रासिध्मविव ङ 
मष शरग्राद्यद्चव गौर सव्वः श्चिरमिष्टुतः। वागिन्द्रियविदौनञ्च ग | 
मः। वषट्‌ कारो वषट्‌ वौषट्‌ खधा खाद्ा रतिसथा१ पारन्द्रिय विहौनञ्च वाग्धस्षपरिवव्चितम्‌ ॥ ॐ 
३७ ` पक्ता नन्दयिता भोक्ता वोदा भावयिता तथा। पायूपस्य विहहौनञ्च सन्य व्नितम्‌ 
त्‌। ज्ञानात्मा चेव अहहात्मा रमा सरवपैश्वरेप्रवरः॥ १५५ म 
॥६/ नदौ नन्दौ च नन्दौ प्रो भारतस्तसना थनः । बुद्धा विद्दौनं देवें चेतसा परिवव्नितम्‌ । 
। चिद्रूपः (क) श्रौ पतिश्चैव कृपश्च चक्रवर्तिनाम्‌ ॥ १५६ | श्रद्क्ार विद्धोनं तै बुदिधस्षविवच्ितम्‌ ॥ < 
९ । रश सब्वदेवानां हार कासं स्वितस्तथा । प्राणेन रहितञ्चैव पानेन विवच्नितम्‌ ! 
 एष्करः एष्कराध्य च्चः पुष्करदोप एव च ॥ १५७ व्यानाख्यवायुद्दौनं वै प्राणधम्मविवव्नितम्‌ ॥ १० 
९ भरतो जनको जन्यः सर्व्वाकार विवर्व्वितः। एनः ख्यां चनं वच्छे यदुक्तं गवे ए॒रा ॥ ११ 
| निराकारी निनिभमित्तो निरातङ्को निराखयः॥१५८ ग्रां खखोत्कवाय नमः ॥ १२ 
इति नामसडस्तं ते ठषभधष्वज कौर्तितम्‌। | स्थस्य सरलमन्त्ोऽयं सुक्तिमुक्तिप्रदायकः॥ १३ 
¦ देवस्य विष्णोरो गस्य सव्वपापविनाश्नम्‌ ॥ १५०९ ओं खखोल्काय त्रिदणय नमः। शं विचि 
पठन्‌ रिज विष्णुलं चन्नियो जयमाप्ुवात्‌ । ठठ शिरसे नमः। चों ज्ञानिने ठठ शिखायै 
वैश्यो घन स॒खं शूद्रो विष्णुभक्तिसमन्वितः ॥ १६० | नमः। चों सस्ररष्म यै ठठ कवचाय नमः। 
& इति गार मद्ाएराणे पूर्वखण्डे यओं रुव्वतेजोऽधिपतये ठठ अस्वाय नमः! अ 
| खौविष्णोः सस्रनामस्तोतं नाम | ज्वल ज्वल प्रज्वल प्रज्जल ठठ नमः ॥ ९8 ` 











त | ` पञ्चदशोऽध्यायः ॥ १५ ॥ अनिप्राकारमन्त्रोऽयं सय्धस्याष विनाशनः ॥ ९१्‌ 
| ओं ्रादित्याय विद्ये विष्वभावाय धौमद्ि 1 
| (व तनः स्य्यः प्रचोदयात्‌ ॥ ९३ 
४ 
| नङ श(ऽव्यायः । सकलो कार णं लुर््याद्रायच्या भास्करस्य च ॥ १७ 
सद्र उवाच । म्मा तने च परूञबसिन्‌ यमायैति च दच्िशे 


7 ॥*एनरध्यानं समाचच्च शङ्ध-चक्र-गदाधर । ` 
विष्णोर स्य रैवस्य शस्य परमात्मनः ॥ १ 

१४. । हरिरुवाच । 
ण॒ सद्र दरेध्यानं संसारतरुनाशनम्‌ । 

। \भग्सूपमनन्तञ्च स््व्याप्यजमव्ययम्‌ ॥ २ - 


दण्डनायकाय ततो वैवरणायेति चोत्तरे ॥ ९८ 
श्यामपिङ्लभे ्ान्यामानेष्यां दौलितं यजेत्‌ । 
वच्चपाणिच्च नक्रैत्यां भवः खश्च वायवे ॥ १९ 
अं चन्द्राय नच्षत्राधिपतये नमः। ओं अङ्गार 
काय स्तितिसताय नमः। गों बुधाय सोमपन्नाय 


। पत्तर सव्वगं नियं मद्रह्मास्ति कौवलम्‌ । नमः। गों वागौश्वराय सव्वविद्याधिपतये नमः ॥ 
च्‌ ॥ {वस्य जगतो स्दूलं सन्वे शं परमेश्वरम्‌ ॥ ३ 2 ल | 
॥व्वशतद्दिस्य वै सव्वभ्रतमहहेश्वरम्‌ । | 1 


(ख ) भ्राणेन्तरियविंदीनखख प्राणधम्भविवच्नितम्‌ इतिः 
कचित्‌ पाठः । तन्न च बागि्ादिश्चोकोण्पे नाल्लि। ` 


~~ ~~~ ~ 


१५. । (क) चक्रपः इति फचचित्‌ पाठः । 
॥ 


((.0- 18108111\/80॥ 1811 06101). [1411260 0 €6810011 





7 १, 
= = => कवये वे 


गरुडपुराणम्‌ । 


क 
४ जया च विजया यैव जयन्तो चापराजिता, 





उल्ल तेज दग्रपमननि ज्वल ज्नल ठठ 
ञ्तेनावाच्य मन्च्ेण ततः खय्य विसच्जं थत्‌ ॥ २8 
ङ्मौ नमो भगवते आदित्याय सदस किरणाय 


नमः! श्रा ¶न्‌- ~ 
छ शुक्राय म्य रावे नमः । | ९ षच वासवि नागानिद्यारि प्रूजेत्‌ ॥९ ` 
खराय | दूति श्रौगासडे मदाएराणे पूव्वखण्डे इ 
चं कोतवे नमः। ` सप्रदरोऽध्यायः ॥ ९० ॥ 

पूवाद ञ सों प्रमथन्‌ (थाच नमः| ४ र 

रीं अनूस्‌काय नमः । यों प्रमथना | 
न व चु 
श्म बुद्धाय नमः ॥ र किं सते अ्ादश्ाऽध्यायः। 0 

सकल 

रौं भरावन्नपरिमि रि मितम खं च । 
सप्ाण्ववाहन चतुसैज परमरिष्िप्रर विल व कचाथनन्‌ ॐ 
हि इदमध्यं नमः पिरसि गत ण्ह गस्डीत्ता कश्यपाय वच्छ खतु 1 म 
वि नम | उद्धारप्ू्वकं एण्य सन्वदेवमय मतम्‌ ॥९ -म 


श्नोक्ारं पू््वसुत्य जुङ्घार तदनन्तरम्‌ । 
। ठतौयं स्यान्मत्यदारिद्रयमहैनम्‌॥२ ` ख 



















गच्छ सुखं एनरागमनायैति ॥ २५ ईश्विष्णकरेव्यादिकवचं खन्वखाघकम्‌। ` (ए 

क. ूल्वखण्डे अते म्दामन्तर त्यत्तरं पूजन सुमम्‌। = तचा 

रा ५ जपनान्मत्यदरोनाः स्य॒ सर्द्तपापविवल्निताः॥३' ` ` 
५. इतजष्यत्देदफलं यज्नतोयेफलं लमंत्‌ । 





अष्टोत्तर पतं जप्यं तिसन््यं रत्यु शतुजित्‌ ॥8 . | 
ध्यायैत्‌ स्तन्तु पद्मस्य (क) वरदञ्चाभयं करे। | 
हाभ्याञ्चासतकुखन्तु चिन्तथेदखते्वरम्‌ ॥ ˆ 
तस्यैवाङ्गगतां देवौमखताखतमाषिणौम्‌ । 
कलसं दते स्ते वामदस्ते खरो सहम्‌ ॥ ६ 


सप्रदशोऽध्यायः। 
हरिरुवाच । 
पुनः सू्याचिनं वच्छे यदुक्ता धनदाय दि 


प्रा 
अष्टपत्रं लिखत्‌ पदं शुचौ देप रुकणिकम्‌ ॥ ९ 


वादन तती बड़ा सुद्दामावादधेखरिम्‌ । जपेदष्टस्दसतं वे तिखन्धय' मासभेकतः। 
खोलकर स्थापयेन्बध्ये सखापयैद्यन्तदपिणम्‌ ॥ २ | जरा-व्यु-माव्याधि त्र जिव्जौ वशान्तिदः ॥ ठ 
अगेग्यां दिभि द्दिवस्य छ दय स्थापयेच्छिव । अआ्चानं स्थापनं रोधं सन्निधानं निवेशनम्‌ । [र 
रे णान्यान्तु शिरः स्थाप्यं नऋत्यां विन्यसेच्छ्िखाम्‌॥२| पाद्यमाचमन स््ञानमध्येच्चागुरलेपनम्‌ । = 
पौरन्द्ां न्यसेद्ममेकाग्रस्ितमानसः। दौपाम्बरं भूषरणच्च नैवेद्यं पानवोजनम्‌ ॥ इ 


मात्रा मुद्रा जपो ध्यानं दक्िणा चाति 
वादं गीतच्च दृत्य्च न्यासो योगः प्रदचिणप पू 
प्रणतिर्मन्त्र इज्या च वन्टनञ्च विसच्जनम्‌ ॥ ` श 
षडङ्गादिप्रकारेण परूजनन्तु क्रमोदितम्‌! तार 
परभे्रसुखोरौणं यो जानाति स पूजकः ॥ ^ षं 
अ्पपाद्याच्चनन्चादावस्षेरेव तु ताडनम्‌ ! पव 
शोधनं कवचेनैव अख्तौकरणं ततः ॥ ५ (१४ 
पूजा चाधारश्त्यादेः प्राणायाम „. ठे 
पिण्डशिं ततः कुच्धाच्छोषणाव्य सत." 

ल्कः व्याच स्ितपद्मस्यमिति च पट" 


वायव्याद्चैव नेत्रन्तु वासण्यामस्भेव च ॥ 8 
हेणान्यां स्ापधेत्‌ सोमं पोरन्दर्ध्यान्तु लो हितम्‌ । 
आन्य सोमतनयं याम्याञ्चेव वष्दस्यतिम्‌ ॥ ५ 
न्नऋरैत्यां दानवशुरं वारुण्यान्तु शनेखरम्‌ । 
वायव्याच्च तथा केतु कौवेध्धां रह्कभेव च ॥ ६ 
दितोयायान्तु कन्लायां स्यान्‌ दाद पूजयेत्‌ । 
, भगः सखर््य(ऽमा चेव मित्रो वै बस्णस्तथा ॥ ॐ 
सविता चेव धाता च विवखां श्च महाबलः । 
लष्टा पूषा तथा चेन्द्रो दाद शो विष्णुसच्यते ॥ ८ 
.ूल्वादावचचैधेदेवानिन्द्रादौन्‌ खद्धया नरः! 









((.0- 48108111\/820॥ 1181 0601101). [10411260 0 €810011 


एकोनविभोऽध्यायः। 


। -आल्मानं देवसपञ्च कराङ्गन्यासकं चरेत्‌ । 
ओआतमार्न पूजयेत्‌ पश्चाच््योतौखपं दतः ॥ ९३ 


२९ 


यामा्रादैखन्धिसंस्थो वेलां कालवतो चरेत्‌ ॥ ८ 
वागा-हि-षड्‌“वङ्कि-वाजि-युग-श्चूरेकभागतः । 


। आत्तो वा स्थण्डिले वापि स्िपेत्‌ एष्मन्तु भाखरम्‌ दिवा षड््‌-वेदट-नेतादि-पञ्च-त्रि-मानुषांशवौः ॥ < 


आह्वानं हारप्रूजाथं पूजा चाधारशक्तिजा ॥ 8 
` सान्निध्यकरणं देवे परिवारस्य पूजनम्‌ । 

। अङ्गघ्रट्‌कस्य प्रूजायं कत्तव्या दिज्िभागतः ॥ ९५ 

` धर्मादयश्च शक्राद्याः सायुधाः परिवारकाः । 

- युग-वेद-गद्रहनत्त ख पूजेयं सुक्तिमुक्तिकत्‌ ॥.१६ 

| माटकाञ् रणच्चादौ नन्दि-गङ्घे च पूजयत्‌ । 

 .मदहाकालब्च यसुनां दद्यां प्रूजधेत्‌ एरा ॥ १० 


श्रो रखतेष्वरमेरवाय नमः । एवं ओं हं सः 


: ` | सूच्यांय नमः ॥ १८ 
"एवं शिवाय कृष्णाय ब्रह्मणे च गणाय च । 
-चण्डिकाये खरखत्ये महालच्छ्यादि पूजयेत्‌ ॥ १९ 
इति ओोगास्‌डे मद्ाएराणे परूव्वखण्डे अशते श- 
पूजनं नामाष्टादगोऽध्यायः ॥ १८॥ ` 


८.4 "= 
| एकोनविंशोऽध्यायः । 
| हरिरुवाच । 
प्राखेप्वरं गास्डञ्च शिवोक्तं प्रवदाम्यद्म्‌। 
स्यानान्यादौ प्रवच्यामि नद्यां दृष्टो न जोवति 1 १ 
। ;चिता-वल्मौ क-अेलादौ कूपे च विवरे तरोः । 
द रेखानयं यस्य प्रच्छन्नं स न जौोवति॥ २ 
सल्ाच्च कक्षटे मेषि खलाक्षषामघारि्घ । 
कन्लाखो णिगक्तै सन्धौ शङ्कर्णोदरादिषु ॥ ३ 
हिरण गस्धरो भिन्तर्न नादिः कालदूतकः । 
प्ते वारो च ग्रोवायां पृष्टे च न हि.जोवति ॥ 
न्व दिनपतिसुङ अद्वैयामं ततोऽपरे । 
शेषा ग्रहाः प्रतिदिनं षट्खंसापरिवत्तनः ॥ ५ 
। तागमोगक्रमो ज्यो रात्रौ वाणविवत्ततैः। 
^  षोऽकैः फ़णिप्नन्द्रस्त च्ल को भोम ईरितः ॥ 8 
। (कोयो ज्ञो गसः पद्मो महापद्मश्च भागेवः॥ 
गडः णनश्वरो राद्धः कुलिकश्चाहयो ग्र चाः ॥ ॐ 
नै न दिवा खरण॒रोर्भोगी स्यादमरान्तकः । 


शाम्‌। 








५ कालो दिवा राद्धः कुलिकेन खद स्थितः ¢` 


पाद्ाङ्क्े पादपृष्ठे गुल्म जानुनि लिङ्गके । 


| नामो छदि सनपटे कण्डे नाखाणएटैऽच्िणि । 


कणो वोः णड मस्तके प्रतिपत्कुमात्‌ ॥ १० 
 ति्ठेचन्द्र् जोवेन्न एसो दल्तिणभागवे 1 

कायस्य वामभागे तु सविया वाश्ुवदहात्‌ करात्‌ १ 
श्रवसत्‌ तत्कृतो मोद्धो निवत्तेत च महेनात्‌ ॥ १९. 
आत्मनः परम वोजं साख्यं स्फटिकामलम्‌ । 
ज्ञातव्यं विषपापन्नं वोजं तस्य चतुविविधम्‌ ॥ १२ 
विन्हुपञ्चसखरथुतमादयसुत्त इउितोयकम्‌-। 

षष्ठाखढ्‌ ठतोयं स्यात्‌ सविसग चतुयेकम्‌ ॥ ९३ 

अ कुख्ङुन्द्‌ सखाडा॥ १४ 


विद्या बलोक्यरत्ताथ गरुडेन तए परा १५ 
 वधेप्ुना च नागानां सुखिऽथ प्रणव न्यसेत्‌.। 


गले ज्ञस न्यसेलौोमान्‌ छदि चव विशेषतः । 
कन्दे खादहा गुद्ययोः पादयुरी न्यास ईरितः ॥ ९६ 
उटद्ेऽपि लिखितो यत्न तन्नागाः सन्दयजन्ति च। 


| खद्दस्मन्तजपतन्तु कणं खत्रं तं तथा ॥ ९७ 


यडृद्े एकैरा जघ्षा क्षिप्रा नागास््यजन्ति त॑त्‌ 


 सप्रलक्तस्य जप्याद्धि सिदिः प्राप्ता सुरासुरः ॥ १८ 


ओं सवणरेखि कुक्टविग्रदरूपिि खाडा॥१९ 
एवञ्चाष्टदले पद्ये रल वणंथुगं लिखेत्‌ । 
नामेतदारिषाराभिः स्ल्ातो दष्टो विषं व्यजेत्‌॥ २० 
ओं पल्चि खादा ॥ २१ 
अङ्कादि कनिष्ठान्तं करे न्यस्याथ दंव । 
के वक्त छदि लिङ्गे च पादयोगरुडः स हि ॥ २२ 
नाक्रामन्ति च तच्छायां खप्रऽपि विष्रपन्गाः। 
यस्तु ल्त जपेच्ास्याः स दष्टा नाशयेदिषम्‌ ॥ २२ 
ओं डो छौ जो भिरुण्डाये खादहा ॥२8 ` 
करा जघ्ा लियं विद्या दष्टकस्य विषं चरेत्‌ ॥२ - 
अ ग्रा न्यसेत्‌ तु पादाग्रे इ-ई ग॒ल्फेऽय जानुनि १ 
उ अ ए ए कटितटे भ नाभौ दि रौ न्यसेत्‌ ॥२& 
वक्ते असुत्तमाङ्गे अः न्यसेच खसखंयुताः। ` 
दंसो विषादि च दरेव्नपो ध्यातोऽथ पूजितः ॥२०' 


((.0- 181048111\/820॥ 1811 0661101). {21411260 0\ €81001॥1 ह ४ 





५, 


गसडोऽ्मिति ध्याला कुरव्यादिषदरो क्रियाम्‌ । 
= मन्तं गात्रविन्यस्तं विषारिदरमौरितम्‌ ॥ रट 
न्यस्य सं वामकरे नासासुखनिरोधङत्‌ । 

मन्तो हरेदष्टकस्य दां सादिगतं विषम्‌ ॥ २< 
स वायुना समाङष्य दष्टानां गरलं रेत्‌ । 

तनौ न्यसेदष्टकस्य नौलकण्डादि संसरेत्‌ ॥ २० 
यौत प्रत्यङ्किरामूलं तर्डुलाद्धिविषापद्म्‌ । 


` यनन वाफ़लिनो नां स्रलं चक्रजमौट एम्‌ ॥ २९ 


गलं शुक्ल दत्यास्तु कर्कोव्वा गैरिकणिकम्‌ ¦ 
श्मद्धिष्ट एतोपेतं लेपोऽयं विषमरदैनः ॥ ३२ 
विषतद्धिं न व्रजेच्च उष्णं पिबति यो इतम्‌ । 
यच्चाङ्गन्तु शिरौषस्य मूलं खच््नजं तथा । 
रुव्वां ङन्लेपतश्चापि पानादा विषड्धद्वेत्‌ ॥ ३३ 

ङो गोनसारिविष्त्‌ ॥ २8 
ृललाटविरगान्त ध्यातं वश्यादिकरदधवेत्‌ । 
न्यस्तं योनो वरेत्‌ कन्यां कुर्या न्दजलाविलाम्‌॥२५ 


जषा सप्ना्टसादस्नं गरुत्मानिव स्व्वग 
कविः स्यच्छतिधारौ स्याइश्यस्तौञ्च समाप्रयात्‌॥२१ 


विष्त्‌ स्यात्‌ कथातच्ं सुनेर्व्या सस्य ते धुवम्‌ ॥२७ 


दति च्रीगास्ड़े मदाएुराणे प्राणेश्वरं 
नामेकोनविंभोऽध्यायः ॥ ९९ ॥ 


विंशोऽध्यायः । 

हरिरुवाच । 
वच्छे तत्‌ परमं युच्यं भिवोतां मन्तन्दकम्‌ ! 
पाश धनुश्च चत्रच्च सुद्र शूलपट्टिशम्‌ । 
एत रेवायुष य॒द्ध मन्तः शत्र जयन पः ॥ ९ 
मन्त्रो द्धारं पद्मपते आरि पू््वारिकौ लिखेत्‌ । 
अष्टवगच्चाष्टमच्च स्यातमौणानपत्रके ॥ २ 
्रङ्कारो व्रह्मवौजं स्याङीङ्गारो विष्णुरेव च । 
ङ्गा शिवः शूले तिश्राखि तु क्रमान्यसेत्‌ ॥ २ 

ओदो डः ॥ 8 

शूलं रद्दौला स्तेन शास्य चाकाश्रसम्म्‌ खम्‌ । | 
तदशनाहद्ा नागा दृष्टा वा नाश्माप्रथुः ॥ ५ 
भूम्न धनुः करमध्ये ध्याला खि चिन्तधेन्नरः। 


८.0 482148111\/820| ॥481 (06611011. 01011266 2\/ 68100111 


गरूड्एराणम्‌ ॥ ` 


दुष्टा नागा ग्रहा मेषा विनश्यन्ति च रान्तसा 


तिलोकान्‌ रचयेन्मन्तो मत्य लोकस्य का कथा | रः 
द्धस्‌ हंपट्‌॥ ० 
खादिरान्‌ कौलकानष्टौ चेते संमन्त्य विन्यसेत। [स 
न तत्न वच्रपातस्य सपाच्जध्वारे सपद्रवः ॥ २ 
गसो त्ता महामन्त्ं कौ लकानष्ट मन्तरयैत्‌ । 
एकर्वितिवाराणि सेते तु निखनेन्िभि ॥ ९ 
विदुन्मूषिकवच्रादिखसुपद्रव एव च । 
हर च्चरमल वषड विन्दु युक्तः सदाशिवः ॥ १० 
यँ छां सदाशिवाय नमः॥ ११९  .. 
तजन्या विन्यसेत्‌ पिण्डं दाड्भिकु्मप्रभम्‌॥ १२ 
तस्येव द्भ॑नाइष्टा भेष विद्यदिषादयः। ` ¦ 3 
रात्तसा भूतडाकिन्यः प्रद्रवन्ति दिभो द्श् ॥ १३; 
ओं कौं गशेभाय नमः। चीं करौं सतशानादि 
चक्राय नमः। शोंए यौ तलोक्यडामराय 
नमः ॥ १8 | 
भर वं पिण्डमाख्यातं विषपापग्रहापद्म्‌। 
तेत्रस्य रच्णं श्तराक्तषसारैः प्रमदनम्‌ ॥ १५ 
प नमः॥ १६ मोन 
इन्द्रवचं करे ध्याला दुष्टभेषादिवारणम्‌। द्वा 
विषश्रलुगणा भूता नश्न्ति वच्रसुद्रया ॥ +° 


श्रो चु नमः ॥ १८ छम 
सअरेत्‌ पाश वामद्स्ते विषभ्रताटि नश्यति ॥ १ 
आहे नमः॥२० शिन 


रेदुचारणान्मन्तो विष-मेष-ग्रदादिकान्‌। ड 
ध्याला कृतान्तच्च देच्छेदकासेण वै जगत्‌॥ २५ . 
ओं च्छंनमः॥२२ ` 
ध्याला तु भैरवं कुर््याद्हश्रूतविषापद्म्‌ ॥२२ 
यओं लसदिजिह्माच्च खादहा ॥२४ | 
ततेतरादो ग्रदथ्ूतादिविषपच्षिनिवारणम्‌॥ २५ 
मं स्तां नमः ॥ २९३ जथ 
रतेन पटने लिख शब्दस्तेष॒ ग्रहादयः ॥ २० . 
रं मर मर मारय मारय खाद्ा। 
शं हह फट्‌ खाष्दा ॥ २८ । 
शूलब्चा्टतर्मन्त्य भामणाच्छतचन्द हत्‌ ॥ < 
उव॑गत्तिनिपातेन त्रधःगत्तिं निकुञ्चयेत्‌। 









ति , ` . जयो विशोऽध्यायः 


¶॥ ग्रे पूरिता मन्ता कुख्यवीन सुमन्तिताः ॥ ३० 
प्रणवेनाप्यायितास्तेन अनेन तद्दौरिताः । 
त्‌।दवमाप्यायिता मन्ता शत्यवत्‌ फलदायकाः ॥ २१ 
इति खगा महाएराणे पठ्वखण्डे 
विंशोऽध्यायः ॥ २० ॥ 





एकविंशोऽध्यायः । 
। हरिस्वाच। 
| (रचवक्ताचनं वच्छे एथगयज्ुक्तिसुक्तिदम्‌ ॥ ९ 
श्रं श्रूवि्णावे आदिभूताय सर्व्वाधाराय 
न्तये खादहा ॥ २ 
श्नोजातस्य चाह्वानमनेन प्रथमं चरेत्‌ ॥ ३ 


रोव हां खद्योजातायेव कला ष्टौ प्रकीर्तिता 


दिक्रिष्टतिलच्छोमधा कान्तिः खधा स्थितिः। 


` [हां वामदेवायैव कला चस्य तयोदश । 


` मा दुद्िश्च रातिश्च त्रासनौ मोहनौ तथा ॥ ५ 
ग्नौ अघोरा च तथा मोहा चधा कला । 
दा खत्युञ्च माया च अटसंस्या मयङ्घरा ॥ & 

“ इ तत्परुषायेव । 

छत्तिश्च प्रतिष्ठा च विद्या शान्तिर्न केवला ॥ 
[ छौ शेानाय नमो निश्चला च निरच्ञना। 
शिनौ चाङ्ना चेव मरीचिर्ज्वालिनी तथा॥ द 


इति ओौगारुडधे माएराशे पू्र्ण्डे पञ्च- 


२ 
॥ । वक्तपरूजनं नामकविंशोऽध्यायः ॥ २९ ॥ 
| 


२ , ¦ 

| हाविंश्योऽध्यायः 

५ ; हरिरुवाच । 

` . चनं प्रवच्छामि ुक्तिम॒क्तिकरं परम्‌ । 

° त सब्वगतं शून्यं मात्रादादश्के स्थितम्‌ । 

तक्तारि खानि दौर्षाग्यद्धानि विन्हुना ॥ १ 

खग वरेदस्तं शिव घ्रं तथा एनः । 

२८ नाधो मद्दामन्त्ो होमित्येवाखिलार्थंदः ॥ २ 

भाभ्यां संस्छथेत्‌ पादावू पाटान्तमसकम्‌। 





जा र्ता रतिः पाल्या कान्तिस्ढष्णा मतिः क्रिया। 


गर 
महामुद्रा हि सन्वघां कराङ्न्यासमाचरेत्‌ ॥ ३ 
तालस्तन एृष्टच्च अस्तमन्वे शोधयेत । 
कनिष्ठामादितः ज्ञल्ातञ्जन्यङ्गानि विन्यसेत्‌ ॥ 8 
एजन सम््रवच्यामि कणिकायां छदम्बुजे । 
धम्म ज्ञानञ्च वैराग्यमेश्वर््यादि हदाचचैधेत्‌ ॥ ५ 
आवाहन ख्ापनच्च पाद्मध्य दापयेत । 
चाम स्लपन पूजासेकाधारणतुल्यकाम्‌ ॥ & 
अनिकाय्यविधिं वच्छे अस्ेणोजेखनं चरेत । 
वम्मणग्युच्तण काय्य शक्तिन्यासं दाचरेत ॥ 
दि वा शक्तिगत्त च प्रस्िपेच्नातवेदसखम्‌। 
गमांधानादिकं कूला निष्रतिन्चास्य पञिमाम्‌ ॥ ८ ` 
छदा कला सनव्वकस्म शिवं साङ़न्तु होमयेत्‌ । 
पूजयेन्मण्डले यद्य पद्मगमे गवाङ्कितम्‌ ॥ < 
चतुःषश्न्तम्टादि खाच्िखाध्यादिमरण्डलम्‌। 
खाच्तनद्रसव्थगं सव्वं खादि वेरेन्ुवत्तेनात्‌ ॥ ९० 
नय्या कारयेत्‌ कुण्डम्वैचन्द्रनिभं शभम्‌ । 
अगौ शास-परग्वस्त-दयादिगणोच्यते । 
असं दिशास॒पान्तेष॒ कणिंकायां रुदाशिवम्‌ ॥ १९ 
दौ तां वच्चे पञ्चतच्े स्थितां भरम्यादिकां परे । 
निदत्तिष्दः प्रतिष्ठाय विषानिः शान्तिविनः ॥९२ 
गान्दतोतं भवेोभे तत्परं गान्तमव्ययम्‌ । 
एकैकस्य शतं होममित्येवं पञ्च होमयेत्‌ । 
पश्चात्‌ पूणांडतिं द्वा प्रसादेन शिवं सरेत्‌ ॥९३ 
प्रायधित्तं विश्द्यथभेकैकाज्याद्धतिं क्रमात । 
होमयेरस्ववोजेन एवं टौन्ता समाप्यते ॥ ९४ 


| यजनव्यतिरेकेण गोप्यं संस्कारमुत्तमम्‌ । 


एवं संस्कारशुद्धस्य शि्विलं जायते धवम्‌ ॥ १५ 


इति ओ्रीगास्डे महहाएराे पूर्वखण्डे 
दाविंपोऽध्यायः ॥ २२ ॥ 





जयो विश्चोऽध्यायः। 
ष्रिसवाच। 
शिवाचचनं प्रवच्यामि धञ्मकामादिसाधनम्‌ । 
तिभिर्मन्वेराचामेत खाहान्तेः प्रणवादिकैः ॥ १ 
यं हां्रालतत्लाय श्रो डौ विद्यातत्लाय रहौ तथा । 


((.0- 181048111\/80॥ 11811 0661101). 10411260 0 6810011 





गरुडपरायम्‌। 


२8 | 
यजेदेताः पौठमध्ये शिवाग्रतः, 
द्‌] स्याद्छरौतवन्दनम्‌ । | | 
ध क ५ सर्ठ्वमन्तरकाः॥२ शिवाखनमदा् त्ति खत्तिमध्ये शिवाय च ॥ २, | 
भस्स्लान त 


वादनं स्थापनञ्च सन्निधान निरोधनम्‌, 
लोषडन्तकः। नं स्थापन | 
सर्वे रेवाः व १ उतामद्धाः ॥ ३ | सकलौकरणं सुदरा-दथैनञ्चा्येपायकम्‌ ॥ २९ । 
सत पवर । आचामाभ्यङ्मुदर्त-स्तानं नि ाञ्छनं चरेत्‌। 
ओं डां प्रपितासहेभ्यस्तथा मातामहाय + =क्तपनं पष्य यूपं दीपं चस दह | 
रासंयमः ॥ ¢ `| वस्खं विल्लेणनं एष्य धूप ₹।४ चरु दरत्‌ ॥ २२ 
चां नमः सव्वमाटभ्यस्ततः स्यात्‌ प्रा १ ं खटायोयनन्‌ 
ततः॥ ५ चाम मुखवास ताम्बूल स्त धनम्‌ | 
आचाम माजनञ्चाथो गायन्नौञ्च जपेत्‌ त चरस शतं ७. 
क्षोमद्धि। | छच्नचामरोपवौतं परमोकरणं चरेत्‌ ॥ २३ 
खों षां तन्महेणाय विद्महे वाग्विशुचाय ति पी 
तन्नो रदः प्रचोदयात्‌ ॥ & ्धपकल्यनकौकते जपो जपसमपैणम्‌ । 
त्टंदाव्येश्च क्रेयं नामाङ्गपूजनम्‌॥ २४ ` 
सूर्यो पस्थापनं कला खब्धमन्त्ः प्रपूजयेत्‌ ॥ ॐ सतुतिनतिदध दव्य १ ५ त्‌ 1 
ओं हां सों हरं हे' दों हः शिवस्व्यांय नमः। ्रलौग्र च्ोवाचव्ये मध्ये पूल्वादितोऽखकम्‌।- । 
जं = खखोल्काय समये नमः। चं छां दौ | इन्द्राच यजे चण्डं तला निम्््म्रधत्‌ ॥ २५ 
सः सूर्याय नमः ॥ ८ गुद्यातिशुद्गोप्रा लं.गहाणासक्छतं जपम्‌+. , 
दच्चिखे पिङ्गलैः लाति-परश्रतासि नमः सरत्‌ ॥ < सि्िमेवतुःमे ५ त्रयात्‌ लयिःखिते ॥ २६ । 
अग्न्यादौ बिमन्ञेणानमारणध्य परम सुखम्‌ । १ यत्‌ किञ्चित्‌ कस्यद्देटेव.सटा ग । | 
| यजेत्‌ पद्याच्च रां द्टोषां रों सच्छयां ख जयाञ्च २९० तन्प भिषपद्ख्य ह्‌ ऋः च्पय व ॥ ३९ 
मद्राच्च रे विति स विमलां रौममोधिकाम्‌। | पवो दाता शिवा भक्ता ४. १ ८. 
अ € पूर्व्वादौ रो मध्ये रं अ ११| भरिवो ज १ ५५ १५ ४, 
` श्रकासनं सग्धम्रत्ति द्धं सः ख मञचयेत्‌। यत्‌ कत 
ओं दकाय च विरःधिखाय च भूरमुवःसखवरौम्‌९२। लं ताता विश्वनेता च नान्यो नाश्नोऽखि रेण 
ज्वालिनी हः कवचस्य चासं रान्नोच दोल्िताम्‌-1 | अथान्येन प्रकारेण शिवपूजां वदास्यहम्‌। 
यजेत्‌ सूधद्भदा सर्व्वान्‌ सौं सोमञ्च मं मङ्गलम्‌॥९३| गणः सर्खतो द ना 
बं बुधं चं बददस्यतिं भ॑ भागवं श एने रम्‌ । यसुनाखं वास्त्वधिपो दारि पूः 
रं राद्ं क यजेत्‌ केतु ऋं तेजखण्डमचैयेत्‌ ॥.९९. | इन्द्राद्याः प्रूजनोयाञ्च तलानि एथिवो जलम्‌ 
सव्येमभ्यचछछ चाचम्य कनिष्ठातोऽङ्गकान्‌ न्यसेत्‌ । | तेजो वायुर्व्योम गन्धो रसद्धपे च ्ब्दक । | 
दां दो भिरो हं शिखा ह वमा दोच्च नेतकम्‌। | खरां वाक्‌ पाणिपादौ च पायूपस्य तिह 
दोस्त क्तिस्यितिं कला भूतशुद्धिं एन्न्यसेत्‌॥ १५| चच््जिंह्वा घ्राणमनो ठुद्विशां प्रकृत्यपि । 
अध्यपात्रं ततः कला तदद्भिः प्रोचेद्यजेत्‌! | एमान्‌ रागो देषविये का त्यपि 
= ध = 4. कवर सदाभि | 1 
परात्मानं पद्मसंस्थच्च दों शिवाय ततो वदः ॥ ९६ | माया च शद विद्या च ईश्वरश्च स्दापिव" , , 
दारे नन्दिमहाकालौ गङ्गा च यसुनाथ गौः । शक्तिः शिवश्च तान्‌ ज्ञाला सुक्तो ज्ञानो 
ओवत्ं वास््रधिपतिं ब्रह्माणञ्च गणं गुरम्‌ ॥ ९० | यः शिवः स दरित्र ह्या. सोऽ ब्रह्मासि ४, | 
्यनन्तो यजेन्मध्ये पू्वां दौ धस्मकादिकम्‌ । गूतशुदिं प्रवच्यामि यया शबः शिवा | 
अधम्मादयद्च वह्भयादो मध्ये पद्यस्य कवे । त्दो सद्योमन्त्रः स्यान्नित्तिश्वः कला ्" 
वामा च्येषटा च पूरव्वारो;रोद्रौ कालो भरिवासिता१८| पिङ्गला ड च नाड्यौ चः प्राणोऽपानश्च न १ 
. श्रो हां कलविकरिण्ये बलविकरिणो ततः। शन्द्ररेदो ब्रह्मदेष्दशतुरस्त्चः मण्डलम्‌: ॥ ८ 
` बलुप्रनथनो सन्त्-भूतानां दमनौ ततः ॥ ९५ (क) ` चयं कुर यशस्कर इति क्वत्‌. ^ | 


























| 
। 
{ 
| 
| 









((.0- 481048111\/820॥ 181 0661101). [10411260 0 €681001॥1 


्‌।- । 
॥ २५. 
1: 


1२६ 
म्‌। , 
) ॥ २ 


लरात्‌। 
व| 
तव 
तेपि 
1 
ा॥\ 
वरी । 
[लस 


ली । 
॥ ` 


॥ 
| | 

4 
पि॥ 





चतुव्विंशोऽध्यायः । 


वच्ेण लाञ्छितं दौ प्रभेकोद्वातगुणाः एराः । 
छत्‌ स्थानसातूण नं प्तक प्रविस्तरम्‌ ॥ २७ 
ओंडौं प्रतिष्ठाय गोंद्ंद्ःफट्‌! आं ङ 
विद्याय छ हः फ़ट्‌ ॥ २८ 
चतुरश तिकोटौनामुच््यं भूमितन्त्रकम्‌ । 
तन्मध्ये भवदच्चञ्च अ्रालमानञ्च विचिन्तयेत्‌ ॥ २९ 
अधोसुखों ततः पश्वो तच्छं भवेद्धवम्‌ । 
वामदेवी प्रतिष्ठा च सुषुम्णा कारिका तथा ॥ 8० 
खमानोदानवस्णो रेवताविष्णुकारणम्‌ 1 
उ्वाताख गुणं वेदाः भ्वेताध्यानं तथेव च ॥ ४१ 
एवं क्यात्‌ कण्टपद्यममर्द॑चन्द्राख्यमण्डलम्‌ ।. 
चद्यमाङ्कितं दिश्तकं कोटिविस्तोण मास्मरेत्‌ ॥ ४२. 


। चतुतेवद्यच्छर यञ्च आत्मानञ्च अधोमुखम्‌ । 


ताञ स्थानञ्च पद्मञ्च अघोरो विटयान्ितः॥ ४२ 
नाग्योष्टया हस्तिजिह्वा ध्यानो नागोऽनिदेवता। 
सद्रहेतुसिखद्वातास्िगुणा र त्तवणकम्‌ ॥ 8४ 
उ्वालाङृते तिकोणञ्च चतुःकोटि शताति च । 
विस्तोणंञ्च सस॒ुत्सेधं सद्रतच्छ विचिन्तयेत्‌ ॥ ४५ 
ललाट तु तत्युसषः पक्तियः शादलं वुधाः। . 
कू शच कृकरो वाश्व ईश्वरकारणम्‌ ॥.४९ 


। दिरहातगुणौ दौ च वषं षट्कोणमर्डलम्‌ । 
। बिन्दङ्ितञ्चाष्टकोटि-विस्तौ द्योच्छयं तथा 1. 
¡` चतुद शाधिवां कोटि वायुतच्छं विचिन्तयेत्‌ ॥ 89 


हादशन्ते सरसिजे शान्तौ तास्त थेश्वराः । 

क्ख गङ्िनो नाड्यो देवदत्तो धनच्ञयः ॥ ४८ 

श्खिग्ानकारणच्च सदाशिव दति समृतः । 

गुण एकस्तथोहातः शुदधस्फटिकवत्‌ सरत्‌ ॥ 8९ 

प्रोडशं कोटिविस्तौण पञ्च विं एति चोच्छ्रयम्‌ । 

व्तैलं. चिन्तयैद्धाम श्रूतशुद्धिस्राद्छता ॥ ५० 

गणगुसर्वीजगुसः शक्तयनन्तो च धस्कः। 

ज्ञानवैराग्मैश्वय्ये ततः पूव्वादिपव्रके ॥ ५९. 

अधोष्वैवदने डे च पदमकणिककौशरम्‌ । 

वामाद्या अात्सविद्ा च सदा ध्यायेच्छ्िवाख्कम्‌ । 

तत्लं शिवासने गत्ता दों विवादाय नमः 
बद्धपद्मासनासौनः सितः षीडशवषकः। 

पच्चवक्तः कराग्रेः खेद श्भिश्चव धारयन्‌ ॥ ५३ 


रर 


अभयं प्रसारः एति शूलं खद्धा ङ्मौ श्वरः । 

दच्चैः करोर्वामकैश् भुजगच्चा्तसूतरकम्‌ । 

उमस्कं नौलोत्मलं वोजपूरकमुत्तमम्‌ ॥ ५९ 

इच्छा ज्ञाना क्रिया शक्तिस्तिनेतो डि सदाशििवः। 

एवं श्रिवाच्चनध्यानौ सब्द्ा कालवल्ितः ॥ ५१ 
दरदहादहोरात्रचारेण त्रौणि वर्षाणि जौवति । 
दिनदयस्य चारेण जोवेदषदय नरः ॥ ५६ 
दिनत्रयस्य चारेण वर्षमेकं ख जौवति। 

नाकाले गोतलेः खलव्युरष्णो चेव तु कारके ॥ ५७ 
इति ओ्रौगासङे मडाएराणे पूव्वखण्डे शिवादि- 

पूजायां त्रयोविंशणोऽध्यायः ॥ २२ ॥ 


चतव्विशोऽध्यायः। 


हरिस्वाच । 
वच्छे. गणादिकाः प्रजाः सव्वदाः खगेदाः पराः 1 
गणानां मङ्गलां ब्ूतति गणाधिपतिमच्येत्‌ ॥९. 
गामारि (क) दयादाद्गदुगोया गुस्पादुकाः ॥ 
दुगांसनचच तन्मूत्ति दुग दुगं रच्चिणौति च ॥२ 
्दादिकमट्टगक्तयो सद्रचण्डा प्रचण्डया । ` 
चर्डोग्रा चण्डनायिका चण्डा चण्डवतो ऋमात्‌ । 


`| चरण्डद्धपा चण्डिकाख्या दुरं दुगेऽथ. रच्जिणि ॥ इ 


वज्रखद्धादिका सुद्धा शविादया वदङ्किटेणतः। 
सदाश्िवमद्दाप्रेतपद्यमाखनमथापि वाः॥ 8 
रें णीं सौस्िणराये नमः॥.५ 

ओद्धाऩ्ौ चं स्तो सेस स्फ स्फों-णां। 
पद्यमासनच्च सरत्तिञ्च त्रिएराद्दयारिकम्‌-॥ & 
पोटाम्बुजे तु ब्राह्या ब्रैह्याणो च मद्ेश्वरो । 
कौमार तैष्णवौ पूज्या वारादो चेन्द्रदेवता 1 
चामुर्डा चण्डिका प्रज्या भरवाख्यास्ततो यजेत्‌ ॥9 
असिताङ्ग ररुखण्डः क्रोध उन्मत्तभरवः 
कपालौ भोषणश्चव संहारखाष्टामरवाः॥ ट 
रतिः प्रीतिः कामदेवः पञ्च बाणाश्च योगिनो । 
वटकं दुर्गया विन्न-राजो गुस्ख पः ॥ < 
पद्यमगभ मण्डले च तिकोे चिन्तथेष्ठडि । 


(क > प्रायापौति त्त्‌ पाठः ॥ 


((.0- 20811180 211 06101. 01011260 0 €6810011 








र<. 
शुक्लां वरा्च-सूत्र-एस्तकामयसमन्विताम्‌ । 

ल्षजय्याच् दीम त्रिरा सिखिदा भवेत्‌ ॥ ९० 

इति ग्रौगासङ महाएराशे पूथ्वखण्डे गणारि- 
पूजा नाम चतुव्वि शोऽध्यायः ॥२४॥ 


पच्च विशोऽध्यायः । 


हरि स्वाच। 
"क्रौं थखौः स्फ त्तो अनन्तशततिपाद्‌कां 
पूजयामि नमः ॥ १ 
एः यौ प्रौ चौ आधारशक्तिपादुकां पूज- 
यामि नमः॥र 


ओं हं कालागिरद्रपादुकां पूजयामि नमः ॥३ 


ओं छं हं हाटकेश्वरदेवपादुकां पूजयामि 
नमः॥ 8 


ओं छो शेषभट्रारकपादुकां पूजयामि नमः ॥५ 


 ओंडो मों एृथिवोतदर्णभुवनरौ पसमुद्रदि- 
भामनन्ताखय मासनं पूजयामि नमः ॥ 8 


छौ यों निदत्यादिकला पृयिव्यादितच्छमन- 
न्तारिखुवनमोङ्गारादिवणं हकारादिनवात्का- 
पदः सद्योजातादिमन््रः ॥ ॐ 


हा दयाद्यङ्गः। एव॒ माहेप्वरो मन्त 
सिचविद्याललकः पराखतार्यषः ॥ दं ` 


सन्वतो दिकूसमस्तेषु षडङ सदाशिवाण॑व- 
पयःपूर्णोदधिपक्तं यौमानासदात्मकः ॥ « 


विद्योमापूंन्नलक्ैकल ल ्गाच्येष्ठाखप- 


पञ्चनालकोौ न्यस्तपदमाखनपादुकां पूजयामि 
ननः ॥ १९१ 


इति श्रौगासुड मद्दाराणे प्रासनप्रूजा नाम 
पञ्चवि शोऽध्यायः॥ २१ ॥ 





0.0- 4810811\/86| ॥॥81 ©0॥600. 01011260 0४ &687001 


गरुड़ एराणम्‌ । 


तड़विंशोऽध्यायः । 
हरिरुवाच । 

अनन्तरं करन्यासः! विद्याकरौ शुद्धिः कारा, 
पद्यसुद्रां वद्धा मन्न्यासं कुर्य्यात्‌ ॥ ९ 

कौ कनिष्ठायं नमः। नो अनामिकायै नमः। 
मौ मध्यमायै नमः! तौ तल्लन्ये नसः। अ 
अङ्क्ठा्ै नमः। लां करतलायै नमः। वाँ स 
कारणष्ठाये नमः ॥ २ - . च 

अथ देहन्यासः । स्थं स्थं मणिवन्धाय नमः। छ 
श करौं खौ करास्फालाय नमः। महातिलीदपरं = 
ङं दूङ्गारेण करास्फालनं कुग्यात्‌॥३ ` 

रकः दो यीः ॐ स्मौ" नमो भगवतः ` 
कुञिकाय नमः। इं डोः त्रौ उजणनशे 3 
प्रघोरासुखि दां दौ किलि किलि व्दिखो . 
व्यङ्गस्यौ जौ छ योः ठे' नमो भगवते उ्ैवक्ताव , 
नमः। स्यौ कुजिकाये पूठ्ववक्ताय नमः। डँ 
सौ जो उन्जणनभे दक्तिणवक्ताय नमः। शो डौ 
यौ किलि किलि पश्चिमवक्ताय नमः। श्र. 
अघोरामुखि उतत्तरवक्ताय नमः। ओं नमो मगवते ` . 
दयाय नमः । चलँ ठे" कुञिकाये शिरसे खाहा। १ 
दो त्रौ छो प्रां उन्जणनभे श्य वषट्‌ द 
अघोरासुखि कवचाय इं । द" हें ई नेत्रतथाय भः 
वौषट्‌ । किलि किलि विद्य अस्राय फट्‌ ॥४ . पू 

ए रौ सौ गखण्डमण्डलाकारमदागरूल- ।प 
मण्डलाय नमः 1.एे' छ यौ वाभुमण्डलाय नमः। 
रै कों भौ सोममण्डलाय नमः। र्गौ 
मद्ाकलबोधावलिमण्डलाय नमः। रै" कौ चौ सि 
महाकौलमण्डलाय नमः। रै" कौ ओं गर पू 
मण्डलाय नमः। ?' ङो चं आज्नामण्डली तः 


| 4 १ 


वि 1 
# 


चैत्रोपचेत्मद्दासन्तानमण्डलाय नमः। ए. # 
मण्डलानां हार्‌ क क्रमेण पूज्यम्‌ ॥ ५ ग 


दति श्रोगार्ङ मद्दाएराे पूव्धखण्डे कुर्क ॥ 
पूजा नाम षड्विंगोऽध्यायः॥२६॥ _ 


तत 





था 


मः 


० च 


वां 


एकोनचिशोऽध्यायः। 


` सप्रवि्योऽध्यायः। 
रि स्वाच । 
ओं कालविकालकङ्खालि चर्व्विणि गूत- 
खारिणि फणिविषिणि विरथनाराययणि उभे 
दद दद हस्ते चण्डे रोद्ध माहेश्वरि मद्ासुखि 
ज्वालासुखि शङ्कर शुकसुरडे तुं खन ष्ठन 
सन्वनाशिनि खख सर्व्वाङ्शोणितम्‌। तन्निरी 
सि मनसारेवि सम्मोडय सम्मोदय सद्रस्य 


¦| ' द्ये जाता सद्रस्य हदये स्विता । सद्र रौद्रेण 
सपण लं टेवि एडि एहि रच्च रच्च मां ॥ रू 
मांद्धंमां दं फफ ठठ स्कन्दमेखलावान्‌ ग्रह- 


©\ 
शलविषहरि शो शाले मासै खर र विपीरगं 
दां डां वरि इं वरि प्रकोणविशरे सन्व विद्य 
भैषमाले । सन्वनागारिविषद्दरणम्‌ ॥ १ 
इति श्रौगारुङे मदाएराणे पूर्वखण्डे 
सप्रविणोऽध्यायः ॥ २.७ ॥ 





अष्टाविश्ोऽध्यायः। 


हरि सवाच । 
गोपालप्रूजां रच्छामि मुक्तिस॒क्तिप्रदायिनोम्‌ । 
हारे धाता विधाता च गङ्गा यमुनया सष्ट॥ १ 


1 


वाच 'शङ्कपद्मनिधौ चेव शारङ्ः सशरः धिया । 


रूल 
मः। 


पूल्व भद्रः स॒भद्रौ दो दत्ते चण्डप्रचण्डकौ ॥ २ 
पश्चिमे बलप्रयलो जयश्च विजयो यजेत्‌ । 
उत्तरे खौशतुहांरे गणो दुगा सरस्तो ॥ ३ 


रौ ऋेतस्यारन्थादिको शेषु दिद्लु नारदपरून्वकम्‌ । 


[ओँ 
गुर्‌ 


लाव 
पोट 
एव 


सिद्धो गुसन लकरूवरः कोशे भागवतं यजेत्‌ ॥ 8 
पून्व विष्णा विष्णुतपो विष्णुशक्तिं समचयत । 


व ततो विष्णुपरौवारं मध्ये शक्तिञ्च कूञ्कम्‌ ॥ ५ 
शनन्तं एथिवो धसं ज्ञानं वैराग्यमगितः। 
व रे्वव्य वाथुपूत्वञ्च प्रकाणात्ानसुत्तरे ॥ 8 


त्वाय प्रज््यात्मने रजसे मोदरूप्रिणे । 


तमसे पद्माय यजेददङ्घारकतच्कम्‌ ॥ -9 


, बदयात पर तच्छं सूय्य न्ुवह्किमण्डलम्‌ । 


2. 


विमलाद्या आसनच्च प्राच्यं यौ डो सम्य जयत्‌ । . 
गोपोजनवल्लभाय खादन्तो मनुरुच्यते ॥ ८ 
सखाहान्तान्यङ्गन्याचक्र विचक्रञ्च सुचक्रकम्‌ । 
तरैलोक्यरच्चगां चक्रमखरारिखदर्भनम्‌ ॥ « 


छदादिपूव्वको शेष अस्तं गक्तच्च परठतः । 


रुक्मिणो सत्यभामा च सुनन्दा नानजित्यपि ॥ १० 
लच्छयमणा मित्रविन्दा च जाम्बवत्या सुभोलया । 
शङ्-चक्र-गदा-पदां मुषलं शङ्मचैयेत्‌ ॥ ९९ 
खङ्गं पाशाङ्कुशं प्राच्यां यौवत्सं कौस्तुभ यजेत्‌ 
सुट वनमालाञ्च इन्द्र\ यान्‌ च्वजसुख्यकान्‌ ॥ १२ 
कुमुदाद्यान्‌ विश्वक्सेनं ङष्णं थिया सदाचै येत्‌ । 
जप्याद्यानात्‌ पूजना सन्वन्‌ कामानवाप्नुयात्‌ ॥१३ 
इति ओरौगासखे माएराशे पठ खण्ड खो क्ष्ण- 
प्रजनं नामाट्टाविं णोऽध्यायः ॥ २८ ॥ 





एकोनचिगोऽध्यायः। 

| हरि स्वाच । ` ‡ 
तैलोक्यमोदिनौ वच्छे एरुपोत्तमसख्काम्‌ । 
पूजामन्त्रान्‌ खधराव्यान्‌ घस्मकामादिदटायकान्‌ ॥९ 
शरदो रलौ इ ओं नमः एसषोत्तम 
ग्रप्रतिखप लच्छयौ निवास सकलजगतत्तोभण सव्व- ` 
स्लोदयविद्दारण त्िसवनमदीवमादकर सुरा- 
सुरमनुजसन्दरोजनमनांसि तापय तापय शोषय 
शोषय मारय मारय सख्य स्तम्यय द्रावय 
द्रावय आकषय आकर्षय ॥ २ 

परमणशमग सुव्वसौभाग्यकर सव्वकामप्रद 
सुवं खन खन चक्रीण गदया खड्न सव्व- 
वाणर्भिन्धि भिन्धि पाथेन कड कट्‌ अङ्कुशेन ताड्यः 
ताडय तुर तुरु किं तिष्ठसि तावद्यावत्‌ समी- 
हितं मे सिद्वं भवति हं फ़ट्‌ नमः ॥ ३ 

रों खौ खौधराय तेलोक्यमोहनाय नमः ॥ 9 

अं लौ एरुषो तमाय तेलोक्यमोडनाय नमः॥१ 

ओ र विष्णवे त्रैलोक्यमोहनाय नमः ॥ & ` 

रां खौं लौं तेलोक्यमोदनाय विष्णावैनमः. 

तेलोक्यमोदनां मन्ाः सर्व्वे सर्वार्थसाधकाः । 


((.0- 181048111\/80॥ 18111 0661101). 1411260 0\ €681001॥1 


का त रक 
* ~ क ` ` इ, ~~~ 9 क # = 


छ 
= = श 


#ै 
4 


[त आ 





= = को ज जि तः आ क आहि ` ~ = को क कः = = 


क 
ह नेः केकि काः 3 दोजिि 4  ==- 
शै +~ 
4८ दवै १ 4 


७ - == क 


२८ 


सर्व विन््याः पृथग्वापि व्यास-संश्तेपतोऽथवा ॥ ८ 


` सनं सूत्तिमस्च्च ्ीमादङ्षडङ्कम्‌ । 


चक्रं गदाञ्च खद्गच्च मुषलं शड्शारकम्‌ ॥ ^~ 
शरः पाप्रमङ्कशच्च लच्छो गरड़ख युतम्‌ । 
विष्ठक्षेनं विसरादा नरः सन्वमवाप्रुयात्‌ ॥ ^“ 
इति यौगारुड मडाएराे पूव्वखण्छं मीडिनो 
पूजनं नामैकोनतिं भोऽध्यायः ॥ २< ॥ 


काक 


चिंशोऽध्यायः । 
रि रुवाच । 

विस्तरेण प्रवच्छाभि खोधरस्याच्चनः शुभम्‌ । 
यरिवारश.सर्व्वेषां समो ज्ञेयो डि पण्डितः ॥ ९ 

मं यां दयाय नमः। रों श्रौं शिरसे 
खादहा। श्रां शिखाय वषट्‌ । ओं च कवचाय 
्ं। श्र खौं नेत्रत्रयाय वोषट्‌। ओं खः 
अस्ताय फ़ट्‌ इति ॥ २ 
दर्भधेदातनो सुद्र णड़-चक्र-गदादिकाम्‌ । 
श्मालातमानं-यौधरास्यं गङ्ध-चक्र-गराधरम्‌ ॥.३. 
ततस्तं प्रूनथैदेवं मण्डले खस्तिकादिके 4. 


` आसनं पूजयदारौ रेवदेवस्य द्धिः । 


एमिमन्तरेमैदारेव तान्‌ मन्त्रान्‌ गु शङ्कर ॥.8: 
श्रं ओोधरासनदैवता श्रागच्छत।. शां 
समस्तपरिवारायाच्युतासनाय. नमः ।. ओ धाते 
नमः। ओं विधात्रे नमः। ओं गङ्काये 
नमः। ओं यमुनायं नमः। श्रो ्आधार- 
श्रत्ये नमः। ओँ कूर्माय नमः। ओं अनन्ताय 


नमः। गों एथिवये नमः। मों घर्ममाच नसः । ओँ 


च्तानाय नमः। ओ -वैराग्ाय नमः+ ओं रेष्व- 


थ्योय नमः। ओं अधम्म्रायः नमः। गों अज्ञानाय 
` नमः। ओं परवैराश्याय नमः। ओं अ्ै्व्यायः 


नमः। ओं स्वन्टाय नमः। श्रो. नौला नसः। 
श्रो पद्माय नमः। ओं विमलाये. नमः।. यों 
उत्कर्पिर्ये. नमः। ओं ज्ञानायै. नमः।. ओं 
त्रि्ाये नमः। ओं योगागरैः नमः। ओं. एच्ये 


नमः। ओं प्रह्धय. नमः। गों सल्याये नमः। 


((.0- 421048111\/820॥ 181 (06101). [10411260 0 €6810011 


नमः 
श्रौ सोमाय नमः। ओँ ईश्रानाय नमः। ग्रो? 
अनन्ताय नमः। 


गन्धं -पष्यं तथा धूपं दौपमन्नं प्रदक्िणम्‌॥< ` 





| | 
गरूड्णएराणम्‌ । | 


ओं पाना्चै नमः। ओं अनुग्रहायै नमः॥\ 
अच्चयिला समं सद्र दरिमावाच्च खयजेत्‌। 
म्रेरेभिर्माप्राज्नः सव्वपापप्रणाशनेः॥ ६ २ 
ओं ओं यौधराय तलोक्यमो दनाय . विण ड 
नमः ॥ ॐ 
चं रियं नमः। आं खां दयाय नमः। श 
सौं शिरसे नमः। चों च्रं धिखायै नमः। ` 
तरै कवचाय नमः। ओं खां नेत्रत्रयाय नम्‌; 
ओओ.खः अस्ाय-नमः। ओं शडगय नमः। शर 
पद्याय.नमः।- चों चक्राय नसः। ओं. गहाय । 
नमः। ओं खौवद्छाय नमः।` ओं कौस्तुभ 
नमः। ओं वनम्नालाये. नमः। ओँ पौताख्वराद्‌ 
नमः। चों ब्रह्मे. नमः । चों नाराचः नमः, 
ओं गुरुभ्यो नमः। शं इन्द्राय नमः।. श 
अनपे नमः।, ओं-यमाय नसः। शरो निङ्रतै 
।. ओं वरुणाय नमः । ओं. वायवे. नमः ५३ 


च्रं ब्रह्मणे नमः। ओं सच्चाय ३ 

नमः। श्रो रजसे नमः। ओं तमसे नमः। - म 

विश्बक्वेनाय नम इति ॥ ट । स 
अभिषिकं तथा वस्तं तती चज्ञोपवोतकम्‌ । 


। 
44 


दव्यारभिर्म्ामन्तेः समाप्याथ जपेन्मलुम्‌। 
्रतमटोत्तरच्चापि जघ्ा छथ .समपेधेत्‌॥९ 
ततो मुद्धसैभेकन्तु ध्यायेदेवं हदिस्थितस्‌।- |. 
शदस्फणिकिखक्वागं सख्धकोटिसमप्रभम्‌ ॥.९५ 
प्रसन्नवदनं सौम्यं स्फ्रन्मकरवुर्डलम्‌ । | 
किरोटिनमुदाराङ्ग वनमालासमन्वितम्‌। 


` परंब्रह्मख्पच्च. चौधर चिन्तयेत्‌ सौः ॥ ^ ` ,, 


अनेन चेव स्तीतेण स्तुवीत-परभेश्वरम्‌।. 
यौनिवासाय. देवाय. नमः यौपतयै नमः ॥^ `. 
योधराय सश्गरङ्च खोपदाय नमो त्सः । . 1 
शौवक्ञमाय पन्ता. ्रौमते च नमीः नमः॥ ^ 
खौोपव्वतनिवासाय नमः खरेयस्कवराय. च । 

सेवखां पतये यैव छाखमाय. नमोः नमः ॥ ९ ध 
नमः खरेयःखद्छपाच चौकरय नसो नमः ^ 





| 
# 1 


` ॥ | 


वि 


॥1 


शशरयाय वरेराय नमो श्रूयो नमो नमः ॥ ९३ 
सतोत्रं जरला नमस्त्य देवंदेवं विसन्नयेत्‌ । 


यः करोति मदाभक्तया स जाति परम पदम्‌ । 
इर्मः यः पठतेऽध्याय विष्णुपूजा प्रकाशकम्‌ । 


। शर 
` श्र 
क ईति खौ गारुडे महापुराणे पूल्व खण्डे 
ग तिं शोऽध्यायः ॥ ३० ॥ 
। श 
॥\ 5 
स्तुभा एकच्चि श्ोऽध्यायः । 
स्वरव सद्र उवाच । 


नमः. खय एव जगन्नाय पूजां कथय मे प्रभो । 
।. ओं यया तरेयं संसारसागरं छतिदुस्तरम्‌ ॥ १ 


हरिरुवाच । 


तमः ८ अच्चनं विष्णुरेवस्य वच्छामि वरषभध्वज । 

शर तच्छरशुष्व महाभाग मुक्तिसुक्तिप्रद शभम्‌ ॥ २ 
सच्चाय रला स्ञान ततः सन्ध्यां ततो याग व्रजेत्‌। 
. श्र पर्ताद्य प्राणौ पारो च श्राचस्य च विशेषतः ॥ ३ 


सूलमन्तर समस्तन्तु खस्तयोव्यांपक न्यसेत्‌ । 


म्‌ । ' खलमन्त्र्च देवस्य ण स्‌द्र वदामि ते ॥ 


(~ 
. 


॥ १९ 


| .१३ % 9 
` न्यासं कृतातसनो सुद्रां दथयैदिजितात्मवान्‌ ॥ < 


0.8 ह , 
` । शड-च्रसमाथुत्तं कुन्देन्दुधवलं डरिम्‌ ॥ ९० 


(४ ।खोवत्सकीौस्तुभयुतं वनमालासमन्वितम्‌ । . 


। 


। 

{ 
र < 

६ 

"{ 


। ओंखौं खौधराय विष्णवे नमः॥ 
अयं मन्त्रः सुरे पस्य विष्णोर यस्य वाचकः ॥ ५ 
¡ सव्वव्याधिदर देव सव्व ग्रहदर स्तथा । 
 खव्वपापददरथैव सुक्तिसुक्तिप्ररायकः॥& ` 
। अङ्गन्यासं ततः कुष्यांरेभिमैन््तश्च शङ्कर (क) ॥ ॐ 


पकननिश्रोऽध्यायः। 


इति सद्र समाख्याता प्रजाः विष्णोमदहाद्नः ॥ ९ 


ग्द 
रत्रहारकिरोटेन सथुत्तौ परमेश्वरम्‌ ॥ 

रदं विष्णुरिति ध्याला कृत्वा वै शोधनादिकम्‌ ॥९१ 
यं च्ं रमिति वौजेश्च कठिनौक्रत्य लमिति । 
अण्डमुत्पाद्य च ततः प्रणवेनेव भेदयेत्‌ ॥ १२ 

तत्र पूर््वक्तखपन्तु भावयिला षष्वज । 


स विधूधेत पापानि याति विष्णोः पर पदम्‌ ॥ १८ | आत्मपूजां तत कुथ्यारन्धपरष्यादिभिः शभः ॥ १२ 


प्रावाद्य पूजयेत्‌ सब्वां दिवता आसनस्य याः ॥ 
मन्तेरेभि्मद्दादेव तन्मन्त्रं णु शङ्कर ॥ ९७ 

चों विष्ासनरेवता अगच्छत । ओं समस्त 
परिवारायाच्युताय नमः। ओओ धात्रे नमः। 
ओं विधाने नमः। शं गङ्गाये नमः। ओं 
यमुनाये नमः। ओं ड्निघये नमः। शो 
पद्मनिधये नमः। चों चर्डाय नमः। ओं 
प्रचण्डाय नमः। ओं दार्ये नमः! ओं आधार 
त्ये नमः। ओं करर्म्माय नमः। ओं अनन्ताय 
नमः। ओं य नमः। ओं धर्म्माय नमः । 
रों ज्ञानाय नमः! चों वैराग्याय नमः! 
चरो रेग्वथ्यांय नमः। गों अधम्मायनमः। ओं 
अज्ञानाय नमः। ओं अवैराग्याय नमः ओं 
अनैश्वर्याय नमः। ओं सं साय नम्‌ः। ओं रं 
रजसे नमः! श्तं तमसेनमः। गों कं कन्द 
पीय नमः! .जोंमं नौलाय नमः। ओं लां 
पदाय नमः । ओं अं अरकैमण्डलाय नमः। गों उ 
सोममण्डलाय नमः । ओं म॒ वज्किमर्डलायनमः । 
स्मा विसलाये नमः। ओं उत्कर्षिण्यै नमः! ओं 
्ानाय नमः। ओं क्रियाय नमः। आं यागाय 


मों कदां दयाय नमः। ओं रौ शिरसे | नमः। ओं प्रह्लय नमः। ओं सत्याय नमः। श्रं 


¦ सखवाद्दा । चँ छ शिखायै बषट्‌ । ओं डे कवचाय | ईशानाय नमः। ओं अनुग्रहाय नमः ॥ ९५ 
हं ! ओं दो नेततरयाय वौषट्‌ । ओँ हः अस्त्राय | ग पष्यादिभिस््ेतमन्तेरेतास्तु पूजयेत्‌ । 
\ फ़ट्‌ ॥ ट 


। इति मत्ः समाख्यातो मया ते प्रभविष्णुना । 


। ततो ध्याधेत्‌ परं विष्णा त्कोटरखमाितम्‌ । 


( क ) विव्य इति वा पाठान्तरम्‌ । 





पूजयिता ततो विष्णुं खषटिसहारकारिणम्‌ ॥ २६ 
अवाच्य मण्डले सद्र पूजयेत्‌ परभेश्वरम्‌ । 

अनेन विधिना सद्र सव्वपापद्दरं इरिम्‌॥ १९ ` 
यथाद्नि तथा देवे न्यासं कुव्वींत चादितः । 


, सुद्धां प्रदभयेत्‌ पश्चादध्यादि दर्शयेत्‌ ततः ॥ शद 


स्तानं कुयात्‌ ततो वस्तं दवयादाचमनं ततः॥ 
गन्धष्पं तया भूषं दौपं दव्याचसं ततः॥ ९९ 


((.0- 481048111\/80॥ 11811 06101). 0101260 0\/ 66810011 





गरुड्एराणम्‌ । 


ट © 

प्रदच्तिणं ततो जय्य ततस्तस्मिन्‌ समपेयेत्‌ । 

। अङ्गारौनां खमन्त्ेख पूजां कुर्वीत साधकः ॥ २० 

देवस्य मूलमन्वेण द्टौति विधि वषध्वज । 

मन्त्रान्‌ श्ण तिनेत्र लं कथ्यमानान्‌ मयाधुना ॥२९ 
ओं हां दयाय नमः । ओं हौं भिरसे नमः । 

नो हं भिखासै नमः! ओं दे बवचाय नमः। 


ओं दौ तेवरतरयाय नमः । चों डः सत्राय नमः ॥२२ 


चों खये ममः | । ओं णड़्गय नमः । भां पदाय 
नमः। ओं चक्राय नमः। रों गदाय नमः। 
ञौ ओीवत्याय नमः। श्रां कस्तुमाय नमः। 
द वनमालायै नमः। ओं पौताम्बराय नमः। 
स्मो ख्गाय नमः! ` ओं मुषलाय नमः । रा 
पाशाय नमः! यो गङ्कुश्ाय नमः। अआ गणाङ्गाय 
 नमः। ओं शराय नमः। ओं ब्रह्मणे नमः। 
श्रो नारदाय नमः। ओं सव्वसिद्धेभ्यो नमः। 
श्रं भागवतेभ्यो नमः। श्रौ गुरुभ्यो नमः। 
परमगुसभ्यो नमः। ओं इन्द्राय सुराधिपतये 
सवादनपरिवाराय नमः। ओं नधे तेजो- 
ऽधिपतये सवाहनपरिवाराय नमः। ओं यमाय 
प्रेताधिपतये खुवाहनपरिवाराय नमः। ओं 
निक्त रत्तीऽधिपतये सवादनपरिवाराय नमः। 
ओं वरुणाय जलाधिपतधे खवादहनपरिवाराय, 


नमः। ओं वायवे प्राणाधिपतधे सवान 


परिवाराय नमः। ओं सोमाय नच्तताधि- 
पतये सवाहनपरिवाराय नमः! शो कुबेराय 
यत्ताधिपतये सवादनपरिवाराय नमः। गों इण- 
नाय विद्याधिपतये सवाहनपरिवाराय नमः । यओं 
अनन्ताय नागाधिपतये सवादनपरिवाराय नमः । 
श्रं ब्रह्मणे स्व्वलोकाधिपतये सवादनपरि- 
वाराय ममः। श्रं व्राय द्भ फट्‌ नमः। 
ओं पत्ये हं फट्‌ नमः। ओं दण्डाय हवं फट्‌ 
नमः। ब्रं खद्गाय हं फ़ट्‌ नमः। ओं पाश्राय 
डं फ्रट्‌ नमः। ओं घ्वजाय ह्रं फ़ट्‌ नमः। 
श्रां गाये दं फट्‌ नमः। यिशूलाय हं फ़ट्‌ 
नमः। ओं चक्राय हहं फ़ट्‌ नमः। ओं पद्माय ह 


एभिर्मनतैमारेव पूज्या अङ्गादयो नरः॥ र | 
परूजयिला महातानं विष्ण ब्रह्मखक्छपिणम्‌।  . 
स्तुवीत चानया स्तुच्या परमात्मानमव्ययम्‌ ॥ ९ . 
विष्ण देवदेवाय नमो वे प्रभविष्णवे। ` ॑ 
विष्णवे वाखदेवाय नमः स्थितिकराय च| २६ 
ग्रसिष्णवे नमश्चैव नमः प्रलय शायिने। 

देवानां प्रभवे चैव यज्ञानां प्रभवे नमः॥ २० 
सुनौनां प्रभवे नित्यं यक्षाणां प्रभविष्णषै। 
जिष्णवे सव्वदेवानां सव्वगाय महात्मने | २८ 
ब्रह्यन्द्रसद्रवन्दयाय सर्वाय नमो नमः। 3 
सव्वलोकदितार्थाय सर्व्वाराध्याय वे नमः॥ २९३ 
स्वगो खव्वकन्ने सब्चदुष्टविनाधिते। 1 
वरप्रदाय शन्ताय वरेण्याय नमो नमः। 3 
शरण्याय खरहपाय धञ्चकामायदायिने ॥ ० ," 
स्तुल्ा ध्यायेत्‌ खद्दये ब्रह्म ख पिणमव्ययम्‌ । ( 
एवन्तु पूजधेदिष्णां सूलमन्त्ेण शङ्गर ॥३९ 
सपूलमन्तं जपेदापि यः स्याति नरो हरिम्‌। 
एतत्‌ ते कथितं सद्र विष्णोरचनमुत्तमम्‌ ॥ ३२ { 
रदस्य परमं एण्य सुक्तिसुक्तिप्रदं परम्‌ । 1 
एतद्यश्च पठेदिदान्‌ विष्णुभक्तः एमान्‌ हर। 
शणुयच्छावधेदापि विष्णुलोकं स गच्छति ॥ ३: 


इति ओओगारुडे मदाएराणे पूव्धखण्डे भ 


~ घ 





एकलि शोऽध्यायः ॥ ३९॥ ५ 

च 

दाचरिशोऽध्यायः। ॥: 
मदे ्रवर उवाच । 


1 

१ 

| 
9 


पञ्चतत्ताचनं ब्रू शद्ध-चक्र-गदाधर। 
येन विज्ञानमात्रेण नरो याति परं पदम्‌ ॥ ^ ¦ 
हरिरुवाच । 

पञ्चतचखान्तनं वच्छे तव शङ्कर सुव्रत । 
मङ्गल्यं मङ्गलं रिव्यं रस्यं कामदं परम्‌ । 
तच्छरणष्व महादेव पवित्रं कलिनाशनम्‌ ॥ ~ 
एक एवाव्ययः शन्तः परमात्मा सनातनः ' ` ५ 
बासदेव वः शदः सच्व्यापौ निरव्ञनः॥ ^ ‹ 


/ ५. ट ) गः $ २ ॐ =-=. 
~ 2 1 ~ = ~ 


फट्‌ नमः। ओ वों पिश्वकरेनाव नमः ॥ २२ स एव मायया डेव पञ्चधा संखिती दरि ' 





.0- 48108111\/86| 11810 06611010. 01411260 0 €0681001॥ 


दािंश्योऽध्यायः ३१ 


५ लोकालुग्रदकृदिष्णु सनव्वदुष्टविना श्नः ॥ 8 
। वाखुद्ध्सख खपेण तथा सङ््षरेन च । 
च्‌॥ तथा प्रयुम्न पेणानिरुदास्येन च स्थितः । 
 नारायणखदपेण पञ्चधा च दयं स्थितः ॥ ५ 
 ॥ २६ एतेषां वाचकान्‌ मन्ानेतान्‌ शण वषष्वज्ञ । ` 


श्रो अं वासुरटेवायनमः। ओंशओां ्‌ 
ओं अ प्र्युस्नाय नमः। चों अः अभिस्‌- 


२७ नमः। 
। लायनमः। गों नारायणाय नमः॥ & 
॥ २८ पञ्च मन्त्राः समाख्याता देवानां वाचकास्तव । 


सव्वपापद्दराः पण्याः सव्वरोगविनाश्नाः ॥ ॐ 


; ॥ २९ अधुना खंप्रवच्यामि पञ्चतच्वाचैनं शभम्‌ । 
विधिना थेन कस्षव्यं येवा मन्दरश्च शङ्कर ॥ ट 


आदो स््ञानं प्रकुव्वौ त स्ताला स्थां समाचरेत्‌ । 
प्रचनागारमासाद्य प्रत्ताद्याद्यादिकं तथा ॥ < 


| ३० 3 
।शराचम्योपविशेत्‌ प्राजनो बद्धाखनमभमौ ष्ितम्‌ । 


{1 1 । ¦ ९ # ८39 
शोषणारि ततः कुर्यात्‌ अं चतौ रमिति मन्त्रकौः ॥१० 
_, सामान्यकदिनोकरल्य चार्डमुत्पादयेत ततः 
म्‌। 
हं विभिदार्डं ततो चण्डे भावयेत्‌ परमेश्वरम्‌ ॥ ११ 
बासदेव जगन्नायं पौतकोौषियवाससम्‌ । 
ग्डसादित्यसङ्गाशं स्फारन्म करक्मुरडलम्‌ ॥ १२ 
र प्रात्मनो छिपे त॒ मावयिला परेश्वरम्‌ । 


¶तः सङ्गषेणं रेवमात्मानं चिन्तयेत्‌ प्रभुम्‌ । 
लू प्दयुम्नमनिरचच्च यौमन्नारायणं ततः ॥-९३ 
रादौ सुरास्तस्राद्ेवरेवात्‌ समुलितान्‌। 


चेन्तयेच ततो न्याखं कुर््यारे करयोर्हयोः ॥ ९४ 


प्रापक सूलमन्त्ेण चाङन्यासं ततः परम । 
[इमन्तमेदादेव तन्मन््ान्‌ शगु सुव्रत ॥ ९५ 


8 आ आद्याय नमः। ओं इ शिरसे नमः। 
¶ ऊ श्खिाय नमः। गों एे कवचाय नम 


॥ ^ श्रौं नैतरत्रयाय नमः, 
ट्‌ ॥ १९ 


। ओं समस्तपरिवारायाच्यताय नमः। ओं 
। ल नमः। ओं विधात्रे नमः। शं आधारशक्तये 
॥२ :1 ओं कर्म्माय नमः। शो अनन्ताय नमः) 
 । ॥एिव्ये नमः। ग्रां घम्माय नमः। गों ज्ञानाय 


नमः। आं अधम्माय नमः। ओ अन्नानाय 
नमः। ओं वैराग्याय नमः। ओं अनैश्वर्याय 
नमः। ओं अं अकमर्डलाय नमः। जो 
सो सोममण्डलाय नमः। ओं वं वद्किमिण्ड- 
लाय नमः| (क) 

ओं अः वासुदेवाय परब्रह्मणे शिवाय तजो- 
सपाय व्यापिने सव्वदेवाधिरेवाय नमः। ओं 
पाञ्चजन्याय नमः। ओं सुदशेनाय नमः। ओं 
गदाय नमः! श्रां पद्माय नमः। ओं घिं 
नमः। ओं क्रियाये नमः। ओं एष्य नमः। रं 
कौत्य नमः। ओं श्त नमः। जं मोद नमः! 
आ इन्द्राय नमः। आं अनये नमः। अयमाय 
नमः। अआ नक्रतये नमः। ओं वसुणाय नमः। 


ओं वायवे नमः। ओं सोमाय नमः । ओं ईैशा- 
नाय नमः। ओं अनन्ताय नमः। ओं बह्म 
नमः। ओं विश्वक्सेनाय नमः! गों पद्माय 


नमः इति ॥ ९७ 

एते मन्ताः समाख्यातास्तव सद्र समासतः । 
पूजा चेव प्रक्षव्या मण्डने सस्तिकादिके ॥ ९८ 
अरद्न्यासच्च इला तु सुद्धाः र्न्वाः प्रदर्थयेत्‌ । 
्राल्ान वाञ्चद्वच्च ध्याल्ला चव परेश्वरम्‌ ॥ १९ 
आसन प्रूजयेत्‌ पञ्चादावाद्य विधिवन्नरः । 

हारे धातुविं धातुश्च प्रजा कार्य्या ठषच्चज ॥ २० 
गस्‌ पूजयेदग्रे वाखटेवस्य शक्कर । 
्धारिपद्मपथ्यन्तं मध्यदेभे प्रपूजयेत्‌ ॥ २९ 
धम्म ज्ञानञ्च वैराग्यभैभ्व्थे न्वरे णतः । 

आगन यादिव्वच्चयेद अधम्मांदिचतुषटयम्‌ ॥ २२ 
मरुडलदयमध्ये तु कौत्तिता यासनस्थितिः। 
पूव्वां दिपद्मपतेष॒ पूज्याः सङ्कर्षणादयः ॥ २२ 


अआ श्रः अस्राय | कणिंकायां वासुदेवं प्रूनयेत्‌ परमेश्वरम्‌ । 


पाञ्चजन्यादयः ध्ूज्याः एेशणान्यादिषठ संस्िताः ॥ २७ 
अत्तायश्चव पूर्वादौ देवदेवस्य शक्र । 
इन्द्रादयो लोकपालाः पूज्याः पूर्व्वादिष्ठ स्विताः॥२ध्‌ 


अधोनाग तयोबन्तु ब्रह्माणं पूजत सभौः। 


(क) उ सोममण्डलाय नमः! मं बह्िमखलाय 


:॥ ३ | । शरं वैराग्याय नमः। गों एेष्व्याय ` नम इति वा पाठं । 


[;॥ 


॥ 
१ 


{ 


य । ((.0- 48/108111\/80। 1211 (0661100. 01011260 0 68100111 





ए चकः चो 
् ~क क ध 


+. 
कधी लया ॥ २.६ 
श दवं कला न्यासन्तु तस्य च । 


वाद्य मण्डले टं 
© 

सुद्र प्रदस्य पायादोन्‌ 

(11 वस तथाचन 


गरूड्एराणम्‌ । 


दोन्‌ ददान्मूलेन प्रद्धर्‌ ॥ २७ 


गन्धं पुष्पञ्च धूपकम्‌ । 


=. ्रैवेयमाचामं नमस्कार प्रद्तिणम्‌ । 


चयख्िशोऽध्यायः। ` 
सद्र उवाच। 
| धूजां मे वद्‌ शङ्गदाधर । ्‌ 
ग्रहरोगादिकं सन्वं यत्‌ कृला नामेति ्ै॥१ ¦ 
हरिस्वाचा 


च्त्रापू 
. खपघा 






कुर्याच्छङ्कर मूलेन ज्ञपज्चापि समपेथेत्‌ ॥ रट 
इदं स्तोत्रं जपेत्‌ पश्चाडासुरे वमनुजर ४ 
ओओ नमो वासुदेवाय नमः स्घणणव । ॥ २ 
भरुन्तायादिरेवायानिरद नमो प । 
नमो नारायणायव नाराणा पतये नमः ॥ २ 
नरपूज्याय कौत्यांय स्तुलाच वरदाय च । 
अनादिनिधनैव एराणाय नमो नमः ॥ २१ 
खष्टिसंदारकर्त च ब्रह्मणः पतये नमः । 

नमो प वेदवेद्याय शङ्खचक्रधराय च ॥ २२ 
कलिकलत्मषत्रातरे च सुरेशाय नमो नमः । 
संयारव चच्छेत्ने च मायासेन्ते नमो नमः ॥ ३२ 
बद्धद्धपाय त्थाय त्रिगुणायागुणाय च । 
ब्रह्म-विष्ौश्रपाय मो दाय नमो नमः ॥ २९४ 
मौच्ञदाराय धम्माय निव्वांणाय नमोनमः । 
सव्वकामप्रदा्यैव परंत्रह्मखस्हपिणे ॥ ३५ 
संसारसागरे घोरे निमगं मां समुद्धर । 
लदन्यो देवदेवे नास्ति तराता जगत्मभो ॥ २६ 
ल्ाज्ैव सव्वगं विष्णा गतोऽद्दं एर णं ततः । 
न्ञानटौपप्रदानेन तमोमुक्तं प्रकाश्य ॥ ३९ 

एवं स्तुवौत रवे सच्लो एविना्नम्‌ । 


अन्यश्च वेदिकः स्तोतरः स्तुला बा नौललोदित ।द८ 


पञ्चतखसमायुत्ता ध्याधीदिष्णां नरो हदि । 


विसलनयेत्‌ ततो देवमिति प्रूजा प्रकौत्तिता ॥ ३९ 


स्व्वकामप्रदा खेष्टठा वासुदेवस्य शद्खर । 
एतत्पूजनमान्ेण कृतज्रत्योः भवेन्नरः ॥ 9° 
इदञ्च यः परद्द्र पञ्चत्वाचचनं नरः । 


शणुयाच्छ्छावधेदापि विष्णुलोकं स गच्छति ॥ ४१९ 


दति यौगारुड मह्दाणराणे पूञवखण्डे 
दात्रिंभोऽध्यायः ॥ ३२. ॥ 


र 
न 


(.0- 48108111\/20| 1811 0601100. 01411260 0# €6810011 
















सुदभनस्य चक्रस्य शण पूजां ठषष्वज। 
स्ञानमादौ प्रकुल्वौ त पूजयेच हरि ततः॥२ 
सरूलमन्तेण वे न्याखं सधलमन्त्ं एष्व च। 
सब्दस्लारं चह" फट्‌ नमो मन्तः प्रणवपूर्वकः । 
कथितः स्व्वदुष्टानां नाशको मन्तभेद्कः॥ २ 


शङुग्वक्रगदापद्यधर सोस्य किरोटिनम्‌॥ ४ 
वाच्च मण्डले टवं पूर्व्वो ताविधिना इर। 
दे ¬ १ ध 
पूजयैदरन्धपष्मा दी रुपचार महेश्वर ॥ १ 
पूजयिला जपेन्मन्त्रं एतमष्टोत्तरं नरः । 
एवं यः कुर्ते सद्र चक्रस्याचनमुत्तमम्‌ ॥ ६ 


नमः सुदर्भनायैव खद्दस्रारित्यवच्चसे। 


ध्यायेत्‌ सुदर्भनं रेवं हदि पदोऽमले एभे। . | 


हयम 
॥-२ 
(लम 
वच्छ 
गो द 
पय न 


सब्धरोगविनिम्क्तो विष्णुलोकं सम्वत्‌ । “स्याः 
एतत्‌ सोतं जपेत्‌ पश्चात्‌ सथ्वव्याधिविनाप्नमूं चू 
_ राहा 
ज्वालामालाप्रदो प्राय सहस्राराय चदुषि ॥ पोक्गा 















तें ५ 
सव्वदुष्टविनाणाय स््वपातकम्िने। च्‌ 
सुचक्राय विचक्राय सव्वमन्तविमेदिने॥ < ( च्‌ 
प्रसविभरे जगद्धात्रे जगद्िष्वंसिने नमः। _ चु 


शस्मराय च शवानां (क) दुषटासरविनाभि ए 
उग्राय चैव सौम्याय चण्डाय च नमो नमः (र 
नमश्वन्तुःखदपाय संसारभयभेदिने ॥ ५ ( ४ 
मायापच्ञरभेन्ने च शवाय च नमी नमः! [तत 
ग्रहातिग्रहपाय ग्रहाणां पतये नमः । हि 
कालाय खल्यवे चेव भोमाय च नमो ४. 
भकतानुग्रददाते च मक्त नमो न ` „| तौ. 
विष्णपाय अन्ताय चाञुधान। व न 
विष्णा स्नाय चक्राय नमो भवो त ल 
दूति स्तोत्रं मददाएण्यं चक्रस्य तव अवित 
| यः पठेत्‌ पर्वा भलया विष ~त" पठेत्‌ परया भक्तया विष्णलोक «~ 


न 
„+ (क ) पालनाध्य लोकानामिति १८ ` । 








"उ 
ने 
^ 






 चतुच्त्ंशोऽध्यायः। ऋ 


चक्र पूजाविधि यश्च पठेद्रुद्र जितेन्द्रियः। 


| ख॒वक्त सुकपोलं पोताम्बरधरं विभुम्‌ । 


ख पाप भस्मसात्‌ जला विष्णुलोकाय कल्पते ॥ १६ । भावयिल्वा महात्मानं खव्वरिवैः समन्वितम्‌ ॥ १३ 


इति ओ्रौगारुडे मद्ाएराणे परूव्वरण्छे 
तरयखिं गोऽध्यायः ॥ ३३ ॥ 


1 





चतुस्त्रिगोऽध्यायः । 
सद्र उवाच । ` 
युन वाचनं त्रूडि षौकेश गदाधर । 
श्टखतो नास्ति श्चि गदतस्तव पूजनम्‌ ॥ १ 
क हरिरुवाच । 
` दयग्रौवस्य हवस्य पूजनं कथयामि ते। = 
पच्छरणव्व जगन्नायो येन विष्णुः प्रतुष्यति ॥ २ 
(लमन्त्रं महादेव खय ग्रौवस्य वाचकम्‌ । 
वच्छामि परं एण्यं तदादौ णु शङ्घर ॥ २ 
। गेंदों चलौ शिरसे नमः इति प्रणवसंयुतः। 
॥९ य नवान्तरो मन्तः सव्वविदयाप्रदायकः॥ 8 ` 
षूयात्‌। स्याङ्गानि महादेव णु तानि वषध्वज । 


विनाण्नमं चां दयाय नमः। ` ओं चौ (क) भिरसे 


- वरादाथुक्तं भिरः प्रोत्तं चु, वषट्‌ तथा ॥ ५ 
तुष ॥ ८ोङ्गार थुक्ता रैवस्य शिखा ज्ञेया वषष्वज । 
| नें चौ" कवचाय ह्भं वै कवचं परिकोत्तितम्‌ ॥ & 
॥ ९ 


नारित जाविधिं प्रवच्यामि तन्भे निगतः रु । 


नमः ध्रादो स्ञालला तथाचम्य ततो याग्दं व्रजेत्‌ ॥ र 


| ११९ (तः प्रविष्य विधिवत्‌ कुव्धांह ्रोप्णादिकम्‌। 
नमः।1 चुं रमिति वौजेश्च कठिनौक्रत्य लमिति ॥ ° 
मः॥ ्वण्डसुत्याद्य च तत ओोङ्गारेणांव मदयत्‌ । 
नमः। रडमध्ये दयग्र वमादमानं परिचिन्तयेत्‌ ॥ १० 
नमः॥ {इक न्द न्दु धवलं खणालरजतप्रभम्‌ । 
च।-त्तौरसदटश् तदत्‌ सथ्यकोटिसमप्रमम्‌ ॥ १९ 
मी नम॥ | चक्रं गरं पद्यं धारयन्तं चतु्ुजम्‌ । 
तोति १५ लषन कुष्डलिनं वनमालासमन्वितम्‌ ॥ १२ 


नं 


च गच्छ सख गच्छि(क) द इति बङ्पुस्तकोयः पाठ, 1 चौभिति केचित्‌। 


दन्ता (ख) इदति बद्पुस्तकोयः पाठः 


4 | 
1 
¶ ¢ | 


चों नेत्रनयाय वौषट्‌ नेत्रं देवस्य कौत्तितम्‌ । 
। ~ चुः (ख) अस्त्राय फ़ट्‌ अस्रं रैवस्य वौ त्तितम्‌० 


((.0- 181048111\/80॥ 18111 0661101). 10411260 0 66810011 


अरङ्मन्तरस्ततो न्यासं सूलमन्त्रेण वै तथा 1 

ततश्च दशथैन्सुद्रां शङ्पद्मारिकां शुभाम्‌ ॥ १8. 
ध्यायेद्यालाचधेदिष्णुं मूलमन्त्रेण शङ्कर । 
ततश्चावाय दद्र रेवता आसनस्य याः ॥ १५ 

गओं खयग्रोवासनस्य आरागच्छत च डखेवताः। 
्रावाद्च मण्डले तास्तु प्रूजयेत्‌ खस्तिकादिके ॥१& 
हारे धातुविंधातुश्च प्रजा काथ्या छषष्वज ।॥ ` 
खमस्तपरिवाराय अच्युताय नमो नमः ॥ ९७. 
अस्य मध्येऽचनं काय्य दारे गङ्गाञ्च पूजयेत्‌! 
यसुनाञ्च मदादेवो गङ्कपदमनिधौ तथा ॥ १८ 
गरूड पूजयेद ग्र मध्ये शक्तिञ्च पूजयेत्‌ । 


. आधाराख्यं महादेव ततः कूम्म समच्ैयेत्‌ ॥ ९९ 


अनन्तं एथिवों पश्चाद्ज्ञानो ततोऽचै येत्‌ । 
वैराग्यमथ चेष्वथ्थमागनेयादिषु पूजयेत्‌ 1 २० 
अधर्मा ज्ञानावैराग्याने्वय्याीदौस्तु पूञ्वतः। 
सत्तं रजस्तमश्वंव मध्यदेशेऽथ पूजयेत्‌ ॥ २.९ 


कन्दं नालञ्च पद्मञ्च मध्ये चेव प्रपूजयेत्‌ । 


्रकैसोमागिसज्ञानां मण्डलानां दि प्रूजनम्‌ । 
मध्यदेशे प्रकत्तव्यमिति सद्र प्रकोत्तितम्‌ ॥ २२ 
विमलोत्कवषिणौ ज्ञाना क्रिया योगा षष्वज। 
प्रह्णौ खुत्या तथे भानोनुग्रद्ा शक्तयो चग्रः ॥ २२ 
पूव्वादिषठ च पतेषु पूज्याश्च विमलादयः । 
अतुग्रहा कणिंकायां पूज्या चेयोऽधिंभिनेरः ॥ २४ 
प्रणवादीरममोऽन्तेख चत्थैन्तेश्च नामभिः। 
मन्तैरेते्मादेव प्रासनं परिपूजयेत्‌ ॥ २५ 
स्तञानगन्धप्रदानेन एष्यपूपप्रदानतः। 
दौपतैवेद्यदानेन आखनस्याचैनं शुभम्‌ ॥ २६ 
कर्तव्य विधिनानेन इति ते खर कर्तितम्‌ । 
ततश्चात्रादयेद्ेवं खयगोवं सुरेश्वरम्‌ ॥ २७ 
वामनासापटेनेव आगच्छन्तं विचिन्तयेत्‌ । 
य्रागच्छतः प्रयोगेण स्लमन्तेण शङ्कर ॥ २ ट 
श्वानं प्रकन्तैव्यं रेवदेवस्य शङ्निः । 


अवाच्च मण्डले तस्य न्यासं कु्यादतन्द्रितः॥२< _ ` 
न्याखं कला च तत्रस्थं चिन्तयेत्‌ परमेश्वरम्‌ । ` 


३ 


४ क, र 8 





व 


(1 1: 


14 


६ १ शुभाः ॥ २९ 
व तता दद्य विष्णवे ! 
= 9 गधगाभमनामचम्‌ ॥ ३ 
= , > च वदस्तर दद्याइृषष्वज । 
तताः चाचमनं दव्ाद्पवौतं ततः शुभम्‌ ॥ २२ 
ततञ्च नर्डल्ते सद्र ध्याधै्तेवं परेश्वरम्‌ । 
वाल्ला पाद्यादिकं सूयो दव्याहेवाय शङ्खर्‌ ॥ ३९ 
दद्यादि बरदेवाय स्पलमन्त्ेण शङ््‌र । 
चों च्तां छंयाय नसः अनेन द्यं येत्‌ ॥ ३५ 
खों त्तं शिरसे नमश्च शिरखः पएरूजनं भवेत्‌ । 
चों चु, श्ये नमश्च शिखामनेन पूजयत्‌ ॥ २६ 
चं त्तौ कवचाय नमः कवचं परिपूजयेत्‌ । ` 
ओं चतौ नेतराय नमश्च नेत्ङ्धानेन पूजयेत्‌ ॥ २० 
ओं चुः अस्राय नम इत्यस्तञ्चानेन पूजयेत्‌ । 
द्यच्च शिर श्चव शिखाञ्च कवचं तथा ॥ इत 
पू्वादिष प्रदेशे चेतास्त्‌ पणत्‌ 
कोख्वस्ं यजे दुदर नेतं मध्ये मधूनत्‌ ॥ २ 
जथेत्‌ परमां देवौ लच्छौ लच्छी प्रद्‌ शुभाय । 
ध दं तथा चक्रं गदां ूर््वादितोऽचचयेत्‌ ॥ °“ 
वखह्गद्च सुषलं पाश्मङ्खषं छर चर 9 188 
पूख्वतो सद्र एभिर्मन्तः खन 
पूजयेत्‌ प - तथा पौताम्बर शभम्‌ । 
खीवल्सं क स्तुम श चक्र-गदाधरम्‌ ॥ ० ` 
त्‌ पूर्वतो स 






, „प्न । 






गर लम प 
नं पुष्पं तया + | | 
चा भप दपं प३ प्‌ ्च लपे त 
९ सण नमस्कारं प प।१ न्या ^ 
५ मपेगु्‌ | | त त 
डो त्या प्रणवा वादय पादाङ्छ यु 
आनो वाद्यत ॥ नग 
† नभो इयभिरसे विद्याध्न्ञा २ रगे च 


€ 


निन्ये न्तितराच च (३. {चित सून 
९ च सत्पदुष्ट विनाशिने ॥ ५१ ल्द्रनौलञ् ठ 


रन्वूलोकाधिपतधे ब्रह्मकाय पै नमः। शतं विदुल् 
7मञ्चश्वरवन्द्याय श्ह्क्रधराय च ॥ ५२ मं २ त 
नम आद्याय दान्ताय सभस्लदिताय च। वौ पार 
तिगुष्णुचाशणाय्‌ ब्रह्मवि्णुखरूप्णि ! ˆ [वयसनं 4 : 
कन्त दत्र सुरेणाय सव्पगाय नमो नमः॥ ५३ व सश 
इत्ये वं संस्तवं कला दवदव विचिन्तयेत्‌ । | भवति ठ 
त्यदम विमले सद्र शडक्रगदाधरम्‌ ॥ ५४ । इति ॐ 
सूजकोटिप्रतौकागं सर््वावयवसन्दरम्‌। | 
। मद्देशेश्र परमात्मानमव्ययम्‌ ॥ ( ख ।२ ` 
दति ते कथिता परा हय ग्रोवस्य शर्गर। ( 
यः पठत्‌ परया मह्या ख गच्छत्‌ परम पद्‌! 
दूति यौगारड़े महाएराणे पूव्वखष्डं 
चतस मोऽध्यायः ॥ २९ । | 







पञ्चविंशोऽध्यायः ' 
हरिरुवाच । , 





गायन्त 1 ९ 
भे॥ वारम नाय रती! भवति गा न सुदण्तम्‌ ॥ 
सर्वगे च स नि वांश्चीः। उणा खरसती जेया खस्यगय 
भद्तनयोधेदि क ; दच्िसोत्तर । 3 दधे जं सुवः भिसि = ` 
॥1-~>, शरवोलैलाटं च द्‌ दों शूविन्यस्य प्रथमं पदम्‌ ॥ ९२ 


श द्रं खरिति शिखा याच्च गायच्याः 


५२ र न्यसेदणां ल्य ~ © 
१ (अवि सद्भि चाक हदितौयं नेतयोन्यखत्‌ । 


। 4! (नौ ल त | ~ विन्धखत्‌ व = सथ्वतो न्यसेत्‌ ॥ ९ 

€ (न पीतं वेत ३ वा | सन्ध्याकाले तु विन्यस्य जयपेदे क ॥ ९8७ 
५ ^ ध द ्‌ ॥ < 0 ० न ॥ 
अमि स, | सषा सन 
। तत्‌ स्वँ गायच्या न परः विदुः ॥ १० | ब्रह्म लोकमवाप्रयात्‌ ॥ ९५ 





इति ओगाखडे सदाएराशे पूवव खण्डं यरो दजखि खार तं तुरौयपदमौरितम्‌ । 














॥ १९ 
्‌। पञ्च तिं शोऽध्यायः ॥ २५ ॥ तन्ति खय्धः सन्ध्याया नोपास्तिं कुरुते तु य:॥९६ 
॥५ख | न | तुरौयस्य पदस्यापि ऋषिर्निस्ल ईरितः 
9 घटचिशोऽध्यायः। _ छन्दस्तु देवौ गायन्तौ परमात्मा च इवत ॥ ~` 
मं पदम्‌ ध ~ डे ~ 
ल ` उरिसवाच । इति श्रीगारुडे माएराखे पूढ्वस्लण्डे सन्था- 
विधिं प्रवच्छामि णु सद्राघना शनम्‌ । विधिनीम षट्‌लिंश्ोऽध्यायः ॥ ३६ ॥ 
[यामत्रयं कला सन्धयास्ञानसुपक्रभेत्‌ ॥ १ 
(६ सव्याहृतिं गायन्नौ शिरसा स । निनो 
। दायतप्राणः प्राणायामः स उच्यते ॥ > सा 
यजं दोषं प्राणायाभैर्दन्ेहिजः । | रि सवाच । 

९ एव च (५ स्वेषु कालेषु प्राणायामपरो भवेत्‌ ॥ ३ | गायन्नौ परमा देवो भुक्तिसक्तिप्रदा च ताम्‌ । 
देवता (िमलिब मेलयक्ञा प्रातः सूध्यत्यपः पिवेत्‌ । या जपत्‌ तस्य पापानि विनश्छन्ति महान्दपि ॥ १. 
भिता। ९ मध्याङ्गं उपर्डश्य यथाविधि ॥ 9 गायत्रोकल्ममाख्यास्ये सुक्तिसुक्तिप्रदञ्च तत । 

नजा ॥२ 8 तचा डुब्ाजनन्तु कुशोदकैः । अष्टोत्तरं खदस्तं वा अथवाष्ट्तं जपेत ! ` 
5 ेनतु सुत्त ्िपेदारि पे पटे र्त जपत्‌। 
खंखिता। 1 पदे ॥ ५ निसन्थे ब्रह्मलोको स्याच्छतजपं जलं पिवेत्‌ ॥ = 
चवम्‌ ॥ 0 र ` त्सप्रसषठधिजान्‌। | सन्ायां सब्वपापन्नौं देवोमावाच्छ पूजधेत्‌ । 
-चरा। [5 भजान्‌ दीपान्‌ नवैतान्‌ नवमिर्देत्‌ ॥ & | भूमुवः स्वः | ध ता 
तुदा ॥ ५ धावं पाणौ लघ्वा च दरपदा चयेत! = | गान „ य यत वा 
५ - टो दाधा ववदबमरन च 1 च्य नमः सावित्ये सरखत्य नमो नमः 
दतु पाठः प चित्रि ५९ वेदमाले च साङ्त्य । 
ह शि. ` ववस्वासुपतिष्टेदिवाकरम्‌ ब्रह्माणो ॥॥ क्रमात्‌ ॥ ६ 
- १. ९. ` 


ऊ 
च र साष्वव सव्वायथै साधिन्य 
चत्‌ पाप यनव नश्यति ततृततणात्‌ ॥२ ॥खाधिन्ये सदसताच्स च 


स्तरेव जुह्धयादस्नौ स भवः ४. 


इविष्यकम्‌ ॥ ५ 










२६ 















अष्टोत्तर सद्दस्तं वाप्य 


ख यवाष शतं | 


~य लन्तु जपव्यं पयोमूलपफला श, । 
अथुतइयरहोमेन सन्वकामानवाप्रयात्‌ ॥ < 
उन्तरे शिखरे जाता ञरूस्यां 
ज्या समनुज्ञाता गच्छ देवि यथासुखम्‌ ॥ द 
इति खौगारुडे महापुराक्त पूलेवखण्डे 
गायन्नोमादात्यं नाम सप्र- ` 
लिश्णोऽध्यायः ॥ २७॥ 













हन भ काट हिचि छिषि.मारय 
अबुच्रूव वज शरोर साधय साधय लीक ! त 
दुष्ट वा खहोतमररीतं वा ग्रावेण्य श्र _ ् 





मण्डलमध्ये प्रवेशय प्रबेणय किं ध । 


अष्टचरिश्नोऽध्यायः। सत्येन विष्णुसत्येन सद्रखत्येन ऋषिसत्येन 
हरिरुवाच । अरावेश्य किलि किलि खिलि अ मिलि (~ 


नदस्यादौ यजेह कौं दुग रक्तिणौति च । 
मातर्मातर्वरे दुगं स्व्वकामाथंसाधने । 

अनेन बलिदानेन रुर्वव कामान्‌ प्रय च्छ मे ॥ ९ 
स्ते कालौ उमा दुर्गा भद्रा कान्तिः सरसखतो । 
लङ्ला विजया लच्छयौः शिवि नारायणौ क्रमात्‌ 
लार्मटदोयामारष्य चूजयैन्न वियोगभाक्‌ ॥ ^ 


चिलि चिलि विङरतस्घपधारिणि वर मो 
शरोर सर्वव ग्रहावेधिनि प्रलम्बो भूमन ॥ 
-विकटसुखि कपिलजेः ब्राह्धि भच््र भच्ं | 

ज्वल कालमुखि -खल खल पतय | 
रक्ताक्चि धूरौय घूणौपय चनि पतय 
शिरो ह्न र् चन्ुमौलय सो | + 
दस्तपादौ खह्न ह्न सुद्र सफ ८ खोटय /ए 


अष्टएदटशच्धरजां खेटकं घण्टां दपेणं तञ्जनोम्‌ । | करटं विदारय विदारय तिशरुलेन भेदय 
ध [| , श न्व । द ९ स ताडय ः 
युष्यैजं डमरुकं परु पाशमेव र | वख न न दण्डेन ताडय ८. 
उ क्तिसुद्र शूलानि खपाखवककाह 1. छेदय छेदय पत्तिना भरत भद्‌ 


र एलका अष्रादश्मुजां स्मरेत्‌ ॥ ४ 
ॐ. ओभगवद्याश्च प्रवच्छामि जपादिकम्‌ ॥ 1 
र ¬+ नमो भगवति चासुर षड श्नं | 
यं | मद्दाप्रेतसमाच्छढ़े व 
लते कालदाति बह्भगणपरि दते यच - लि 
५ चरटान्डमसंकिङ्किणौको अट्टहास र 
र राघो रान्धकारिपि स्व्वनाद शव्द 
कलि ड त "र दधिरमासदिच 
बह्कले ~ > (का) मदाराच्चयि रौदरद्ा 
नाद्रा ्छुरितविदुकमप१ = 
कराले भो ० ` „ विष्य ठ 


रर च 


६ 0.0- .181108111५/20 1121 0601101 भमी 


८ ध चन्ुर्वन्धय 
रव मारव बद्ध 
धय रेव क दन हस्तपादौ वन्ध 5" 
५ | च्टुदटय १ ] वन्ध £ ध विदि 
यरावेश्य भ्र सर्वान्‌ बन्ध बन्ध दिशा वन्ध वन्ध विदि 
‹ ( संन्व भखना 


धसतादन्ध न्घ 
न्ध वन्ध वह्‌ न्ध छदं बन्ध बन्ध अ ८; [वैश्य 
बन्ध ऊ = द्वेश्य पूय अ 
दने का ~ दृत्तिकया सषेप वां श्राव 


च फट 
च पच गहन पातय चासृ्डे किलि किलि ( 










क ्षकपदमषटसदखधा तरिमशुरा्ततिला्ट 
 ्ोमः। महहदामांसेन.तिमधुराततन ॥ ८ 
षि भूमन ` एकैवाञ्च पदं जपत्‌ । 

द एन सदसच्च होमयेत्‌ ॥ < 
स त्रिमघुरारथवा सन्वकम्मकृत्‌ 
 प्॑पमसादि-सेपादुयुद्धारिके जयः ॥ २० 


बलि मिलि 


टय खोटय्‌ [भला वापि ध्येवा वापि चतुर्भुजा ॥ १९ 

शूलेन भदट्व 

परतो चान्यो ` खज्गमु्तर संयुतौ ॥ १२ . 

भेदय दश्रव््टान्बितो चान्यौ ष्वजदण्डभुतौ परौ । 

लय करय परशुचक्रव्यौ डमसदपणान्वितौ ॥ ९३ 
स | -= ॑ नतौ र 


ौ परेणाव अन्यः कलकलघ्वनिः । 
स्तकाब्यो च मद्ष्न 





५ डि मालामन्तमयो जपा॥ * 





~> 
„ > -ध्यायः 
नचत्वारिंशोऽ 
सद्र उवाच । 
च्तेपेण ९ 
मक्तिसक्तप्रदाय कम्‌ । 
हरिरुवाच । य 
सद्र लं एनरवच्ामि धा नमः! 
>+ असूणाय 
| ५: उच्चैः खवसे नमः । ष मः॥ २ 
५ नन न पिका 
ओं दण्डिने न ` = पमिमैनदेषच्वज ॥ ४ 


ते दारे प्रपूज्या 
ए चमो -९। रताय नमः ॥ ५. 
पूजयेन्मध्ये प्रूतामलसंज्ञकम्‌ ॥ &. 
छो अं खारा 
रों अ परम- 


दूमन्तु | 
ओं अं विमलाय नयः । 


नमः! ओं अरं आराध्याच नमः । 


सुखायै नमः ॥ ॐ 

इट्यामेयादिकीखेष परूज्या.वै विमलादयः ॥ = 
डो पदाय नमः! जं कालिकाये ननः(क) ॥& 

मध्यो तु पूजधेदुदर पूव्वदिष तथेव च । 


 दोप्राद्याः पूजयेन्मध्ये प्रजपेत्‌ ुव्वतोसुरलोः ॥ १० 


ओं वां रीप्रायं नमः। ओं वौ सखच्छाय 
नमः। ओं वं भद्राये नमः। ओं वै जयां 
नमः। चं वौं विभूल्ये नमः। चोंवं अघोराय 
नमः! ओं व विदय॒ताये नमः। ओं वः विजयाय 
नमः। चों सव्वतोसुख्य नमः । 


। रय यओं अकासनाय्‌ 
ननः। श्रा छां सू्धसूत्तये नमः ॥ 


९१ 


= ल दन्मन्लान्‌ णु ङ्खर्‌ ॥ ९२ 
सु ल खसोत्कवाया क्रं तिं ⁄ 
सुय्धसून्ं ध 
-सत्मखन्तये नमः॥ १३ ध ६ 
अनेनावाहनं कुचच्थात 


?खर ज स्वा 

४ ९ स्वा  ¡। अय ओः सदरभ 
& द र? -- क ३ ठ. सवर 
नलाभ्यां ल ` हहं कवचाय =° 
रसे >~ अ वः अस्ता 


ङयि हि ८. नेरत्यामच्चे 
"= € ल ¶ 
~ल जये इन्त प्रपूजयेत्‌ ॥ २० 


स ड श्ठतवणकस 
ऽर च चामौोकर प्रभम्‌ । २९१ 
> दद पोतवशं गुरुं यजत्‌ । 
3 डत शसुत्तरे भार्गवं सितिस्‌ ॥ २२ 
छ 
श प्रूजयेत्‌ ॥ २३ 
रह वायव्यदेशे तु नन्दावन्ती नभ इर , 
रेष्णन्यां धूम्नवर्णान्तु कोलं सम्म्ररिप्रूजेत्‌ । 
नन्् महारव तच्छरणुष्व च शक्कर ॥ २७ 
छं सों सोमाय नमः। 
चण छ ददस्पतधे नमः । 
चणो अं अङ्गारकाय नः! 
ननः {` 
इति ॥ २५ 


4 
ध 
4 


४ 
4 
4 2, 


\/0 


ल , 
~} 
५ 


प 


५ 


&: 


प 1 
दाङन स्टलमन्द ण द्वा सख्याय एङ्कर । 


तरवयान्ते चेवुसुद्रां द शंयेत्‌ साधकोत्तमः ॥ २ 
ज्ञद्वा चाष्टखखखन्तु तच तस्म समपंधेत्‌ । 


रखे्ान्यां दिशि ग्दरतेश्र तेजश्वस्डन्तु पूजयेत्‌ ॥ २ॐ 


तज्ञश्चर्डाय हं फट्‌ खधा सखा वषट्‌ । 
(निर्म्राव्यच्चा्पधेत्‌ तस्म च्च्य 
सिदलतख्डलष्युती रक्तचन्दनचचिंतम्‌ । 


रन्धीदकेन संमिख युव्यधूपखमन्वितम्‌ | 
ला शिरखि तत्पात् जानुभ्यामवरि 


ददयादरष्यन्च सखछश्याय द मलये 1२१ 


गां गुखन्‌ प्र 
कों गं गगापतय 
च्नूग्यस्य कथिता 


मदद 
जति यओौगार सत्याय 


{एराय ५ 
। २९. ॥ 


चअवु बुक्षाय नमः। 
चों भं भार्गवाय नमः। 
यओं श एनेश्वराय 
अं र रावि नमः। ओक कैतवे नमः 


च्य दव्यात्‌ ततो दर ॥ स्ट 


नि 
©0.0- 48118171\/86| ॥81|1 06५10. 0210117 





मेषान परिवारयुतं हरम्‌॥ १ र नम 

अदा श्िवासनर्वता अ्रागच्छत दू हिं कामा 
अनेनावाडधीदरद्र देवता आखनस्य.याः ॥१ शनं हां 1 
अ हा गणपतये नमः। ओं हां शमी हां का 

नमः । अ। हां नन्दिनि नमः । गं हां महम मास्ये 
नमः । श्रा हा गङ्गायं नमः! शरो हां लक्यां लराय 
अहा महाकालाय नमः। ग्रा द्ां ५ 
दरति ॥ & | आं हां 
एते दारे प्रपूज्या पै स्लञानगन्धादिभिरहैर ॥मः। ओं ` 
ओं हां ब्रह्मणे वास्त्वधिपतये नमः। ॥१.। शा 
गुरुभ्यो नमः। ओं हां आधार शतव नम| ` सत्पु 
दां अनन्ताय नमः। आ डां धाय नमः|| ओ हां 

















ष्टा न्ञानायनमः। ब्रा ष्टा वराखाय न्म । ॥ 
चर 

हा एष्व व्यायय नमः। ब्रा नहा ग्रधमरोय 
1 † ं रो 


रदा अन्ञानाय नमः । यरं दां 


1711 । ५ क्र 
नमः। । 
नमः। श्रा दा च्नेप्वव्योय नं ओ ह 





धम्त 
उैच्छन्दाय नमः। जँ हा श्रध" “नमः। रं 
ओं दां पद्माय नमः। ओंँद्ा १ नमः। श 
च्वालाये न 


ओँ हां वामाय नमः। अ रां चय 
नरो दां रौद्धय नमः। त्र रा 
रं दहा बलविकरिख्य नम. । 

प्रमथिन्यै नमः। च्र। टा 
ङँ हां मनीन्मन्य नमः । ग्रं इ पत 
नमः। शँ. दा , सोनम 
१ दयाय तमः । 4 | हां वायवे 


 नमः।॥ ओ्ओंद्दा द 









५ ॥ 9 भ ४, ८ . 
४ न ~ ८ 
५ 
श्व 


क 
0 4 
खयैनमः। ^ | 
® ¦ न ऋ 
1 ५१, ~ -अवि ~ 
च द्द ~ "4. 
ऋ 


3 4 ^ क च 
कः & ह. 
- "~ ॥ क) 
नै ^ = १ ॥ 
१ + ५ ननु 
क 
हि फ 











„| श्रा 
याय नमः । + 
| च ननः आ =. द्यीलाताय नमः॥ | तथे नमः। भरौ ₹ ऊश्रवरय 
। अस्राय तमः न्दा < द नमः ! | रीं व्हा धूलिचण्ड 
| ओं दां सिद्धो नमः। १ नमः। शं पतये नमः । ‹ | 
र । ्‌ + दातरै नमः ॥ हा क ‡ | 11 दरति ॥ १८ प्रादुस्‌ ] 
त षद. वाचाय नमः। शी हां काद्य नय द्रावाहनं स्थापन खन्निधानच्चं >, या ॥ २० 
१५६ ^ @ 
व नमः। ओं हां प्रमाय न+ । न्िरोषं तथा कु्यीत्‌ सकलोकर्ण ० 
। | ष्ठा खधाय ^ २ ूरपूर्व्वादिष् सिताः ॥१ ५ या दैनं ध्यानमेव न्वे । 
ठप सल्यस्याष्टौ कला ज्याः ५ ओं ददा रजसे तचचन्याखच्च मुद्रा स = 
पविष्। शं हां वामदेवाय नमः । व > पादयमाचमनं ध्ये एष्यार्भ्यङ् ्‌ 
९९७ ९ [: ¢ | श & न क 
ह्वर [नः । ओं हा ५ नमः। ओं | तत उदर््तनं सानं सुगन्धद्यानुलप नस्‌ । 
म्‌॥२ पि नमः। , शरं ५ स स वस््रालक्गारभी गां श्च चङ्गन्यास्च रूपकम्‌ ॥ २२ 
॥ > - नमः । 2 अ _ © 
व दौपं नेवैव्यदानच्च दस्तादत्तनमव च ॥। 


४ ॥ न र 
याः ॥१गं हां त्रिया नमः। ओं हां ठच्य ग 
न हां गाया नमः। शाँ हां रात्य नमः। अ 
के ४ = चं 
आसय नमः। ओं हां मोदहिन्ये नमः। ओं 


रं 
। णौ राये नमः ॥ ११ 

ों हां श्रमरेवकला यासयोग ष्व ज ॥ १२ 

| शं हां ततयुसप्राय नमः। ओं हां निदच्ये 
पैर ॥मः। शं हां प्रतिष्ठाय नमः। ओं हां विद्यायै 
मः। [भः। ओं हां८ान्यो नमः ॥ १३ 

ये तम्‌ [ वासततयुरषस्येव चतस ठषमध्वज । १७ 

य नमः|| श्रा हां अ्रषोराय नमः। श्रं हां उमा 
व नमः [४1 आं हां चमाये नमः। ओं हां निद्रा 
व 8 रा नमः धों हां षाय 
ं अषु भ) हा ढष्णाये नमः॥ ११ 


1 
नि. 
च, 


म्रः । | 














नमः अआ हां 
1 र च्ठां मारि जष्णाय 
५ उ्वालाये ८ ठ मारिच्ये 9 ` च्म 
1 ब ्‌ नमः॥ १७ + रं चां 
{4 नस्य कलाः पञ्च | 
॥ श्रां हां 


सिरि णण ॥ ध 


1 12011 00160101. 10117260 0\/ 20210001 


पाद्यार्ण्याचमनं गन्धं ताग्बूलं गोतवादनम्‌ ॥ रब 
नृ्यं छच्नादिकरणं सुद्राणां दशनं तथा । 
पं ध्यानं जपञ्चाथ एकवद्धाव एव च ॥ २.8 
स्लमन्त्ेण वै कुं्व्याव्जपपरूजासम पणम्‌ । 
माहेशो कथिता पूजा सद्र पापविनाशन ॥ २५ 
इति खोगारडे मह्ाएुराशे पूढ्वखण्डे 
चल्ारिशोऽध्यायः ॥ 8० ॥ 





एकचत्वारि शोऽध्यायः । 
र हरिसवाच ! 
ङ ह विश्वावसुर्नाम गन्धव्वः कन्यानामधिपति 


संम | | 
मिते कन्यां समु द्य तस्मे विग्र वसवे 


1) 
सन्बशतवि 
स्वे पो पद्व ड दरिपि रक्ष माममुकं . ` ® 
खारा सुक ष ९ ॥ ह 
ज) खारेव्‌ =. ९ होमं | राग 8 ¢. 
डति 9 र्‌ < वच्छ हिजपादिद् ॥ < | दाम जलाल दवा (ह ॥ स ह 
ड महाण अामन्तितोऽसि रेषे गस सा षे, | वरणौत 


` " लार ोऽध्यायः ॥8१॥ 


कम 


दिचत्वारिंशोऽध्यायः । 


पवित्रारोहणं वच्छे स े 
आचाथ्येः साधकः ना । 

र  एत्तकः समयो खर ॥ १ 
सवत्र क्रतां पूजां विन्नेशो हरतेऽन्यथा । 
्ाषाढ़ वावशे माषे कु्याज्ञाद्रपङ्ऽपि वा ।॥ २ 
सोवणै-रौप्य-तामनच्च सतं कार्पासि्ं क्रमात्‌ । ` 
यं ङञतादौ संग्राद्चं कन्यया कर्तितञ्चं यत्‌ ॥ ३ 
न्रिशणं त्रिगु णौज्गव्य ततः वुर््यात्‌ पवित्रकम्‌ । 
्रन्धयो वामदेवेन सतयन ्षालधेच्छ्िवि ॥ 8 


` अघोरेण तु खंगोध्य वदस्तत्युसषांडवेत्‌। ` 


घूपथेदो मन्तरेण तन्तुदेवा इमे सृताः ॥ ५ 

दो ङ्ञारश्न्द्रमा व्िब्रह्या नागः शिखिध्वजः । 
दविविष्याः शिषः प्रोक्तः क्रमात्‌ तन्तुषु देवताः ॥ & ्‌ 
च्रटोत्तर तं कुर्यात्‌ पञ्चात्‌ पञ्चविं पतिम्‌ । 
सट्रोऽन्तमादि विचरेयं मानञ् ग्रन्ययो दश ८ ॥ ॐ 

चतुर ङ्लान्तरालाः स्युगरं न्यिनामानि च 
प्रश्रतिः पौरूषौ बोरा चतुथं चापराजिता ॥ ' 
जया च विजया सद्र अजिता च सदारिव। 


कुरव्याद्न्धपविलकम्‌ ॥ 

| | = तथेतरे ॥ ९. 
दख्रम्यां वात योदणश्यां शएक्रपच्च तथेतरे त 

141 स -स्ताप्य लिङ्क ग ्‌ 

ठ $ त्मने ब्रह्मणे खर ॥ १९१५ 


दद्याद्रन्ध पवितन्छ त्रा । 


114 | 


राशे पूव्बखण्डे नाना- 


कालात्मना लया देव यड्ष्टं मामके विधोपीह्र 


स्व्वात्मनात्सनां शो पवित्रेग लद च्छया ॥ ॥ | 


((.0- .18110211)५५86 \/21 (0160101. 01011260 (५ 









= | इत्यु ती 
पिमन्यानेन ति्‌ त धन्‌ गीता भारय 
भच्वितानि पविवाि सख पधैडधेवपाह से ` 


वि चतुहेश्यां प्राक्‌ च सदं ५ 






= $ दषनाचचितान्य ४ ` दा 
यव दछदयेनाचचितान्यष। | ~ - 
हितामन्वितानये भूषितानि उमर्येत्‌। विषयत 


भिवतच्लातभञ्चादौ विद्यातच्वालकं ततं । 


रस्ेण प्रोत्तिता 


ग्रात्मत्लात्मकं ॐ पश्चाद % लं 
प्रात्मतचात्कं पश्चाङेवकास्यं ततोऽचयेत्‌ ॥ लियं 


गँ हों शिवतच्लाय नमः। शं द्यी चि 















हां रों हं सौ सव्धतत्लाय नमः ॥ २० 
कृतं किट समु त्मष्टं तं गुप्रञ्च यत्‌ कृतम्‌ । 


ओं पूरय पूरय मखव्रतं तन्नियमे्बाह्ा 
स्व्वतच्चादकाय सब्वकारणपालिताय रवर त 
हौं हं दं दों श्वाय नमः॥ रर. दे 
पू््वरतेन यो दद्यात्‌ पवित्राणां ५ कः 
दत्त्वा वङ्कः पवित्रञ्च गुरवे दति रित्‌ । 
बलिं दला दिजान्‌ भोज्य चण्ड प्रा वि ६.४ 
इति ओौगासड मददाएरा पूठैवखख च 
विवपवितारी्दणं नाम दिचला रो 

रि शोऽध्यायः॥४२॥ इना 


| 1 
, ए 
१५ 
॥ ह चि 
, 2 १ 
| किक ध 
३ 
प 


ष्टरि स्वाच । 
वच्य भक्तिसुतिपरः स 
ए देवास यव 0 
विष्णुश्च तेर्षा देवाना दानवा न 
,द्रा 


। ॥ 
|| तो ना चा ॥ १ 
महे ¦ ग्रवेव रिद द्वा स्ता न्‌ नाग्ना न्च . 
1 ` म ५८ नार्बि्न्ति व तः | 
निरि ॥ दवयु्ते तेन क च नावि पवित्र 
षव तुथ 
देवाह ५ ~ सांवल्मरौ पूजा ततार क्रमात्‌ 
४ सर्व्व देवेष . ~ गिस्च्यते 
| र्ट प्रक्ष तलात्‌ छन यस्य याः तिर्थि ॥ ॥ 
नं प्रू्ष। १५ , यनि कार्य शे इष्ऽयन। क 
चितान्य। न -पातिऽयने चेव बद्रसूगरह (५ 
मरे ष हदिवा्थच गुरोरागमने तव = । 
लकं ततः । (हं पवि्रसदिषं प्राकारे लवष्डका 
तोऽचैयेत्‌ ॥ नपि पट्रसवं बा कार्पासं चोमभेव वा । 


॑ ६ > परियपटरकम्‌ [+ 
श्रो ६ प्र्‌ | दिजिाना स्याद्राज्ञा का त ॥ 
त्वाय नमः। ्ानाद्चौयीकं सौमं शुद्राणां नववल्कजम्‌ । 


॥ २० पसं पदमज्ैव सन्वंपां ्स्तमो श्वर ॥ < 
मके विधौह्या कर्तितं सवरं तिणं त्िगुणौज्ञतम्‌ । 
त्‌ कृतम्‌। 1 ङ्खारोऽथ शिवः सोमो चमिब्रैह्या फणौ रविः॥१० 


दि च्छया ॥ ्नेश्रो विष्णुरित्येते खखितास्तन्तुषु रेवताः। 


तन्नियभेश्वाह्वा विष्णुश्च सदश्च तिसूतरे रेवताः सताः ॥ १९ 


लिताय ओर [वं राजते तामे वेणवे खण्सये न्यसेत्‌ । 
ठन चतुःषष्टिः यष्ठं मध्यं तदरैतः॥ १२ 

चतुष्टयम्‌ । शा तु कनिष्ठा स्यात्‌ सत्रमष्टोत्तरं थतम्‌ । 

एं दिरेत्‌ 1 | मध्यमञ्ेव वन्यं पूववत्‌ क्रमात्‌ ॥ २ 

म विसकटितमोऽहठमानेन मध्यमो मप्येन तु । 

े पूठ॑वख (न्यस च कनिष्ठेन शरङ्गतया ग्रन्थयः स्ता; । 








(चला (माने स्थणजजते चैव-एतत 
ग्व एतत्‌ सामान्यल चणम्‌ ॥९९ 


ˆ “ प्रातरत पवित्रन्तु प्रतिमा 
२॥ ` ना म 61 कारयेत्‌ । 





गायच्या चार्चितं तेन स्व स 


| विशुग्रयिकौ रम्यं 


चत्वारो ग्रग्थयः 


8१ 


मतिर्न न 
द तिलभ ५ क्रमान््यखत्‌ ॥ भ 
घु 3 


ट त । 
् मिमन्त्य खकत्‌ सङ्ात | 
| देवेन = यत्रतः ॥ 
द्धा एनः {मरुडलस्य व 
प्रतिम 
देवस्य एरतः स्था स्ववत्‌ क्रमात्‌ ॥ रच 
यणां ख संस्थाप्य कलखद्चाथ पूलयत्‌ । 
५ ~ पयेत्‌ ॥ २ 
ज क्य मण्डलं ला नवेव शा 
तितं नवमेव वा । 
्मधिवास्य पवित्रन्तु ध 
दिका ३ कलसं छतम्‌ ॥ २ 
वेदिकां वे्टविला तु आलान | 
अनिक्ुण्डं विमानञ्च मण्डपं च्श्डमव = । 
सूतमेकन्तु सं दव्यादेवस्य ढेन ॥ २५. 
दत्ता परैदिमं मन्तं पूजयित्वा सद्ेव रस्‌ । 
द्रावाडितोऽसि देवे प्रूजाथः पर मे प्रवर । 
तत्ममातेऽचचैयिष्यामि सामग्याः सन्निधौभव ॥ २ 
एकरात्रं तिरातं वा अधिवास्य पवित्रकम्‌ । 
रात्रौ जागरणं क्लः प्रातः सख्यूज्य केशवम्‌ ॥२.ॐ 


. आरोपयेत्‌ क्रभेगेव च्येषटमध्यकनौ यसम्‌ । 


धूपयिला पवित्रन्तु मन्चेणेवाभिमन्येत ॥ २८ ` 
ग्रन्यिकञ्चे ४ | > 
प्रजप ग्र्यिकञ्च व पूजयेत्‌ कुसुमादिभिः । 
म्प्रज्य दापयेत्‌ ॥२< 
च्छ्टेन्तु धारयेत्‌ [ 
महापातकनाशनम 
सव्वपापन्तयं ड = ९ ॥ ‡ 
` टेव तव 
| य भाख्यास्यद्दम्‌ ॥ २० 


एव भूपादिनास्य्यै मध्यम वैत 
पवित्रं चैष्णावं ठ दोन्‌ समपयत्‌ ॥ 


त स 
 बेन्मकामायैसिद्यय र्‌ वपातकनानम्‌ 


वनमालां स॒मं वय्यं स्स स्यम्‌ ॥ २९ 


नेषेदयं न मन्त्रेण दापरेत्‌ । 
अखि सन्तप्यै रछा ससम बलिं हरेत ह 
प्य तत्रापि ्‌ ॥ ३२ 
` विश्वक्सेनं ततं 1 रत्य तन्न चेका पिच | 
| देवस्याग्रे पर णा शरुमष्यौदिमि नकम्‌ । 
भानतोऽचरानत ` रताच्जेलि ५ 


= 1/1. [10111260 0/ 65810011 


"बरुच्जधेत्‌ तु तेत 
सावत्सरौोमिमां 
जज पठिलठक्ेदानीः विष्णुं 


इति खोगासड़ सद्ाएराशे पूवव खण्डे 
विचारि शोऽध्यायः ॥ 8३ ॥ 


च खाचाङ्के लपरेऽहनि ॥ इ८ ` 


क विरुच्जितः ॥ २९ 


चतुखत्वारि शशोऽध्यायः । 


पूजयिता पवित्राय ध्याला दरि्॑वेत्‌ । 
व्रह्णध्यानं प्रवच्छामि मायायन्तप्रमदैकम्‌ ॥ ९ 
यच्छेदाद्नस प्राज्ञस्तं यजेज्‌ज्ञानमातनि । 
चानं महति संयच्छेद्य इ च्छेज्‌ ज्ञानमात्मनि ॥ २ 
चेन्द्र यमनोददधि-प्राणादङ्गारवव्नितम्‌ । 
जच्छितं गरततन्ातेगणजन््ा पनारिभिः.॥ 
ख्प्रका शं निराकार सद्ानन्दमनाददि यत्‌ । 
नित्यं शधं बुसं सल्यमा नन्द महयम्‌ 
ब्रह्म अदमस्मि पर पदम्‌ । 
(नं खमाधिरपि गौयते ॥ ५ 
रीर रथमेव तु । 


तुरोचमच्चर व्र 
अदद व्रह्म व्यवस्य 
दाव्मानं रथिनं विलि श 
ठु दन्त सारथि 
इन्दियिाखि इयाना 
=-्नेन्द्रियमनोगुक्तो 





निल्यः शु बुद्िथुक्तोः ५ क 
परमं त्र 
चतच्वि यतिमूर्तिः स पालग्रामभिा सण २ 
रारकारिषिलाणसो वोप चतरा 
मनसोऽभौखितं प्राप्य डवो वैमानिबो गद । 
निष्कामोसुक्तिमाप्रोति सुरस ध्यायन्‌ रमो 

इति श्रीगारुडे महाएरारे पूताः 
मू्तासूरध्यानं नाम चतुद. अद्य 

` रिशोऽध्यायः॥ 8४॥ & दौषे 

च 


क 


बर 
पञ्चचलत्वारिशोऽध्यायः ॥ 
इरिस्वाच। (त 
प्रसङ्गात्‌ कथयिष्यामि भालग्रामख लदणए 
श्नालग्रामभरिलाखर्णत्‌ कोटिजमाषनाप्नः लोल 
श्ङ्ुच्रगदापदौ वेगरवासी गदाधरः! हषा 


साञजकौमोदकी वक्र-पनौ नारावो दि शेषर 
मन 





= ह्बगदी माघवः शौगराषर । 








ृच्योऽपि रव नमः खौ ङृष्ण्प्रत्त य ॥ १२ 
1 | लग्रामपरिलादार-गतलमदिचक्र शनः | ६ 
याचन्‌ ङमो वासुदेवायः सोऽव्यादः सरोगदाधरः ॥ ९ 
रारो एवकलमदिचन्री रक्तामः प्रून्नमारी त॒ पद्र्टत्‌ । 
। चतुश्र शदक्षणोऽय प्रयुस्नः सुच्छचत्रास्तु पोतकः ॥ १५ 
 88॥ ॥ दोरषः सधिरज्छिट्रो योऽनिरुखस्त वचतेलः । 
[ब गदाकृती रेखा नाभिचक्रो महोन्नतः । 
ध्याय, [इच नृखंदोऽय कपिलोऽव्यात्‌ तिविन्दुकः॥ 
| {ड पञ्चविन्दुस्तत्यजनं ब्रह्मचारिणः) 
मस्य लए लिङ्गोऽव्यादिषमदयचक्रकः ॥ १८ 
्वाषनाग्ीदद्डरेखः स्मूलोऽय कृरसमून्तिः स विन्दुमान्‌ । 
गदाधरः। ` इषा णः स वततैलावत्तः पातु वो नतपृष्ठकः ॥ १९ 
वणो विसः।शिषरः पञ्चरेखोऽव्याइनमालौ गदाङ्कितः। 
दाधरः। ॥ मनो वरहैलो स्तो वामचत्रः सुरेश्वरः ॥ २० 
छ गद्वरःपनावोनेकम्‌ूत्तिनौगसोरो. लनन्तका । 
हूपाय ते नम | लों दामोदरो नोलो मध्ये चक्रः सुनोलकः ॥२१ 
सूत्ये ॥४ , ्योदारको वाऽव्यादय ब्रह्मा सुलोडितः। 
वित्रमाय च। वेरेखः शुषिर एकचक्राम्बुजः पृथः | २ : ` 
भनमूत्तय | | ^ स्थूलचक्रीः कृष्णो विन्डुच विन्डुमत 
1 (§ क प्षाकारु पचचरेखः सदस भ म । 
च्रिशे ता।| < ड! सणिरत्राम एज भ २ 
(भट्ट दीर्घो गबुलाकारौ < गर खतः 






स 
यथाथुधस्तया गौरो 


मद्दालच्छौ मातर 
गजास्यश्च गणः स्कन्द" “` = | 
एतेऽ्विताः स्थापिताख प्रार्‌ वास्तुपूजिते । 


लो हारि तिरेखश्च श्रथ नारायणोऽसितः ॥१६ | ध 





¢ {ल 9 
॑ ; ॥ 
निषा र्डौ कमण्डलुयुगान्वित 
ब्रहम चतुर 4 घघ््जः ॥ २९ 
= व्ली दश्बाड्धदं । 
मद्धे वरद. पञ्चव च्ल" < तौ! 


चण्डिका च खचर 
५ वश पद्यदस्तौ दिवाकर ॥ २२ 
दखीऽनैकधागणः । 


सन्नार्यकाममोच्ताव्याः प्रा न्ते एरूषेख च ॥ २३ 


इति गरौ गारुडे मडाएराखे प्रुठैव खण्डं 
वासुदेवस्बन्तिकथनं नाम पञ्चचल- 
रि शोऽध्यायः ॥४१५॥ 


एय (याः 


घट्‌ चत्वारि शोऽध्यायः । 
रि सवाच । 
वास्तु संक्तेपतो वच्छे रादौ विन्ननानम्‌ 1 
ईणानकोणादारभ्य स्ेकाशोतिपे यजेत्‌ ॥ ९ 
ईशाने च शिरः पादौ ने तऋतेऽगन्यनिल्ते करोष 
अआवास्वासवेश्सादौ एरे ग्रामे वणिक्पथे | २ 
भासादारामदुगष्ु रेवालयमटेषु च | 


¦ एष्यदन्तो 
असुरः न्तोग र 
स पादौ च सोगोर्भ न | 

स च ` <+ च ॥ 
वदिति दितिस्तथा र 


प्त (3810011 





च => 
अदटलञ्चापवत्सश्च परितो र 
इेश्ानकोशादारभ्य द्र 1 
क भ्य दुग च वश उच्यते। 
अलनयकाणादारस्य वंशो मवति द्र : ॥ १९ 
अदितिं िमवन्तञ्च जयन्तञ्च दं तयम्‌ । 
नायिका कालिका नाम शक्राहन्धस्धगाः पुनः ॥ 
वास्तुद्टेवा नू पूजयित्वा रडप्रासादङ्डवेत्‌ ॥ १२ 
रेज्यः एुरतः कार्यों दिश्यासेग्या मद्दानसम्‌ । 
क्ायनिगेसणे येन पूव्वतः सत्रमण्डपम्‌ ॥ ९३ 
गन्धएुष्ख्हं काथ्थमेणान्यां पट्रखंयुतम्‌ । 
आख्डागार च्च कोवेश्थां गोष्ठागारञ्च वायवे ॥ १४ 
उदद्टगाखयं वासण्यां वातायनसमन्वितम्‌ । 
खमित्कशेन्धनस्यानमायुधानाञ्च नेक्रेते ॥ ९५ 
अभ्यागतालयं रस्यं सश्थ्याखनपादुकम्‌ । 
दोयागि दौपसद्धतये युतं दक्तिणतो भवेत्‌ ॥ ९६ 
उद्दान्तराणि सर्व्वाणि सजलः कदलौखहः । 
पद्व श्च कुसुमः शोभितानि प्रकल्पयेत्‌ ॥ ९ 
आकारं तददिद॑वयात्‌ पच्चदस्तपरसा ण्व 
एवं विष्णा खनं क 1 | 
चतुःषटटिपदीो वासः दास्त्रय्थमादयः ॥ १९ 
अध्ये चतुष्यदो ब्रह्मा दिप च 


दवाः प्रकौत्तिताः। 
~> द्यायास्तथा इव | 


सार्बादटन्यं 
तेभ्यो मवतः <` ` - -दकौर्तिताः॥ २० 
चतुःषटिपद्दा इ, पराचो । 
क्ति च -विदारौ च पूतना ५ यः ॥ २१ 
चद तो वाचे देवाद्या 
ईश्ानाद्यास्तः . -तरतालक्रौ यमः। 


॥ गिनि > द्‌ 
चेतुकस्लि एरान्त (न च्येकपादन ॥ 
अग्निजिह्वः कालक ` के प्रतनायनः 
मान्या मौमच् . स्यात चतेतप। 
ग नालो त र ने 
अकारि गन दरधय राशिं बाद 


।  वि्तारनिदः 


। 
मस्तु पात सततो यजेन् 
स्तु क्ारयेत्‌ 5 


त ~ + 
#ि नन ॐ ५ 
क ५ | 
च 
वि 5. 
क 


त 
क 


भांग शेष 8. 
मष्टाभिक्र बाय भारि 8 


य © 


एनत ९।६। 
चछर तद्भवे मन्यम | 
1 चतुगुणं क्रत नवमिागहारि भषेत्‌ ॥ \ 
शेषमंशं विजानौयादेवलस्य ण । 


च्वौ 
चारि 
11 
गवि 


अषटामिुणितं पिष पष्टिभिर्भागहासिा (\॥ तच्चिमा 


यच्छ सव । ¦ निर्गम ए 
त ० चेतद्ारितम्‌ ५ चतु 

"ङ्‌ टह कुच्यान्न पृष्ठे मानव एद्‌। ( चतथ 
= काव्या विचारण अथर्वा 
उचन्यातुलायाच्च. हार्‌ शध्येदथोत्तरम्‌। । तस्य म 
एवञ्च तशिकाटो स्यात्‌ पूवदक्तिणपिमम्‌॥ भागाः 


| 


|, 


हार दौषाैविस्तारं हारा्यष्टौ त्तानि २॥। चतुरभाः 
सतस क्चवनौचलं यानं सत्रभाजनम्‌। (दगुणः 
एत्तडोनन्तु रोदरेण वोय्यक्नं द्तिणे तथा।॥ शिखरा 
वङ्गौ बन्धश्च वायौ च एन्नलामः खुढपिदः। ।चतं 
धनदे नृपपौडादं बन्धनं रोगदं जले ॥ २२९ |१ ( 
लृषभौ तिरखतापत्यं नपलयञ्च वेरिदम्‌। । 
अर्थ॑टे चा्॑दहानिश्च दोषदं एत्रख्लयुदम्‌ । | भैस 





मेत 








डाराख्यत्तरसं ज्ञानि पूञ्वदाराणि वचस्यद््‌॥५ तत्‌ ९ 
अग्निम तिबैद््न्या धनसम्भानकं पदम्‌ । | व 
राजन्न रोगदं पूवव फ़्रलतो हारमोरितिम्‌ ॥ सि 
ईग्रानादौ भवेत्‌ ूव्वमालेयादौ तु दक्िणम्‌। 6 | 
्िऋतादौ पञ्चमं स्यादायव्याद' ए चोत्तरम्‌ \ नि 
ष्टमा कृति भागे दारणा फलाफलम्‌ +, नेगम 


जश्वत्य-घच-न्यग्रोधाः पूल्व ९. क, [ङ 
टस्य श्रोमनः प्रोक्ता ईघाने चव ल्म ` ||करागर 
ग्ट 8 









॥ 
। 1 


(ती विघ्नदारो स्यात्‌ पराकाद गद (विस्तः 
षू > मद्धाएठराणे प्व इार 
दूति रौ गार्ड महाण ॥ ~ 


, 6.0 4210811५५86| 1८81 0661010. 01011260 ०४ ०681134 


2 एरनरस्येव कण्ठमामूलसाधनम्‌ ॥ ५ 

कला सोड्ग्मभागिकम्‌ । | 

= गर्मन्तु कारयत्‌ ॥ € 

परिकल्मथेत्‌ । 
चतुभांगीण भित्तीनासच्छयः स्यात्‌ प्रमाणतः ॥ 3 
दिशणः शिखरोच्छायी मित्यच्छछायाच १ 

तथा ॥ र\शिखराचस्य चाद्चनं विधेयास्तु प्रदक्षिण ` ॥ 

िदः। ।चतुर्दिंह तथा ज्ञेयो निगैमस्तु तथा धः 

न समज्य गर्भमानं विचक्षणः॥ < 


| समं वास्तु 
| अथवापि स जोगि 


$ 


= |. - 4 त जवं डोला तु निगमं कल्ययेत्‌ एनः । 

श | 4 सैसूतरषमो मागादग्रतो मुखमण्डपः । 

` रः , - द ~ 
वस्यदहम्‌॥ ११ सामान्यमुदिषटं प्राखादस्य हि लच्षणम्‌ ॥ ९ 


~न रिहानभवो वच्छे पोटो लिङ्खमो भवेत्‌ । 
व ३१दि गुन भवेदहमैः समन्ताच्छौनक धुवम्‌ । 
व दि च भवेद्धि तिजंड्ग तदिस्तरायैगा ॥ ११ 
लेत्तरम्‌ । :4 शिखर प्रोत्तं जङ्गायाश्वव रौनक । 
(ठगभावरं कस तन्मानेन शूकाङ्किकाम्‌ ॥ १२ 
फलम्‌ ॥ नर्मगस्त द्वं 4 
दग्र गस्तु उमास्यातः ओं पूवववरेव तु 1 
लिः । | उङ्गमानः चत चेष हारमानमथोच्यते ॥ १२ 
बद्वत्‌ कला हारः भागाष्टमं भवेत्‌ । 
द्वण [इ रण समायातं दरुणं सच्छा भवेत्‌ ॥ ९४ 
पूथ्वखख ।हारवत्‌ पौठमष्ये तु शेषं = 
अलञ- (पारि रपि त्‌ शेषं शुषिरवां भवेत्‌ । 
द्‌चला पादिकं भेषिवां भित्तिहरार्न परिग्रहात 
1 । + तदिसारसमा ज्ङ्ा शिखर दिगण भ ५.५ 
। शकाङ्धि भ गुण भवत्‌ |. 
` १1 पूल्ववलन्धेया 


निर्गमोच्छरायवं भवेत्‌ | 












ध 
| उदस्य १. 


म ४५ 


च 
=| | 


क, द कैः 





एतेष्य एव सभ्भूतः' धा. 


अलारिपचच एव च ॥ ^ ` 


विमानञ्च तथापरः । 
कों नन्दनस्तथा ॥ २२ 


सव्वप्रक्रतिभरतेभ्य 
ज्तसश्च मन्दरखेव ्‌ 
मद्रकः. स्व्वतोभद्री क्च अ ने 
नन्दिवद्धनसं ज्ञ चौवत्सख नवेत्यय  । क 
8 = वाजादिति गस्यताम्‌ ॥ ~ 
चतुर स्ताः समुल्ूता व 
वभौ उ्दराजश्च पूषा ल1ग्यदय्यं निम्‌ ॥ 
विमानञ्च तथा ब्रह्ममन्दिरं शतन तथा । 
न्तं शएविकावेश्छ नवत एष्पकोड्ध वाः ॥ २४ 
बलयो दुन्दुभिः पदयो म्ापद्यस्तथापरः । 
चास्य उष्णौोषो गङ््च कलखस्तया । 
गुवावन्तस्तथान्यश्च वरत्ताः कैलासखन्छवाः ॥ रण्‌ 
गजोऽथ चषमभो दंसो गरूडः खिदहनामवः । 
भूमुखो भूधर शेव खौजयः पृथिवौ धरः । 
घत्तायताः समुद्ूता नवेते मालकाल्वयात्‌ ॥ २& 


| वचं चक्र तथान्यच्च मुष्टिकं बश्युखं जितम्‌ । 


वक्रः खस्तिकखद्धो च गदा खौ चच एव च । 
विजयो नामतः भबेतस्िपिष्टपससुद्धवाः ॥ २.७. 
त्रिकोणं पद्मम न्दुखतुष्ो शं दिरष्टकम्‌ । 
यतर तत्र विधातव्यं रख्थानं मर्डपस्य तु रदं 
राज्यञ्च विभव 
1 व याथुवेखै नमेव च । 

सः "ख)एष्टिस्विकोणादिक्रमाद्धवित्‌२ ७ 

ङ्यो चजादिकं स्यात्या दारि गभर तया ` 
मच्छपः समसखंख्याभिर्गणितः ¦ 
मण्डपस्य चतुथी ङ्द = द 
ध 
साचेगवान्ञकोपेतो निर्गवान्तो स | 


ऽवा ० 
` मा । गनेन ना भवत्‌ ॥ ३९ 
(२1 पपिवसो सिख मल र 
व इतिवा पाठः, । 





| 23310011 


~ ९ . 

१ १ तइ युर्तो वापि कन्तव्या 
नाखारं सच्ञरौ काश्यप चित 
पर्मिाणवबिरोधेन रेखा वेषम्यभूषिता ॥ ३३ 
=रधारस्त्‌ चतुदौरशतुर्मरड प्रो भितः ं 
तचछङ्समायुक्तो भेसः प्रासाद उत्तमः । ३४ 
मर पास्तस्य कर्तव्या मद्ैस्िभिरलङ्कताः । 
. ह पातानां भिन्नाद्धिन्ता भवन्ति ते ॥ ३५ 
{यन्तो येषु चाधारा निराधाराश्च केचन । 

मति च्छन्द्कभे रेन प्रासादाः सब्यवन्ति ते ॥ २६ 
अन्यान्यरुस्कारात्‌ तेषां गठनानामसेदतः। 
ददतानां विशेषाय प्रासादा बहवः सृताः ॥३ॐ 
प्राखादे निवमो नास्ति देवतानां खयस्युवाम्‌ । 
तानेव देवतानाच् पूञ्वमानेन कारधैत्‌ ॥ ३८ 
चतुरस्लायतास्तत्र चतुष्कोणसखमन्विताः । 

चन्द्र ए्लान्विताः काव्यां मेरौश्िरसंयुताः ॥३९ 
परतो बादनानाच्च कत्तेव्या लघुमण्डपाः । 

नाय्य शाला च कर्तव्या दारदेसमाञ्रया ॥ ६० 
ग्रासा हेवताएनाञ्च काय्य दिद विरिच्छपि। 
इारपालाञ्च क्तैव्या सख्या गला पथक्‌ एयक्‌ ॥ ४१ 
-किच्चिदद्रतः काव्यां मटास्ततो पजौ विनाम्‌ । 
ग्राद्धता जगती काय्यां फलपुष्पजलान्विता ॥ ध 
प्राखादेष खरान्‌ स्थाप्याः पृानि 
_ ~  सख्वद्वः सव्वमाक्‌ तदकदादिकत्‌ ॥ ०२ 
वाखुद्वः > परा पूलधरड 

इति जगाचे मदाय ~ 
प्राखादकौत्तेन नाम सप्चला 


मर्षः कचित्‌ ॥ ३२ 


। ~ ~~ ज 


रिरोऽध्यायः ॥४<॥ 
अणचत्नारिशोऽध्यायः ` 
सूत उवाच । । 

„ _ + वानां संचेपण च 
-ग्रतिद्ा = प्रतिष्टा त 
सुतिष्याद 6* व ध्यदेषग ६ 
ऋलिग्मिः ्रयविन ठ । 

वा खो विधाने च । 
य्भर्वभि्वान त | 





7 विषम्ूमिका । | 
| 
| 










उन्याहाद पदसं वा स्तनः सस र 
जाक शतुहस्तां मध्य वेदिञ्च क 
न्ोडमतोरेतयं वाकां व १ 
चतुरं कासुकामं वलं वना | 
एल्वादितः समारभ्य कत्तं कुर्डपञ्च | 
अथवा चतुरस्ञाणि सर्व्वार्येतानि श / दवादं 
स सव्वकार्मायैसिच्ये | | अशे 
यर्.स्थानं तु देवस्य ्राचार्थथो होममारे = 

















न्य ग्र।धा््बु राश्वत्य-वेल्व-पालाश-खादिर अवक्र 
तर्षा; पञ्चहस्ताश्च वस्पुष्पादयलङ्कताः। | यर 


. 2; ० प क म~ । 
निखनेद्धस्तमेककं चलारश्वतुरो दि श्ः॥ ९ तेनाप 


पूवैवार खगी््रनतु दयराजन्तु दचचिरे। ( 
पञ्चिभे गो पतिनांम सरा लसुत्तरे ॥ १* (न्यां 
अमिमौलेति मन्त्रेण प्रथमं पवतो न्येत्‌। लस वः 
दूष लेति च मन्तरेण दक्विणस्यां दितौ यकम्‌। : त 
मन आयाहि मन्तो ण पश्चिमस्यां ठतोयकम्‌। प 
शन्त देवीति मन्त्रो ण उत्तरस्या चतुथेकम्‌ क 
-् अम्बुदवत्‌ कार्या आनेगधा 8 ठ 
र नेकऋ्ट्या धूसरा(क)मवत्‌ ्‌ 
यास्यां वे ष्णा तु | 
वारुण्यां पाण्डरा य, 
उत्तरे रततीवण 


((.0- 48798111\/801 ॥॥81#) (0॥661161. 1411260 0 8(2> 


1 = । 

ध चाङ्गानि व्याहृति प्रण न च 
~  दयादोनिः चाङ्गानि त सब्धकामिकः ॥रर 

४ | 1 
= ॥ अरस्ञ्चव समस्ताना र (क वारि मन्तितान्‌ | ५ 
ममा द्रेडव्यान्‌ यागमण्डपख्युतान्‌ 
विष्य अ भू न्ततः ॥ २३ 

सव प्तान्‌ खम्‌ 

नं दिधमथारस्य वावदौशानगाचरम क 
्ताः। बन्धायै रध्यप्राते च मन्तग्राम न्यस हर. । 
श्चः॥ € तेनाध्पाततोयेन प्रोत्तयैदयागमर्डपम्‌ ॥ २५ 
तरे । 0 यस्य देवस्य तदास्य कलसं न्यसेत्‌ । 
4 ~ क, क, शे दंनोम्‌ ॥ 
रे॥१* शरान्यां पूजधेद् याम्ये भ्रस्ेणव च वजंनोम्‌ । 
न्यसत्‌। ः वनोदय ग्रहान्‌ वास्तोष्पतिं तथा ॥ २& 
तौयकम्‌। प्राने तानि सर्व्वाणि प्रणवाख्यं जपे स्‌ः । 
तीयकम्‌॥ रमौ वं रतरगम वस्वयुम्मेण वेष्टितम्‌ । 
त्वकम्‌ ॥¶्वौ षथिग लिप पूजयेत्‌ कलसं गुरः ॥ २७ 
खपिणो 1 तृस्त॒ कलसे पूज्यो वन्या वस्सुत्तमम्‌ । 
रा(क)मवेता्रा तु समाशु्ता कलसं भ्रामयेदतु ॥ २८. 
गतवणि कानि षार्या सिदचननग्रतो धारयेत्‌ ततः । 

ह 9.२ ग वर्नं + ् ट ब चयेत । 
किका। || ` वदनो कषम स्थण्डिले देवमच्चधेत्‌ ॥ २९ 
न्विका च वाद्य वायव्या गणानान्त्वेति सङ्गम्‌ | 
>  ,न।सस्ि तोतिमन्ते वास्तुदो =. 
दऽपि च| ॑ मन्त श छ्ापशन्तधे ॥ ३० 




















| चीत थतं गणदेवं वलिं चरेत्‌ । 
शमा ॥ 4 र~ व सच्यादालभनं बषः ॥ २३१ 
स्पा चार कलिलः 1 ९ सरन्‌ ज्वलनः कुः । 
लङ्कताः॥ ~> ` जच स्लानपौठेसह 

^ -ज्रह्मषोषे नो ५ एख्यादहज ते वा स 
न्ताः । ४।८ना रय द न :8 

 (ए्ान्यास < ` त्त ततो दिज 
र ` १.५९ नयेत ल श मरडपे ए ॥ 


। या ओषधौतिमन््ेणा 





म ॥ २ॐ 
(नरम ईतिमन्तं ण द्व्यादल्ी क त्ति काम्‌ 
व्पोडम्बरम्वतयं वट पालाशमेव च । 

4 " 
यज्ञायज्ञेति मन्त ण दद्यात्‌ पञ्चकषायकम्‌ । | द 
चञ्चगव्यैः स्त्ञापयेच स्दटेव्यादिभिस्ततः । 
खद्धदेवी बला चेव शत्प्रलौ तावर ॥ ३ 
कुमारी च गुद्धचौ च संद व्याघ्रौ तथव च । 


वि न १ ४ 
या ज्रोषधौति मन्त स््ञानमो षधि मञ्ज ल : । 


चाः फलिनौति मन्त ण फलस्नानं विधौयते ॥ ४० 


= 3 
द्रुपदादिवेति मन््रेण काय्सुदत्तनं चुः । 
कलसेषु च विन्यस्य उतत्तरादिष्वलुक्रमात्‌ । 
रतानि चैव धान्यानि ओषधं एतणुष्िकाम्‌ ॥ ४९ 
सुमुट्रां व विन्यस्य चतुर्तुरो दिशः । 
तोर दधि स्ोरोदस्य छतो दस्येतिः वा पुनः ॥ ४२२ 
आप्यायख दधिक्रावणो या गोषधौरितीति च ! 
तेलोऽसोति च मन्चे च तुदाञ्चैवाभिमन्धेत्‌ । 
खसदास्ोशतुभिंख स्तापयेत्‌ कलसे : एनः ॥ 8३ 
ख्लातशचव सुवेशश्च धूपो देयश्च गुरगलुः । 
अभि °काय कषठ तत्तत्तौर्थानि विन्यश्चेत , । 88 
एथिव्यां यानि तौर्थानि उरिति ६ सागरास्तय। 
तो 
अभिषिच्य ससुरे्च चाष्ट = पयत्‌ उन्वपातकैः ॥ ४ ध 
गन्धदारेति गन्धञ्च न्यासं 8 शसु ० । 

न्यासं वे 


्‌ हिते > वद मन्त्रकैः 
ग परिम वस्तेति स १ 
व त ण आनधेन्मरएडपं व 
स्थिला चैव प अ थ तयम ॥ ८ 
सपास्तविदितो षन्तु कार 
पस्ेणाच्छाद्र दयि न्यास सनसतथोदि। य 
तु प्ूजनोयः स्स | ५, ॥8० 
भावतः > 


[द्द 





ॐ 










$ गरु एराणम 
त निवेद्यानि पादश्ूल्त थ \। 
परणवसं ं वस्सथुर्े 4 र य & ~ 
त वस्ुम्मेण वेष्टितम्‌ ततः पूर्णाहधत 
~ 8 चर्ःस्याने निषेदथेत र एवमुत्पादितो रदत मो 
1 ज्ञख्डरमोपेऽय र्ते न पूजयिला ततौ वद्धि 


स्ख शस्त विदिते = > ९ ्‌ वि प | 
स्ख उडह्ितेसन्त्े दोकतरवाथया सः । ५२ इनद्रारोनां खमन्तैशच भवाहि देव 





जोसं पावमानञ्च दासं दास्यं सद्धाजिनम । परणाह्तिं तस्यान्ते सन्द ष 

घ च्व | हे सामाति मा य ते मथाच्धेषु शेषे (र 

र ए मष बह चः पू्वतो जपेत्‌ ॥ ५३ देवताश्चैव 1 पले क चर 
खक्तञ्च स्रो ३ त मन्तं २ 

= परुषरख्कतञ्च स्लोकाध्यायज्च सुक्रियः। तथव जातपेमम्‌। होप 8 


जह्यां पिल्णसैतञ्च ध्वध्थेदेच्ति शे जपे आत्मानमेकतः ङला ततः पणां राप र धं दत 

वेदव्रतं वामदेव्यं च्ये्ठसाम रथन्तरम = निग्रष्य वदधराचाो दिक्पालानां वा [षि ं परत 
५ / भू ॐ च | 

~< ध तानाञ्चव हवानां नागान ॥ विगभ्यः 

मारूरडानि च सामानि छन्दोगः पञ्चिभे जपेत्‌ ॥५५| ^ „= गाना पवोग् र च 
=] >= ॑ \ तलाश्च समिधश्च॑व होमद्रव्यं इयं सृतम्‌। ¶ए 


॑ त अज्य तयोः सहकारि 'तत्मधानं यदद ल 
नोलसद्रांख भैतञ्च तरे जपेत्‌ ॥ ५६ | च 


 __ , 47 द ` ॥ त्‌ 
एरुषखतो पूल्व रुव सुद्रञ्च व तु दत्तिरे। ॥ 


कर्डच्च सवेण सम्भोच्छ आ चायय्तु विशेषतः । जेष्ठसाम च भासर्डं तन्न यामौति पि _ 
तास्रपालरे शरावे वा यथाविभवतोऽपि वा । | नौलसदरो मदामन््ः कास्तमय्षण। च 
जातवेद्दं खमानोय अग्रतस्तन्निवेश्येत्‌ ॥ ५७ तवा सुदस्तमोवीकं देवं भिरछि कलत |= > गा 
अस्स्ेण ज्वालेदद्िं कवचेन तु वेष्टयेत्‌ । एवं मध्ये तथा पादै पूर्णाह्तया तथा एग नई 
पखतोकरत्य त पशचान्यन्ले ; सर्ववे द्र शिकः ॥ ५८ शिरःस्यानेष जुद्धयाद विशेषादनुक्रमात्‌ ॥ ३. 


याल उख्य कराभ्याञ्च कुण्डं स्नास्य ततः एनः । देवानामादिमन् वमन्त वा अथवा एन ॥ | ति 
वैष्णवेन तु योरीन पर तेजस्तु निच्तिपेत्‌ ॥ ५० सखएस् विदितवांपि श १ ८ म 
दृच्चिन्ते खयापयेब्रह्म प्रणो ताञ्ोत्तरेण तु । गाव्या वाय वा प | 

रखेनं मन्त स्व शस्त विदितेन वा । एवं होमविधि कला र (. 












साचा - =, र [वमिमोले तु | ल्ल गुलफयो स्थितः॥ 
दच्च ततो दयात्‌ परिधि विष्टरः रु ! &° | चरण" डद शन्नो देवौति जालुक 

दिद्ल द € =) चरत्‌ द्रायाड्दि जङ्‌ उ २ " /& 
र विष्णु-ददे्ानाः पूज्याः साधारणन तु । >. = द उदरेष्वातिलो न्यत्‌ || दि 
= दिः दर परिवेष्टितम्‌ । दचरभर ध यौद ते गक्ष यः 
दम स्र + ~ ४ नो पि शुध्यति ॥ ६१ रौघायुद्चाय रः ग्मि - यार 
ङभतोधेन खंस्छष्टो मन्तन" त्रातारमिन्द्र व्च च तक 
< रे दग ग्र प्रद्यगग्ररखण्डित : ॥ मूर्ख मव॑.तथा सद्वि रा लमा प६।३ मध्यय 
1 > वद्धिः खयं सान्िध्यतां व्रजेत्‌ ॥ & त्यापयेत्‌ तती दवसमुत्तिषट ब्रह्मण ष छस्तय 
विततेवष्टित | य यदुत कश्च मन्त्‌ । र ~न प्राखादानां प्रदर्चिण, तव हि 

= णा्थाय य. सर्गदनन्तरम्‌ । व „वस्य सेति मि > । 
अग्नेस्तु रच न्ति जातकम्मादनन्तरन्‌ ॥< लभनं कला देवस्य लै 
आचार्याः कोचिदिच्छ 7, स्य सं्छतिम्‌। | पिण्डि य रतच घातूनोषण 

॥ य्याद्ा दिकपालान्‌ संद 
वविन्रत्त॒ ततः कता तु मभिमन्तितम्‌ ॥६8 ~ नि {1 
रौच्छाप् लौष्दवो न्त प 





` ©6.0- 481048017\/>6| ॥॥811 ©0॥6000. 0141176 











स््ञापयत्‌ * प्रतिष्ठित , कुटुम्ब भाव्याधर्न 
गेव नवध प्न तौष्वपङ््य स ख मोचिका ॥ ९० 
ममल तत व चमापथेव्‌॥ *५ | काकौ यस्त॒ विचरदुदाीनः ण 


५", दिव्याङ्करौयम्‌ । स स्वाध्यायस्तप एव च । 
३ ्िणा ३ व शक्तितः.॥८ चतो न ं चर्म्नोऽयं वनवासिनः ॥ ^ 
स्यच प्रदातव्या दाच दतः) संविभागो यथान्यायं च त ति च 
तवं ज्यात्‌ पञचाट्यजनानः ` , _ । ८ | तपस्तप्यति योऽरण्ये यजेदधं वान्‌ चुर 


' $ पूणं ॥ ८ ०९ र 
्ा्टतीनां श्तं डला ततः पूीं प्रदापयेत्‌ ॥ भा दैव निरतो. वनस्थस्त (पसोत्तमः ॥ १२ 


¡ वलिं दरे ध्या 
॥। वह्धिराचार्यो दिक्‌पालाना > हरेत्‌ । | सं अ ८ 
दच्चिरे। (1 स च्मखेति विशन्नयेत्‌ ॥८९ | तपसा कर्शितीऽलखयथ यस्तु ध्यानपरा अतत्‌ । 
ति प 8 | सन्यासो स हि विक्नेयो वाणप्रस्थाखमे खितः ॥ ९२ 


न्ते कपिलां दद्यादाचाथ्योय च चामरम्‌ । श १ 
यन्वणः। [करटं कर्डलं छत्चं कोयूरं कटि सूतकम्‌ । यो गाम्यासरतो नित्यमासरु चुजिंतेन्द्रियः । 

` कुण्डल च्छन्न वीयूर | १ वततत ५ 7 
7यपैत्‌॥¶जनं ग्रामवस्रारौन्‌ सोपसकारं समर्डपम्‌ ॥ «° | ज्ञानाय वत्ते भिज्ञ प्रोच्यते पारमेिकः ॥ १४ 


पथा एनौजनञ्च मदत्‌ वर्यात्‌ कृतकृत्यो पजायते । यस्त्रात्मरतिरेव स्यान्नित्यटप्रो महहासुनिः। 
क्रमात्‌ ॥्ञमानो विसुक्तः स्यात्‌ स्थापकस्य प्रसादतः ॥९९ | सम्यक्‌ च दमसस्पन्तः स योगौ भिक्त स्च्यते ॥ ९५ 





+ \ ! पूर्वखण्डे = श ४ कि 
वा एनः। ति जोगायङे महापाश ड प्रति्टा- | मेच्यं शतञ्च मोनिलं तपो ध्यानं विशेषतः । 
व | प्रकरणं नामाष्टचल्ारिशोऽध्यायः ॥ ४८ ॥ सम्यक्‌ च ज्ञानवेराणयं धर्मोऽयं भिन्ञुके मतः ॥ ९ & 
स ज्ञानसन्यासिनः केचिहेदसन्थासिनोऽपरे । ्‌ 
त. = छ कस्मसन्धासिनः कौ वः पारज्चे 
योः स्थिताः} इक न॒पच्चाशोऽध्यायः।  भरुच्यासिनः कचित्‌ लिविधः पारसेष्ठिकः । 1९७ 








(६ 


च ४ योगो च विविधो तेयो सन > ्‌ 
ति जातुन ` ब्रह्मोवाच । बधो जेयो भातिकों मोत्त एवच! 


~ _ टिकर लतोयोऽन्याखमी प्रो्ा र) न्ति 
तके न्यस्‌ ..` ~ 7 वम्र तच्स् व्यास तै शगु ॥ ९. ना पन्च मोत्ते लक् रभावना 


 तिदुमवीनं चाननं दानं ब्राहमणस्य प्रतिगरः । द्तोये चान्तिमा परोक्ता भावनो परमेश्वरी ॥ ९ 

ड ममार 78 र ध ष्‌ कणि दिजोत्तम ॥ २ नस्मात्‌ सजायते मोक्लो चर्थात्‌ तो ९९ 
1 | यज्ञो चमः चत्िय-वैश्ययोः ¦ प्रत्त निचत्तञ् दिविष्चं कस्म से जायते ॥२ 
| ^ कृषिव्यस्य अस्यते ॥ ३ ज्ञानपून्वं निचन्तं स्याल्‌ व 



























रे च वत्तताम्‌ ॥ २ 
भ्ाशोतिसहसताणाखपतौणासैरेतसान । १ 
खत तषान्तु यत्‌ स्थानं तरे । 


च शुर्ुवाखिनाम्‌ ॥ २.७ 
सप हौ 9 दै ६ 
णान्तु यत्‌ स्यानं खानं तङ वनोकसाम्‌ ॥२८ 


यतौनां यतचित्तानां न्याचिनामूैरेतसाम्‌ । 
नन्द ब्रह्म तत्‌ खानं यस्मान्नावर्तते सुनिः ॥ २ 
योगिनामख्तस्घानं व्योमाख्यं परम च्चरम्‌ । 
अनन्दमश्वरं यस्मान्सृततो नावत्तेते नरः ॥ ३० 
सुक्तिरष्टाङ्विज्ञानात्‌ संक्तेपात्‌ तर ण॒ । 
खमाः पञ्च तदहिखादा अहिंसा प्राणयदिंसनम्‌ ॥३१. 
खल्यं ब्दूतडितं वाक्यमस्तेयं स्वाग्रहं परम्‌ । 
असेयनं त्रह्मचथ्यैः सब्वत्यागोऽपरिग्रहः ॥ ३२ 
नियमाः पञ्च सत्याद्या बाद्यमास्यन्तरं दिधा । 
च्ेत्तं सत्यञ्च सल्तोषस्तपश्चेन्द्रियनिग्र हः ॥ ३३ 

स्व ध्यायः स्यान्न्तरजापः प्रणिधानं हरेयजिः। 
अखनं पद्यमकाद्युतौ प्राणायामो मस्ञ्जयः ॥ ३8 
मन््ध्यानथुतो गर्भो विषरौतो छगमेकः 
अरग्मौत्‌ तु खगभैस्यः प्राणायानस्तत धिकः ॥ २५ 
एवं दिवा विवा्युत पूर्णात्‌ एरक 3 । 

कु श्यको निश्चललाच 1 र ६ 
लघुदद यमात: स्याचतु च्वि त्‌ (1 
थलि मालिकः अउः ५ न 
बरह्मालचिन्ता च्यानं.स्वाचा 


€ < द्र 
ई व्रह्म त्वस्थान समाधिनब्रह्यणः स्थितिः॥ २ 
ट ६ | द 
र त्मा परंब्रह्म ख्त्य न्ञानमनन्तकम्‌ ध 
4 तच्छमसि केवलम्‌ ॥ २ 


जहमविञ्ानमा ह अपरोरमनिन्िवम 
‡ ब्रह्मास्मग्र ब्रह्म रथ © |॥ 8° 
क द्दङ्गारादि वल्नितम . 


ज्टं मनो-लुि-मस ज = तिस्तदीयकम्‌ । 
जाग्रत्‌खप्रखए घा नन्द्मदयम्‌ ॥ ४“ 


+ + सव्यबा 
योऽखावादिव्यएरः हणा _ ~> -ष्टाङ्- 
) गस्‌ म ; ॥ ९९ ॥ 
0 नाजनैकीनणच्चा धा 


. 66.0- 48198071\८80 21 006५101. 214 
[प अ 


विन्तेषरिपदमश्ममानन्द्मजरं पौ या सन्या 
उषःकाले तु सम्प्राप्त कला चावश्यकं ष ॥ वै 
ष्तावान्तरोषु शुचासु शौचं कला वा रत 
प्रातःस्ञानेन पूयन्ते येऽपि पापतो का ° + 
तस्मात्‌ सव्वप्रयतरेन प्रातःस्ञानं समाचर 
प्रातःलञानं प्रशंसन्ति दृष्टादृष्टकरं दि त्‌ 
सुखात्‌ सुप्रस्य सततं व: संसवति 
अतो नेवाचरेत्‌ कर्म्मार्यङृला ं 
अलच्छोः कालको च दुःखप्रं दुवि ॥ 
प्रातःस्नानेन पापानि धूयन्ते नात्र संग्यः। 
न च तानं विना एंसां प्रशस्तं कर्मी सख्त ) 
हो जप्ये विशेषण तसमात्‌ स्तानं समाकुल 
अश््तावभिरस्छन्तु स््ञानमस्य विधोयते। ॥ ८ ' : 
आण वाससा वापि माजनं कायिक कत ` 
्राह्ममाजेयमुदिष्टं वायव्यं दिव्यमेव च। | ` 


& ४ छाय इ 
वास्णं यौगिकं तदत्‌ षड्ड् स्ञानमाचरेत्‌ थ 


२ श ( परर 
| ब्राह्यन्तु मज्जनं मन्तः इम. सीदकविन्दुभित 
ओआनेयं भना पादमस्तकादेदधूलनम्‌ ५ ` (८३ 
ग्वा डि रजस! प्रोह वायव्यं स्ख षः ए 
त तु खातपवरषिण स्न तदियुचत। | 
`" = वगादधस्तुमानयन्त्ालदगग्‌ § सूर 
वारुणा | ह सथर 
सौगिवं स्ञानमास्यात योगेन दरिरि काचे 
„ स्यातं छेवितं ब्रह्मवारपवगस्य ` 
| 18 
चोर चसु मालतोखस्धव ष (वा 
नाराच विच्छञ्च करबीर ध रप 
व प्राद्धखो वा न ४ लतां 
1 __ च्ल्याच्छचौ द .. | तान्‌ ` 
प्र सुल्ल त न 9 
स्ञाला सन्तपैैदेवावः 
आचम्य विधिवनिल्यं ~ 
समयाच्च अन्दैरात्सानं 
¦ खा 
गधो दिषठाव्याह्ृतिमि 


















८ | ५९१ 
न 01 +^ ~ + शिण 
द 11204801 ङिाक्ालीय ^ , | ३8 
4 | ॥ 
॥ [0 ०००१ 28 1 विचार्यत्‌ 
1 वावान 
९०६ नन्मे श्म | 
| ¦ ~ ~£ ह्तिथता गायनौ तब्मनाः ॥ १.० दि अविच्ेत = निगमान्‌ वेदाङ्गानि स 
| __ लाच््नलिं ददयाद्भास्वर प्रति काव लागच्वेमप्रविदधये । 
जघा 2 : तवालैण्वरद्ेव ० ; ॥ ३९ 
बयं कृता भयात्‌ त द्धि निष्कला । साधयधेदिविधानय। न दवाना सद्मा त्‌ । 
सन्धा स! लगतिमौयात ता दधवा ॥ १९ पा जोमयं एवमेव चः ॥ ~ 
| कोवला प्र्तिस्तर स पेद: पष्ाच्चतान्‌ क 
गाला रक्तां खितां कृष्णा गा ˆ, ~ नौषु देवखातेष तडा _ ` 
यथा & ततं विप्रः सन्थोपासनमाच रत्‌ ॥ `“ व खमाचदेत्रैव परकौये कदाच न ॥द२८. 
तो सा मवाद्ोनोऽएविर्निल्मनहः सन्वकस्भस््‌ । पञ्च पिण्डाननु्त्य खानं दुष्यन्ति नित्यः ॥ 
भमाूद्‌ कुरते शिजि व ध सदटकया शिरः त्ताल्यं डाञ्यां नामेस्त यपि ॥ < 
सि कतरः श्रान्ता ब्राह्मणा वेदपारगाः । ध तिभिः लयं पाङ षड्मिस्तयैव च । 


न्व ` 9 
4 धवत्‌ सन्धां प्राप्ताः पून्व परा गतिम्‌॥२२ | 
मो र ध्रकाय्धे दिजो तमः । खत्तिका च सुदा बदाममा तिम 
 सुच्याप्रणतिं स याति नरकायुतम्‌ ॥ २२ 
मात्‌ सव्धप्रयतेन सन्धयो पाखनमाचरेत्‌ । 


गोमयस्य प्रमाणन्तु तेनाङ्गं लेपयेत्‌ ततः । 
प्र्ताल्याचस्य विधिवत्‌ ततः ज्ञायत्‌ खमाडितः ॥४९ 
लेपविला त॒ तीरस्थस्तक्ि कदेव मन्लतः । 


म संङ्प्रासितो मवेत्‌ तेन देवो योगतनुः परः ॥ २.8 
न समार परमां निल्यां एतमध्यां दशपराम्‌ । भिमन्त्य जलं मन्त्ैरबिङर्वासरोः बमः । 
क्षीयते | त्रो वे जपदिदान्‌ प्रादय खः प्रयतः शविः ॥ २५ सत्लान काते सरेदिष्णुमापो नारायणो यतः ॥ 8७२ 
विकं सृहमीपतिषटदादिः सदयस्य समादितः ४ प्रच्य सोक्गारभादित्य तिर्जिंमच्जेज्न लाये । 
भेव च। वि च -सामखुक्गितेः॥ २६ | आचान्तः एनराचामेन्मन्तेणनेनं मन्दवित्‌ ॥ ४३ 
 । ह 4 अन्तश्चरसि शतेषु गुहायां विश्वतोमुखः । ` 
\. " ॥ २७ 


लं यन्नस्त्रं वषट्कार आपो ज्योती रसोऽखतस 
लिरब्यस्येदयाहतिप्रणवान्विताम्‌ 
णा चत" बा जपद्िदांस्तया चैवाघमर्षणम्‌ ॥ ४५ 
ततः सुमाच्जनं कुव्यादापोदिष्ठामयो सुवः । 
ररमापः प्रवत व्याृतिभिस्त्ैव च ॥ 8 
ततोऽभिमन्न्ितं तोचमापोदिष्ठादिमन्तक्षै 

2 अन्तजंलमवाद्लमो लपेत्‌ तिरषमैरार ` । 

|# पन्न विधि वलनुयाव्नातवेदसम द्रुपदां वाथ सावितीं तदिष्णो स 

सकण १ ॥ आवन्तेयेदा प्रातं ५ 
वार एतभ्य पलो वा शिष्यो वापि सोर ९५ आवत्तयेडा प्रणवं देवदेवं रम पम्‌ । 
१ सएष सप दवारा | ५ 









५३ 










धावने 





१५, 
अ 

. 9४ १ 
1 
अ ^ ०,१२.१ 









4 । 
सु : विस ॐ रुडएराणम्‌ [5 ्‌ 


तेन 
अन्यैः लोर = राषित्या च विश्चेषतः। = 
्‌ र्वे दिक स्यु गायनो ततो जपेत ॥ १२ शूतयन्ञः स वे सेध 


न्ता ख विवि व 
ए विविधान्‌ पश्चात्‌ प्राज्ञे च कासते श्वभ्यश्च श्दपर्यद 
तञ्च वोत्तमां म । | दद्याह्ूमौ हिल १ पारि 


~ > 
स्फटिका चसद्रा्तः एक्त्लीवसमुदयेः, श 
कनत्तेव्या दन्तमाला स्याटन्तरा तत्र सा त) ९, भां तदुदिष्टं पिद्यन्नो 


यदि ६ ट उत्य वा यथाशि कियद समार धयान सचि 

म स्यात्‌ सा र वारिमध्यगतञचरेत्‌ वेदत्लार्थविदुपि र ते 7 वः 
घा 5 एच! स्यां दमेषु च समादितः ॥ ५५ | भूलयेदतििं नियं नमस र१्‌॥ 

भद्रं खमात्य नमस्कुर्यात्‌ ततः च्तितौ । त / 


पध्यापनं च 


मनोवाक्कर्मभिः न्तं लागत; सं 
( दंकरषि 


भिन्तामाद्धग्रासमात्रमन्नं तस्य चतुर 
। एष्कलं इस्तमात्रन्तु तच्चतुगणसुचयते॥ ५ 

र प्रती्ेदतिथिः सन जनि व. 
अभ्यागतान्‌ यथाशक्ति पूजयैदतिथिं तव~ 
भिन्नां वे भिन्वे ददयािषिवद्रह्मचापि 
दद्यादन्नं यथागक्यतियिभ्यो (क) लोग 
सुच्छीत बन्छुभिः सालं वाग्तोऽन्नमवु 
अज्ञता तु दिजः पञ्च महायज्ञान्‌ 1इजष| 
भुद्धे स हि विदधूढ़ाला तिथेगयो निच + . 
वेदाभ्यासोऽन्वद शक्तया मद्ायन्नत्रियाच्णी 
नाश्यन््याश पापानि डेवानामचैनं तया 
दो मोद्ादथवालस्यादकला रेवान्‌ त वेदः 
भुङे स याति नरकान्‌ शूकर नात्‌ 
पच सस्मवच्छामि शुचिः पत्‌ स 


अष्चस्य च यया शस्तं एत्या खाध्यायमाचरेत्‌ ॥५६ 
ततः उन्तपेधेडे वा कषौन्‌ पिगणांस्तथा । 
ऋअटावोक्ञारसुच्धा नामान्ते तर्पयामि च ॥ ५७ 
डवान्‌ ब्रह्मक्रषौशेव तपैधेदक्ततोदकैः । 
पिष्डन्‌ देवान्‌ सुनौन्‌ मत्तया खछत्रोक्तविधानतः। 
दष स्त पेधेदोौमातुदकाच्ज लिभिः पिद्टन्‌ ॥ ५य 
अच्ञोपतोतौ देवानां निवौतौ ऋषितपेखे । 
ब्रा्चौनावौतौ पिव्ये तु तेन तौ्ंन भावतः॥ ५९ 
निष्योड्य स्ानवस्तं वे समाचस्य च वाग्यतः । 
खेर्मन्प्र दये देवान्‌ पष्पेः पतेस्तयाम्बुभिः ॥ ६° 
ब्रह्माणं शङ्करं सज्य तयेव मधुखदनम्‌ । | 
अन्यांश्चाभिमतान्‌ दिवान्‌ भक्तया चाक्राधन^लसः ^ 

ष ल्ल्य छपर स पुसुष्िण तु ! -. 

: सन्वांस्तन ख 

% च्रे देवं परिखमादितः। 

विन्यशेदरे थक्‌ एथक ॥ <? 


























प 
ऋषी वा दवत 


 €6€.0- 48798171\/80। ॥॥व/) (01661101. 01910760 0\/ ॐ 









व्र्तमाद्धः प्रतिग्रहम्‌ । 


ट कञपि-बाणिव्यं चन्नवत्तीऽथवाज्जयेत्‌ ॥ र 


एुगूए्‌। 4 ते त पातनेम्यस्तदान परिकीत्तितम्‌ 
पयते ॥। . ममित्तिवं कास्यं विमलं दानमोरितम्‌ ॥ 9 
थिः सपन्ति ्‌ यत्‌ रिचचिदौयतऽनुपकारिये । 
तिरि ताद्धिश्च फलं तसाद्राह्मणाय तु निव्यकम्‌ ॥ ^ 
| तु पापोपद्मान्ये च दौयते विदुषा करे । 
त्तिक तद्दिष्टं दानं सद्धिरतुष्टितम्‌ ॥ & 
४ तुदप्ह्य-विल्ैष्वथ-खर्गाथ यत्‌ प्रदौयते । 


। सत्चथुक्तेन रानं तदिमलं शिवम्‌ ॥ ८ 
¶ उन्ततां भूमिं यवगोषूमप्रालिनौम्‌ । 
वताचनम्‌ (त वेदविदुि स न भूयोऽभिजायते ॥ ९ 
व जायते ट नात्‌ पर दानं न श्रूतं न भविष्यति। 
उद /रखा ब्राह्मणाय ब्रह्मलोके मद्दोयते ॥ १० 
वर्जनात्‌ § दरदस्तास्तु खद्या ब्रह्मचारिणे । 
= # विनिखृक्तो ब्रह्मस्थानमवाप्रयात्‌ ॥ १९ 
† दिलत पायोमास्यान्तु ब्राह्मणान्‌ सप्र पञ्च च । 
व धयेिदान्‌ मधुना तिलपि्टकः 
। भ तति वाचधेहा खयं वदेत्‌ 
। 
पद्मर्ि तै चथा मनसि वर्तते । । ९२ 
(न पाप तत्त्तणादे ८ ति 
ग न तिलान्‌ ला द्रति ॥ १३ 
^£ यस्तु विप्राय सञ्वं तरति । 
` (परक वेधासयाञ्च व्रत म्‌ ॥ १8 
८ षराजाय कर : | | 


।०॥ 8 
® | ५  “ 
ष = ॥ न १. ^ { 
"44 | क. र: 

ध कि ^ > 
` द 
$ अश्न 






















व 
-निच्छेत्‌ समार च्वि र 
यन्नाद्खी गाय तोषिताः सुराः 
3 „~ @ दम्‌ | 
सततं प्रूजयद परन्ट्‌ ६ 
स्ट ब्राह्या णान्‌ ब्र निश्चयात्‌ 
नकम तानम्‌ । 


कञ्चणां सिद्धिकामस्स पूजये त ( 

` {ह शशिनं बलकामः खमोरणम्‌ 
यत्निनाचैयेखिम्‌ । 
येत त॒ गदर्धदम्‌ # २. 


मीगकामी 
मुमुचुः खव्वखंखारात्‌ ५ 
कामः सव्वकामो वा प्रज ५ 
जारिदच्छश्षिमाप्रीति खखखमन्चव्य मन्त 
तिलप्रदः प्रजामिष्टां दौपदश्न्चुर तमम । 
भूमिदः सव्वमाप्रोति दौधेमायु दिं र स्यदः । 
खदोऽग्धाणि विश्वानि रप्यद्‌! हपसुन्तमम्‌ ॥ २< 
वासोदशन्द्रसालोक्यमश्िसालो क्य मख द ` १ 
अनङ्दः धिय पुष्टां गोदो ब्र्षस्य पिष्टपम्‌ ॥ > 
यानश्ष्याप्रदो भाव्याभेश्वय्य मभयप्रदः । 
धान्यदः शाश्वतं सोख्यं ब्रह्मदो ब्रह्म श श्वतम्‌ ॥& 
वेदविु ददज्‌ ज्ञानं खगलोके मद्दौयते । 
गवां घासप्रदानेन सव्वपाधैः प्रमुच्यते । 
2 @ = ~ रोगिरं ६६; 
षध स्लंहमा हार्‌ 1गप्रशन्तये । 
ददा न्ति के ६ <. १ 
क नो रागरदित : सखौ दौर्घायुदेव च ॥ २ व 
खपत्रवन माग चुरधारसमन्वितम्‌ । 
त्ता = 
दुष्त ०२ १ न्नोमानत्दानसः ॥ २० 
तत ध क यच्चास्य दयितं रडन्हे | 
त्‌ तहुणवतें देय तदे 
= वाच्चयमिच्छता ॥ रट 
अयने विषुवे चेव गरद्र २ 
३ यद्रे चन्द्र-सूग्ययो ठ 
स ्रान्ारिष गलेषु दन्तं = ` । 
भयागादिषु तीथे = भवति चप्तयम्‌ ॥ २ 
स्‌ छु गयायाञ्च ४१ <. 


ञ्च विशेषतः 
दान ए 
= पर धर्म्मो भूतानां नेह बि | 
क देवं पापोपशन्तशच + 
त यो मो दाङ्ञो- बिप्रागि-सरे 
| = तिथययोनिं णित श 
रः ॥ ३९ 
ने परयच्छति 
ज्तुग्ितः। ३ 
एकपञ्चाशोः ध्याय २ 


इिपञ्ाशोऽध्याय, 


दः ब्रह्मोवाच , 

ज्मा च इ क ५ 
पातकिनस््वे रन्‌ त्स्= [ऋ  ७सतस्मग ॥ ५ 
उपपापानि गोयामथतोनि सर 

ङ ल्या उदणान्द्ानि कुलं ता वत्ते द) 
ङ्यो र्न शनं वाख गोः पतनन्नेव च} ` 
ज्वलन्त वा चिद्‌ जलं वा प्रविशेत्‌ खयम्‌ ॥३ 
"रणाय गवाय वा सम्यक्‌ प्राणान्‌ परित्यजेत्‌ । 
₹ स्ता चान्लद्ध विदुषि ब्रह्महत्यां व्यपोहति ॥ ४ 


> ष्डसेधावच्छयके ञाता वा सुच्यते हिज । 
न्वस्य वा वेद विरहि ब्राह्मणाच प्रदापयेत्‌ ॥ ५ 
र स्छत्यास्त रङ्खाः सङ्गमे लोक विग्ुते । 
स किखवनख्ातस्िरात्रो पोषितो दिजः ॥ & 
--केतुवन्धे नरः स्ञाला सुच्यति ब्रह्मरत्यय! । 
छपालमोचनै स्लाला वाराणस्यां तथेव च ॥ ७ 
ुरापस्त्‌ सुरां पौल अग्निवां दिजोत्तमः 
वयी छतं वा गोद्धूल' तसात्‌ पापात्‌ प्रमुच्यते ॥ ८ 
स्वस्तय च सुक्तः स्यान्मुषलेन दतो दपः । 
-चरवासा दिजोऽर स्ये चरे ्रह्खदणो रतम्‌ ॥ < 
खुखभाव्थां खमस्य ब्राह्मणः कामम वित । 
अवगुद्ेत्‌ सिय तप्तां दोप कार्ष्णायसौकृताम्‌ ॥९ 
गुव्वङ्गनागामिनय चरेयुत्र द्त्रतम्‌ । 


क 


¦ ॥९१ 
वा क्रष्यांत्‌ पच्च चल्ारि वा एनः ॥११| 


कुरते यस्तु वे दिजः । 


तन च संसग 
पतितेन च “ _ ~व व्रतमाचरेत्‌ ॥ ९२ 


द्ध तत्पापापनोदाय मं र 
; चचवरेदाय ख ॐ 
तप्रक्रच्छऋ क पविश्रोधनम्‌ ॥ ९३ 
सव्वस्वद्टा धतम उच्करयचैवाति कच्छ्कम्‌ । 
चन्दायसच्च विधिना ६ 
च त ् गमनं पापनाशनम्‌ ॥ ९ 
ख्यते ग त 





ब्रह्मन्न वा कृतन्नं वा म 











मश्च रवं शपे भा न त 
उप्तम्यामचयेन्नानु मुच्यते प 
शः! 


एकादश्यां निराहारः समश्य कोशा लसेन २ 
दादश्यां शएक्ञ पत्तस्य महापापेः तलमीग 0 
तपो जपस्तौ्ैरवा सान 
ग्रदणादिष्ठ कालेषठ मद्ापातमनितः परत 


यः सुव्वपापञुक्तोऽपि न ^ 


नियमेन त्यजेत्‌ प्राणान्‌ सुच्यते सवैप् 


॥: 


मरत्तारसलरेन्तारौ प्रविष्टा रुह परकपौरषो 
पतिव्रता तु या नारौ मन्तुः शुभूषणोधष्य ~ 
न तस्या विद्यते पापमिह ` लोके पत्‌ 
यथा रामस्य सुभगा सता तरलं करि ० 
प्रौ दाशरथेरवौ = विजिग्ये रा्तसरेठए। ¦ | | 
क्रल्रातोयादिषठ स्ञातः सव्वाचारफ़लं द ५ 
द्या मगवान्‌ विष्णः एरा मम चत 
दृति ओरौगारड़ मद्ाएराणे प्रायधिर. 
नाम दिप्चाशोऽध्यायः ॥ ५१ 


ककि = = 1 न 
1 





क 


चिपच्चा्ोऽध्यय| । 


चे 







च। ॥ 
सत = षा मेर 
एवं ब्रह्मात्रबौच्छला ददेर्टनिप। गेति 


८ = 


र 2 च 
| तत्र पद्यम्दापद्या तथा _ . ~ 


मुकन्दनन्दौ नौलशच अह्वैवापर न तिखा 
~> जायति क ` ॥ ६.4 

टो तश्चव साचि ^ 0 च ५८3 
पदन लि दः एष सुवणा< ` 0 १.१ 


क्र 


1 
† क 9, 
ध 






च भनिर 
"7 ति 
पि ` शनि 
क + & 0 2 हः ॥ि 
५२ 9 
> वि 
४५ 









। = सीकाकारसंस्थितः 
निषधश्चास्य द्‌ ्तिे । 

; पवेत शङ्कौ च दन्ते वर्षपव्वताः ॥ <. 
1 4 नरा सद्र ये वसन्ति सनातना. 


सङ्रोऽथ न तेव्वस्ति सुगान < कथञ्चन ॥ ९० 


च चिद रीतिमनयः करोति च“ जनदहोपे गरन ध्ादभवन्‌ नव ॥ 
[त लक संभुती भवेत्‌ । प्रवरात्‌ एता चगो धराद व 


दिमवान्‌ हेमकूटश्च 


तकन एतः 
तौथषु 


९ ड 
( ्‌  निव्यसप्चैव दरि वर्ष द्रलादतः ॥ ९९ 
तमद तडागादि करोति च ॥ १९ ध पुर ५ कसंदराश्च एव च । 
पाक्ैमौरषो > निधिशेव कारयेत ॥ १२ | ब हिर रवान्‌ ग 
त व लो तृपरतेभ्य स्त त्सं ज्ञान्‌ खण्ड कान्‌ ददौ ॥९२ 
अ शङ्ुः सवयं भुङे घनान्तकम्‌ । | कैतुमाल। दपर ञ्य ॥ | 


परिजनी न च शोभनवस्व टक्‌ ॥ २२ नाभेस्त॒ सेरुटेव्यान्तु एुनललोऽग्दरूटषभा य | 
; शङ्गौ दयात्‌ परनरे ठथा । ततयन्लो भरतो नाम भालग्राभे स्थितो त्रतौ ॥ १३ 






प 







स {्चावलोकनाक्मगर खभावफलदायिनः ॥ ९४ सुमति्मरतस्यायत्‌ ततपन्तस्तेजरीऽभवत्‌ 
वार खपमुक्तान्तु.दरिणापि इरादिक इन्दरयुग्नश्च तत्युच्नः परभेष्ठौ ततः स्मृतः । 
मम दत्मरपवनकोषादि चथीवाच तथा वदे ॥ ९५ | प्रतीहार ततपुननःप्रतिदत्त तदाः ॥ १8 
इच त शरोगारुड मदहाएराणे पूव्वखण्डे सुतस्तसादटथयो जातः प्रस्तार स्तत्युतो विसुः। 
यः ॥ ५२.४५८. वः । 8 = ४ तत्छुतो नक्तो नक्तस्यापि गयः अतः ॥ ९१६ 
हि _ नसो गयस्य तनयस्तत्य्नो बुद्धिराट्‌ ततः॥ ` 
` | चतुःपच्चाग्रोऽध्यायः। ` ततो घौमान्‌ महातेजा सौवनस्तस्य चात्मजः ) ९६ 
75ध्यायः । ः इरिसवाच । तष्टा लष्टुश्च विरजा रजास्तस्याप्यभ्रूत्‌ सुतः । 
वाच। {वा "ङ बएान्‌ दुतिमांसतया । पतजदरनससतस्य बिश्वग्‌च्योतिः खतः स्मृतः ॥ ९ 
टित ॥ " रम्‌ चोगारुे मकपा पूय 
भ रो करक धाजिवाद्वएच्नास्त तयो चत प्रियव्रतात्‌ ॥१ ए वनकोषव शने चतुः- 
्ैवापर। 1 1 ए । मद्ामागा न न - पञ्चाशोऽध्यायः ॥ १४ ॥ 
हं वध (गव्य रप होपानि सपताना २ भगो दषुः ॥ २ ~ 
1९ म मत्तौ य ¢ | -उपञ्चाभोऽध्याय ¦ | 
्‌ | 
` र्वतो भवेत्‌ । 
न्‌ तषभ ज॥१९ 


र 


१६ 
गर्ङ्पुरा 
ततः किपुरतो बो सोद प्राणम्‌ | 
भारतो दक्िशे नक्तो ` खतः। . ! तिगत्तै ~ 
प्रोक्तो हरि दरि ते-नौल-कोलं ॥ 

पञ्चमे केतुमाल रभ्य रद चिणपशच ॥ २ | अमोघाः * सामजह् » | 
उत्तरे च कुरो ` वयकः पश्चिमोत्तरे । ` ऽकाश्सौरा षड्‌ ष | 

„२ चरवः कत्महचसमा तः ॥ इ इति बरगार महा पप नर 


सिद्धिः = 
इदि साभाविकौ सद्र वज्ञ चिलातु मारतम । 
इन्टर्होपः कशेरुमांस्तास््रव 


णो गभस्िमान 
४ र  ॥ ४ 
‹ गह।पः कटादश्च सिंहलो वारुणस्तथा । 
अयु तेषां रौपः 
~ न्तु नवमस्तेषां दोपः सागरसंठतः ॥ ५ 


एल्ं किरातास्तस्यास्ते पञ्चे यवनाः स्थिताः । 
अचरा दक्िणतो रद्र तुरुष्कास्रपि चोत्तरे । 
ह ष तुन्तिखा वैश्याः शूद्राञ्चान्तरवासिनः ॥ ६ 
स्ेन्टरो मलयः खनच््ः शुक्तिमादृन्तपर्ववतः। 
विनयश्च पारिभद्र सप्रात्र कुलपव्वताः ५.७ 
वेदस्सृतिनेस्मदटा च वरदा खुरखा शिवा । 
तापौ पयोष्णौ सरयूः कावेरा गोमतौ तथा ॥ ठं 
गोदावर भोमरथौ कृष्णवेणो महानद । 
क्तेतुमाला ताम्नरपणौ चन्द्रभागा खरखतो ॥ < 
इटषिक्ल्या च कावेरी मच्यगङ्गा पयख्िनौ । 
विद्मा च ्रतद्रुखच नव्यः पापद्दराः शमाः । 
खां पिवन्ति सलिलं मध्यद्दे णादयो जनाः ॥ ९० 
चवाञ्ालाः कुरवो मत्ख्ा योधेयाः सपटच्चराः । 
कुन्तयः शूरसेनाश्च मध्यदग्रजनाः खतः ॥ १९ 
दषधष्वज जनाः पाद्यः सतना गव । 
काष्ायाश्च विदेदाञ्च प्रू्वस्यां कोशलस्तथा ॥ ५२ 
विन्धयान्तर्निलया दशः पूवद च्चणतः 
-नयरःष्टनिवाख्िनः । 


< ~ कम्लोजवर्टा , चाया 
कार्णाटाः कम्ब! काम्बोजा स्तौखखाः पका 


५ | द्खिणपशिमे ॥ २१५ 
॥ 
सन्धवा स्तेच्छछा नास्तिका बि 
द 1६ 


©©.0- 42048011\/201 14811 0062101. 1111 


| वश्च सप्रमस्तेषां श्र सरौपेश्वरा हि ते। 


द्‌च्िंणापथवाखिनः ॥ ९८ | 






























वट्‌ पञ्चाशोऽध्याय | सकमारौ 
हरिरवाच। इच्च वेय 


सप्त सेधातिेः एत्नाः चरौपेश्दर ३ न ं 
ध्‌ न । 
च्धदहः शान्तभवो (क) नाम शिशिर | न 
सुखोदयस्तथा नन्दः शिवः त्तेमक एव१। 


ष 
गोमेरश्चव चन्द्रश्च नारदो द्न्दुभिसया। म | 

सोमकः सुमनाः भेलो वैभाजखात्र स 
अनुतप्ता शिखि चेव विपाशा त्रिदिवा ऋः 


दोनिस्तोया विढ्श्णा च 









५ गोरो "9 च सप्ता 


| ५) (4 श्राकरौपेश्वर 
१। श्राकदौपं श्वर 
1.१ 





मनो चकः 

| ए कुमार , सदरम मदादुमः ॥ ९४ 
कुसुमा. लिन धेनुका 

कुमारौ कुमारो च न सप्तमौ तथा ॥ ९५ 


>, ॥ 

यः 
4 वणक दैव गमस्तो सप्तम“ 

{दृश वेणका ५६ 1तकिः । 

+ वोर्‌ श्च ध 

वलात्‌ एष्करेपाचच मह | 


4 भूषय मानसीत्तरपव्वतः ॥ ५९ 






रसत ना च्खाणि छा पञ्चाशदु च्करितः। ह 
क ए व | ह च विसतीणेः सत्वतः परिमण्डल, ॥ ९ 
दि े।वाृदकनोदधिना एष्करः परिवेष्टितः । 


भसघा। साद दकस्य एुरतों श्यते लोकसंस्थितिः ॥ १८ | 


तर सा| हण कादौ भूमिः सब्वजन्तुविवष्निता ॥ ९< 


दिवा ऋकोकालोकस्तत लोकालोकस्ततः लो योजनागुतविस्ट्तः। 
नि्तगाः मसा पञ्चतो व्याप्रस्तमीऽप्यण्डकटाडतः ॥ =° 
षेनामबरः इति ओ्रौगारुडे महदाएराणे पूठैवखण्डे 
| ˆ ` षटृपन्चाभोऽध्यायः ॥ ५६ ॥ 













सप्रपञ्चाशोऽभ्यायः । 
हरिरुवाच । 
न शम्य॒च्छऋायोऽपि कथ्यते । 
| नोव पातालं त॒षभष्वज ॥ १ 
लो शतिः।तलं बितलञ्च॑व नितलच्च गभस्तिमत्‌ । 
{पद्तिः। धःय उतलच्चाग्रय पातालच्चापि सप्तमम्‌ ॥ २ 
| ष्णा भसा > 
णा हारणा पोता घरकैरा परेलकाञ्चना । 
८. 1 $ ससत च भुजङ्गमाः ॥ ३ 
३ 










ष्वा 


> 














{चलः ॥ । 
पतिन ध रकाः सन्ति तान्‌ गु । 
राद ` पसो रोष्तालो मिथसनसतया ॥ ४ 
मदिरां न विभोः 
गाखमार ` [सपत्र = । कृमिभोजनः ॥ प 
लभन्त दारुणाः 


दरति << ¦ ॥ 


न 


अटपञ्चाशोऽध्यायः । 
व्रि सवाच॥ 

वच्छे प्रमाणसंस्थाने खधादौनां णव्व मे । 
नाना खखराणि भास्करस्य रथो नव ॥ ९ 
$्ादण्डस्तयेवास्य दिगुख) ठषभघ्वज । 
सार्घकोटिस्तथा सप्र नियुतान्यधिकानि च ४. 
योजनानान्तु तस्यान्ञस्तत्न चत्र प्रतिदितम्‌ ॥ २ 
त्रिनाभिमति पञ्चारे षणनेभिन्य च्च यात्स कौ । 
संवत्सरमये कव्छ' कालचक्र प्रतिष्ठितम्‌ ५२ 
चलारित्द्स्रागि दितोयोऽच्तो विवस्वतः । 
पञ्चान्यानि तु खाद्ांनि स्यन्द्‌ नस्य तषष्वज ॥ 8 
अन्त प्रमाणमुभयोः प्रमाणन्तु युगादैयोः । 
सोऽ स्तुथुगाचैच्च वाधारं रयस्य उ । 
दितोयेऽक्े तु तचत्रं संस्थितं मानसाचले ॥ ५ 
गायन्तौ स्त हत्य ण्णिगजगतो लिष्टुबेव च । 


दुम्‌ पङ्किरितयक्ताम्छन्दा खि हरयो रवेः ॥ § 


धाता क्रतुस्यला चेव पुलस्ल्लो वासुकिस्तथा । 


अनप इ तिस्ुमबुसयलमासक ॥ ॐ 
५ ¬ पलदश्चव रयोजाः एच्जिकस्यला , 


तिः कच्छ्नौर य | 
ध च्छनोरश्च नारदश्चैव साधवे ॥ द 


सोपासङ्गपताकस्तु शक्रस्यापि र 


< 


द त रशरापूर णस्तय। , 
चा उङ्पाललो व्या 


चरो साद पञ 
दूष प 
=? च सुरुचिर्वातो मौतमोऽय रपरे तथा 


सष्णोऽन्यो छताचौ च वस 

क 

+ रदा पन्नन्येरावतौ तह 

। ध डा । 

य उतजिच्चाप : कार्तिके चाधिकारिणः 
 चक्ञाच्यपताच्छञ्च नहापद्मस्तयोव्व सौ । 


॥ १२ 


॥ ९९ 


६ चित्तिर्वराखराः | 
यौषलासे वसन्ते सप्त भास्छरमरडले ॥ १६ 
लर जननि कम्बलोऽथ तिलोत्तमा । 
जह्मापेतोऽथ ऋतजितराष्श्च सप्तमः । 
सामास वखन्त्येते सप्र भास्करमण्डले ॥ १० 
विष्णुरश्वतरो र्धा सूय्धवर्चचाञ्च सत्यजित्‌ । 
विश्ामित्रस्तया रन्तो यज्ञापेतो हि फाल्गुने ॥ ९८ 
खवितुमेण्डलेः वह्मन्‌ विष्णु शतयुपदंडिताः । 
स्तुदन्ति सुनयः ख्च्य गन्धव्वै गिवते एर; ॥ € 


- छत्यन्दयोऽप्छरसो यान्ति स्ययस्यातु निश्चराः। 


वन्ति पन्नगा यक्ते: क्रियतेऽभोषुसं ग्रः ॥ २० 
जालिखिल्यास्तयेवैनं परिवाथ्ये समाखते ॥ २९ 
रय स्विचक्रः सोमस्य कुन्दाभास्तस्य वाकिन ॥ 
वामदल्िणतो युक्ता दश तेन चरत्यख। ॥ रर 
वाय्चगिनिद्रव्यसम्भूतो रथश्चन्द्रसुतस्य च । 
पिशद्ैस्त॒रगेयुकतः सोऽषटाभिरवायुवैगिमिः ॥ २३ 
1 9 ् त ॥ २8 ` 


तप्तकाद्नखन्निभः। 
सौमस्यापि 


रयो श्रूमिख॒तस्यापि त न 


ऋद्टाग्वः काञ्चन र =; ॥ २५ 
वद्यरागार्सीरण्वेः सं शुक्त! वङ्ग 5 ॑ 

अद्भिः ार्डरैर्वकीर्वाजिभिः का 
छ | 2: 





0.0- 18108171\/8त0 ५) ©0॥०101 > 


-परङ्एराणम्‌ 









ञलभूमवौमा लान पतरः ॥ ६. 
नदयद्ुमन्वन्तो स || 
| इति रौगा स्‌ इ ०१, यिनः 
< स्‌ 2 गहाएुराशे पष „ अग्विनौ- 
कषा नामाष्टपद्ापोऽधय " *। जा र 
कचा षक 
त षटितमो अशिनो 
रक नत्रष्टितमोऽष्याय, । | वप्रा 
खत उवाच। || इत्तिका 


ज्यो तिशत्रं भुवो मानसुक्ला प्रोवाच कै, | तौर १ 
चतुलंचचं ज्योतिषस्य शारं सदाय सष एष च 
इरिर्वाच। क 
कत्तिकास्रनिरेवल्या रोहिष्छो ब्रह्मणः (4 
इल्वलाः सोमदेवत्या रोद्रञचाद्रसदाद्तम्‌ | रवती 
एनख्वखस्तथादित्यस्तिष्यञच ग॒रदेवतः। | अनुराः 
अरसचप्राः सपैदेत्या मघाश्च पिठदेवता॥१ | गली 
भाग्याख पू्वफ्गुन्यः अयमाश्च तथोततर| बौजान 
सावितौ च तथा दस्ता चिता ला प्रमो चक्र-यः 
खाती च वा्ुदौवत्यं नचत्रं परिकौत्तितम्‌।| गवां द 
दन्द्रामिदेवता प्रोक्ता विग्राखा षभ | रोदिर 
नैतरटच्मलुराधा चेष्ठा धात्र प्रौ | वासं 
तया निक्तिरेवत्मी खलसनशररदाद्रतः || एष र 
्ाप्यास्ताघादून्वास्तुः उत्तरा | 
बराल चैवाभिजित्‌ प्रोक्ता अव वष्ए ॥ | स 
ऋनच्चं घनिट्ा प्रोच्यते वुध' | / 1 
वासवन्तु तथा ऋ व दं | चय 
धर (| ` टतौर 
चाग्रे यरो 


पौष्णञ्च =>) नच). 

| ¦ प्रोक्तासा =, ॥ _ 
भरष्यशच तथा यान्य, ्रतिप्तवमौिव वम 
ब्रह्माणौ संस्थिता त मीन का 






























। 
भ गाद 2 शट 
स्पृ || हवागारस्य खननं निपानखनन वुः ॥ | 
| सितं च्योतिधारदं खनिविल्वेभनम्‌ । 
हयणः&। कुरख्यादधीगतान्येव द्न्यानि च वषष्वंज ॥ ९८ 
ह| शाखिन सत सातो चला एगवयसः ' 
वतः। | अुराा खनो चया एत पारदाः सृताः ॥ २ 
वता॥३ || गजीष्ा्वबलौवदैदमन महिषस्य च । 
' तथोत्तर॥ वीजानां वपनं कुचाद्मनागमनादिकम्‌ ॥ २९ 
षट प्रो चक्ग-यन्त-रथानाञ्च नावादौनां प्रवादणम्‌ । 
# तितम्‌ गवां दमनकस्नांणि कु्यारितेषु तान्यपि ॥ २२ 
षमध्वत॥ .रोदिण्याद्र तथा पुष्या धनिष्ठा चोत्तरात्रयम्‌ । 
कौत्तितम्‌ ॥ वारुणं खवणस्व न॒व चोचैमुखाः स्ताः ॥ २२ 
सदाह्वतः॥| एष राज्याभिषिकाञ्च पट्वन्धञ्च कारयेत्‌। ` 
देवता. जरसबयान्युचितानि न्वास्मेतेठ कारयेत्‌ ॥ २७ 
विष्णव १ चतुय । चामा षष्ठौ अष्टमौ नवमौ तथा । 
धते बुषे॥| अमावस्या पिमा च दादश च चतुद्ेभो॥ २५ ` 
एणं ग्र | भगला प्तिपच्छ्र्ठा दितीया चनद्रसुलुना ! 
7 तथात  दतोया शरमिणएन्नेण चतुर्थी च श्त 
वहेत यसो मा पञमी सयात्‌ षष्ठ 
194. 1. । सप्तमो सोमणुत्नेण अष्टमो क 


चे यचच उन्त 
-श्रनिवार वच्जय ४ 
एष ऋरौत्पातिको योगो खल्युरोगाद्कं न 


भूलेऽ्वीः सवणे चन्द्रः व = 
करति कासु बुधश्चैव गुरो दर्‌ प, 
ू्वफल्युनो शक्रो च स्वाति च्व = 1 = 
एते चाख्ूतयोगाः स्युः स ठव काथ्यप्रसाष क : 1 ३ 
वष्वाखे बटिकाः पञ्च शूले सप्त प्रकौत्तिताः 
षड्गस्डे चातिगण्डे च नृव व्यावात-वच्रयोः ॥ ३ 
व्यतीपाते परे च वे्ठतौ च दिनं तथा । ५ 

| एतै ख्लुकरा छेष सव्व कम्म णि वच्नेयैत्‌ ॥ ४० 
हसतेऽकै शच गुसः पुष्ये अलुराधा बुधे भा । 
रोदिणौ च एनो ओष्ठ सोमं सोमेन वे श्भम्‌ ॥ ४९१ 
शक्रो च रेवतो खा अभ्िनौ सङ्न्ते शभा । 

५ वे सव्वदोषविनाश्नाः ॥ ४२ 

वे भरण चव सोमे चित्रा वषष्वज । 

भौमे चवात्तराषाढ्ा धनिष्ठा त बुधे खय ॥ ४ 
यर । चतभिषा सद्र शुक्रे वै रोद्िणौ तथा , 

ना च रेवतो श्छ विषयोगाः प्रकौीसिलाः 

एुष्यः एनव्वसुथेव रेवती चि *" ॥ 98 
खवणा च धनिष्ठा रया सह्‌ | 
¶ च स्ताश्ि 


स नो ख्गस्तया । 
क्या च्छतभिषायाच्च नातकम्मादि मानवः (1 । 


वेत्‌ ॥२६ 


श्रे ॥ २.8 
मङ्गलशुक्रयोः। 


षष्टितमोऽध्यायः । 
उरिस्वाच | 


द ल्‌ 3 =. 
ङादित्ये दषा ज्ञेया सोने पञ्चदश सृताः । 


अष्टावङ्गारके = 
< ता य्‌ बुधे खप्रर ण स्मृताः । ९ 
` =र ₹श्ज्ेया गुरोरेकोनविंशतिः, 


५ ५.५ 

॑ रा हादौद्‌ वघांणि एकविंशति सार्मवै ॥ २ 

| रवेर 1 दुःखदा स्यादुहेगक्पनाशकृत । 
ष्वेष्डूतिदा सोमदशा खखमिष्टान्नदा तथा ॥३ 


इ-्डप्रदा कुजदशा राज्यारेः स्यादिनारिनी । 
रिव्यस््ोदा ठु वद्‌ राज्यदा कोषदठद्धिदा ॥ 8 
नेद राज्यना श-वन्छुदुःखकरौ भवेत्‌ । 
शुरोददेा राज्यदा स्यात्‌ खुखधर्म्मादिद्‌ायिनी । 
्छद्ो द शा राञ्यना-व्याधिद्धा दुःखदा भवेत्‌ ॥ ५ 
स्त्य ष्वद्टा श क्र शा राज्यस्तौ लाभदा भवेत्‌ ॥ & 
सेषस्स्वङ्ारकक्ेवं वषः शुक्रस्य कौत्तितः । 
कुधस्य मियनं ज्ञेयं सोमस्य ककंटस्तथा ॥ ॐ 


-््धेन्तेलं भवेत्‌ सिंहः कन्या चैतं बुधस्य च । 


लार्मवस्य तुला क्षें त्िकोऽङ्गारकस्य च ॥ ८ 
म कुस्धकं द 
तुः सुरशुरोञ्चव श्एनेमकर-कुस्थको । 


वआ @ कौत्तित 
-सौनः सुरगुरोश्चैव ग्रडक्ेतरं प्रकोत्तितम्‌ ॥ < 


गरुङ्एराणम्‌ | 


लिख्यते रविचक्रन्त 










~ - " पु भा नरि, । 
जिच #॥1 गरि 


नन्चत्राणि च शेषाणि रपिपारै नवो (१ सगा 
चरणस्येन ऋक्तेण गरलायलशयते ` ॥ | वन्ध प्रदाः 
स र्पायुजायते नरः। र | क्गवन्द्रौ 
विरे एगमनं जानौ गुद्यस््े परदारवान्‌! 
नाभिख्ेनाल्मसन्तुष्टो त््येन स्याबहैषठ 
पाणिस्थेन भवेच्चौरः स्थानभषटो भेहूते। शत 
स्छन्धस्िते धनपतिमुखि मिष्टान्माप्रयात्‌ | मन्दाकन्दु 
मस्तके पट्वस्न्तु नक्तं स्याद्यदि सित्‌ ज्ञ-शुक्राव 
र. 0 


इति ओौगासड़े मद्दाएराणे पृक्षे का! 


षटटितमोऽध्यायः॥६०॥ १ 
इ लया स 
एकष्टितमोऽध्यायः। षा ठ' 
इरि रुवाच। 0 

दए 


सप्रमोपचयादयस्यशन्द्रः सवत मनः । | 
श्कपत्चे दितौयस्तु पञ्चमो नवमस्तथा ॥ १ । 


संपूज्यमानो लोकस्त॒ गुस्वट्श्चते शशो ॥ २ | 









स्तेय - ग षाढ़ादय भवेत्‌ । ॥ 
मास्या दय यत ॥ हाद |^) हादथावस्धा भवन्ति ण॒ ता अपि, 
= , ड -विन्तेयो विष्णुः सखपिति ककड ॥ ‹ न न्याटि वदाम्बद 
दिराष्राढुः खनन लद्धतौ ॥ ९९ | तिष्ठ नि च ऋति अश्िनय ॑ 
अद्िदिनौ रेवतो चित्रा धनिष्ठा स्यार खस्थं एननष्टं तावस्थं जाव ' हद्‌ 
& : चाकर-पल्तिणः। प्रवा  प्रमीदावस्थमेव च 1 
ह ज्जा र-प्रवानः गू हास्यावस्थं व्रोडावस्य प्र भ ७ 
हो व याला स्थभोग + भवेत 
नकल ब्धषिकथ से सै-वखन्धराः । विषाद, वसं दादधावस्छगं भवद्‌। करे 8 
न्या श्रवा सद्र द्- द््चैनं ॑ काञ्पावस्य खस्थ दी रतिः सुख = 
विप्रक + यातायां दर्थैनं शभम्‌ ॥ १३ सो दानिदलयू च जयो दा म च 
= ग्धान ~. | १४ | प्रव ^> __ - यस्थावस्यात्रमार एता 
म यात्रायां वामके माः ॥ ` * | रोको भोगो ज्वरः कल्पः उद नदत [त 
साद्या छ्राङ्गारमुजङ्गम ¶:॥ कुसति तुष्टि दितोय नास्ति त 
¦ नेलच्च पक्ताङ्ग | ज्यः < `, ~ क्रलद्दागमः॥ शज्ञोद्र 
करार्पीसौषचितलच, उनायशएभम मरौ च्ितम्‌ ॥ ० टतीप रदाजसम्मान वद मवित्‌। 
खक्तवेो शरौ रक्तमाव्य ˆ ॐ मद्धाफलम्‌ । जगाद्चेण वै तथा मने 1 
६ लमत पञ्चमे सप्तम“. 
। वच्य ४ माम्रयात्‌ ॥ ९६ > रतिःप्रूजाच “ 
अनव ८ निद्टान्नदेव पश्चिमे । अद्टमे पराणसन्दे दी ७ नव 
्नतऋवये भ्योक-खन्त, द कालो भवेत्‌ । मे काचथिनि 
नेक्रल्य भोति वा व्ये उन्तरः कठ लम्‌ ॥ १० शरी 
। अथं प्राप्रो 1 क्रायाश्च फलाप्र ` (५ 
शि 


५ १1 ^+ १ १ + ३ च 
भ ॥ ॥ ध 
न 9 4 १ -०: ~ ह । सके. = ् ~ 
तञ १४ १.४ । # । ५ 
०६ ५ > ॥ १. 6 
६१५ १ न १ रिः * च्‌ 
1. 
4 ति 
0 च 
। १, 


ह  ७८.0- 4व108ा11\/8त|| 30 ©6॥०००) 4 











यं 
च नन्दा चं कादश स्मृता ॥ 


कहे हृतौ १४ व्रषच्वर्ज ॥ ९९ 

विह (श खरेषठो १ तीया सप्तमी मद्रा दादभो र 1 
 । _ =. तजाः ष्ठे गु्‌-चन्द्र। च ` जञयादटमौ तौया च स्छृता ₹ 

भृात्‌। (भन्द्‌ श ते नवमस्थो गुरः शमः ॥ ९५ ना रिक्तासा वच्ज्यय चतुदैष्णे ॥ 

सित्‌ -शुत्रावष्टमे चष्ट चतुर्थीं नवमो रिक्ता 


दमे एकादरेऽखिला रहा" । यमो. रयन र्णा पूरिमा च शुभाः स्ताः ॥ यद्द्‌ 
= राइरे चे ¦ सुखदो. मवेत्‌ ॥ ९ ‰€ , विरभ < 
+ ल क क व | ^ | चरः सौम्यो गुखः चिप्रो खदु: शक्रो र विधं वः ॥ 
हिति नन _ . ` | अनिश दासणो ऋ्रेयो मोम खगः इष्रौ समः ॥ १२. 
तलया सडह मौनस्तु कुख्भेन सद करकटः ॥ ९ ५३ (1 
| लष दषमोऽरेषठो मिथुनेन च ठशचिकः । चरच्धिप्रः प्रयातव्यं प्रवेष्टव्यं दुवः 

१ ५ ६ नेष =: 8 र 

एतत्‌ षरड्टमं रिखौ मवल्येव न संश्रयः ॥ ९८ दारुणोगेश्च योडव्यं ्न्ियेजेयकाङ्धिभिः 

वपामिषिकोऽगनिका्ये खग्ये वारे प्रस्यते ॥ ९४ 


नः। | इति ओरौगारुड़े मदाएराशे पूष्वखण्डे दानत त्यज 
| एकष्टितमोऽध्यायः ॥ &१ ॥ सोमे तुते प्रयाण व र्दादिकम्‌ । 


ू्वखए क्क 


न्वखए 
॥ 


2 








त 
[ि 


= सेनापत्यं शौ युं शस्तराभ्यासः कुजे सस्रत: ॥ य्‌ 
पिप णितो | मन्त्रश्च यात्रा चेव लुधे च्छृता । ` 
. ऽध्यायः += 6 
सनव ० यः। ` पठन इवप्रूजा च वस््ाद्याभरणं गुरौ ॥ १६ 
म्‌। | त दाषः ऋन्यादानं गजारोहः शक्रे स्यात्‌ समयः स्तिया: । 
सेव च ॥ + (44 साय भादुः स्थितो हर । | स्थाप्यं रद प्रवेशश्च गजवन्धः एनो शभः ॥ १.७ 
खितम्‌। पमे स षड्भिः षड़्मिस्तथा निशम्‌॥१९| . इति गाड मद्दाएर - 
„ १ सष च पञ्च स्यश्तसो | णे प्रूल्वरखखर्डे 
† भवेत्‌ ॥ श्वः ( = तषक्भ्भयोः। दिष्टि स खड 
(तिः सरः ् ` पञ्च चापे च ककरः ॥ २ रतमाऽध्यायः ॥ &२ ॥ 
ह ` षट्‌ च सप्र कन्यातुक्ल 
रमा एता ललप्रमाशेन तुके तथा । = 
निर्दि" १, । न्‌ घटिका ४ परिकौर्तिता क 
नित" पूवावर " पस्निताः॥ ३ 





चेर 
विस्लक्तप जे 
` .चपा्डरनसौ वङ्गौ सैव श्रान्तौ 
अूपाकारो च चरण संशुष्क 
दु:खदारिद्रय दौ स्यातां नात 
अल्यरो मयुता खेष्ठा जङ्ग हस्तिकरोपमा, 
स 1 कूपर स्याद्भूपानान्तु महात्नास्‌ ॥ ४ 
€ इ र" पण्डितानां खोतियाणां तैव च | 
 ₹षनतयं दरिद्राणां रोगौ निस्नांसजानुकः ॥ ५ 
| = 
अल्पलिङ्ग च घनवान्‌ स्या एत्तादिवच्छितः । 
ख्य ललिङ्गो दरिद्रः स्याडःस्येक्रषणे भवेत । ६ 
"षम स्लौचड्लो वे कपः स्याइषओे खनने, 
मलम्ब ठषग्णोऽलमायुर्निदवय : कुमणिर्भवेत्‌ । 
पार्डरोम लिनेश्चेव मणिभिश्च सुखौ नरः ॥ ॐ 
निःखखाः खणब्द्दू्राः स्य॒कपा निःब्दधारया । 


। 
विरलाङ्गसौ |; 


सो गाख्याः खमजठरा निःस्वाः स्युषैटसन्निभाः ॥ ठ 


खर्पोदरा दरिद्राः स्य रेखासिखचागुरुच्यते। 


ललाटे यस्य श्यन्ते तिखो देखाः खमादिताः ॥ ९ 


रवौ एच्रसखमाथुक्तः ख षष्टं जोवते नरः ॥ १० 
तवारिख वर्षाणि डिरेखादशेनान्नरः । 
{वल्य ब्देकरेसा त्राकर्णान्ता गतायुषः ॥ १९ 
अक्रणान्तरिता देखास्तिस्लच् स्युः तायुषः । 
खप्रव्याय्ुहिरेखा तु षब्याथुस्तिखमिमवेत्‌ ॥ १२ 
 व्यक्ताव्यक्तामो देखाभि विशएव्यायुभेवेन्नरः । 
चल्यारि शच्च वर्षाणि दौ नरे खस्तु जोवति । 
मिन्नामिशेव देखाभिरपल्युन रस्य ध १३ 
ल्ि्ूलं पट्टि वापि लल यस्य ष्यते । 
= तीव च्छरद्टः एतम्‌ ॥ १8९ 
खनप्लखमप्युक्तः ख ज 






{ ((^.0- .1808111५/2त ॥\/1211 (0601101, > 


रुङ्एुराणम्‌ | | | 


९ 
काय्यं विचारणा ॥ २ 


< 
चननःसले्ेन सौभाग्य 








कनिष्ठिकां समाभ्य पकस | 
षष्ठिवर्षायुषं इ्ारायूरेखा 8 | 
इति ओओोगास्डे स ८. 







~ । 
४ क | 
हरिरुवाच | 
नाभिश्च द्किणावर्तैः सा कन्या इव 
¶ . ~ 
या च काञ्चनवर्णाभा रकतहस्तसरोरद। | 
खहस्रागान्तु नारौणां भवेत्‌ सापि प्क ~ 
वक्रकेश्ण च या कन्या मरड्लाच्तौ च वाप व 
मत्तां च म्रियते तस्या नियतं दुःखम ~~न 
(7 # 
पूणंचन्द्रमुखो कन्या वालसूगसमप्रमा। सिङ्ग 
विशालनेत्रा विम्बोष्ठ सा कन्या लभते ृ्मनौन्ित 
देखामिर्वद्धभिः के शं खल्मामिधेनडोनता। (शूर्पाकारं 
रक्ताभिः खखमाप्रोति कृष्णाभिः प्रेणता वरंशष्को 
काऽपि मन्त्रौ पत्नौ स्यात्‌ सखौ स्यात्‌ कागांयो 
स्ञदेष मार्या माता स्यादेग्ठा च वने धाथ ति 
अङ्कुशं कुण्डलं चत्र यस्याः पाणितले भयत । २ 
[री नरेन्रं लमते पतिम्‌ ॥,॥ < 
पचनं प्रसयते नार। न मर च प्य 
यस्यास्तु रोमशौ पाश्वी राम  _ 
~, ने च चिप्र मारयते पतिर्‌ 
उन्नतौ चार्ट वारर महार 
यस्याः पणित देखा प्रा | 


[लायन 
ज्ञोलसुपग ॥ 

अपि दाख्कुले जाता राजनोलसुपगच्छ निरतं सोभा 

उदत्ता कपिला चस्य 


स्या रीमराजो 1 त 
च बालके जाता दारोलयम य विकटे 
श्र स्या श्रनामिकाङ्कह। नि एथिव्यां नव ¢. दिः 

| श चिप्र क, वत्तंते | थ 
पतिं मारयते खेच्छाचारेण वत्तः ॥ 
यस्या गमनमात्रण 


भूमिकम्पः प्रजा, द वा 
पतिं मारयते ल्िप्र सेच्छाचारेण ॥ 
9 
















` च 
~ 
द | 


। 


वत्ते # ः ट | ऽन्य 
भरीजन््‌ । ९ ` 


„ _ मदेन मीजन^ ्षस्ये 
स्त॒ | (अ तु 





वादनम्‌ च | तग~ 
¶ 1. . भरम्‌ । क 
स्तते द्स्डदेन ~ १8. 
प „ ^~ ~ 
१ न्‌ व्याच चरणौ ननन ।५.। ^, ` 
४ 1+ > क्र 
॥ ० १० 


< ~ 
क 










ष ~> जङ्‌ स ॥ १६ | र: ॥ 
| य क हृं विएलं शदयसुन शरभा । धम रदधौमसिभिरो श्व 
पलत्रस का दाभ्या बद्धव्वायू ॐ (गिनः ॥ <. 
ः | > मद्ाएराखे पूवण खणन्दनिःगन्दमः > मिदव च ॥ १६ 
+ | ¢ दूति यरौगार्ड्‌ 4 {पच्च धारा ९ 
| द्यायः॥ ६8 ॥  . कदित्रिचतुःपञ्चषङ्‌ 
| चतुःष्टितमोऽ , भिश्च नृपाः दताः ॥ 
| ~ त | ६ विकी निःखाच मधानसखदा = ते: । 
| पच्दषष्टितमौऽध्य ` एकधाराखच वनिताः ल्जिम्तैमखिभि सन्नत ` 1 
्‌ ~ निस्यैश्च कन्यकाः ॥ 
क शमम्‌ । समैः स्लौरत्रधनिनो मध्ये निस्नश्च १ 
येन विज्ञातमात्रेण न । । ` | एष्मगन्धे दषाः शुक्रो मधुगन्धे धन वजन ॥ ^^ 
एच्नाः शुक्रो मत्यगन्धे तनुशुक्त च कन्यकाः । 


। स्िष्टाङ्कलो र तामनसखौ पादावबुष्णो गिरीज्भितौ 1 9 क < छ 

1: त्तरतौ गूढशलप्रौ सुपार्ष्णी तपतेः सती ॥ २ महाभोगो माखगन्ध यज्वा स्यान््ांसरगन्धिनि ॥ > 
5 ७ - ६ = र 2) 

ले विदधच्तौ च व्रौ पादौ शिरालको । दरिद्रः च्षारगन्धे च दौघायुः शौघ्रमेयुनो । 





०] म द 
तां शषौ `पाण्डरनखौ निःखस्य विरला ङ्खलो(क) ॥३ अशो ्रमेथन्य स्याः सघ लस्फिक्‌ स्याद्नोज्‌भितः॥२९ 
यात्‌ करे्नारगायोकटकौ पादौ कषायस्टभो तथा । मांसलस्फि क्‌ सुखलो स्याच सिस्फि क्‌ स्पतिः स्मत्‌ 
रयत मर विच्छित्तिदौ च वंस ब्रह्मपनौ शङ्कखन्निमौ ॥ ४ | मवेत्‌ सिंदकटौ राजा निःस्वः कपिकटिनेरः ॥ २ 
ले भवेत्‌ | गस्मायतन तुल्या जङ्ा विरलरोमिका सर्पोदरा दरिद्राः ख्युः पिठरे घटैः : समाः | 

कटरोम जङ्ग 18 
तिम्‌ ॥ दुरोमा समा जङ्ग तथा करिकरप्रभा ॥ ५ धनिनो : पाश्व्निःखा व्री निम्नगैः ॥ स्य 


ब पयोध( रवो जानवस्तुल्या नृपस्योपतिताः सताः समक नो 

त पतिम्‌ निःखस्य ्गालजङ्खा रोभेकौकश्च ५ ६ भोगाख्या निस्नकच्चः धनोज्‌भिताः । 
प ६ ( या ङ्ख ९५ कच्च कूपके ॥& | दपाश्रोन्नतकन्ञाः स्यजिष्ा विषमकन्तकाः ॥ 

रर्‌ भ [५ | द शथे च धौमताम्‌। | मत्योदरा बड्धधना नाभिभिः सुखिनः न 

गच्छति खा मानवाः युदुःखभालख निन्दिताः॥ ° विसतोणाभिव हुलसि निना 5 स्ता ६ | 

निर पिथाबेव कचिता प्रवासे भियते नरः ॥ = ्‌ भः क्त अभागिनः 1२पर 


निमे , -= वलिमध्यगता नाभिः ॥ शूलबाधां 
च्छवि | | धरना जानुः सोभाग्यमस्पेरनिस्यै रतः सियाम । वामावक्त॑च इ ४ अूलवाधां करोति हि । 


। 1 ऋ & = 






तिष्ठतः स १ र > दे क 9 | 
व तित स रर्दराः सयुः समासे राज्यसेव व पा्ठ ग्धा दक्तिणतस्तथा ॥ २३ 
वतत ॥ 118 ं ससलिद्धो & यता चिरायु 9 
वर्तते । पर ग नो नरः ३ ` ख, स्यात्‌ तूपरिष्टाद्धने 
ते। पलरदतथैव समूललिङ्गो घनोलमितः) ` षा गवाढ्यं कुर्य्याच्च सुप च ` ५ 
॥ | मिद्ध ? 3, >. (९ | १९० . प 
वतत वामनते चेव स॒ताथैरद्ितो ९ एकबलिः क्रा॥ 
॥५ „> ` शतायुः क, 
१ ( „गथा पए्तवान्‌ स्मादारिद्ध छ्‌ । | सिव चाप त्ोमोगौ दिवसः स्मृतः 


ऋ ^¬ = 6 न 
+ + ध 
=, न ऋद-, ॥ 

= ~ अः ~ | 

[5५ ज ए न्य्‌ > 

नं ॥ ५ 
"८ | (२ भ > ग्नो ध । 
५ ~ 14 क 
1 शि 9.0 4“ ~ > ह 


तारया य: 8 व्यादरबाङ्गलिपव्वकः ॥ ° | टो्ैनासे च सौभायय चौर 









अलुदधते शच कैच = अ । 

नि _ € ज न्ति सुमरा नरा ध ह. 

क चिषन्नै रोष : पोतो पचित षे € बजाकाराश् | निन ; 

न्नतञ्च दयम वास्यं 3 नृपा * ॥ ३० णङ्ातपदे ३ षे ननां पच्छ ¦ 

पाणामधम = २८ ए वका -गज-पदोपम क 
पञ्च खररोमश्रिरालकाम्‌ । ३१९ उ न्भाङ्कश्पताकाभा णालाम्‌ थि । | जरुर दवि 


व्तोसिविषननै्निःसवाः न्व्तोभिर्ूच्वितः । चकरापि-तोमर-घवु सस्तिकाभा >: 


< गस्सेण निषध 
विष्मेजैलभिनिस्ा ज तास्तथा ॥ २२ | उदूखलाभा यज्ञाद्ये चे 


= ग देपतेःः । 
स्थिनदधेख मानवाः 


& 1 


न्तत स=) बापोह ~. निरो 8५० 
= न्न्त्‌साएत्गना निर्तेर्निःसवाः पौकनेषनान्विता (त पाद्वङ्ल्याभाञ्च तिकोणाभाश्च त शचि लदहीव रली 


॥ 


ङ्ख 1 . 
अङं लगा रेखाः एुन्नाश् सुखदायाः | डखौराच। 


प्ररेशििनौगतारेखा कनिष्ठामूलगामिौ | १ 
ग्तायुषच्च कुस्ते छिन्नाच्च तरतो भयम्‌ ॥ ध । = 
निःखाश्च बट्रदेखाः स्यु निं द्रव्याधिवुक ना 


{निः = 
श स्याच्छ र{शुष्कगलः सुखो । 
र: स्यात्सद्िषग्रोवः "स््रान्तो र्टेगकर्डकः ॥ ३६ 
कम्डुभग्रोवञ्च टृपतिलस्वकर्ठोऽतिभन्तकः , 
अरोमश्यो सुगनपृ्ध । पे 
= 0 ॥ २१ मांषलेच घनोपेता आरक्त (क) रषे ङण क्लीन 
कच्ता चाष्डदला खेष्टा सुगन्धिमगरोमिका। विम्बोपमेश्च फटितैरोषे खत खण (नो दषा 
र < च 3 | ' (ङ्ग 17 
अन्यथा त्वथ होनानां दारिद्धास्य च कारणम्‌ ॥ ३६ | विवर्ंक्नदोनाख दन्ताः दिग्धा घनाः एर निः 
2 3 न = = = € 
खमांखो चेव भुगनाल्मो ख्िष्टो च विपुलो मुजौ । | तीच दन्ताः खमाः खेष्ठा जिह्वा रक्ता व 





गस्य] 
ाजातुलभ्वितो बाह्भ वत्तौ पौनौ कृपेश्वरे । च्छा दोषां च विज्ञेया तालुः खेतो ष तवि 
निःस्वानः रोम्नौ स्तौ यष्टौ करिकरप्रभौ ॥ ३७ ङष्णा च परुषा वन्न समं सोम्य चच संतम्‌ (तिना धनः 
रता ङ्गलय एव स्युर्वाुदारनिभाः भाः भूपानाममलं ख्छं विपरौतञ्च दुःखिप्‌। श्वौ: ` 







]भिः' 


© ॐ | न (4 ट 9 न प्राप्रयात्‌ | 
स्च खच्छः स्यर्ंल्यानां चिपिटाः छृताः । | महादुखं दुभैगाणां सलं एननमाुवाए ॐ 
छाविनाञ्च सच्छा स्य्‌ ललाट 


खला ङ्कलौ भिनिंःखाः स्युनताः स्युः सुक्रशेस्तदा ॥ आद्यानां वचचैलं वन्नं निदरेव्याणाच् दोषम्‌ 


‰ ~ भूत्तानां कर ६१ 
च | ग 
| करतलान्नराः ॥ ३९ म्न वलरीमपु शम राश 
ए ( | सभ्या मीगिनां कान्त श्सश्रु स्लिग्ध शम 4 ` 


=> -0, सि १ भिः वौरकाः ॥! क्प रि 

गूढे सुख्िष्टः शुभगन्धिभिः । | चौरकः ॥१ | 
मखिबन्धेनि ---->; ख्ब्दधनवर्््िताः॥ 8० संदहतन्चाखटिताग्र रक्तश्सश्< पापरलवः डसि 
दपा च्छोनेः करच्छं: ख न्‌ दक्ताल्मपरुषश्स गुः कणः सुः 4 


< 7ोततिताः यकाः ~ ं 
खंदते खव निस्बेश्च धनिनः परिकोत्तिताः । निर सिपि गाः कपण स | 














€ 8 स्या 
= $ छ (| | । 
प्रीत्तानकर्द्टातारा ॥ च व । 8१ हक्य रालानो रौमकर्णाः शतायुष क 
नयौ; करतलैश्चैव लाच्चाभरीष्वर स ' । २ | वदतार्णाशच धनिनो राजा + नतिर 
र स्छ्तेरि 9 © दे शे 
परदाररताः पौते नःसखा त # कारैः स्जिग्धं रनद व्यालं 
ड | >=, : । सु 
तुल्यनखाः कलीवाः करट्लिः ख, भोगौ बे निन्बगण्डः नासीऽतिजो 
तुष ्स्लददिवर्तौ . ॐ परतकैका ¦ ॥ 9४२ शकानासः । सखी स्याच्च शष्वी 1 | 


' छु, = द्तिखो रष्वा य्य, ५५ | खत्सच्छिहाच उ 
घनाङ्खलिच = __ (लिबन्धात्‌ सुखितः । (दघ) चवकररिति ष 
नरतः व कं सत्रप्रदी नरः ॥ 

11 (^ 
ध 





क ॥ 

>, 3 
नचत्‌ प. ~ 
ण > "कष. | 
"= 


((.0- .13110211\/260/ 18111 (00|| 











तत तत्‌ स्यादश्म 
{विएलस्िष गखीरो दौषः खच्च पञ्चसु । 
रक्ताः सप्त रेः ख्मः॥ टदे 


लुदधिश्व लयं गङ्गीरमौरितम्‌ । 





नाभिः खर 



































ौ। ,  उव्यतारकाचणामन्कास्‌ त्याटनं किल । | ~रः ललाटं वदनं उः ॥ ८६ 
मवम्‌ यत इष्यत स्यौ नलोचनाः॥६८| ८४९ स्यादतिविस्ताय ल ˆ यसं टिकाः। 
१ ५ सडलात्ताख पापाः स्युनिः स्वाः » चच्ुः -कच्च-टन्त-नाखा ; षट्‌ खज्करा 






उन्नतानि च खानि जङ्घा गीवा च लिङ्गकम्‌ ॥८५ 
हठं चल्लारि रक्तानि करताल्ववरः नखा । 
नेतान्त-पाद-जिनहलोष्ठाः पञ्च खच्छाणि खन्ति वै ॥८8 
दश्नाङ्कलिपर्व्वागि नख-कौ भ-लचः ए. । 

दौर्षाः नान्तरं बाट्-इन्त-लोचन-नाखिकाः ॥ ८3 
नराणां लक्षणं प्रोत्तं वदामि स्तोषु लच्तणाम्‌.॥ टट 
रान्ञमाः च्जिग्धौ समौ पारौ तलो ताम्नोनखोतथा । 
श्रिष्टाङ्कलो चोन्नताग्रौ तां प्राप्य कृषतिमैतरेत्‌ ॥ ८< 
निगूढ़ग॒ल्‌फोपचितौ पद्मकान्तितलौ शुभौ । 
अस्वेदिनौ ख्दुतलो मत्याङ्ग-मकराङ्कितौ । 

खुदतत्ते विशिरे शभे । 


क क्रा ल्मायुनाभिरुननता । 
स व विषमश्ुवः॥ &< 
ानि्ालोकरताः सष्डिनो दरिद्रा षम 
हषो दौरवारंसकतरवालनदूतत सकः । 
नाः राद्ध निःसख्च खण्डभूमैध्ये च विनतञ्ुवः । 
ती सता स्युः सौभाख्परिवव्विंता ; ॥ ° 
वेतो षन ्तेविपले शङ्ललाटविषमैस्तथा । | 
 ंत्‌। ॥ ना घनवन्तश्च॒ अन्दुखटशनराः ॥ ०१ 
खिनाम्‌।पवाश्याः शुक्तिवि भाः भिरालः पापकारिणः । 
माएयत्‌। ताभिः भिराभिख्च खस्तिकाभिधेनेष्वराः ॥ ७२ 
च दौपैकम्‌ श ्रूरकशषरतास्तथा । 
ररक११. ललाटेश कृपणा उन्नतेकैपाः ॥ 9३ 
न ज्िग्धसदितमदोनमश्मं ठकृणाम्‌ । 
धं शुभं ए?" ं दोनं सदितञ्च सुखडावद्दम्‌ ॥ ॐ 
रकः ॥ म हरितं खें निमोलितमघावष्डम्‌ | 




















पमलयवः¶बरितं दुष्ट सोादस्य नेका ॥ < भनुखण न्विदं रुमं लातुदयं शुभम्‌ ॥ ०१ ` 
श्ाटोपडतास्तिसो रेख: ०५ | ल करिकराकारावरोच चच ` 
कणमाः ६: ४ रेखाः स्यः तवतिंणाम भना च समो शुभो 
ताधुषः। ॥त स्माच्तणमिराथु पञ्चनवत्यथ \। | अश्व॒त्पत्रसटशं विपुलं गुद्यमुन्त । 
| हेर युम वतिरि = ++ ॥ 98 खोणौललाटवं भम्‌ || ९३ 
जौपित | स््लोणासुरः कूर्म्मो नतं 
् गूढो मणिश्च शुभदो नेत शुभम्‌ । 
1 ॥ मांसोपविता " बएभः ॥ ९३ 


ग गग्योरा वि 
नाभिः प्दचचिणावत्तौ मभ्यं विजि एला शुभा । 


धयं ्रिवलिधोमि 
अराभओो स्तनौ पोनौ षनावविष तीः ॥ ९8 


। 14 ५ = । । 
+.) 


फश्य > । दास्णः पारथिध" ताथसं 
` कके पिङ्गले नेतं श्वाय = व्यभिचारिणौ ॥ ९१२ चित्रमातुः खमु  _ - > ह र 







६६ 
नौलोत्यलनिभं चन्न गरूङ्एराणस्‌। 


सलगनं शुभावद्म्‌ 
न य वा्ेन्डुनिजे वौ चाय ललाटक ^ | चौर्याय 


शुममदंन्दसं र ] इष्णमांसाश 
खंन्द्सं स्यानमतुङ्ख स्यादलोमकम ~ र करव्यादे च 


व र 
स्ोणां समं शिरः सेशं वाः कुचचिताः शमाः ॥१०० खौ रोषा 8 कल 

 बाजि-कच्ञर-खौतत्त- , सावा । नरस्तौलन्षणं पक्त वच्छे = 
हि ० ह | इति खोगास्डे महाएरारे ग 
ड्गतपत्रपदोशच मत्य-खस्तिक-सद्रसैः \ सी ¦ 


लन्तणर ङ्का ख स्तियः स्य राजवल्लसाः.॥ ९०२ 
निगूढमणिबन्धौ च पद्यमगर्भोपमो करै । 

न निस् नोन्नतं स््लोणां भवेत्‌ करतलं शुभस्‌ ॥ १० हरिरुवाच । 
देखान्वितन्त्व विधवां कुर्यात्‌ खम गिन सियम्‌ | निलल्तणा शुभा स्याच्च चक्रादि 
दरा या मशिबन्धोत्या गता मध्याङ्कलः करे ॥९०४| आदौ सुदभनो सूरि नाराय |" ३ 
राता पाणितत्तेया च यादें पारतल्े स्थिता । तिचक्रोऽसावच्युतः स्याचतुशक्रशतुमत् । ॥ 
स्तौ णां एंखां तथा खा स्याद्राज्याय च सुखायच१०९| वासुदेवश प्रयुस्तरस्ततः सद्खषणः कृतः॥.कला ति। 





षट्षष्टितमोऽध्यायः। | चदा 





क्‌ 


हो 






कनिष्ठिकाखूलभवा रेखा कुष्य च्छतायुषम्‌ ॥ एरषो ततमश्वाष्टमः स्यान्नवब्यहो दधाढ(नामोदय 
प्रदेशिनौोमध्य माभ्यामन्तरालगता खतं ॥ १०६ एकाद शोऽनिस्ढः स्याहादभो ददप 


ऊना ऊनायुषं कुर्याद्रेखा चाङ्क्टन्दलगा अत जैमनन्तः स्याजचव्र धा माद 
द व्यः पुच्चतास्ताः नौ णाः प्रमदाःपरिकोत्तित.९०० सुदशना च त 
= न्ना रौर्षाच्छिन्ना ४१ । शलग्रामथिला रपरतभव'  एित्यच्ञय 
युषो वहच्छिनि द) मायुषः ॥ | या = 
मः सौपा प्रोक्तन्लशुममन्यथा ॥ ९०८ | उभयोः सङ्गमो यत तत सत्तिनं ऽप (शिक तु. 
क वा चस्या न सछषषते मद्दौम्‌ । ` प्रालग्रामी दारका च १ | चते 
कनिष्ठिकानामिका वाराणसौ प्रयागञ्च कुरत्तेवच्च गकर || 
ङं वा गतातौव्य तच्जनौ कल्टा च खा ॥ ९०८ १ नवेदा मोदा चन्द्रभागा सरस 
जै दाभ्या | बद्धाक 
हलि चातिनावि, र १० | खन्वेपापदराप्येव सक्तिसक्तिप्रदानि  । 
| ल्यं दुःखितानाच्च गुकम्‌ ॥ वमव: शुक्रः परमोदोऽष प्रा 
वामाःवत्त निन्छमस कच्च यः ॥ प्रभवो विम्‌ भवौ पूषा | 
य्रौवया खया निःसखा दौषैया च अद्रा श्रीसरखो मावो पूषा ` _ इरेः 


स्यर्नात्र खंण्यः॥ ११९ ¦ व्धान्यव || ` ` 
प्रचण्डाश्च सिय: व ख्य । ` | ईवरो बह्धान्यब प्रमाथौ ङ्गलो व 









‹ स्ववधारौ त्च विरीधौ > शर्‌ : शु 
कपे गर्डया ख्व जित्‌ त दीष दी 


0.0- 42710211\/26| 12111 0॥ नन 
















शो श्रारजरेभौ निन्त ् 
॥ | जतिमाति रेः मदूतरमनाण 


| तिथौ एकानिकोष्ेष वरयो राजाय खाजया । 
डाः तः क्रमात्‌ ॥ १६ 


(गर-शुत्र-णने शरा रविचन्द्रौ यथी दितम्‌ । 
(-रेवल्यादिशिवान्ताख्च ऋच्ते च प्रथमा कला ॥ ९ 
मद्रपञ्चान्यत्र भानि चैत्राय उदयस्तथा । -. 


५ कला तिथिसथा वारी न्तत मासमेव चं । 

य पठञ्च तथा भवति नान्यथा ॥ ९९ 

यओं न्ष श्वाय नमः॥ २० 

भिरि त्तो विषग्रहमते्ैर ।` 
प्रलोक्यमो दनं वोजं ठसिंहस्य तु पन्नगम्‌ ॥ २९ 

1 कतयच््नयो गणो लच्छो रोचनायस्तु लेखिताः। 





न सभ र तु धारिताः कण्डे बाहो चेति जयादिदाः 
एष्कर र । इति खोगार्खे महापुराणे पूल्व ल 
मूलस = व्योतिःा 
| 'शससमापिनौम षट- 
गा सर. | षष्टितमोऽध्यायः 
तानि ष चः ॥ &६॥ 
प्रदानि र | 
थ प्रजाप सपषरटितमोऽध्यायः | 
¡ घाता तप सूत उवाच 
रः शता चरो गोर छ 
विक्रमी 8 उरः गोरो देषस्यं 
थिवी रविः 1 वत्‌ । 


४ बमाशुभानि कार्ाणि 


४ ॥४६ 


ताखां मध्ये तयः चेष्ठा वाम-दच्तिण-मध्यम।` ॥ <. 
वामा सोमाल्मिका प्रोक्ता दिखा रविखन्निभ। । 
मध्यमा च.मवेदनिः फलतां कालसपिखो ॥ ९० 
च्यखतखगणा च जगदाप्यायने स्थित ॥ 


वामा खण १ 
गच्छोषयते सदा ॥ ९५ 


दच्तिणा रोद्रभागण ज 
दयोर्बाद्े तु खत्यः स्यात्‌ खथ्वकाथथविनाशिनौ ॥ 


निरे त॒ मवेदामा प्रविशे दक्जिणा स्मता ॥ ५२ 
ईडाचारे तया सौम्यं चन्द्रस्ग्यगतस्तथा । = 
कारथेत्‌ क्रूरकम्भांणि प्राणे पिङ्गलसंस्थिते ॥ १४ 
यात्रायां सब्वकाय्येषु विषाप्रणे इडा । 
मोजने मथने शुदे पिङ्ला सिद्धिदायिका ॥ ९७ 
उचचचाटमारणादेष कर्मस्वेतेषु पिङ्गला । 
भेथने चेव संग्रामे मोजने सिचिदायिका ॥ १५ 
शोभनेषु च कव्यषु यात्रायां विषकञ््खि । 
शन्तिमुक्वथं सिद्धो ड 
सुत्यथसिच्यं च ईडा योज्या नराधिपैः ॥ १७ 
प्रवाहे च क्रूररोस्य विवञ्जने । 
वं तन्तु जानोयात्‌ संसारे 
तत्तु 1 यात्‌ संखरेत्‌ तु विचन्लणः ॥ ९.७ 
लाभादिजयजौ विति 
गमनागमने चे ९ 
गमने चव वामा सस्त पूजिता 
युदधाभिभोजने घाते स्तौणाञ्चैव ० 
| दन्तिणा नाडो प्रवेशे द्धक 
| इदकस्मणि ॥ १८ 













क्व लौ » स ~ सदा ॥ स 

- < क छा ष्ठो दक्तिणा शुभा । , | विकते 
जद यात का प्रोक्ता दल्तिखे दल्तिणा शुमा ॥ २8 इति खोगास्डे महाएराशे षम | = लरीषप 
वति जोवेन यच्छून्यं ख सरो भवेत्‌ ॥२७ प्नविजचादिनाम र दोला 


चत्‌ किञ्चित्‌ काय्थसुद्िष्टं जयादिश्मलत्तणम । तमोऽध्यायः ॥ ६७॥ अरौचा्पा 






तत्‌ तन्व पूणेनाञ्यान्तु जायते निर्िंकल्यतः ॥ २८ --- ० 
अन्भना्यादिप्थन्तं पच्चतयसुद्‌ातम्‌ । अष्टषष्टितमोऽध्यायः। 


चाउल्‌ ष््ठौन्तु च्छायां पूणायां प्रथमो जयेत्‌ । 
ष्दिक्तायान्तु हितौयस्तु कथयेत्‌ तदशद्खितः ॥ २९ 
वमचाखसखमो वायुज यते कस्मसि्िदः । 

ग्रन्ते दक्तिखे मागे विषमे विषमा्षरम्‌ ॥ २० 
न्यल वामवाहे तु नाम वै विषमाच्चरम्‌ । 
दासौ जयमाप्रोति योधः संग्राममध्यतः ॥ ३१ 
द््च्ववातप्रवादहे तु यदि नाम समात्तरम्‌ ¦ 
जयते नात्र खन्टेहो नाडोमध्ये तु लच्षयेत्‌ ॥ ३२ 
-चिङ्लान्तर्गते प्राते एमनो यादवं जयेत्‌ । 
-यवदन्नाख्योदयं चारस्तां दिषं शा 

न इतं जायते सोऽपि नात्र काय्य विचारा ॥ 
ऋय संग्राममध्ये तु यत्र नाङ्ौ सदा व 


इन्द्राद्या निच्नितास्तेन निचत्‌ तै श 
वरव्याजेन पशुतां याचितः स घरेग॑दे। 
बलो ददौ खपशतामतिसत्लो मदे इतः स्वनि 
पशुवत्‌ प्राविशत्‌ स्त शमे खवाक्याप्निवगिैम-मातड 
बलो लोकोपकाराय देवानां हितकाग्बव खाताः 
तस्य सव्व विश्वस्य विश्न च क्ीणा। | श्राताः 
कायस्यावयवाः सन्द रन्रवौजलमावु | 
देवानामथ यक्ताणां साना पवना! / शोवोः 
दत्रतीजमयं ग्राद्दः सुमदानभवत्‌ तदा । 
तेषान्तु पततां वेगाद्िमानेन विद्ायसा) | कालि 
वौं क्वचन तरि 









व ५. विनिर्दिश्‌ यत्‌ पपात रत्नानां # 
छ दिशा जयमाप्रोति शून्य भजग 1 त सरिति वा पव्वते काननेऽपि ¶|| श्ाम। 
¶तचारे ध तत्तदाकर . ता \ 9 
च ज्व यों जानाति सख पण्डितः ॥२ तष रो -विषव्याल-व्यािन्नान्यवहा च | अलमथ 
ना वा दद्य वापि यच उरते भिषन्‌ 1 ३ | प्दषनत रानि ठथेव विणा ° | इका 
कुल्व तत्‌ पादमा" © समाचरेत्‌ । |  प्रीक्ताः । ~ 
ऋखिस्थप्रवादे तु खति यु च रुवम्‌ म ॥ २ॐ शाण न ्रनौलमणि- | लोकेऽ 





८.0. .121108111\/820॥ 811 00॥ 7 









































र शयदोपौ तत्‌ःफलं परौच्छ च । इरि-वरुणा- क्र ध) २१ 
छ, ॥ रतरक््ले चिढपति-मसर्ता स्वका वणाः ॥ 
| विजेय ववा | विप्रस्य श्द्ककुखदस्ाटक। 
कृलमेषूपनायन्त नते थानि चोपद्तेऽनि । „त्‌ चच्चियस्य -श्वदुविलोचनाभः । 
पे । । ्‌ ८ > | ते र ड ८४ ० 
प्ट । | उ्यन्त ्ोयन्तं यु गाखम्पद 1॥ ^ श्यस्य कान्तकदलोदलखन्तिकायः 
। परौचापरिषुाना रतान ता (५ ह -ेतकरवालखमानदौतिः र 
रारण £ सं ( म = । 
रत ; परोच्तकाः।. ` ङी व्व पृथिवीपतौनां ध 
खद्धिः प्रदिष्टोनतु साव्वजल्यं । 


येः | ह एव मूल्यमात्राया वेत्तारः परिकीर्तिताः ॥ १४ 

सप्रभा विवुपररयस्माइचमुदा्तम्‌ । 

. वचमूरव्वा परोकेयं ततोऽखाभिः प्रकीत्यते ॥ ९५ 

५ । तस्याख्यिल्तेणो निपतात येषु 

त । भुवः प्रदेशेषु कथञ्चिदेव । न 

छन वच्राणि वच्रायुधनिव्निग।घः. 

निवन भवन्ति नानाकृतिमन्ति तष ॥ १६ ध 

्रम्कां हैम-मातङ्ग-सोराष्टाः पोण्ड-कालिङ्ग-को गलाः । 
$खातटाः ससौवोरा वचस्याष्टविद्ारकाः ॥ ९ॐ 


य: स्याव्नवाविद्धुमभङ्गमोणो 
ङौ वा दरिद्रारससन्निकाशः ॥ २२ 
$एएलात्‌ सच्चवर्णानां गुणवत्‌ खाव्ववणिंकम्‌ । 
क्रामतो धारधेद्राजा न लन्योऽन्धः कथञ्चन ॥ = 
अधसोततरदत्तो डि यषएटक्‌ स्याद खङ्खरः ! 
ततः कष्टतरो वज वर्णानां सङ्गरो मतः ॥ २५ 
न च सागविभागमात्रत्तत्या 
` विदुषां व्रपरिग्रहो विधेयः । 


( कुश्लाश्वापि रत्नम 









सण। | आताम्रा दिमप्रलजा 
मावशुः॥ च व य पवश य 
नी र वेणखातटोयाः स्मृताः विपरीतो व्यसनो . 
व । शवौरे लर्तिाञजभेषसुटशा- एकमपि 1 
 तदा५ +. । =< ब उणु 
यन स्ानाञ्च खाराष्टजाः। , विदल य 1 
ह. कालिङ्गाः कनकावदातस्‌ चिराः ्‌ ६ एतनुबका तेः चिरा व) 
# ऽपि व | पोतप्रभाः कोशे. ४ तन्ने धाष्य 
तिमि ४ शामा: एर्डुमवा मतङ्गविषये वचं खयोऽथिभिर्मवने ॥ १७ 
रवात्‌।4 ¦ 
वदानि ¶॥ भ्रल्यथं लष गा्ततपतप्माः ॥ सटितालिविधोरो दे 
तिंव। “च लषु वणतच गुणवत १ पृषतेरुपेतमध्यम 
निच। | पार््षु सम्य : न हि व्रतो न 
| > .सम्यक्‌ समम्‌ वज्रश्तोऽपि 
। रेखा व । | 
॥ विन्ुकलङ्ककाकापद्क ५ ५ अियमन्याखय 9 शा 
-लोकोऽसिन ^ भिरवच्नितम्‌ । यस्येकरेशः क्त क्ष्योत्‌ ॥ २ 
,॥ “मन्‌ परमाण॒मात्रमपि यदा सख शासो 
कि रजन रः इ भवेलोदितवयच 


स्व च्छन्द 


ॐ ® 


3 सुधा वितिच्छरिलान्तरौ च 





| 00.0- 18710वा11५/26| 1/1 (0॥€ (भज 













प १ अन्यत दोषैपिपिन चि | 
तो च्छाग्ं विमलमपेतरुश्वदोषं न साहणेविसत्ताच।,  । 
चत्तेयः प्रयततनुः | अयसा च॥४ | शृक्ताप 
वि ` सदव वच्वम्‌ । श तथा गोभेदेग | तषा 
4 स्ते प्रतिदिनभेति यावदाथुः पति चच कावप पवा ॥ तैव 
` 'प्यव्युत-षन-घान्य-गो पशूनाम्‌ 11 वर कुब्वन्ति व कष \| निषि 
च्ाल-वद्कि-विष-व्याघ्र- ४ - रचा तेष कर्तव्या विद्धिः स ~ भो वेध 
अ तस््ारास्बुभयानि च। | च्ारोक्तेखन्  सपरौद। | अ 
इर्त्‌ लस्य & _ अ © लाभि कार्थं || ओषा 
१त्‌ तस्य निवत्तन्ते करम्मस्याथस्चणानि स्तेषां कारं ॥ 
श णानि च ॥ ३३ | एथिव्यां यानि रत्नानि च चा, ` ^| लकु 
1च्टयात्‌ तणख्ड़लविं शतिं गुरते गुरुता ध भ तनं विलिद्धो।। प्रायी 
मख्िास्विड सन्तर न्नानां ग।रवाधारकारण्‌।| असता 
स्तविद्ो वदन्ति तस्य वे तां वैपरौत्येन सूरयः परिचचती।| यानं 
हिद्युणं ति १ 
प्ल 1 | दोनाैतदशेषं | जाति विलिखन्ति वचकुर्विन्दाः। || कम्बू 
योद शं लिंश्दतोऽचैमागाः ! | वेवं विलिखति || मत्पव 
श्रौतिमागोऽय शतां श्भागः नान्येन विल्िखते वचम्‌ ॥ ४ || खयो 
उडस्तभागोऽल्मसमानयोगः ॥ ३५ वाणि मुक्तामणयो धे च केचन लातव्‌। न 
| यत्तर्डलं्हार एभिः क्तस्य न तेषां प्रतिवन्धानां मा भवत्यषेगामिनो॥ नो 
वयस्य मूल्यं प्रथमं मिष्टम्‌ । तिकदतवा्‌ कमात कडि 9 
ङाव्यां क्रमाद्धानिसुपागतस्य कि || णोत: 
सेकावसानस्य विनिश्चयोऽयम्‌ ॥ ३६ = व „9 त 
= „~ द - * | सरटि ३ 11 3॥ ॥ , स्ते . 
भन चापि तण्डलेदेव वच्जारणा धारणक्रमः। , सावन्छु वपि बगवाचा  - 
; सर्वै गौरे स्तण्डलं परिकल्पयेत्‌ ॥ २० तद ५ ू 
9 + वं रिणि। करीति श्राय वजः॥ ^ मापे 
खल्‌ तु खव्वगुण युत व तरति वा ^ ्ञदामिनबिसटरिलाभिरान 2 
रत्नवरगं समस्तेऽपि तस्य धारणमिष्यते र राजा यथोत कुलिशं टधानः। मौन 
= प्रया लच्यालच्ये मू । | 
चरल्पेनापि दद र क ¦ ॥ ३< वराक्रमाक्रान्तपरप्रतापः १. 
म्र आगं तच्च लमति मानवः ॥ २ = भुवं भुनत्ति ॥ ५२९ ॥ र 
¦ ट स्तषा परव वर 
निकषस्य > स्वल्य स्य महतोऽपि वा । ड मद्ाएराणे १ ॥ ~= 
न स्त = विधौयते ॥ 8" इति ओौगा्ड्‌ नामाष्टमः | वं 
च्छतशो आगो वच्चस्य वज्रपरौच्चा न 3. 
स्वय! + यदपि श्यते । ध्यायः॥&८॥ ` | „7 
| चण््टटोषम ०० + तस्य भवेल्लवु्‌ ॥ 8९ ---=---< ` श वघ 
क्रल्पाय ग्त्य त ४ 
त्रत्रानां परि व त ् 
। $ गुणासस्पदाम्युपतः व. 
प्रथम दोषम्‌ } 
" तियं खसपतिं यच दोषम्‌ 
रणेन तस्य्‌ व ४२ 
अलमः , „नान शमसणाय ॥ 
ग्णच्टौनोऽपि वज्रमधार्यं ९ । 











या मौक्तिकानामिह लातयोऽ्टः 


` प्रकौर्सिता रत्रविनिशचय चः । 


क्बूञ्धवं तेष्वधम प्रदिष्ट 
मुत्मयते यच्च गजेन्द्रकु स्थात्‌ ॥ ४ 
योनिमध्यच्छवितुलखवण 
पां चदत्कवोणफ़ल प्रमाणम्‌ । 
उत्परदयते वारणकुख्यमध्या- 
इापौतवं प्रभया विद्दौनम्‌ ॥ ४ 
धे कम्बवः घाङ्गसुखावमर्ष 
पौतस्य शडप्रवरस्य गोते । 


। मतङ्गजाश्चापि विशुदवंग्या- 
|. स्ते मोक्तिकानां प्रवराः प्रदिष्टाः ¢ 


त्ते मोक्तिकभेषु वत्त- 


| मापोतवणे प्रभया विद्दौनम्‌ ॥ & ` 


पाठौनपएृष्ठस्य समानवसं 


| मोनात्‌ सुदत्तं लघु चातिसच्छयम्‌ ॥ 
(| उत्मद्यते वारिचराननेषु 


नत्छाश्च ते मध्यचराः पयोधे ॥ ॐ 
वराददष्टाप्रभवे प्रदिष्ट 


सब रराङ्करतुल्यव्याम्‌ । 


क्रचित्‌ कथच्चित्‌ स 
| ` सुव 
४ प्रदेशे 


गूकरदिशिष्टः ॥ ८ 


प्रयतः प्रयन त ' 


श्रमे खुद्द 
दच््तविधषान सुमद्ददिधाय = 
रौरं क्रियते वद्दा त र 
तदा मद्दादुन्दुभिमन्द्रव 
विंचयक्वतप्विस्छ्‌ रितान्तराल ` । 
पयोधराक्रान्तिविलम्बिनम्न- 
शयर्तरैरात्रियतेऽन्तरो चम्‌ ॥ ९२ 

नृ तं मुजड्गम न च जातुषाना 

न व्याधयो नाप्युपसूगं दोषाः । 
हदिखन्ति यस्यादिशिरःससुत्थं 
मुक्ताफलं तिति कोषमध्ये ५ ९8 
नाग्येति मेघप्रभवं धरित्रों 

वियहतं तदिबुधा रन्ति । 
प्रचिःग्रभानाततदग्विमाग- 
खादिव्यवहुःखविभाव्यविस्वम्‌ ॥ ११ 
तेजस्तिरस्त्य इतानेन्दु- 
नच्ल्ताराप्रभव समयम्‌ 1 

दिवा यथा रोपिकरं तयैव ` 


तमोऽवगाढाखपि तन्निशासु ॥ १३ 


विचित्ररत्रद॒तिषास्तोय 
व भवनाभिरामा । 
८ स्मादिति निश्चयो ज्ञ 
नोऽपि तस्य स॒बणेपुरणी ॥ ९.७ 
(त नोऽपि यस्तक्तभते कदाचिद्ध 
पाकयोगान्मदत गान हत्‌: स्य 
खपन्रद्ोनां खु मदो सम्‌ । 
त्‌ तिष्ठति चावेदटेव ॥ १८ 


< 






७२ 


चीवर त च्छ्म ङ्न्नपस्य 






तद्‌ तस्य जन | अद्ाोधिदौ = कदत 
योजनानां परितः + ५ | विनि बहतो सू 

© सस्त र्‌ ९ प्यधिकं 
खञ्वाननय सदसेम्‌ ¦ 
= न्‌ विसुरलौकरोति ॥ ९९ हिमाषकोन्ापित = गौरवस्य दम्‌। | वेतकाचस 
1 चतमाललेव दिवो विशो यतानि चाष्टौ कथितानि (च्छल 
दन्तावलो तस्य स्ह अद्धाधिकं इम्‌ ॥ २, | एवं हि सि 

५ रस्य । माष्रकमुख्मितयस्यं | 
विचित्रवर्णेषु विशुद्धवशा ख पञ्िंघत्‌ त्रितयं यिन्‌ कृ 
व बुद्धदशं यत्‌ त्रितयं शतानाम्‌ । ॥ छष्ी सलव 
ययः शु न दिमि 

चः पल्युः पयसां पपात ॥ २० ८ षड्‌ धारयतः चतेहे | 
उस्म णे चन्द्रं शुकलापकान्त- । ष्ट्य पर तस्य वदन्ति तजज्ञाः। यत्‌ तु नाई 
न्म्य गुणा - | तिजोऽधिक 
तचच्छ्क्तिमत्छु स्थितिमाप कील | ५ | व समन्वितस्य ॥ १९ ~ 
नाखन्‌ एुराप्यन्यमवानि यानि ॥ २९ । धरणं त | | खितं : 
५ | अधिकं व | श्रतु 
| ल्य | 
चास्सुक्तामणिरत्रवोजम्‌ । । समवापरोल्यपि ८ | यमौ 
लाङ्धिन ट २. खमवाप्रोत्यपि बालिशस्य ₹स्तात्‌॥३,| एवं सः 
4 ् पवस्त।चकवरावकीसं | दिगुणेद एभिर्मवेदनूनं [ता 
शं स्थितं मौक्तिकतामवाप ॥ २२ | अरय तद्गवकं वदन्ति तज्नाः। | न तस 
खं हलिक-पारलोकिक- | नवखप्ततिमा्रुयात्‌ खमूल्यं ‰ || एकोर् 
सौराद्टिक-ताभ््रप्ण-पार वाः । । यदि न स्याहुणसम्यदा विदीनम्‌॥ २ । इति ‡ 
= हि 9 __ 69 9 __ ग दी 
कौवेर-पाख्डय-हाटक- रता धरणं पूरा शिक्यं तस्येति कौचते। | मूत 
छेमका इत्यक रास््वष्टौ ॥ २३ उलारिं णडवेत्‌ तस्याः परो पा ] 

२ <~ चला रिशङ्धवि नो तिंश्मूत्यं लभत ग। | 
श्क्यद्धवं नातिनिकृष्टवण पद्भवेच्छिक्यो ति परमूखय न 
प्रमाणखंस्यनगुणप्रभाभिः । बष्टिनिक्ररभौष स्यात्‌ तस्य बल्यं चतुह ` ` | 

< सौोक-' अशो तिर्मवतिश्चेव कुष्येति परिकौत्तिता । ू 
उत्पद्यते वद्धं नपारस)।क-6 नरव च तयोमैल्यमनुन्नमात्‌॥#| 

= रछखिदलेषु ॥ २8 एकादश स्य लेव ^ „ ॥ दवाव 
तातल दादाय तत्‌ खकलभेव ततोऽनमाण | मद्ास 
चिन्ा न तस्याकरजा विषा जम्नौरजातरसयोजनया विपक्षम्‌ । | आअदा 
पे प्रमा च यतेत विदान्‌ । ` इष्टं ततो खदुतनूह्ृतपि न 
न च व्यवस्यास्ति युणायुखेषठ ऋ 

= य. { 
सव्व सव्व क्रतया भवन्ति ॥ २.४ 8 
एकस्य शुक्ति प्रभवस्य सक्ता ` । 
फलस्य शाखेन स्तिया 
गटूल्य क्तानि पञ्च ॥ र € 5 
„ ्तेरप्यधि 
निभिः ^~ 2 के विद्दीर्न 
 यन्माघका् त 





2. १ 





न {^ स  -८.0- 4270811\/820। ॥4६1| {6 ४ 


नद न = नै ५ 
~ "द ष ड न्‌ 
प" क थ 1 2 =) 2 दु+ नि 





। 
तार हना तवी नित 


 अवेतकादयम ^ ८ 
|| रयम १ ललनाः ॥ २८ 
॥२ । एवं हि 5  क्ञचिद्धवति नीक्तिवे । , 

॥ क दहे निषा तदाख्येव्यले ॥ २ 


स्वीपवेशितम्‌ । 


यत्‌ तु नायाति वेवख्य 
| माणवत्‌ स्िग्ध युस्‌ 
| नि सु्तत्तच्च मौक्तिक गुणवत्‌ तम्‌ । 
श्रमाणवद्रौरवरष्मियु तो 
चितं सुदत्तं समसूच्छवधम्‌ । 

शत्रो तुरध्यावद्दति प्रमाद 

यन्मौक्तिकं तहुणवत्‌ प्रदिष्टम्‌ ॥ ४२ 
॥३०।॥ एवं समस्तेन गुणोदयेन 
| यन्मौक्तिकं योगसुपागतं स्यात्‌ । 
न तस्य भर्तारमनर्थजात 
एकोऽपि कञ्चित्‌ समुपैति दोषः ॥ ४३ 


॥ २ | इति यौगारुडे महहाएराणे प्धखण्डे 


¶्‌। 


प 9 


=-= 


त्यपि | 
चत || मुक्ता फ़लपरो क्ता नाभैकोनसप्न ति. 
शवः [8 तमोऽध्यायः ॥ &< ॥ 
त श। | = 
९ ३६ | सप्र न 
क ततमोऽध्यायः। 
च दिवाकरस्तस्य मामदिम््ो 
[| | मदाशरस्योत्तमरत्रवौलम्‌ । 

। अर्गादोला चरितं प्रतस्ये ` 
दम्‌ ॥१। भि नभस्तलेन ॥ 

॥ जेता सुराणां ४ 

। णा ुमरेव्वजसं 















अ 


{८ 


भवन्ति तोये च पद्मरागाः । 
दैगन्धिकोस्या कुरुविन्दजाश्च 
नहागुणा स्फाटिकखम््रसता ॥ & 
खकलेन्द्रगाण- 

जवाखमादधकूखम वणे शो भाः । 
भ्राजिष्णवो दाड्मिवोजवणा- 
स्तथापरे किंश्ुकपष्पमाखः ॥ `~ 
चिन्दूर-पद्मोत्पल-कुङ्कमान 
लाच्तारसस्यापि समानवयाः । 
सान्द्रेऽपि रागी प्रभया खयव 
भान्ति खलच्या सफ॒टमध्यशोभाः ॥ ८ 
भानोश्च मासामलुवेधयोग- 
मासाद्य रभ्िप्रकरेण दूरम्‌ । 
पाश्वांनि सन्वाखण्यलुरच्लयन्ति 
गुणोपपन्नाः सफटिकप्रखताः ॥ ९ 
कसुम्धनोलव्यतिमिखराग- 
प्रद्यग्ररक्ताम्बुजतुल्यभासः। 
१ 
एष्पविषो 
ना 
नेतावभासश्च 9 
अन्ये एननौति भवन्ति केचित ॥ . 

ननातिषिएुष्ितानां 
तुल्यलिष 

नाम्‌ ॥ ९९ 


"भाव-काठिन्य-गुरुलयोकै 
प्राय समाना स्फटिके 


लच्‌ १ 
रागन्धिकोत्या स 
रागः कुसविनद भवन्ति ॥ ९२ 
सनेव याकू स्सा " वन्देलेषु 
टिकोकञवेषु | ॥ 





जच फाटिकोलयानां 
@ 
चस्य म्रजायन्ते स्वयम 


खे ककरच्छद्रिमलोपदिग्धाः 
श्रभाविसुक्ताः परुषा विवर्णा 
ज तं प्रशस्ता मणयो मवन्ति 


मानतो जातिगुणैः समस्तैः ॥ १८ 


द्टोलोपख््ट मणिमप्रनोषा- 
डिभत्तिं यः कश्चन कञ्चिदेव । 
तं शोकचिन्तामयखल्यु वित्त- 


नुष्णृदयो दोषगणा भजन्ति ॥ १९ 
ऋस चारुतराः सन्ति(क)जातौनां प्रतिदपरकाः ! 
इ : प्रयतेन विदाँस्तानुपलच्चेत्‌ ॥ २० 


कलसपरोद्धव-स् दलः 
त्रदे मोत्यसुक्तपानौया ¦ 1 
 खोप्रयकाथ् सटणा 


य एमवाप्ु्ुः ॥ १५ 
रगे तुम्बुस्सं ज्ञको । 
स्था हि ते स्मरताः ॥ १ 
रस शिक्यं र 
उस धिक्य यरुलच्च स्िखघता समताच्छता । 
अस्नत्ता जडत्ता च मणीनां गुणसंग्रहः ॥ ९७ 


तुमोपसग {ति कलंसाभिधान- 
मातास््नरभावादपि तुग्बु कलन 


काव्््ात्‌ तथा ठिंदलर 


मुक्ताभिधानं 


जोपूोकं दौ िविनाकतलाङ- 





नमसः खभावात्‌ ॥ <` 


। ५ । £ 00.0- 8010 वा1५,8) 21 (> 4 


अप्रणश्यति सन्टेहे शालायां 
स्वजातकसमुरथेन लिखित्वापि पर 
वच्वं वा कुर्विन्द्‌ं वेनि 

कस्‌ विन्द्‌ वा विसुच्यानेन ॥ सिषा ठै 
| ख तदा सू 
| । राजतः स 
॥ ततः पर्चा 
। गसत्मान्‌ 


ना क्यं लेखनं कत्ते" पद्यरागेन्द्रनौलवौः ॥; 


समस्म्राष्य रोत्च्चेपपवादुहयि ॥ ३ | वर्गदो प्य 


विभर्ति यः सन्वगुणानतौद | 
एव्यप्रमाणस्य च तुल्यजाते. 
योवा यरुलेन भवेत्‌ तु तुखः। । 
प्राप्यापि रलाकरजां सखजातिं । 


लच्ेहुर्त्ेन गुणेन विदान्‌ ॥ २५ 


` 
ू 
॥' 


सरम्‌॥\ 


जातस्य सन्वेऽपि मरेन जातु 
विजातयः सन्ति समानवर्णाः । ` 
तथापि नामाकरणाथंभेव 
भेदप्रकारः परमः प्रदिष्टः ॥ र 
गुणोपपन्नेन सदाववद्धी 


मणिस्तु धार्यो विगुणोऽपि जाबः। | 


न कौस्तुभेनापि सद्दावबद्ं 


विदान्‌ विजातिं बियात्‌ कदापि्‌॥१ 


चर्डाल एकोऽपि वया डिजातौत्‌ 
समेत्य भूरीनपि दन्ययनात्‌ । 


तथा मणोन्‌ भरिगणोपपन्नान्‌ ` || 


[ विजातिः॥ ३* | 
श्ङ्गोति विश्चावयितु 1 || देत 


सपत्नमध्येऽपि कृताधिवासं 
प्रमादवनत्तावपि वत्तमागम्‌। 
ल पद्मरागस्य 
भर्तारमापत्‌ ख 
श्वयते 
नोपद्रवास्तं सममिति 
1 ; समुत्तेजितचासरा 


दातवाधिप 


ती काचित्‌ ॥ ६५ 






* ^ भशि. = 
१8 (~ 
= र म चं ष ¶ 
4 द्र दः ` ध 
4 पि = 
-* 3 पषा 
+ | 
1 ॥ ५ त द 9 


न 


प 


सहस 
सुरस 
नलि 
वरम 
तस्य 
तद्द 
स्थान 
तत्मठं 
तचे 


क 





"नकन "6 2 ५ क 


------ 
एकसप्तितमोऽध्याय 


५. "> 


५५ 
ख| . सूत उवाच । 
र| दानवाधिपतेः पित्तमादाय चलगा प + 
| | -दिधा ङव्वन्निव व्योम सल्‌ शा 
लवो) ख तदा खभिरीरत-प्रभादौपे नमोऽम्बुष ` ॥ 
शालतः स मद्दानेकः खण्डसेतुरिवाव्भा ॥ ह 
< । ततः पत्चनिपातेन संदरन्निव रोदसो । 
। गरुत्मान्‌ पन्नरीन्द्रस्य प्रहक्तैसुपचक्रामे ॥ २ 
८ |. सरव सुमोच तत्‌ फणीन्द्रः 
| सरसाग्यत्ततुरुष्वपादपायाम्‌ । 
लयः। ॥ नलिकावनगन्धवास्तिायां 
| वरभाणिक्यगिरेसपल्यकायाम्‌ ॥ 8 
दातरि्‌॥ तस्य प्रपातसमनन्तरकालभेव 
तीन्‌ ॥ तदइदरालयमतौत्य रमासमोपे। 
 ॥ खान ्तितैरुपपयोनिधितौरलैखं 
त्‌ 39 तत्त्ययाकरकताकरतां जगाम ॥ ५ 
॥ ३* | तक्रे किञ्चित्‌ प्ततस्तु पित्ता- 
| | दुपेत्य जग्राह ततो गर्तान्‌ । 
| सच्छपरौतः सहेव घोसा 
| रज्रहेन प्रसुमोच सपम्‌ ॥ 8 
त्‌॥१९| तरपिर 
महार-पसत लक र 
| ` प्रान्तिषो मरक व 


तत्‌ न्व 
| 


ताः 
 ॥ तद्यत्र भो न भवन्ति ॥ © ` 


चे ९ 4 ॥ पपात्‌ क्र गोनद्रसुला 
“8: पित्तं । 
| पपात पतं दििजापिष 
क "4 £ ह 
| आः तस्याकरस्यातितरां । 

= हि त द, ५ ॥ ॥ छ ७ 

। 9 क ञ - [9 न १ नकैः = 1 1 देशो : 

॥ अ: + => दुः रोप रे. सु 

च 


ऊरः 
। | नम॑ते ॥ 
ल 
तत्र यददोतरैरुषवच्चितम्‌ 


्‌ | 
कतीत्तित ¢ 
| म्‌ ॥ १९ 
सति तत पवित्रा सुत्तमं परिक 


रत्यन्तददरितवय 
7मलमचिर्निमेदजटिलच्च । 
काञ्चनवूर्णस्यान्तः 
पूणैमिव लच्छते यञ्च ॥ १२ 
यततं संस्थान णः 
समरागं गौरवेण च!ोनम्‌ । 
सवितुः कर खंस्छ शा~ 
च्छरयति सव्व खयं टोप्रया ॥४९ 
दिला च दरितभाख 
यस्यान्तविनिदिता भवेदोिः \“ 
यचिरप्रभाप्रभादत- 
शादलसन्निमा भाति ॥ १8४ 
यच मनखः प्रसाद 
विदधाति निरोच्तितमतिमातरम्‌ १- 
तन्मरकतं महागुण 
मिति रत्नविदां मनोतत्तिः ॥ १ 
वणस्यातिबहधलादू- 
यस्यान्तःखच्छकिरणपरि धानम्‌ १ 
सान्द्र स्तिधविषलं 
कोमलवहप्रमादिसमकान्ति ॥ ९६: 
वर्णोख्वलय कान्या 
. त विभासया माति । 
माप्रोति ^“ य्पव्सज्ञा- 
सा पुव्नम्‌ ॥ ९.ॐ 
स पवलकठोरमलि र 
स्ह ाषाणककीरोपेतम्‌ । 





मेेरकलस्यसे ल ्षणौया ठि 


वजातय्‌ जे त्‌; | २० 
छसेण वासस ९ 
> उसा ्षटा दोपि त्यजति निका । 


त विभावना ॥ २९ 
ग्‌ भ 
3 ग चछतोऽपि गुणव 


खन्तन्य ये च केषिदिजातयः। 
वेषां नाप्रतिवद्धानां सा भवत्य वैगाभिनौ ॥ २३ 
 ऋ्जुलाच्चव केषाञ्चित कथञ्चिदुपजायते ! 
 तिष्थगालोच्यमानानां सव्यश्च प्रणश्यति ॥ २४ 
स्ानाचमनजप्येषु रक्त 1सन्क्रियाविध्ौ । 
 इददिर्गादिरख्यानि कुव्धङ्धि साधनानि च॥ रभ्‌ 
इ वपलातिधेधेषु शुरुसम्यजनेषु च । 
काध्यमानेषु विविधेर्टोषजातविंषाङ्तैः ॥ २६ 
ीषडोनं गुणेयुतं काद्नप्रतियोजितम । 
खुग्रासे विचरङ्धिख धाथ्यै मरकतं वुः ॥ २.ॐ 
कचा पद्मरागस्य यन्सल्यसुपजायते । 
वभतेऽल्यधिकं तसाहुणेसैरकतं युतम्‌ ॥ २८ 
खाच पद्मरागाणां डोढेमल्यं प्ररौयते। 
तस्माटाप्यभिका डानिरोषे्मरकते भवेत्‌ ॥ २२ 
इति खोगारूड़ नडहाणुराे पूर्वखण्डे 
मरकतपरौक्ता नामैकसप्रति- 
तमोऽध्यायः ॥ ॐ९॥ 





दिस्प्रतितमोऽध्यायः। 
सत उवाच । 

तन्नेव सिंहलवधूकरपल्लवाग्र- 

व्यालनबाललवलौकखमप्रवाले । 

शे पपात दितिजस्य नितान्तकान्त 
। प्रोत्‌फुलनौरजसमयुति नेतञुग्सम्‌ ॥ ९ 

-तत््रद्ययादुमयश्योभनवोविभाखा 
| विस्तारिणौ जलनिधेर्‌ पकच्छग्दमिः । 
(4 मद्धिन्नकेतकवलप्रतिवद्लले खा 
(9 खा्द्रन््रनौलमणिरत्रवती विभाति ॥ > 
५ ८ तत्ाखिताज र -हलग्टदसनासि सअङ्- 


२ आरा कथुधाङ्ग-दरकण्ठ-कलाय एष्य । 








यस्य मध्यगता माति ५ लः च 





चित्‌ तथा समद्को 
एकप्रकारा विसषटवणभोभावभारि 
नयन्ते मणयस्तस्मिनिन्द्रमौला महा 
ग्टत्‌-पाषाण शिला-रस्न-कवीरा दास्‌ 







तत एव हि जायन्ते मणयस्तत्र भूरयः, 
शस्तसम्नाधितधियस्तान्‌ प्र्॑सन्ति सूर | 
धाब्थमाणस्य धे दृष्टा पदमरागमरे्गणः। | 
धारणाडिन्द्रनोलस्य तातेवापए्रोति मान 
अथा च पद्मरागाणां जातकत्रितयं भष्‌। 
इन्द्रनोलेष्वपि तथा द्रष्टव्यमविशेषतः॥९ प्रो 
परौ क्ताप्रत्ययेयश्च पदयरागः परौच्ते। । 
तत्रेव प्रलया हृष्टा दनद्रनौलमणेरपि॥१ । 
यावन्त च॑क्रभेदमिनं पद्मरागो पयोगतः। । 
इन्द्नौलमणिस्तस्मात्‌ क्रमेत सुमहत्तरम्‌॥( 
तथापि न परोच्ायं युणानामभिदद। (ष 
मणिरग्नौ समाधेयः कथञ्चिदपि क्च खः 
दमिमात्रापरिज्ञाने दाददाएश्च दूषितः। 
सोऽनर्थाय भवेद्कतः कतः कारयितुसब ^ 
काचोत्पलकरवौर- 
स्फाटिकाद्या द बुष खवदूवयोः। 
कथिता विजातय इमे 
खटा मणिनैन्द्रनौलेन ॥ १9 









++ 0 8. 2) 











विवदमानौ विर्षे ॥ १५ त 
इन्द्रनीलो यथा कचिदिमच्यात नरोतम 


र्षणोयो तथा तासी 


(.0- 48100211\/801 11810 (0॥6€0). 01760 0/ 6छवेपनी1 == = ` 


| तमोऽध्यायः ॥ २ ॥ 





चिसप्रतितमोऽध्यायः। 


सत उवाच । 


वलैच्चां बरह्मणा प्रोक्तां व्यासेन कथितां हिज ॥ ९ 


शेष्रतः॥९ । 

शि ॥ कल्यान्तकालच्लुभिताम्बुराशओे- 
रपि। | निद्रोदकल्मादितिजस्य नादात्‌ ! 
नोच वैटयसुत्यन्नसनेकवरां 

| १ भोभाभिरामद्युतिवयौत्रौजम्‌ ॥ २ 
भिद्य | षद 9 


 कामश्तिकशममानमनु तस्याकरो मवेत्‌ ( क ) ॥३ 





१ क्य ५५ व 
ई नामससुत्यलादाकरः सुमहागुणः । 

 दूषितः। | रितो लोके लोकत्रयविभूषणः ॥ 8 ` 
यितुखथा | तस्यैव दानवपतेनिनदानुद्धपाः 

माचट्पोदवरद्भितचासखपाः । 
्ाः। || वैदूैरतमण्यो विपरिधावभाख 
1 ॥ स्तस्मात्‌ स्पलिङ्निबद्दा इव सम्वश्चूतुः ॥ पू 
१९ [र साव नधि ये चितौ, ` 

२ 
तेषां प्रधानं शिखि स णगच्छि ॥ 








डोतरर्यक्ती दीषे- 


स्तस्माटयत्रात्‌ परोच्चेत ॥ ष 
| पाला 
गिरिकाचकर्ि्प 


वाचस्याटिका धूमनिभिन्ना ‹ 
वैदूथ्धमखेरेते 

विजातयः खन्निभाः खन्ति ॥ < 
लिख्यामावत्‌ काच 

लघुभावा च्छशएपालव विद्यात्‌ 

स्फटिकं वर्णोञ्न्व ललेन ॥ ९० 

यङिन्द्रनौलस्य महागुणस्य 

सुवण संखखाकलितस्य स््ल््यम्‌ ॥ ` 

तदेव वैदू्थमखेः पदिषटं 

पलदयोन्भापितगोरवस्य ॥ १९ 

जात्यस्य स्न्वऽपि मणेस्तु यादग्‌- ` 

विजातयः सन्ति समानवर्णः \ ` 

तथापि नानाकर णानुभेय- 

भेदप्रकारः परमः प्रदिष्टः ॥ १२ 

सुखोपलच्छश्च सदा विचार्थ्यौ 

चय प्रभदो विदुषा नरेण । 

सलेदप्रभेटो लघुता खदुलं 

विजातिलिङ खलु खाव्वजन्यम्‌ ॥ ९ द: 

कुणलाकुशलेः प्र पूञमाणाः 

प्रतिवन्खाः प्रतिखक्कियाप्रयोमैः । 

स लभन्ते 

त क भिन्नाः ॥ १९8 ` 

मानाः 


प्रतिबद्धा मरिबन्धकेन 


~ 


शश & ५९ 
इतुन्माषमानो माषकः पञ्चकृष्णलः , 
जलस्य रमो भागो उरणः परिकौर्तितः। 


= = 
इति मशिदिधिः प्राक्तो रत्नानां स्ल्यनिश्ये ॥ १८ 


= चौगासड़ पूव्वरख्डे वैद्श्यपरीत्ता 
नाम्‌ तिखप्रत्रितमोऽध्याय : ॥ ७३ ॥ 


चतुःसप्रतितमोऽभ्वायः। 


सूतं उवाच । . 
` घतिता चा हिमाद्रौ तु लचस्तस्य खुरद्िषः । 
“्रादुसेवन्ति ताभ्यस्तु एुष्यरागाः महागुणाः ॥ ९ 

अपोतपार्ड्सचिरः 
पाषाणः एष्यरागस ज्ञस्तु । 
कोस्ण्डकनामा स्यात्‌ 
एव यदि लोदहितापौतः॥२ 
प्रालोदितस्तु पोतः 
. ख्ख च्छः काषायकः स एवोक्तः । 
अआनोलश्क्त वैः 
-स्डिग्धः सोमानकः खयुणः॥ ३ 
अत्यन्तलोहितो यः 
-ख एव खलु पद्मरागस ज्ञः स्यात्‌। 
पपि चैन्द्रनोलसंच्ञः 
स एव कथितः सुनोलः सन्‌ ॥ 8 
ग्टूल्यं वै टव्थम खे- 
-डिव गदितं दस्य रत्र णास्व विदा ! 
धारणपफलच्च तदत्‌ 
किन्तु स््लौणां छतप्रदो भवति ॥ ५ 
दूति ओगासडे मदाणराे पूव खण्डे 
पष्परागपरोच्ता नाम चतुःखप्ति- 
तमोऽध्यायः ॥ 9 ॥ 





पञ्चसप्रतितमो 7नोऽध्यायः । 


 -चिक्चेष खुत्यदावनेष ष्टः! 


वाथुनयखान्‌ = ^ - 8“ 





; क = व @.0- 481028111५८80। ॥8111 0601. 0011266 0 €6810011 


^^ 






= प्रसूतं पवनोपपन्ं 
केतनं पूज्यतमं 
-मधुप्रकाश 
राताजपौतददनोवलितं विभाति । 
नीलं एनः खलु सितं पसं विमितं 
वेषादिदोषकरशे न च तद्भाति ॥ २ 
ल्िम्धा विशुद्धाः समरागिणश्च 
्रपोतवर्णां गुरवो विचित्राः । 
तासत्रणव्यालविवर््विताश्च 
ककतनास्ते परमं पवित्राः ॥ ३ 
पात्रेण काञ्चनमथेन तु वेटयिलला 
तप यदा छतवदर्भवति प्रकाशम्‌ । 
दागप्रणाएनकर कलिनाशनं त- 
द्ायुष्कर कुलकर ञ्च सुखप्रद च्च ॥ ४ 
एवविधं बद्धगुणं मणिमावन्ति 
ककतनं शुभमलङ्कतये नरा ये। 
ते प्रूजिता बह्धधना बहकवान्धवा 
निल्योच्न्वलाः प्रमुदिता अपि ते भवन्ति 
एकेऽपरस्य विक्रताकुलनोलमभासः 
प्रस्लानरागलुलिताः कलुषा विपाः। 
तेजोऽतिदौपिकुलएष्टिविद्दौनवणाः 
कर्वोतनस्य सदशं वसन्ति ॥& ` 
कर्केतनं यदि परौचितवणंखपं 
्रल्यग्रभाखरदिवाकरसप्रकाणम्‌। 
तस्यीत्तमस्य मणिश्रास्विद्ा महिना 









= 


दरति श्रौगासङ पूव्वखण्डे ककतनप `` 
॥ 


व पञ्चसप्रतितमोऽध्यायः ॥ ५ । 


) 
घट्‌ सप्नतितमोऽध्यायः।` | 
खत उवाच । | 
हिमवल्युत्तर देशे 
वौच्य' पतितं स्॒रदिषरस्तस्य । 
सम्पाप्तमुत्तमाना- 





शक्रः शङ्धाजनिभाः 












| प्रभावन्तः । दा्राणेवा ग्दवमेकलकालगाष 
, क 1 1च््ननन्तोद्ररट 
1 प्रभवन्ति ततस्तरण युच्च लीखदटश्ावमाखा 
~ ना र द्धिकद 
ब 0 हेमादिप्रतिवदः एते प्रणस्ताः पलक ` `^. 
॥२ | -शरदधमपि यद्या विधत्त यः । शरङ्ाजगधङ्गाकविचित्रभञ्चः 
भीसमणिं ग्रोवादिष सूतररव्यपेताः परमाः पवित्राः । 
सम्पदं सवधदा लभते ध मङ्गल्ययुक्ता बभक्तिचिता- 
1 वरचिप्रदास्ते एलका भवन्ति ॥ ३ ड 
तमरण्यनिवासिनः समोपेऽपि स कोने. 
| - ` दौपि-क-शरभ-कुच्लर- काकण > 
। | -िं-वाप्रावो हिंलाः॥ ४ गुभरः खमासरधिराद्रसुख ख पताः ॥ 
| तस्योकवलितङ्ृतिनो खत्य॒प्रदाश्च विदुषा परिवच्जनौया 
मवति भयं नचापि संमुपस्थितम्‌ \ सूल्यं पलस्य कथितञ्च तानि पञ्च ॥ & 
मासम यदुक्ः इदि खौ गारुडे महापुराणे पूठ्वरदण्टे 
सम्यक्‌ प्राप्तोऽङ्लोयकत्रलम्‌ ॥ १ लिः 
| प्टितपणापि पिद्णां 1... 
वन्ति॥ टप्रिवहृवापिगो भवति । तमाऽध्यायः ॥ ॐ ॥ 
ः। . - 
|. णा ~= 
| -सलिलामि-ैरि-तसखरणण ~ ^ अष्टसपततितमोऽध्यायः । 
की भयानि भौमानि नश्य न्ति 
॥ अतलवलादकाभं पं पी , त 
)' दिनयाि ४ पोतपरभं प्रभाहीनम्‌ । खत उवाच । 
^ -भी च्‌ विव ३ 
॑ तच विवश दूरात्‌ य येष्षि 
| विषदः  निचिचेप किचचिदलोना 
ग्ना बुरह डि स्मिषु ॥ १ 
|  _ दरे भरतानां ^ ॥ ठ गोपकलितं ध 
न्‌।. ह पिरि । . दरे भूत वहन सस्थानतः श्र शएकवक्तवशां 
¢: तानाम्‌ ॥ ८ नानाप्रकार दिदि „° _ 'नमात्तम्‌ । 
५।| प बरोग | ए.बद्ितं सुधिरारयर 
|} = मडाणुराणे खर सदेत्य तस्य न्न 
२ ड पाणडरमतौव चि च ॥ स्‌ 
- चनद्रनोल हश्च पटलं 
प जननं कथितं = त्‌ | 
इति खगा सङ त्‌ सरवे च्येव्‌ शेम 
रुधिराश्छ > मद्ापुराश्े ,, _ । ३ 
पोर्यायः  , ग्टरुप्रति- 
॥ `७र ॥ | 


॥ "दज 11811 (0162101. [1011260 0\/ 68100111 





गरुड़एराणम्‌ । 











एकोनाभोतितमोऽध्यायः । दरिदारे प्रयागे च गङ्गासागरसङ्ख 
खत उवाच । ्‌ स परमं तोय तानां कतस | कत 
ऋबेरविन्धययवनचौ ननेपालब्धूमिष । ¶7त्‌ ज्ृतपिष्डानां पापभित १ | विरल 
ल्वष्ङ्लौ व्यकिरन्मेदो दानवस्य प्रयत्नतः ॥ ९ कव पर तोय बिश्छेो यत्र के भे | नन्दि 
ऋऋ ग्श्फुञं त लाख्यसुत्यन्नं स्फटिकं ततः । प्रभासं ह र रानायततिसतिह । ् 
ट वा यडववल किच्चिदणान्तराम्वितम्‌ ॥ २ हारका च पुरौ 1 ्‌ जथ 
ट ततत हि रत्रञ्च अथवा पापनाशनम्‌ । प्राची सरस्वती स | ब्रह्म 
कङ्छत शिल्पिना सद्यो श्टूल्यं किचिल्लभेत्‌ ततः ॥ ३ केदार सव्वपापकषं चव १॥\५ दमस 
इति खौगारुडे मडाएराशे पूठ्वखण्डे नरनारायणं तौथे सुक्तये वर ^. 
स्फटिकपरोत्ता नामेकोनाभोति- प्वेतहोपं एरौ माया नैमिषं पुष्वरं प्तौ | र 
तमोऽध्यायः ॥ ७९ ॥ | अयोध्या च्थतोंन्तु चित्रकूटञ्च गोमती |; क 
व रामगिर्ग्याख्रमं परम्‌। । अन्व 
ल काञ्च तुङ्भटद्रा एते 
अशौतितमोऽध्यायः। ग 
सूतं उवाच । !| शगुतुद्गं कामत चामरकरण्टवं तथा ॥९ | बोर 
द्य शषस्तस्यान्चं बलस्य कैरलारिष । उच्जयिन्यां मद्दाकालः कुञके खौषरो इ? † ` 
चिच्चेण तत्र जायन्ते विद्धुमाः समदागुणाः ॥ ९ | कुञाम्नकं महातोयं कालसुपिञच कामदग्‌।। . 
तन्न प्रधानं शशलोहिताभं मद्धाकेौ च कावेरौ चन्द्रभागा विपापवा। | 
गुच्ञाजवापष्यनिभं प्रदिष्टम्‌ । एकाम्रञ्च तथा तों ब्रह्मों देवकोटकम्‌ । 
मधरा च एरौ रम्या शोणश्चव मदानर'' | 


उनोसकं देवकरोमकञ्च 
ख्यानानि तेष प्रभवं ख॒रागम्‌ ॥ २ 


अन्यं जातच्च न तत्‌ प्रवान्‌ 


जग्बूसरो मद्ातौय तानि तीर्थानि विहि द।\' स ६ 
सूः धवो गणो देवो रियत च तिष्टति 
एतेषु च तथान्येषु स्लञानद्टान जपस्तपः ॥ १ 








ब्टल्य भवेच्छ्िल्पिविशेषयो गात्‌ ॥ २ | 
कोमलं स्लिग्ध राग विद्म हि तत्‌। पूजा खाल पिर्डददानं भ ॑ दू 
लोके विषात्निभयना णनम्‌ ॥ शालग्रामं सव्वं स्यात्‌ षी । 
कर सथिरास्दस्य ववै मेः कीकासुखच्च वारां माण्डौर खा ५ 
प्रये चछ { च्‌ मो्दण्डे जसे. मधुखदत ॥ | 
-ऋछटिकस्य विद्धूमस्य उन्रज्नानाय शनक ॥ + न तिठि। | 
कामसपं मदहातौय कामाख्या = 


मद्धाएराणे पूठ्व खण्डं रल - त त कासिकेयच यत च ॥ | 












दूति ओगासडं मद! अ (र 
्ररोच्चा नामाभ्नोतितमोऽध्यायः ॥ ^ ॥ विरजन्तु धतो यमी । (4 
२ ^ | 
~ मदाती्ं पयोष्णी वरदान तपो 
114 | एुकाश्ौतित क न विनयः पाप्डर तोय गनती = री। 
|| व दसत डउवाच। .. मोकसैं परमं तौ तौ मां त 7 


ट ` लमा गन्गा विड खान 





| ञान ध्यानजले राग 

| यः स्लाति मान तौीथसख य 
॥ इदं तौय॑मिदं नेति यै नरा मेददश्िनः। 

ततष्ठा विधीयते तौयेगमन ततफलद्च यत्‌ । 

म परम्‌। | सव्वं ब्रह्मेति योऽति नातौथ तस्य किञ्चन ॥ २५ 
एतेषु स््ञानदानानि खां पिण्डमथाच्षयम्‌ । 










[वन्वन्‌ ॥६। 

योत्तमम्‌। । स्वां नद्यः सर्व्वशलास्तौय देवादिसेवितम्‌ ॥ २& 
तथा ॥९ | ओरङ्श्च दरेस्तौ्ं तापो खेष्ठा महानद । 

धरो इटि एगोदावर तीथं तीं कोणगिरिः परम्‌ ॥ २ 


| मद्ालच्छौ यैत्र देवौ प्रणोता परमा नद । 


(स्याद्रौ रेवद्वेश्र एकवोर सुरे प्रवरो ॥ २८ 
गङ्गादारे कुणावत्त विन्ध्धके नौलपव्वते । 












कीटकम्‌॥॥ स 
1 श्ञाला कनखले य स मवेन पन्मवे ॥ २९ 
(न तिच एतान्यन्यानि तौथांनि स््ञानायेः सब्वदानि हि । 
च तिषति। (6 बोदरेत्रह्या व्यासं द ्तादिसंथुतम्‌ ॥ २० 
परसपः॥ १६ (गर ५ धि एनस्तोर्थोत्तमो तमम्‌ । 
ति चाच इति योगार लय ब्रह्मलोकदम्‌ ॥ ३९ 
एपतेः पए | मादाय "दायरा पुन्वखण्डे सम्वत 
ामिसंन्ष नामका शोतितमोऽध्यायः। । ८९] 
शौतिततमोऽ व्यायः | 
ब्रह्मावाच । 
पाख गयामादात्यसृत्तमम्‌ ! 
समासेन भुक्ति सत्तिप्रदं या 








ति परमां गतिम्‌ ॥२० 


नं तच्छक्य मया वक्त वषेकोटि र 


यन्न राध पिण्डदएन 
न्न 

याग चक्र पितामद्डः ) 

गतान्‌ ॥ < 

ब्राह्मणान्‌ पूजयामाख तऋलिगयंसुप 

अद्धानरौं रखवद्ा रध" वाप्यादिकं तथा । 

मच्यमोच्यफलादो ख कामधन तयास्य्जत्‌ । 

पञ्चक्रोशं गयाच व्राह्यखेभ्यो ददा प्रदः ॥ ९० 

ध्यारीष लोभात्‌ तु व्रति धनादिकम्‌ । 

स्थिता विप्रास्तदा शपा गयायां ब्रा णास्त तः॥१९ 

मा भूत्‌ लेएसषौ विव्या मा ग्दत्‌ लपुरुष चनस्‌ । 

भावा स्यादारिवद्ा नदौ पाषाणपव्वतः ॥ ९२ 


स्त प्रथितो ब्रह्मालुग्र क्तवान्‌ प्रसुः । 
लोकाः प्या गयायां ख आदनो ब्रह्ला कगाः। 


` | युष्मान्‌ ये पूजयिष्यन्ति तेर प्रूजितः सद्दा ॥ ९३ 


ब्रह्मज्ञानं गयाखाद्ध गोग्रहे मरण तथा । 
वासः यसां कुसन्लेतरे मुक्तिरेषा चतुव्विधा ॥ ९४ 
समुद्राः सरितः सन्वां वापोकूपद्धदानि च । 
स्तातुकामा गयातोध व्यार यान्ति न खंश्यः 1 १५ 
ब्रह्महत्या ख॒रापान स्तेय गुब्वङ्नागमः । 
पाण तत्सङ्गज सन्न गर्याखादादिनशष्यति ॥ ९६ 
१ खता ये च पशुचोरहताश्च ये । 

दल 
पददा गयाखादान्मक्ता स्वग ब्रजन्ति ते ॥ ९७ 


रपि ॥ ९८ 


पएून्वसखख्डे ग॒य्‌- 
थ्या 19|| ~ २] । 


चकन 


इति चओगासङे म्ाएुराणे 
माात्ये इणोतितमोः, 


ज्म 


द 


ननि ~ 4, "न > "न क, नि ग्म 
पक व ५ र कु वि 
० ०, - | अ 
> ज क ध ४ ८०५४ 
= 


त = 9 ककः = ` "कः कनति > 
क 


स्र 


शोतितमोऽध्यायः। 
ब्रह्मो वाच । . 


कौक्ष गया पएख्या एष्य राजर्द्हं वनम [ 


विषयश्चारणः एुर्लो नदोनाञ्च पनः पुनः 
सुण्डणष्ष्ठन्तु पूल्वस्मिन्‌ पश्चि द्तिणोत्तरे । 


दक्र न छ 
साचक्रो ण्डय सानं गयायां परिकौर्तितस्‌ ॥ २ 


पञ्चक्रोशं गया तेतर क्रो पेद गयाशिरः । 

तत्र पिश्डप्ररानेन ठपिर्मवति शश्वतो ॥ ३ 
¬ ९ 

नगाच्जनादनाचेव कूपाचोत्तरमानसात १ 


एतहयाशिरः प्रोक्तं फलगुतौथ तदुच्यते ॥ & 


तत्र पिण्डप्रदानेन पिषणां परमा गतिः। 


रायागमनमात्रेण पिदणामक्णो सवेत ॥ श्रू | 


गयायां पिटद्पेणा रेवदेवो जनाष्ैनः । 


तं छदा एण्ड रौकाक्तं सुच्यते वै ऋरणत्रयात ॥ & 


रयमाग गयातोय दष्टा सद्रपदाधिके । 


कालेष्वरञ्च केदारं पिद्टणामन॒को मवेत्‌ ॥ © 


ष्टा पितामह देवं सव्व पापैः प्रसुच्यते । 


लोकन्त्वनामयं याति द्रा च प्रपितामदम्‌ ॥ ८ं 


तथा गद्दाधर देवं माधवं पुरुषोत्तमम्‌ । 


तं प्रणस्य प्रयत्नेन न स्रूयो जायते नरः ॥ < 


मौनाददिव्यं मात्मानं कनकाकं विशेषतः । 


द्रा मौनेन विप्रषे पिद्धणामद्णो मवेत्‌ ॥ १० - 
ब्रह्माणं प्रूजयिल्वा च ब्रह्मलोकमवाप्रुयात्‌ । 
गायकत्नौँ प्रातस्व्याय यस्तं पश्यति मानवः ॥ ११ 


सच््यां करता प्रयत्नेन सुव्ववेद फलं लभेत्‌ । 


सावितरीर्चैव मध्याह्ने टकरा यज्ञफलं लभेत्‌ ॥ १२ 


सरस्वती खायाङ्गे दष्टा दानफलं लेत्‌ । 


नगस्थमोश्वर हदा पिद्टणामनणो मवेत्‌ ॥ १३ 
धम्र्यं घस्मोश दृष्टा स्याटणनाच्नम्‌ । = 
द्वं खध्रे्वरं चद्ाकोन मुच्येत बन्धनात्‌ ॥ ९8 


चनं द्रा चेलुवने ब्रह्मलोकं नयेत्‌ पिद्धन्‌ । 


प्रभासे प्रभासे च हृष्टा याति परां गतिम्‌ ॥ ९५ 
कनसश्वरच्चाग्वमेधं दृष्टा स्यादणना मनम्‌ । 
स्वर्ग दारेश्वरं द्धा सुच्यते मववन्वनात्‌ ॥ १३ 

` दाजश्वरं गदालोलं ष्टा खगम॒वाश्ुवात्‌ ॥ 


, ©6.0- 420811५8} ॥8॥1 @०॥€ ०). 2001264 0\/ 60810011 


गरूड्एुराणम । 


॥९ 


एतेन किं न पर्याप नृणां उङतिकारिषा) कृतिका ५ । रामतं 
ब्रह्मलोक प्रयान्तौ ह एरुषा श्चेकदि १ । 


| कूपे पिण्डादिकं कला पिणामकृयो र| 7 _ 
| तथाच्तयवट चादौ(क) ब्रह्मलोकं नप्‌ | ०९ 
| हं सतोय नरः लाला सव्वपापेः परसुच। | 

| कोटीतीर्थे गदालीले तैतर्याच्च गोमे। | ` 
| ब्रह्मलोकं नधेच्कराद्नौ एरुषानेकविं तम्‌! धम्म 


. | गायन्ते चैव सावित्र तौय 


- पिद्टनान्तु कलं ब्रह्मलोक 










ब्रह्मेश्वरं तया दृष्टा सुच्यतते बहर द. 
सुर्डपु व मदहाचर ०. 


न नोस गा 
क गोपति दवं पिधा मदय ध ज्ञे 
ङा य सिद्धेशं गयारिल्य गन | भष ॥ | 
माकेण्डेथेश्वरं ट्टा पिद 


1 व 
एामकृरो भरेद्‌।| प्रमाग 
नो भे 
रल्बुत।य नरः स्लाला दृष्टा देवं गरा ॥ 


| 2 ॥ 
{ ) 









एथिव्यां यानि तोथौनि ये समुद्राः भै | 
फल्कुतोय गमिष्यन्ति वारनेवां दिनि लति। 
एथोौव्याञ्च गया पुण्या गयायाञ् गयाकषि, | ग 


चेष्टं तया फल्गुतोये तन्यखच्च सुरस्य रि ॥ 


| उदौचि कनका नद्यो नाभितोरथन्तु मतः|| अच्चय 
$ ¶ 


ख्य ब्रह्मखदस्तौय स्ञानात्‌ स्याद्रह्मलोशष' लंगा 


ब्रह्मतीर्थे रामतीे आमेधे रोमतौयंके। । द्दैत 
द्वौ रामड्रटै ब्रह्मलोकं पिढकुलं ग्‌ । ब्रह्मा 
उन्तरे मानसे श्राद्धौ न श्रूयो जायते नरः (| पूवो 
द्धि माने खा ब्रह्मलोकं नयेत्‌ | भरत 
खर्गदाां नरः खरादौ ब्रह्मलोकं न्त्‌ | गयाः 
मौतर्थणङद््मङ्ूटे तारयते पिन्‌ ॥ | तत्‌ र 
क 
गद्रेश्वर तथा खादी पिदढणामवृणो व 
श्राद्धी च चेतुकारण्ये ब्रह्मलोकं ( ॥ 
वि शापे 8॥| परा 
चेन्द्रे वा नरतौय च वाख | जौ 
बद्धानां जरतच्राद्ध ब्रह्मलोकं नवद्‌ प व 
थ खारखते तथा || दस 


द्लानसन्थातपणज्च्छाद 






ये £ पिन ¶ ` 
| द 4 पाटः क्छ ह. ७ म ह ५ ~+ 
( का) -खह्नमिति वापष्ठण |. 





वसैयूपे च र कपाला सार्चिणः। 
गाप ,। मयागद्य कि 1 माखवे । 
कः तीर्थे नरः स्ञाला खां इला किल ॥२० 
राम = - सक्ताः पिढगणाः ॥क 
| तरेतमावास्‌ तं सक्ताः पिट ददत । 
॥ „~+ तिःसप्रकुलसुच्च २५ 
सरार ` 11 
| चकपादौ ब्रह्मलोकं नयेत्‌ पिन्‌ ॥ ९ 
छि । र ०१०9 ए ग्र = विद्यते 
गेया | गयायां न हि तत्‌ स्थान ध क ध | 
| पचचतरो्े गवाचेतरे वत्र तत्र ध द पिं १ 
| अकयं फंलमाभनोति ब्रह्मलोकं नयेत्‌ "धन्‌ ॥ ९ 
7 सजले पि रथाद्‌ 
त 
नधत क्रि परलोक गते मोच्षमच्चग्यसुपतिष्ठताम्‌ । ्‌ 
| ब्रहमलोकमवाप्नोति पिढभिः रुद निचितम्‌ ॥ ४५ 
। गयाथां घर्ष च सरसि ब्रह्मणस्तथा । 
| ` गयाः चयवटे पिद्टणां दत्तम च्यम्‌ ॥ ४२ 
विंशतिम्‌ ॥॥ अर्ारण्यं घर पृष्ठ धेनुकारण्यमेव च । | 
तौथवे। । दृधैतानि पि शराथवेग्यान्‌ विं पतिसु्रेत्‌ ॥ ४२ 
कलं 7 ।\ ब्रह्मारण्यं मान्याः पश्चिमो भाग उच्यते । 
चते नर पू ब्रह्मसदो भागो नागाद्वि्भरताखमः ॥ 88 
नचेत्‌ | मरतास्यायभे चादौ मतङस्य परे भवेत्‌ ॥ ४५ 
† नयेत्‌ | गयैशोषांदचिणतो मदद्दानवयाख पिन । 
पटन्‌ ॥ ॥ तत्‌ खतं # त 
पटन्‌ ५१ पव्‌ त चञ्यकवन तत्र पाण्डुभ्लस्ति डि ॥ 8 & 
ठृणो म | चाचौ तवरढतौयायां निश्चिरायाञ्च मण्डले , 
पिन्‌ | मदाद्रे च कोशिक्यामन्लयं फलमाप्रयात्‌ 
त = वभावात्‌ ॥ 8 
¡ संगरयः॥| वतर्या याख्यो जलाशयः 
1 लाशयः । 











पदानि तत ग्रौच्स्य याचो सरः नधत 
| य स्वग नयेत्‌ पिद्टन्‌ । 
नयेत्‌ प रोचचपदादुत्तरतो निश्चिराख्यो जलाशयः ल ८ 
ते तथा। | _इत्याभिगमनं सङ्घ पिण्डप्रपातनम्‌ ¦ 

दुलमं विं एनर्निल व 
स श्व तपेत्‌ पिढरेवताः । 


ल 
९ ॥ ¦ > टि 
तरं प्रत | ` मसिन्ेव व्यवस्थितिः 
१ नहानव्यामपः खश्च = 3 व्यवस्ितिः ॥ ४९ 
पिढमान| अयान्‌ प्राप याज्ञोकां 
म ६4 । 8 शाविते । ३ * तं का 


न " उलब्चापि ससुदधरेत्‌ ॥ ५. 


९ सुर्य क ४ ~ 


४, 


शिक्यं सूलसेते विशेषतः । ४ | 
शुद्धायां रध्रकूटस्य राद्धं दत्तं मद्धाफलम्‌ वू रो 
यत्र मा्े्वरो धारा श्राद्धौ तन्रादणा मवम 


 पख्यां विशालामासाद्य नं तैलोक्यविश्ताम्‌ ८ 


लिद्रोममवाप्रोति खाद्धी प्रायाइव ए ॥ ५& 
ओाङी मासपरे स््ञाला वाजपयफल लभेत्‌ ॥ | 
रविपाई पिण्डद्ानात्‌ पतितोारण भवत्‌ ॥ ^~ 


| यो गयास्थो ददात्यन्नं पितरस्तेन पचिः । 


काङ्खन्ते पितरः एच्नान्‌ नरकाद्धयभौरवः ॥ ५८ 
गयां यास्यति यः कित्‌ सोऽस्मान्‌ सन्तारयिष्यति ५ 
गयाप्राप्रं सुतं द्रा पिद्टणासुत्सवो भवेत्‌ । 


| पद्धयामपि जलं सषा अस्मथ्य किल दास्यति ॥ ५ 


आत्मजो वा तथान्यो वा गयाकूपे यदा तदा । 
यन्नास्ना पातयेत्‌ पिण्डं तन्नयेद्रद्म 'एभ्वतम्‌ ॥ & ° 


पण्डकं विष्णुलोकं प्राप्रयात्‌ कोटितौ्ैगः । 
द = क 9 
'याखा बतरणौ नाम त्रिषु लोकषु विश्रुता । 
' सावतौणां गयान्लेने पिद्णां तारणाय खि । ६१ 


खआआद्धद्टः पिख्डदस्तत्र गो प्रदानं करोति यः) 
एकविं शतिवंश्यान्‌ र तारयेन्नात्र संशयः ॥ & २ 
यरि एन्नो गयां गच्छेत्‌ कदाचित्‌ कालपथ्थधे | 


ष भोजपेदिप्रान्‌ ब्रह्मणा शच प्रकस्िताः ॥ &द् ` 
1 बह्मखदः स्थानं सोमपानं तद्चैव च । | 









= 


खकन्तो 
न धा ह खुद्रस्तया | 
च्छूमां पिख्डो छ्य 
रामतौथं नरः स्ताला गो णत 
` "तज्वाग्यां च्ञाला च गोसद्दस्फ़लं लेत ॥ &< 
निशिरासङ्गमे स्ताला ब्रह्मलोकं नयेत्‌ पिन 
अ ्स्याचसे स्लाला वाजपेयञ्च विन्दति, 
म्दाकोौश्यां समावारादश्वमेधफलं लमेत ॥ = 
{पतालस्य सरखः प्रतः लोकपावनी 
समौपे तगिधारेति विश्रुता कपिला दिस, 
अन्निष्टोमफलं खौ स्लालातर कतञ्चत्यता ॥ ॐ! 
द्धौ कमारधारायामश्वभेधफलं लभेत्‌ । 
सनार्मभिगस्याय नत्वा सुक्तिमवाप्रयात ॥ २ 
स्गोनक्र्डे नर्‌; साता सोमलोकञ्च गच्छति } 
संबत्तस्य नरो वाण्यां सुमगः स्यात्‌ तु पिर्डदः ॥ द्‌ 
श्चतपापो नरो याति प्रेतक्रर्डे च पिख्डद्ः । 
देवनद्यां लेलिहाने मथने जानुगर्तको ॥ <£ 
एवमादि तौयष पिण्डदस्तारयेत्‌ पिन्‌ । 
नत्वा देवान्‌. वरिष्ठे णप्र्तौ णसं तयम्‌ ॥ अध 
इति ओौगाड़े महाएराशे पूव्वश्वख्डे गया- 
माहात्ये व्य्ौतितमोऽध्यायः ॥८२॥ 


खा यात्‌ फ़लम्‌ । 





चतुरश्नौतितमोऽध्यायः । 
ब्रह्मोवाच । 

द्तस्तु गयां गन्तुं खङ्गं कृत्वा विधानतः । 
विधाय काप्रटं वेशं ग्रामस्यापि प्रदल्तिणम्‌ ॥ १ 
लतो ग्रामान्तरं गत्वा खाद्शेषस्य भोजनम्‌ । 
अल प्रदस्तिणं गच्छेत्‌ प्रतिग्रहविवव्जितः॥ २ 
अष्टाचलितमात्रस्य गयायां गमनं प्रति । 
स्वर्गा रोददयणसो पानं पिद्टणान्तु पट्टे पदे ॥ २ 
श्ुण्डनच्चोपवाखश्च खुव्वतौयेष्वयं विधिः। 
च्जचिला कुसक्ैत्र विशालां विरजां गयाम्‌ ॥ 9 
शिवा च खव्वद्दा रात्रौ गयायां खाद कन्नवेत्‌ । 
 जाराणस्यां जरतं यादं तीथे शोणनदे तया । .. 
` शुनः एनम दानयां चा खग पिन्‌ नयत्‌ ॥ ५ 


त्तरः मानसं गला“दि्धिंप्राप्ोत्यनुत्तनान्‌ 1 


८.0. 121193111५/86 1817 (01166100. 1011260 0/ 6819001 - 


ू गरूङ्एुराणम्‌ | 


रेयो विधानतः | 


ला खाद्धादिकं पिण्डं मध्ये वै यूपक्रूपयीः॥|| 


















दस्ति मानसं गत्वा मोनी पि पयश्च सुक्ि र | 


ररणत्रयापाकरणं लभेदक्तिणमनसे ॥ 
सिदानां परोतिजनैः पापानाञ्च १. 
लेलिहान्महाषोरर ततः प । | 
गान्ता कनखलं तोये त्िषु लोक षः 

& ष बि || अमो 
उदौव्यां सुण्डपृ्ठस्य देवपिगगरेचितम्‌॥९ । (गतर) 
तत्र स्लञाला दिवं याति खाह्ध दत्त १ । सुर्डषर 
सव्य नल्रा लिदं कुर्यात्‌ पिका | असेन 
कव्यवाहस्तथा सोमो यमभवाओओमा तषा। | | 1 
अनिष्वात्ता वरिषदः सोमपाः पिठरेवताः।!। नरकसु 
आगच्छन्तु महाभागा शुभौ रचित प्चभेऽ 
मद्टोयाः पितरो येच कुले जाताः साभ 
तेषां पिण्डप्रदातादमागतोऽसि गयामिड॥! 


कृतपिण्डः फल्गुतीर्थे पश्येदेवं पितामह्‌। । 


प्रथभेऽङ्कि विधिः प्रोक्तो हितौयदिवसे ब्रह _ _ 
धरम्मार र्डं मतङ्गस्य वाप्यां पिण्डा दिङ्हवेत्‌॥॥ . _ 
धर्म्मार ण्यं समासाद्य वाजपय फलं लभेत्‌। ` 
रालसूयाश्वभेधाभ्यां फलं स्याद्रह्मतोयेवे। ५॥ 
ओाद्धं पिण्डोदकं कार्य मध्ये वै कूपयुपयोः। । भरद्‌ 
कूपोदकेन तत्‌ काथ्यं पि्टणां दत्तमचच१्‌' | सर्वे २ 
टतौधैऽन्नि ब्रह्मसदो गला स्लालाय तपय । विधा 


1 
मीप्रचारखमोपस्था आब्रह्म ब्रह्मकिता'  । 
तषां सेवनमात्रेण पितरो मोक्षगामि । ॥ 
यूपं प्रदक्िणोकत्य वाजपेयफलं लभत्‌ । | 

गीयं थे लला दवादितपंणम्‌ ॥ व 

फल्गुतीये चतु्थःङ्गि स्लाल। ` का ध, ५. 
क्रला खां गयाण्णैष | “च 

पिण्डान्‌ देहि सुखि व्यास ग । ` [भवं 

दन्दुकाततिकेयैष ह © % >~ तथ च्य 4 ६ व ~ अदीत | 

यादन वदनं कयाय ायरे। | (१ 

अनवाद च गव्या कतार ` | 


न+ ची 
द १ 
पदतवै + 4 < =\* 
 #. 








# \. 
+= मम्‌ 
| # 





नः 
अ न्नर) 9 





अर १ ~ 


१ ॥ =, ३१ 
# ^ # 9 






















- संध ॥ < 
१५ ादमन्यत । पतिना 
यच \/ भातः एयक्‌ श | 
रि 1 डव पितामददर्‌ 
वि । द भाश्वभेषे तुषृद्ा १ 
॥॥ + ( नरः न चेद्दावत्तते एन ॥ 
9. ॥ सद्रपाद नरः द्धा ध 
यद्रे पणो तों यत फरलसाप्र ( 
} । -हिविततपूौ पएयिवौं दत्वा ` `, रे ॥ २8 
प चतत पयमवापीति कला अ! ` गया 
३ वित्‌ - न पिण्डं द्वा गयारिर । 
वितम्‌ ॥ ९ 1 पितरो यान्ति देवलं नात काथ्या विचारणा ॥ २५ 
| | मुण्डपृष्ठे पदं न्यस्तं महादेवेन धौमता । 
गदिरिढदि। असेन तपणा तत्र महा मवाप्रुयात्‌ ॥ २६ $ 
मातघा। गथा त यः पिण्डान्‌ यासां धेषा न्तु(क, निन्वपत्‌ 
टदेवताः।। नरकश्या दिव्यं यान्ति स्वर्गस्था मोच्तमाप्रणुः ॥ ~~ 


| पञ्चमेहनि गदालोले स्ञाल्ा वटतले ततः । 

| पिष्डान्‌ दव्यात्‌ पिद्णाञ्च सकलं तारयेत्‌ कलम्‌रय 
॥ बटञरूलं समासाद्य भाकेनोष्णोट्कौन च । 

| एकखिन्‌ मोजिते विप्रे कोटिभ॑वति भोजिता ॥२्< 
| इति खदेऽत्यवटे दष्टा च प्रपितामद्म्‌ । 

| | ग्तयाह्ञभते लोकान्‌ कुलानामुद्धरेच्छतम्‌ ॥ २० 

| एष्टव्या वदवः पुन्ना यद्येकोऽपि गयां व्रजेत्‌ । 

॥ -यजेदा ग्र्वमेधेन नोलं वा षसुत्स॒जेत्‌ ॥ ३१ 

५ | भ्रेतः कञ्चित्‌ समुद्िश्य बणिज कञ्चिद्त्रवीत्‌ । 
द्९१्‌।५ मम नान्ता गवार पिर्डनिष्वपनं कुस्‌ । 


` लमत्‌। ५ . 

तीके 4  पतारिपीः स्यां खग॑रो दातुरेव च ॥ ३२ 

मयूपवीः। | ताप प्रेतराजाय .पिर्डकम्‌ । 
4 | मददावलुजेः जतं खपिभ्बस्ततो ददौ ॥ ३३ 


ग । | | सव्व सुक्ता विशालोऽपि सणुत्तोऽभूच् पिण्डदः 
ध त | विधालायां विप्रालोऽमूदाजगुत्तोऽ्रवीदहिल ८ 
करूपवीः | कयं एत्नारयः सयग विप्रादोचवि ८; 
सिताः || गयायां पिण्डदानेन तब सन्द स | 
मि । || बिभ्रालोऽय गयाधोष पिण्डदो | 
॥ ^ | इ्टाकाभे सितं रता इष्ण व र 
दतपेम्‌ | नै यूयं तेषु तेवैकः स्तिः प्रोचे क 
॥ २६ 


[न्‌ ॥ २५ 


यच्चा्ोतितमोऽभ्यायः ' 





व्रजामः 


8 


खन्व ख्वर्गसुतमम्‌ {4 ‡ र 
सत्तरतास्ः सन ाचयं कला दिवं यय ॥ ९. 
करतकल्यो विश्षाल लुशटपिष्डोदवक्रिया' । ` 
क शच च गमौदिनिःतः ॥ ४० 
चाप्यक्रतचूड₹ ५ 
इता दादी न क्रियते धन ( 
भूमौ दत्तेन टभ्यन्तु दप्ता यान्तु परा ग तरू ६ 
{चिता पितालदश्चव तथच प्रपितामहः । 
बातो पितामद्ौ चेव तद्चैव प्रपतामो ॥ ५२ 
था मातामदञैव प्रमातामद ए च । 
तरदप्रमातामददश्चाथ तथा सातामन्दौ मम ॥ ४२ 
ग्रमातामदौ च तथा वरदप्रमातामदौति वे । १ 
अन्ये्राद्चैव पिण्डोऽयसन्तव्यसुपतिछताम्‌ ॥ ४८ ५ 
इति मौगार्डधे मदाएराण प्रूल्वखख्डे 
गयामााल्ये चतुर शौ ति- 
तमोऽध्या दः ॥८8॥ 





पच्च! ्णोतितसोऽध्यायः। 


न्नद्यो वाच । 
क मरेतभिलादौ तु वरूकास्थाखतेन च ॥ 

र दव्यादिमैभ॑नतेरावा् च पिष्टन्‌ परान्‌ ॥ १ 
अस्मल्कुल्े ता यै च गतिर्येषां न विद्यते । 
तेषामावादयिष्यामि दस॑पृष्टे (क) तिलोदक्तैः ॥ &€ 

65 ^ 
( खताये च माठवंशेच शे खतः । 
तेषामुद्धरणाय इमं पिर्डं ददास्यद्डम्‌ ॥ ३ 
मातामदङुल ये च गति्यषां न विद्यति । 
ते ©+ क 
अ इम्‌ पिर्डं ददाम्यहम्‌ ॥ & 

1 
र न्ता धे केचिद्धे च गभे प्रपोडिताः 
सुद्धरणाथोय डमं पिख्डं = 
दद्ास्यद्दम्‌ ॥ र 


बन्धुवर्गाश्च ये केचिननामगोत्रविवच्छित 





{>~ 


७. “= 







~€ 


गरूङ्पुराणस। 
द्धिभः क्िभिर्वापि तेषां पिण्डं ददाम्यहम्‌ ॥ टं 
स्तिदग्धाश्च ये केचिन्नानिदग्धासतथापर षड़शोतितमो श | | 
ॐ्च्ोर हता ये च तेषां पिर्डं ददास्यद्हस्‌ ॥ < 3 ब 


उनैरवे चान्धतामिसे कालस्ते च ये गताः । | 


येयं प्रेत | 
तषाख॒दरार्घाय गला खाता गयायां ॥ 
= इम पिणं ददास्य हस्‌ ॥ १० पासे ्रतङुण्डे च गयासुर सा त्रिधा श्राप 
9 भिरस्यपि "| गन्ना 
= 3.1सुद्ध रणशाथाय # शत । षम्सण धारिता मूल्ये सव्वरेवमयौ स क्नानप्र 
“जरखाथाय इम पिण्डं इदास्य हम्‌ ॥ १९ मेतं धे गता नृणां मिता परि । 
` -ज्वा चातनास्छानां प्रोतलोकनिवासिनाम्‌ । वाग्धवाहृयः। | एसी? 


 वेश्रासुद्धरणार्थाय इमं पिर्डं दास्य हम्‌ ॥ ९२ 





` बराशद्वरणायाय चतः प्रेतभरिला ततः॥२ | एरतस्त 


पश्यानिं गता 8 च पल्ति-कौट-खरोखपाः तस्यां शिलायां खाद्वादिकर्तारो रहं मासि 


[पालयन ` ` | गवार बं ततय एवे भ ४ 
क ९ सुण्डथृष्ठा गिरिस्तसात्‌ खन्वरेवमयो इव, रेवन्तं ए 
तलासु रखणाथायं इम पिर्ड़ दद्ास्यहम्‌ ॥ १९६ सृ. ङष््स्य पाष यता ब्रह्मसखरोमुखाः। । अग्यर्धः 
जाह "त रखस्तेषु स्वमन्ते सखेन कञ्मणा ! अरविन्दं वनं तेषु तेन पै वोपलच्चितः॥५ ॥ {वदां २ 
> ?लुष्यं दुलभ येषां तेष्यः पिण्डं दास्यम्‌ ॥ १५ | अर विन्टी गिरिर्नाम क्रो द्पादाङ्कितो ।। गरड 
ॐे बान्धवाबान्धवा वा अेऽन्यजन्सनि बान्धवाः । तस्माद्विरिः क्रोञ्चपादः पिद्टणां ब्रह्मलोक्‌।। सत्रा 
ते सव्वे ठत्तिमायान्तु पि्डदानेन सष्वदा ॥ १६ | गदाधरादयो देवा ओव्या आदौ वयदित| मुखडपृष 
@ ल्तेदित्‌ प्रेत पेण वत्तेन्ते पितरो मम । शिलाखपेण चाव्यक्तास्तस्मादेवमयौ शि नागाष्ट 
न खर्व ठसिमायान्तु पिण्डदानेन उव्वदा ॥ ९० | गयाभिरज्छादचिला गुरुलादा खिता | ब्रह्माणं 
शरे श्चे पिट्कन्ञे जाताः कुजे मातुस्तयेव च । कालान्तरेण व्यक्तश्च स्थित अआदि्गदाषरः।(| बलम 
गस्-उवशुर-बन्धनां ये चान्ये वान्धवा खताः ॥ ९८ | महासद्रादिदेवस्तु पनारिनिषगा न 
चे से क्ते लुप्रपिण्डाः एच्नदार विवच्निताः। धस्मसंर त्ष णार्थाय अधम्मादिविनष्टव। ^ [तन 
्याल्लोपगता धे च जाताग्धाः पङ्गवस्तथा ॥ ९९ | देव्यराचखनापाय मत्य व वा ख्या: 


कूर्म्मो वराद दृद्दरिर्वामनो राम जल, व 
यथा दाश्ररथौ रामः कृष्णो बुऽथ ‡ | माला. 
तथा व्यक्तोऽव्यक्तद्छपो अआआसीदादौ त | सर्व्वान्‌ 
्दिरादो पूजितोऽत दवेत्रह्ारिगि । | रोमन 
चाद्याध्येगन्धएष्याद्यरत प्ादिगैदाधरः। | कदेव 
गदाधरं खरः सा्ैमाद्य गल! ददाति ५ || रामे 


च्यपातञ्च पादयञ्च गन्धपुष्यन्च धूणकम निवा ब्रह 


= इया आमगर्भा धे ज्ञाताज्ञाताः कुले मम । 

द्रत्र अणर्डं मया दत्तमन्तव्यमुपतिषएठताम्‌ ॥ २° 

ऋन्चिणः खन्तु मे देवा ब्रह्मो णनादयस्तथा 

जया गयां खमासादय पिद्ट्णा निष्कतिः करता ॥२१ 
छागतीऽ$द्दं गयां टेव पिटकाग्य गदाधर । 

नने खासी मवस्वाद्य अ्णोऽदखणतयात्‌ ॥ र~ 








रोऽचयो वटः व । काके 
व, ति दीपं नैवेयं मादा चतपीयक। 3 
9 सरखखतौो-षम्भक- धेनुष््टा अलद्खारादिवं (चिर्डमन्नदानार्दिक 


न्द्‌ यम्यद म ^. ष्य 

1 8 मद्दाघराखे प्ूव्वखण्डं गय! तेषां तावद्धनं दिया ` | कलान्‌ 
ध नोऽध्यायः ॥ ८५९॥ एन्तादिखन्तति षा खर्गादागद्य ~ 
ध्यायः ` | | गाद/“^. ॥ ४: 


जा 


९१ 


ट 6.0 48108118 1111 ०॥€०0). [1011260 0\/ 6080011 


पिधा त्रापिसकादिवनतार 


क ८ बलभद्रकम्‌ 
जगन्नाथं चेऽैयन्ति वनि यरपोत्तमम्‌ ॥ ९९ 


ष 
स्यपि ॥ 1 | $ 
# धिह, | क्रानं प्राण्य धिय ५ 
ववादयः। एषोत्तमराज स 

। ततः॥२ । 
"श्च | वारतवोय पूलयिला क ५ 
जमो | इादधादिवयमग्बच्ं सव्वरोग; पर्य । | प 
यतः। ¦ ब्ेश्वानरं खमभ्य्छं उन्तमां दौपिमाप्रयात्‌ +~ 

भयो इव्‌ | रेवन्तं प्रूजयिलाथ अश्वान प्रोव्यनुत्तमान्‌ । 

सुखाः। । अग्य्छरं महेश्व गौरं सौमाग्यमाप्रुयात्‌ ॥ स्रं 
त॒तः ॥\ । विद्यां खरखतौ प्राच्य लच्छमो सथ्य ज्य च अियम्‌ । 
ङतो यत॥| गखड्ञ्च समभ्यद्य विन्नव्न्दात्‌ प्रमुच्यते ॥ २8 
्रहमलोक। च्ेतरपालं समभ्यच्य ग्र वन्द प्रमुच्यते । 

 यवित॥| मुरडषष्ठां समभ्यच्छ सब्धकाममवापग्रुयात्‌ ॥ २५ 
यौ शहा नागाष्टकं समभ्यच्य नागदष्टो विसुच्यते । 

खिता भ ब्रह्मां पूनयिला च ब्रह्मलोकमवाप्रयात्‌ ॥ २६ 
र्गदाधरः॥८ बलमद्रं खमभ्यच्यं बलारोग्यमवाप्रयात्‌ 1. 

 इरि। ( मद्रा पूजयिला तु सौभाग्यं परमाप्रयात्‌ ॥ २७ 
नष्टरै॥ ॥ षन्वान्‌ कामानवाप्रोति सम्पूज्य एर तमम्‌ । 
पामवत्‌। || नाराय णन्तु खमयरच्य नराणामधिपो मवेत्‌ ॥ रर 
म उलीः॥| दा नला नारसिंहं सुग्रामे विजयो भवेत्‌ ।. 
ऽथ व वराह पूजयिला तु मिराच्यमवाप्रुयात्‌ ॥ २९ 
दौ गदा वि शाप खदा विद्याधरपदं भवेत्‌ । 
दिमियतः। |. न्‌ कामानवाप्रोति सम्परज्यादिगदाधरम्‌ ॥ ३० 


जिका वि 





[1 
१९॥ ~"  उमभ्यच्य भिवलोकमवाप्रयात 
त ट्‌ पवर्‌ नमस्छद्य „+ + १ 
दाति" | साकेशवरं नरो नला 
नृर्‌ः 


रुद्रलोके महोयते ॥ ३१९ 
ला रामवत्‌ सुप्रियो भवेत्‌ \ 













न पिण्डदानेन अन्नदानेन वारिदः । ८ 
ज्रह्मलीकमवाप्रोति 0 द 
मृथिव्यां रथ्वतीर्थभ्यो यथा चर्ठा गया यर । 
तथा श्रिलादिद्छपश्च खेट प्रादिगिदाधर | ८ 
तिन्‌ दृष्टे शिला दृष्टा यतः खन्व गा 8 

` इति ओयारुडे महाणएराखे पूवव खण्डं 

गयामाद्दात्यं नाम घड़शोति- 
तमोऽध्यायः ॥ ८& ॥ 





सप्राश्चौतितसोभ्ध्यायः । 
| हरिरुवाच । 
चतुद मनून्‌ वच्छे तत्षुतां श्च सुराडिकान्‌ । 
मनुः खायग्छुवः पूल्वमगोध्रादाश्च तत्छुताः ॥ ९ 
मरोौचिरत्यङ्िरसो एखस्त्यः एलः क्र तुः । 
वश्ष्ठश्च मद्ातेजा ऋषयः सप्र कौस्िताः ॥ २ 
जयाख्याश्चामिताख्याख शुक्रा यामास्तथेव च । 
गणा इाद्शकाश्वेति चारः सोमपायिनः ॥.३ 
विश्वसुग्वामरेवेनद्रो वाष्वालिस्त दरि धूत । 
ख नो (3 स र 
तः विष्छ॒ना इेत्यशक्रे ण ख॒मद्धात्मना ॥ 
युः खारोचिषश्वाय तत्युच्चा मण्डले वर: 
विनतख्चव (क) कर्णान्तो विद्युतो 
व (क) कर्णान्तो ग रविः, 
छ डर खव गडावलपराक्रमः ॥ १ 


च्त्स्तया प्राण त्ष 
दत्तोलिश्ास्वरौवांश 


` (क व ता द प्रोक्तास्तथा वाचावा अ 1 
^ क) चेतः विस्युरुषद्ैषतति = 
(ख) निर इत्यच नि चलः 

| अन्वरोवानिव्यत् ्वनोर्‌ इति 

गवा चोपेत्ितम्‌ । 


भो निञ्वरस्तथा । ` 


दम्भोलिः ` 







ढः 


इन्द्रो विपश्चिद्धेवानां तददिएुः परक्रत्सरः । 
जघान दस्तिरूपेण मगवान्‌ मधुसूदनः ॥ ८ 
ओत्तमस्य मनोः एतना आजश्च पर शस्तथा ! 
विनोतख खकेतुख्च सुमित्रः सुवलः शदिः ॥ ° 
देवो इवाव्रधो द्र मरोत्ादाजितस्तथा ! 
रयोजा अदैवाद्धशखच एरण्शानघो सुनिः। 


खतपाः शङ्कुरित्येते ऋषयः खप्त वौर्तिताः ॥ १० 


व शएवत्ति-सुधामानः शिवाः खत्याः प्रतदैनाः। 


चञ्च रिवगरणाः प्रोक्ताः खुव्वं दाद एकास्तु ते ॥ ९१ 
इन्द्रः खुशान्तिस्तच्छतुः प्रलस्नो नास ₹दानवः। 
` मत्यखपो खरि विष्णुस्तं जघान च दानवम्‌ ॥ १२ 


तामखस्य मनोः पत्रा जानुजङ्खोऽथ निसेयः । 
नरः ख्यातिर्जयजश्चैव प्रियश्धत्यो विविक्षिपः । 


-इदेषुधिः प्रसलाच्चः कतवः करतस्तथा ॥ १२ 
ज्योतिर्धामा पयः काव्यशत्रश्डेतामिद्ेम का ॥(क)९8 
सुनयः कौ्तिताः सप्र सुरागाः (ख) खधियस्तथा 
रयो दखेवतानाञ्च चलारः खप्ठ दिंश्नाः (ग) ॥ ९१५ 
रासा इन्द्रः श्ए्विस्तष्य शत्रुभोमरथाः च्छताः । 
रिणा क्र्रपेण उतो भौमरथोऽसुरः ॥ १ 


ङवतस्य मनोः एतना महाप्राणश्च खाधकः । 
वलवन्शुनिरमिलः प्रत्यङ्गः परा शुचिः ॥ ९९ 
. इडटनव्रतः कैतुश्छड़ डषघ यस्तस्य वण्यते । 
वेदसो (ख) वद्बाह्छश्च ऊ ैवाद्धस्तथव च । 


हिरण्यरोमा पच्जन्य खत्यनेतः खुधास च ॥ ९८ ्‌ 


भूतयजखश्चव तथा इव सुमेधसः । 


वैकण्टाश्राखताञ्चव 


रातेः चतुर्दैग खुरा 
न्तः शत्रुतो द 


विभुरन्द्र प्रतापवान्‌ ॥ 


चाद्य मनोः यता जर पुर क ° ॥ 


चा च्रुषस्य मनोः एच्रा जर व 
तद्ध {मा छद्टकाव्य्चतः च्छता 


सप्रसंख्यालुपपत्तिः न्योति- 
मीवरा इति पाटो विष्णु 


८ क्र) ज्यो 
काविलेताडगरे पाट ऋषोणां स 


दमा टु, काव्यश्च सवन 


त 
पु शाणादिखम्म [न्तरलंवादी प्राठ 


(ग) प्रचचंशरका दति षास 


गरुड एुराणम्‌ । 


¦ अष्टकस्य गणाः पञ्च तथा प्रोक्ता 


जीतमश्च सरदाजो विश्वाभितरोऽथ सप्रमः। | 


क १ च कक हो = कत क 


चलारो देवतागखा* ॥ १९ 


= गणस्तु दंवानाम 
त्यो दंसद्पेण विष्णुना ॥ २० त 


) ुरूया दति पुराण । 


। 0.0 42108111\/86| 11211 01661010. 01411260 0 € वा 


| अतद्युन्लस्तपस्तौ च स 

| अनिष्णुरतिरातर् सुदुग्श # 
खवि्मालुत्तम सौ ४. 

| ति कयोमान्‌ सुधामा दिर  (निषातिि 

| अति्रमौ सदिष्णुश्च मधसरौकऋषय सृता | ज्योतिषा 
अष्याः प्रस्ता भाव्याञ्च ज्ेखाश्च ( आरा मरं 


॥ ।अषिष्यन्ति 


इन्द्रो मनोजवः एतुमैदहा शानो महामु । तेषामिन्द्र 
। = प 
| अश्द पेण स तो हरिणा लोकधारिणा, व 
सैएक्नस 

सनोवेवखतस्यैते एना विष्णुपरायणाः 





लिवशिो भगवान्‌ जमद मिश्च कश्यपः। 


एकाद तथा र्द्रा वसवाोऽद्ट। प्रकोत्तिताः। 
हावश्िनौ विनिर्दिष्टौ विश्वेदेवास्तथा दष ; 
दष्एवाङिरसो देवा नव देवगणानि च॥ र< विभस 
तेजसौ नाम वे एक्रो डिरण्यात्ता रिएठः श रथ 
हती वरा दस्पेण हिरण्या क॥ऽय विणुत। ¶ म 
वच्छे मनोविषयस्य खा वर्या ख्यस्य व दुत कस्तं 
विरलाश्ान्वरौवां ख (ख) निर्म्मो दः स्वर `, 
य॒टिष्टश्चगरिष्टख वाच गतिरेव च॥ | सुद 


ज्ेतरवर्णो ` 






अऋश्वत्यामा कृषो व्याखों गालवा क वातु 
= व्यृङ्गस्तथा राम ऋषयः रुष कं तवान्‌ 
ख्याच्ापि तथा खर" पतरबाह 

सतपा अ्खताभाश् मु 


जञेकी विंशकः खत प्रसरो सु 


| 


प्रिरोचनखतस्तषा बलिरिन्द्र पदत्रयम्‌ । । धन ण॒ 
५।र 


दच्वेमां याचमानाय विष्णव अवाण्ति ॥ * {राश 
ऋडमिन्द्रपदं दिला ततः ७० 4 
वासदचखावरीर्िवमस्य खता 


छतिकेतदौँपिकेतु 
( क ) ष्टविश्रानू खतहुरिति ह | 
ति कचित्‌ 













्‌ अटा 
| यराः ॥ २५ 
र | ऋषोको ददतो युः ॥ ` 
1९ ॥ १ 8 ञव रवली वसुरेव = 


भाश्च 
वृकारष ॥ वा एकैका 
भविष्यन्ति तदा द क र (ख) । 


दिवोकगा $ 
॥ तपरामिन्द्री म्‌ 
५ (५ क्ालकात्तस्तच्न्त! पद्मनाभकः ॥ द 
स ९ य दषस मनोः 
वशा _ - नौला भूरिमरे्यञच वौग्धवान्‌ ॥ २^ 
9 ः | 
रेव २।९।अतानौको निरमित्रो दरषसेनी जयद्रथ" । 
रेयन्तः सव्यश्च शन्तिरिन्द्र प्रतापवान्‌ ॥8० 
'अयोसूरसिरहैविषमां्च सुकृतिश्चाव्ययस्तय । 
नामामोऽप्रतिमौजाच सौरभ ऋषयस्तथा ॥ 8. 
शाख्याः एतसंख्यास्तु देवतानां गणस्तथा । 
सिताः। त्तषामिन््रथ मविता भान्तिनीम महावलः (ग) । 
'एकाखवः { लिः श्लुस्तं दरि ख गदया घातयिष्यति ॥ ४२ 
गौत्तिताः। (व ते एच्नान्‌ वच्छाम्येकाद प्रस्य तु 1 
सथा द्१ए। 8व्वत्रगः सु म्मा च दिवानोकः एुरुग सः ॥ ४२ 
नि च॥ २९ हेत्वो ददेषश्च आद्रंकः एत्नकस्तथा 1 
रिष हविं दविष्यञ् वएसान्‌ विष्णुवारुणिः ॥ ४९ 
, विषुता। श्ल ऋषयः सप्र कौरसिताः। 
ङ्गमाः कामगमा निम्मांणरुचयस्तथा ॥ ६५ 
कसिं पकस्तेष  गणेन्द्रशच परै तषः। 
व च ॥३\ रतस्य ओदधपौ घातयिष्यति ॥ ४& 
लेपित | सतु ₹चएत्नस्य दाद शस्यात्जान्‌ शश । 
षतवान्‌ 
सुराः। , न्‌ 1नल्रद्‌ वश्च भित्रविन्द्श वौय्थवान्‌ । 
य १तवादः सुवर्चाश्च द्‌ चपच्रमनोः 
[कः चतः। ¢ खो सुतपा गन्‌; सुताः ॥ 8८ 
वष्य्ति। र ९ ~ ध तपोमूत्तिस्तपोरतिः । 
५ ४ * सप्रमश्च - 
प्रदतयम्‌ । च १ णः सुतपसो तपोषनः ॥ 8९ 
तापति ॥४।र स इरितारो | 
¶॥- ~ णाः सेदः 
| ` ` छ् च मरल्यक द णको गणशः ॥ 
न (१)। क) मेधाषटतिरिति 
रामय. ` शद पाठ! ! यसव्याविि च 
त. मि ४. - 
प ‡ 


॥ 


# 






















। 
१ 


 . =+ 





स. 

ऊ-* न्क पि 

ण वनि 4 ` वव करः 

~ ७ =-= ५ ददर न 


ऋ क 


`तं नोहि माद पिस्तोर ग्रोष्टलिं स) 


स्तारकी नाम तद्विणः ॥ 


ऋतधामा श तलन्द्र द्यति शङ्खर ॥ ५९ 
दसस भा एच्नान्‌ निनोध मे ॥ ५ 
तयोदभस्य र _ तपोधन्षरती तिः! 
चित्रलेनो वित नयो धञ्षपो ढः ॥ ५३ 
ङ्धपो (क) निसत्छुक । ~ 
निरो दस्तच्लदभीं च ऋषयः खतपास्न । ध 

` राः सुवामम्ीरस्तयामराः । 
सश ष ~ त वै गणाः ॥ ५९ 
लयस्िंदिभेदास्ते दिवाना तए =. ॑ 
इन्द्रो दिवस्छतिः घ्लुष्टट्रमो नाम दान 
मायूरेण च सपे घातयिष्यति साधवः ॥ ५६ 
चतु्दैषस्य मौत्यस्य ण एत्नान्‌ मनोम 
उसममोरो ष्टश्च तरस्वौ ग्रहं एव च ॥ १ 
अभिमानो प्रवीरश्च जिष्णुः संक्रन्दनस्तथा । 
तजस्वो दुलभव्वैव भौत्यस्येते मनीः खता: ॥ ५ 
असनोधरश्चास्निवाद्धश्च मागधश्च तथा शूएचिः । 
अजितो सुक्तशक्रौ च षयः सप्त कौत्तिताः ॥ ५< 
चात्चुषाः कस्निष्ठाश्च (ख) पविता भ्नाजिनस्तथा 
वचोतद्धा ₹ेवगणाः पच्च प्रोक्तास्तु सपठकाः ॥ & ° 
शएवचिरिन्द्र मादेव्यो रि एरैन्ता हरिः स्वयम्‌ 
एको देवशतुा तु व्याखस्णेण विष्णुना ॥ &१ 
क्रतस्ततः एराणानि बिव्याश्वाष्टारग्रेव तु । 
अङ्गानि चतुरो वेदा मौमांखा न्यायविस्तरः ॥ ९२ 
एणं धस्ममास्तञ्च आयुन्वेदायै शास्त्रकम्‌ । 
अद इच गान्धन्वो विद्या ष्टादशेव ताः ॥ ६३ 


इति रोगास मारा पूख्वरर्डे 
भन्वन्तरनियौये साशोति- 
तप्मोऽध्यायः ॥ ८ ॥ 





अष्टाशोतितमोऽध्याय त 
सूत उवाच | 





< © 


माकेण्डेय उवाच । 
ऋचिः प्रजापतिः पूरन्वं निश्नमो निरदङ्कतिः। 
अत्रस्तो मितश्रायौ च चचार एथिवोभिमाम्‌ ॥ २ 
अननगिमनिकेतं तञेकादहारमना खमम्‌ 1 
विसक्तसङ्ग तं हृष्टा प्रोचुः खपितरो मुनिम्‌ ॥ इ ` 
` पितर अचुः। 
त्त्र कस्मात्‌ लया पुर्यो न कृतो दारसंग्रहः, 
स्वगा पवर्ग हेतुलादन्धस्तेनानि स विना ॥ ४ 
"टौ समस्तदेवानां पिद्टणाञ्च तथा णम्‌ । 
ऋभ्रोणामथिनाञ्चेव कुव्वन्‌ लोकानवाप्नुयात्‌ ॥ १५ 
स्वगो चारतो देवान्‌ सधो चार णतः पिद्टन्‌ । 
विभजत्यन्नदानेन सताव्यानतिथौनपि ॥ & 
खल्ल खेवादणादन्धमिममसरदणादपि 
अवाप्रीऽसि मतुष्यषे स्धतेभ्यञ्च दिने दिने ॥ ॐ 
उलुत्माव्य सुतान्‌ देवानखन्तभ्यं पिष्टंस्तथा । 
अकता च कथं मोर्डंय खगतिं गन्तुमिच्छसि ॥ द 
कतोऽए्वी कक पुच्च अन्याथेन मवेत्‌ तव । 
तस्य नरक त्यक्वा क्ते श एवान्यजव्मनि ॥ € 
सचिस्वाच। 
परिग्र होऽतिदुःखाय पापायाधोगतेस्तथा ॥ 
भवव्यतो मया परूल्वं न कृतो दारसंग्रहः ॥ ९० 
अत्मनः संशयोपायः क्रियते तणमन् णात्‌ ॥ (क) 
सयुक्ति तुम मवव्यसावपि परिग्रहात्‌ ॥ ११ 
ग्र्ताद्यतेऽनुदिवसं य आत्मा निष्यरिग्रः । 
` अमलपङ्गदिग्धोऽपि विद्यासमो मिर्वर दि तत्‌ ॥ ९२ 
रनेकभवसखम्भूत-क पङ्गो छ = 
` लला खदादनातोधैः प्रत्ताल्यो नियतेन्द्रियः ॥ १२ 
पितर जचुः।  _ ` 
, अत्तं प्रक्षालनं कन्तैमालनीऽपि बु ९ 
किन्त नी पायमागऽच यतस्त पुत्र वत्तं सं ॥ 
यञ्चवज्रेसतपोदानर श्म नुदत ९५ 
गलामिखन्धिरदितैः पूव्वकन्भ एमा" । । 
एवं न बन्धो मवति कुन्वतः ग ॥ ९३ 
< न च बनाय तत्‌ क ~ त उन्नदति न च बन्धाय तत्‌ न्छमवल्यना 
रा 









ज ५ 4 [9 


८ | (ल्म जमाफमाषव्त मत तमान्नना, एत्न 0 कवनषनण----- 


र्ङ्एरांणम्‌। 








यः वति डलियकतया 










पूल्वक क्रतं भोगैः सोयत 

खखदुःखालमकेर्वत ए्यापुर्णाला = । (न्यामिला 

एव प्रत्ताल्यते प्राज्ञेराला वन्धाच्च : चन्यामल्म 

पच्च स्वविवेकीन पापपञ्धेन ददत ।९[चित्तामः 
रुचिसवाच | | व करोमि 

अविद्या पच्यते वेदे कस्ममागीः पितामह (निं मवेर्का 

तत्‌ कथं क्षणो मारी भवन्तो योजयति इति चिन्तः 





पितर अचः। " तपसाराघ 
अविद्या सत्यमेवैतत्‌ कर रीतत्मषरा उ {7 ध 
विन्तु वि न (क \ स्थिरता 
नतु ।तद्या परिव्याप्तं हेतुः कर्ष न ॥ 
विडहिताकरणात्‌ पुंभिरसद्धिः त्रियते तु 
संयमो सुत्तायै सोऽन्ते प्रतय॒ताधोगतिपर॥ 
प्रक्षालयाभमोति भवान्‌ यरितब्डन्यते वर्‌। 



















अलुष्ठानाग्युपाथेन बन्धयोग्यापि नो हि श ल्ञापति 
तस्मादद्प कुसष्व लं विधिवद्धारसंग्रहम्‌। स 
मा जन््र विफलं तेऽस्तु असम्भापयान्यलीर्िङ्गल 

रुचिस्वाच। ॥ 


पितर ऊचुः ॥ | 

स्माकं पतनं वद मवतश्चाप्यधोगतिः । 
नूनं भावि भवित्रौ च नाभिनन्दसि नी वष" 
इद्यच्घा पितरस्तस्य पश्तो सुनिरु्तम छः 
बभूवुः खद्दसाटश्या दौपा वात्ता , | 
सुनिः त्रौषटुकयै प्राह 1+ 1 न ॥. 
स्चिदठतततान्तमखिलं पि मसे 
दूति ग्री गार्ड मद्ाएराे प~ ` ईहवरपि' 





, ॥ द्द॥ स्येऽदहं 
्ोतितमोभयायः ॥ ८ पग 
अष्टा ~~~ दमेन 
एकोननवतितमीऽध्य ` 
सत खवा । 


पृष्टः क्रीष्टुकिनोवाच 


. "४ 0. 
१ "४, 
रु 6 | # रि ॥ 
एन ६.५ ५ कद 
५ क~ = ॥ त्‌ १. न ~ १ 
®  ॥ क च 
यः {१५८ 
& मा करण्ड 4 क {1 ~ 
* ॐ १ न ~ #+ १ नः ह 
क्न € ०1, हि ४ ; 
अश्रसुदिलमान य ह ॐ 
# = चि 
॥ ११ धि 
# ॥ 
8 
त ॥ ^ 
















{चिन्तामवाप मदतौम १ 
कथं मे दारख ग्र । 

कारकम्‌ ॥ २ 

तिर्जाता मडाल्नः। 

तपस यनं ब्रह्माणं कमलो ह्वम्‌ ॥ 

१ 4 पसाराधयाम्यन ब्रह _ - ९ 

 क्ततो वर्षशतं दिव्य तपस्तप मदा । 

1 स्थि तयिरः कालं वनेष नियमस्थितः ॥ ५ 


क प ख तदा परं नियममास्थितः ॥ € 


षे 


यते १, त. सं द्भयामाख ब्रह्मा लोकपितामहः । 

गतिप्रद चाय प्रसन्रीऽखलीलयच्यतामभिवाञ्छितस्‌ ॥ < 

त्यते वर्‌। ॥. तोऽसौ प्रणिपत्याद ब्रह्मां जगतो गतिम्‌ | 

 द्र। \ पदा वचनात्‌ तैन यत्‌ कत्तूमभिवाञ्छितम्‌ ॥ ८ 

॥॥ ब्रह्मोवाच । 

न दिगाप्रजापतिस्तं मविता खष्टव्या भवता प्रजाः 1 

प्रजाः सुतान्‌ विप्र समुत्पाद्य क्रियास्तथा ॥ < 
गधिङ्गला हताधिकारस्त्वं ततः सिसवा स्यसि । 

क्ष लं यथोत पिढभिः कुर्‌ दारपरिग्रहम्‌ ॥ ९० 









गतिः। । माकेण्डेय उवाच । . 
सि नी कलय पिनचनं शला बह्मणोऽव्यक्तजन्सन्‌ः । 
निरत्तम। ॥ ` विवक्तं एलिने चकार पिढतपैणम्‌ ॥ १९ ` 
हता इव ॥' [1 पिन्‌ विम स्तवेरेभिरथाहतः । 
„ मात काग्रः प्रयतो ूला भक्तिनम्नरःलसकन्धरः ॥ १३ 
लच्चणम्‌। | मस्येऽं पिद ९ रा । 
रपि दि तमव  वरन्यभिरेवताः 
(मदोः ह त्यन्ते थे यकष खधोत्तर 
` । == पिन्‌ सख धे तरनत ग १७ 
मेया पुक्तिसक्तिमभोप्पमि | ॐ 
सिद्धाः २/५ 


दन्ते विये ण्ट 


चवा त = भुवि धे खदा । 


¦ ५ 
वाच्कितामौष्टलाभाय प्राजापत्यप्रद्ायिन : ॥ ९ 
्‌ >= -पन्सोऽरण्यवाखिमिः ॥ 

। पिष्टन्‌ धे वं तष्य (1 

र: खाच यंतादाङेस्तपोनि्ँतकल्मण: ॥ २ 
वन्यः 11 ५ = स 
नमस्येऽ्दं पिष्टन्‌ विप्र॑न्िक ष 
य संयताकभिर्जित्य सन्तप्यन्ते खमा (८ 4 
नसस्येऽ्ं पिष्टन्‌ यद्धे राजन्यास्त वयन्ति खन 


कव्यरशत्रर्विधिवक्लीकदय फलप्रदाम्‌ ॥ ० 
नमस्येऽहं पिद्धन्‌ वेन्यैरच्यन्ते सुवि ये खदा 1 
सखकास्पभिरते नियं एष्पघूपान्बव (रिभिः॥ यड 
नमस्येऽं पिन्‌ राद्ध शूद्रेरपि च भक्तितः॥ 
खन्त्वन्ते जगत्यत्र नान्ना खाताः सुकालिनः ॥ = 
नमस्येऽहं पिद्टन्‌ खाद्धे पाताले ये माखुर ! 
सन्तर्प्यन्ते खधाद्दारास्त्यक्तदग् मदेः खडा ॥ २५ 
नमस्येऽद्दं पिन्‌ खाद्धेरच्छंन्ते धे रखातस्े। 
सोगैरशर षेध दन्द रः कमानेमोष्छुभिः 1 28 
नमस्येऽद्ं पिन्‌ खाद्धैः सर्पः खन्तर्पितान्‌ खदा 8 
ततैव विधिवन्बन्-मोगसस्पत्समन्विसै; ॥ २. 

पिष्डन्‌ नमस्ये मिवख्न्ति सान्ताङ्‌- 

ये देवलोकेऽथ मरहौतन्ञे वा । 

तथान्तरौ चे च सुरारि पूज्या- 

सतेमे प्तोच्छन्तु मयोपनौतम्‌ ॥ २. 

पिन्‌ नमन्ये परमागुशरता 

ये वै विमाने निवसन्त्य तः 1 

यजन्ति यानस्तमेमनोभि- 

द 
व क परिसक्ति्ेतून्‌ ॥ २९ 


पिद्टन्‌ नमस्ये दिवि ये च स्ून्तः 
स्वधाभुजः कास्य फलाभिसन्धौ । 
प्रदानशक्ताः सकलेण्ठितानां भ 


विसुक्तिं 





रूङ़एराणम्‌ । 


सोमस्य ये रश्सिष॒ यऽकीविम्बे 
` शक्ते विमाने च सदा वसन्ति 
 च्ष्यत्तु तेऽसिन्‌ पितरोऽन्ततोञ्ै- 
गन्धादिना पुष्टिमितो व्रजन्तु ॥ ३२ 
येषां तेऽगनौ हविषा च ठश्षि- 
ख्‌ सुच््रते विप्रश्योरसस्थाः 
` ॐ पिण्डदानेन सुट प्रयान्ति 
कष्यन्तु तेऽसिन्‌ पितरोऽन्नतो्ैः ॥ ३३ 
ॐ खद्धमासेन सुरेरमीदधः 
ष्ण सिल रिंव्यमनो हरै । 
-ऊाज्तेन शाकेन मरर्षिव्येः 
खम्प्रोणितास्ते सुदमनत्र यान्तु ॥ २४ 
ऋव्यान्यशेषाणि च यान्यमौष्टा- 
-न्यतोव येषामनरा्िंतानास्‌ । 
तेषाञ्च सान्निध्यमिदहास्त्‌ एष्प- ` 
-गन्धास्बुभोच्येषु मया कतेषु ॥ ३५ 
डते दिते घे प्रतिर्ह्वतेऽचां 
आ सान्तपूज्या सुवि येऽष्टकास। 
शे उत्स रान्तस्य इथे च पूज्याः 
प्रयात्तुतेसे पितरोऽत्र ठिस्‌ ॥ ३६ 
यज्या दिजानां कुसुदन्टुभाखो ` 
शे ्न््ियाणां ज्वल नाकैवणाः । 
तथा विशं ये कनकावदाता 
-नोलोनिभाः गूद्जनस्य यै च ॥ २० 
-तेऽसिन्‌ समस्ता मन एष्मगच्ध- 
शूपाम्बुमोज्यादिनिवेदनेन ५ 
तथाजििद्दोमेन च यान्तु ट 
खदा वचि्टभ्यः प्रणतोऽस्मि तेभ्यः ॥ ३८ 
शच दवपू््वाणयमिदपिहेतो- 
दश्नन्ति कव्यानि शुमादतानि। 
ढा चै तिद्ध भवन्ति 
(दयन्त तेऽसिन्‌ प्रणतोऽसि तेभ्यः ॥ २ 
 .दच्ासि भरूतान्यस॒रांस्तथो ग्रान्‌ 
निर्न ्रयन्तस्त्रिवं प्रजानाम्‌ ' 
च्रादयाः खराणणाममर 







अन्िषवात्ता विष्‌ भच्यपाः सोर | प 
व्रजन्तु ठं खादेऽसिन्‌ पितर क: 
अमिष्वात्ताः पिठगणाः प्राचो (4 


तथा वर्षः पान्तु यास्यां त # स तवस शु 
मरतोचौमाज्यपास्तददुदौचौमपि सोमपा) भमस्याम 
रच -अत-पिध्राचेभ्य्तथेवासुरोपत, प 
व पितरो रकां कुच्वन्तु ममं गिक क्मलौषोम 
विश्डो विश्ठभुगाराध्यो धर्मं धनयः च तेज 


तिद श्चूतिङङ्ूतिः पि्पां ध गणा गत्‌ 
क्रल्याणः कल्यदः कल्यतरः कल्यतराय् ~ 
कल्य ताहेतुरनघः षडमि ते गणाः खृता। 
वरो वरेण्यो वरदस्तुष्टिदः पष्िदिसतथा || , 
ड व स्तुत] 
विष्वपाता तथा धाता सप्ते च गणाः ८ 
महान्‌ महाता महितो मदिमावान्‌ महाः र 
गणाः पञ्च तये वेते पिद्धणां पापनाप्ना। [षि 
सुखदो धनदश्चान्यो धस्चदोऽन्यश गति प¶पिपल्य 
पिद्धणां कथ्यति चेव तथा गणचतुष्टयम्‌॥¶मस्तभ्यं 
ति >) व्याप्र्मा खलं जात 18 व 
एकि शत्‌ पिटगणा य तः परसन 
ते ऽत्र टप्ास्तषथन्तु दिशन्तु च सदा र तौ 
माकैख्येय उवाच। | 
क क्विति | जानां 
एवन्तु स्तुवतस्तस्य तजसा ग [६ ् ५ 
प्रादुवेश्यूव खसा गगनव्याषिकार , ॥ ` 


तद्द्र सुमत्‌ तजः ख त्र सट 






















जालुभ्चामवनौं गत्वा सचिः सतोमिद ल्यच पु 
सचिसवाच 1 53 
भ्चितानाममततानं पिपा मि रो 
नमस्यामि सदा तेषा ध्यानिन ट प्‌ः 
इन्दरारौनाञ्च नेतारो दच्च. मारीची 18 
सपतपीणां तथान्येषां तान्‌ गोर 1 परजा 
$ सन्वान्‌ | (वेणा 
ध वाख्वरन्मीनं | | < {१ तुट्‌ 






^ "१. १ ^1 
10; ~ 410. .^ 
= क ५१ ध ड ष 1 । 
+ न । ¢ 


४ ४ १ ॥ . £ 
न + 40 ५ ` © 
॥ 3 १९ - | „= 
भ ' न ~. न्क 
= जदि , वि = 
2 क) ए ~~ श्र 
ॐ ~ 1 8 ?। (९ 4 + 
क 8, 


धिः (> ` | 
क क ^ $| 4 
1: 4 [श 4; 4 र + # ~ 


। (स 
१ ७१ 


 (6.0- 401५५8८ 1 । ०॥७५1०. 00२७५ 0/ ९6819011 2 


+ दः 


> ध 
“~ 195 


8 








स्यामि कताच्ञलिः || ५. | 


+ च्य सदा ध 
र था लोकेष सघ ! 


भप पयोग ¶्व र“ 
पाक „ ग सेग्य , सप्तभ्यस्तथा ठ र ध 
षतु ६ ५/ वे नमस्यामि ब्रह्मे यीगचच्ञघ ॥ ५ ह 
| ९ प्यम्‌ | 
तरः भ सीमाधारान्‌ पिढगणान्‌ ठ ५ 
मपाः, नमस्यामि तथा सोमं पितरं जगताम ध ं 
प्रते | | पांसयेवान्यान्‌ नमस्यामि पिष्टनदम्‌ 
मिध, लष्ठीममयं विश्वं यत एतदशेषतः {८ & ° 

॥ चैते ‡ । 
यः रधी च तेजसि यै चेत सोमस्ख्यां गिख्ूतय 
जगतखद्पिणयचैव तथा ब्रह्मखसपिणः ॥ ६१ 


गणान ˆ लस्य । 
 ््योऽखिकेषयो योगिभ्यः पिढभ्यो यतमानसः । 





भृ 


यीगमरत्तिधर 







| ॥ मो नमी नमस्ते भे प्रसौटन्तु खधाभुजः ॥ &~ 

प मार्कण्डेय उवाच । 

ए स्तुतासतस्तेन तेजसो सनितः । 
नवक्रससते ते पितरो भासयन्तो दिशो द्र ॥६२ 

¶ेदितञ यत्‌ तेन एुष्पगग्धालुकलेपनम्‌ । 


मूतिद्‌। णिपत्य सुचिभेत्या एनरेव कताच््लिः । 
द '¶मस्तुभ्यं नमस्तुभ्यमित्या पृथगाहतः ॥ ९१ 
ल जतः प्रसन्नाः पितरस्तमपरचरमुनिसत्तमम्‌ । 

दा रए ह वणौव्वेति स तानुवाचानतकन्धरः ॥ ६६ 


| = 1 स्चिरुवाच। 
19; , सग॑कत्तलमादिषटं ब्रह्मणा मम । 
कः॥५ ह पत्रौमभौप्वामि धन्यां दिव्यां प्रलावतौम्‌॥& ७ 
सित ब पितर ऊचुः । 
मिद = ते भवल्तिमनोरमा 1 

हाञ्च एत्न मविताम मनुरत्तमः 
तिञसा१िन्तराधिपो ५ | 


ववद सोच इति स्वातिं प्रयास्यति 


| श्यापि त जगन्थ | 
यीरथ } ` वदवः एुच्रा मदाय । ३९ 


(ियन्ति महातान पराक्रमाः । 

(@ । लाप परथिवौपरिपालकाः ॥ .5. 
| ¶ # 

सीसर | पाधिकार प्रजाः इद्वा चतुविविधाः। 





नवतितमोऽध्यायः । 


4 ति ठ्पर चं स्त र्त्‌ म ॥ 


षय „ ___. स्यितः) ॐ 
पठिष्यति जा द कते । 
स्मोत्या सन्निधाने प 
1 श्रयम्‌ ॥ ०५ 
्रस्ाभिरक्तय चा = भवत्‌ । 
यदप्यसी लियं चाह्धं यद्यप्युप च स 
न वा करतमन्यथा ॥ `<& 

न्यायोपान्तवित्तन यद्‌ 
ग्रघादारदसपदते रपदार स्तया ऋत: । ध 

च ~ | भ - ` 
अकालेऽप्यथवा रगे विधिद्धौनमयापि वा । 

६ 
अखद्धया वा एर्पैरदग्य माथिल्य यत्‌ कतर्‌ । ८ 
अखाकं ठप्ते म्रादं तथाप्येतदुदौ रणात्‌ ॥ `< 
यत्रैतत्‌ पच्यते खाद्धे स्तो तमखल्छु लाव म्‌ ॥ 
ग्रसाकः जायते टपिस्तत हाद्‌श्वाधिकौ ॥ `< 
हेमन्ते दादण्ाब्द्‌ानि ठपरिमेतत्‌ प्रयच्छति । 
शिशिरे दिगुणानब्दानि टि स्तोत्रमिदं शुभम्‌ ॥ =< 
वसन्ते षोड समाख्टप्तये खादक स्मि । 
ग्रमे च पोड़शवैतत्‌ पठितं ठकारकम्‌ ॥ टर 
विकलेऽपि कृते खा्धे स्तोत्रेणानेन साधिते । 
वर्षा ठप्निरस्माकमन्तया जायते सचे ॥ ८ 
शरत्कासेऽपि पठितं खाद्काक्ते प्रयच्छति 1 
क पिं 

अस्माकमेतत्‌ एुसष स्व पञ्चरशाब्दिकोम्‌ 1 दद्‌ 
यसिन्‌ रीदे च लिखितभेतत्‌ तिति नित्यदा । 
उन्तिधानं कृते खाद्धे तत्रास्मावं भविष्यति ॥ ट 
स लया चाच विप्राणां सुच्तां यरः } ` 
खावणोयं | 

य महाभाग अस्माक एष्टिकारकम्‌ 1 व्ण 


इति चोगारुडे महा णएुराणे पूर्वखण्डे पिट- 
स्तोत्रे सचिस्तोल॑ ना मेकोननवति- 
तमोऽध्यायः ॥ ८९ |] 


कक 



















< 8 


ज्ञाता वरूणणुन्रेण पुष्करेण महात्मन? ॥ २ ` 
हां खडाण मया दत्तां मायाः वरवर्शिनोम्‌ । 
खनुमेडामतिस्तस्यां ससुत्पत्यति ते सतः ॥ ४ 
माकेर्डेय उवाच । | 
तथेति तेन खाप्युक्ता तस्मात्‌ तोयादपुष्पतौम्‌ । 
डडधार ततः कन्यां मानिनौ नाम नामतः ॥ पू 
व्याच एुलिने तसिन्‌ स सुनिसुनिसन्तम । 
ऊ ग्रा पाणिं विधिवत्‌ समानोय महासुनिः ॥& 
तस्यां तस्य सुतो जज्ञे महावीर्यो महाद्युतिः । 
सच रौच्य दति ख्यातो यो मया पूच्वमौरितः ॥ ॐ 
. इति खोगारूङ़ महाएराखे प्व खण्डे पिद- 
स्तोत्रं नाम नवतितसोऽध्यायः ॥९०॥ 





एकनवतितमोऽध्यायः । 
टि रुवाच । 
खायस्युवाद्या मनवो रिं ध्यायन्त कस्ममगाः। 
व्रताचाराचनाध्यान-स्तुतिजप्यपरावणाः ॥ ९ 
दन्द्रिय-मनो-बुदि-प्राणादङ्गारवच्नितम्‌ । 
ज्नाकाश्न विद्दौनं वै तेजा परिवच्नितम्‌ ॥ २ 
दकेन विद्दौनं बे तद्धस्षपरिवच्नितम्‌ । 
छथिवौरदितच्चेव ख््वभूतविवच्नितम्‌ ॥ इ 
| इ्ूताध्यच्चं तथा लद्धं नियन्तारं प्रसु विसुम्‌ । 
चतन्यखपतार्पं खन्वाध्यत्च निरव्ञनम्‌ ॥ 9 
श्ुक्ताखङ्ख मेश्णनं सव्वदेवम्रपूजितम्‌ । 
न्ैजोखपमसत्वच्च तमसा परिवच्चितम्‌ ॥ ५ 
ब्द्धितं रजसा नित्यं व्यतिरिक्तं गुण स्विभिः। 
दयञ्वपविदौनं वै कन्चैलादिविवव्जितम्‌ ॥ & 
वाखनारदितं शुखं सव्वदोषविवच्जितम्‌ । 
श्चिपाखावव्नितं तदच्छोकमोविवच्जितम्‌ ॥ `~ 
छरामरणद्दोनं वे कूटस्य मोद्वच्वितम्‌ । 
रत्य त्तिरद्धितञ्चैव प्रलयेन विवच्जितम्‌ ॥ ` | 
(खल्या च रितं सत्यं निष्कलं ध ४ 
ज्ञाग्रवखप्रखषपयरादिवच्नित घ + नामर्वंव्जितम्‌ ॥ 
तभ्य लागरदादोनां ्ान्तकणं उरेष्वर्‌ । ,, 
` -जनाग्रदारिस्थितं नियं क कारकारपवच्जितम्‌ 
= 










गरुङ्एराणम्‌। 


६. 6.0. «4811081011\/820 6 ॥ 0॥€५0. 0101260 0\/ 6810011 > 


तथा मूत्त सतर ¦ 
चानदक्‌ सोतविन्ानं प रमान् #॥ 
विश्वेन रहितं तइत्‌ तेजेन सि सप । 
प्राज्न रदहितद्धेव तुरौयं परमार \। 
सव्वगोप् न्तु भू 1 ^ 

र सन्वन्तु सब्वभूतालङ्छपि ३। । 
बुदधिधस्भविद्ौन वै निराधारं पिद =^. 
न ० 3.0 1 
वित्रियारहितञ्चव वदान्तवद्यमेव च। । 
वद सप पर गरूतमिन्द्रियेष्यः परं पुष्‌॥। 
शब्देन वच्नितञ्चेव रसेन च विवच्ित्‌। । 
न रहितं अ ® ९ (- 
स्सश्न रहितं देवं सञपमात्विवजित्‌॥ 
स्हपेण रहितञ्चैव गन्धेन परिवन्वित। 
अनादि च छव शन्तमद्ं ब्रह्माकि वैक 
एवं ज्ञाला मदारिव च्वानं कु््यीजिष 


दति ओगास्ड़े मद्दाएराशे पूथ्ख।| दिल 
ध्यानं नाननैकनवतितमोऽध्यायः॥९१| बा 


हिनवतितमोऽध्यायः। | 

सद्र उवाच । \ ्‌ 

विष्णोर्ध्यानं एनब्रूहि ग्नम | 
चेन विज्ञातमात्रेण कृतज्गल्योः मव । 
न्दरिसवाच। 0 | 

प्रवच्यामि दरेध्यानं नान 
मूती तादिभेदेन तद्यानं 9; | 
अमू स सद्र कथितं दन्त 9 

सूज्थकोष्म्ितौकाभो निगो "क 

ठन्द-गोचौरभवली च न च संमनसो 

विष्ालेन ससौम्ये नि ची 

सहस्ादित्यतचयन = गदाः राश 
वनमालाधरः भः ` हेन | । 





















१ ॥ ज) @ १ 
॥ च्छ उवाच । 
| | . यान्नवच _ चरः निबोधत ८ 
९ स्थितः ॥ ° ं ह्व खगः इष्णस्तखिन्‌ = मथिता ० १ > 
॥ = छष्टथच सुकणंः पदाख यस्मिन्‌ द नौ्माखा = मिखिता 
त \ वसवः कर शभाङ्दः । -न्याय- चस चास्यं ५4 
6 । (दरग्लयंशरोर च ० ¶ पछुराा ॥ चर्यास्य न्च चतुर्दश ¢ 
चत्‌। । नीरद वनमाला समन्वितः ॥ ८. = ~; स्थानानि विदाना 2 
| क्तो बनमाल' धा स . मलर्विष्यायमीऽङ्किदः ८ ˆ 
1 केयूरेण समा लच्ीवन्ये्त ~~ (म्बितः - | धमन € प्रासख्ारा मलुविं 
म ६ ओीवदनौस्तुमय > -अशती लच्छयवन्दयंत्तण 1 वक्तारो चरम्मश्ास्त ः 
पिष | ओव (दिस्त रिं हारकारकः॥ ङ वचिषठ-दच्च-संवत्ते-पातातप-परा यर. < 
५. देशंणेयुक्तः खट _ ` _,. ्ायन-दस्तौ ॥ £ 
म्‌ दपि। ध स्यो देवश्य ९तिसुन्दरः † ्रापस्तम्बो प्रनोव्याखाः करा ¶्‌ 
६. | ब्रह्मादि स्तम्बपभ्ैन्त -धतलातद्धदिं खितः ॥ `“ ` | गौतमः शह्लिखितौ हारौतीऽलिरच म ५ 
प्‌॥| सन तनोऽवययो स्यः सर्व्वातुग्रकृत्‌ परुः । एते विषयं समाराध्य जाता घर्मो पड शकाः ॥ € 
| नारायणी महारवः स्फुरन्मकरकण्ड ख" । देशकाल उपायेन द्रव्य खदाखमन्वितम्‌ र 
चत्‌॥ | इन्तावनोधनोऽभ्ययो मङ्गल्यो दु्टनापनः। पात्र प्ररौयते यत्‌ तत्‌ सकलं घ्मलच्च णम्‌ ^ ` 
सर्व्व ~ $ ३ न , डदि # प 
[1 अ क त ४ दृच्धाचारो दमोऽदिंखा दानं स्वाध्याय कस च ॥ 
लि चा्गलोचयु्ा द ।पनख ए अयच्च परमो धर्म्मो यड्योगनात्मद् शनम्‌ ॥ ८ 


@ „ क न | 
। ¦ सुखकारी च सोम्यं पो मखेश्वरः ॥ ५२ = => 
शरण्यः सुखकारो च चलारी बेदधसओन्नाः परास्त विव्यभेव वा ॥ 


स न्ते यत्‌ ख धरः स्यारैको वाध्यात्मवित्तमः ॥ < 

ब्रह्म-च्षन्निय-विट्‌-शूद्ा वर्णास््रायास्वयो दिजः ¢ 

॥।आदिलमखले सस्य चमिस्थो वारिसंस्थितः ॥१९५| निषिकादयाः ष्मश्ानान्तास्तेषां वै मन्तः क्रिया ॥६< 

यः| वासुदेपो लंगद्याा ष्थेयो विष्णर्सनतुभिः । ग्माधानखतौ एंसः सवनं स्पन्द्नात्‌ पुरा । 

| वादेवोऽदमीति आतमा ध्येयो हरिद्र ॥ ९& | ष्ठेऽ्टम बा सौमन्तः प्रसवे जातक च ॥ १९ 

(थायन्ेवच्च ध बिष्णु ते यान्ति परमां गतिम्‌ । ` | अन्येकादभे नाम चतुर्थे मासि निष्कामः ॥ 

[या्नवल्वबः एुरा येवं ध्याला विष्णा सुरे्वरम्‌ । षष्टेऽन्नप्राणनं मासि चां कुव्यांड्य थाकलम्‌ ॥ ९२ 

।भ्ो परे कनल साप्यगात्‌ परं पदम्‌ ॥ १ | एवमेनः मं याति वौोजगर्मससुखधवम्‌ | 

गदाधर।( मात्‌ लमपि देवेष विष्णुं चिन्तय शङ्कर । तुष्णौभेताः क्रियाः स्तौ णां विवाद्स्तु खमन्कः॥१= 

वेतरः ॥ | व्युय्यान्‌ पठेद्यस्तु प्राप्रोति परमं गतिम्‌ ॥ १८ बति गार 8 व :॥९६ 

॥ इति चौगाुडे मद्दाएराशे पूर्वखण्डे विष्णा 0 - 
~ 


य,। 









यां धर्म्मो 
विमद  च्वानंनाम हिनवतितमोऽध्यायः ॥९२॥ व ५. = 
चिनवतिततमोऽध्यायः । चतुनवतितमोऽध्यायः । 
महेश्वर उवाच । याज्ञवल्कय उवाच 
1 &* वाच | 
| _ पवन व पू्वं घः प्रोक्तः व, गभांषटमेऽष्टभे वाब्दे ब्राह्मणस्यो पनाय 
गर र| । | | कथय कोशिष्चः यथा त्छेन 1 1 राज्ञामेकादशे सेके विभाक्के + । पनाय मस्‌ ॥ 
1 <लः समच रिरुवाच ) उपनौोय युः शिष्यं मायासि म्‌ ॥ ९ 
। मिथिलायां य वेदमध्यापयेदेनं क शौचाचार ्ट। षू तास्‌ ॥ 
दिवा कयौस्थनदासू> शन्तयेत्‌ 
दिवा सन्थास कयासन ्‌ ५२ 


ने १ भू ध ॥ 69 ^. ॐ कथयामास ९ ॥ ल 
॥ वि ५ ~ धि 
~. < ॥॥ 6 = ् क्च्यात्रणरेपे द्द द्रवः 
1“ >~ "> =. 2 ई जितेन्द्रिय ५ र रातो ५ ~ 
94. 4 ` {क २ चे ररोतरि शञ्षश्ोत्याय 4 
। > ~~ | ति वकः > 1 चेदश्षि्णासुर 
"2 व्क 1 ब १, ^ ङ्धिरष्ुदतलील ् 
„ॐ |. "1 | (ऋ # । 
~ ४ ज ^ न „^ च) | प ध > 
“* ~> धि न ~ ( 
व > क र 4 9 ~. के श न 
; न त ठ (क - 9 ४ 
[ि । स 9 नि = त 
-4 ध ५ छ ^| = क प । "<~ ५१. त ^ नि च ५ 
+ ् ध व ॐ 
च ४.4 च , ् 





. करदे ए उपाध्याय 


. एते मान्या यथापूठैवमेभ्य 


`  अरदणान्तिकनित्येके केषान्तचन 


प 9 ८.0 ५819811), 12111 (01661101). 1011260 0 6810011 










€ इ 


गन्धल्तेपत्तय करं सौचं कथ्यान्ाव्रताः ॥ 8 
अन्तच्नांलु शुचो देश उपविष्ट उदद्सुखः। 
म्बा ब्राच्येण तौथेन दिजो नित्यसुपरछशषत्‌ ॥ ५ 
कनिष्टारे णिन्यङ्क्टस्ूलान्यग्रं करस्य च । 
भ्रजापति-पिल्य-ब्रह्म- दे वतौ्थान्यलुक्रमात्‌ ॥ € 
निः प्राश्यापो इिसन्मृज्य खान्यद्धिः ससुपस्स शत्‌ । 
अङ्धस्तु प्रक्ृतिख्ाभिदद नाभिः फनबुददैः ॥ © 
त्व खतालुगामिस्तु यथासंख्यं हिजातचः । ` 
इ्येरन्‌ स्तौ च शूद्ख सज्रत्स्छ्टाभिरन्ततः ॥ ट 
स्ल्ञानभनब्देवतेमैन्तेमाज्जनं प्राणसंयमः । 
ख्धस्य चाप्युपस्थानं गायच्याः प्रत्यहं जपः ॥ ९ 
गायश्लो शिरसा सादं जपेदग्ाहतिपूव्विकाम्‌ । 
प्रतिप्रणवसंथुक्तां लिरय प्राणसंयमः ॥ १० 
प्राणायामस्य संशद्विस्वयचेनान्दवतेन तु । 
जपेन्नारौत साविन्नौ प्रत्यगाएतारको दयात्‌ ॥ १९ 
श्न््थां प्राक्‌ प्रातरेवं डि तिष्ठन्नासब्धद शनात्‌ । 
ऋस्निकाय्यं ततः कुच्यत्‌ सन्षधयोसभयोरपि ॥१२ 
ततोऽभिवादधेदानखाव हमिति ब्रुवन्‌ । 
गुस्धैवाप्युणासोत खाध्यायाथ खमाद्ितः ॥ १३ 
अदतखाप्यधौयौत ख्व ञ्चास्मे निवेदधैत्‌ । 
हितच्चाख्यएचरेन्नित्यं मनोवाक्तायकन्भमि : ॥ १8 
इण्डाजिनो पवीतानि भमेखलाञ्चव धार त्‌ । 
{इजेष चारय दच्छमनिन्देव्वात्मदत्तये ॥ १५ 
आदिमध्यावसानेषु भव व 
त्राय णए-त्न््िय-विश्पा सैच्तचय्या यथाक्रमम्‌ ॥ १६ 
ञ्जताग्निकार्य्यो मुच्छीत विनौतो (>) 
पोश्ानक्रियापून्वे खक्छत्यानमक्गल्च 7 । 
त्र हाचर््याद्थितोऽनेकमन्नमव्यादना प ॥ ९९ 
ब्राह्म णः काममश्नौयाच्छऋ व | € 
मधु मांसं तथा खिलमित्यादि परिव ् | 
ख गुसर्यः क्रियाः कला वेदम व 
उथनोय ददात्येनम।चाग्धः ध 
ऋ लिग्य ज्नकृदुच्यते । 
यो माता गरीयसो ॥ २ 


| व ~ =्पब्दानि न चञ्चवा 


नक न 


 . „ऋ म्‌ 


यज्ञानां तपखाञ्चेव शुभानाङव णाग 


अआ घोड्गाहिविंभ्ाचख चतुन्धि्ः _ ` 
जह्म-त्तन्न-विशां कालं चोप त 
अत ऊद पतन्छये = "प 4 
सानि क | 
मातु्दगरे जायन्त दितो णा (तिलो च 
बरहाण-त्न्रिय-विभरस्तसाते स्वि | [1 
4 

(तव्जः ए 
वेद एव दिजातौनां निःखेयसकरः परः। ्‌ चज्ञस्थार 
मधुना पयसा चेव स देवां सतप॑धेदिजः। त 1 
पिन्‌ मभु-छताभ्याञ्च ऋचोऽधीते दिवो हतय् ` 
यचुः.खाम परेत तदद्‌ थन्वाङ्किर सं हिकः। ककरायः' 
सन्तपेधेत्‌ पिद्टन्‌ रेवान्‌ सोऽन्वददं हि ता इ | 
वेदवाक्यं पुराणञ्च नराश्सोश्च गाथिकाः। | त ्‌ 
दतिासांसथा वेदान्‌ योऽधौते पतितो! तसः 
सन्तर्पयेत्‌ पिद्न्‌ देवान्‌ मांस-चौरोदनाह4 रार 
ते ठप्तास्तरप॑यन्देनं सव्वकामफलः शुभेः॥ द्वा प्र 
य॑ यं क्रतुमधौते च तस्य तस्याप्रुयात्‌ ए़॥पिता पि 
ग्ूमिद्ानस्य तपसः सवाध्यायप्रलमागून (ल {प्र 
सेद्धिको ब्रह्मचारौ तु वसेदाचायैखन्िष। (4 
तदभावेऽस्य तने पत्या वेष्वानरेऽपि वा 
अनेन विधिना दें साधेचिजितेद्धिवः। ल! 
ब्रह्मलोकमवाप्रोति न चेद जायते एनः। ण. 
दूति ओौगार्ड मदाणएराणे १० ष 
वयौधम्मो नाम चतुर्नवतिः ` गमे 


तमोऽध्यायः ॥९४॥ रः = 


० 


पञ्चनवतितमोऽध्य यः। 
याज्नवल्त उवाच। ¶ 
ऋुरवन्तु सुनयो धर्मान्‌ णस्छस | ॥(\ प 




























स वज्जधेत्‌ ॥ २ 
ब्रह्मचारौ च चर््वख्याद्याख्चत ल स्ट | 
एवं गच्छन्‌ स्वियं चामा मवा ग्ला वच्जयेत्‌ 


२६ 
लच्चण्यं जनयेदेव एर रोगविवच्नितन्‌ = । 
मत्स्यर म 
{ स ॥ ९ | यथाकामो भवेदपि स्तौणां सरमटु 
च्या यतस्ततः ॥ २ 
खवद्टारनिरतश्चैव स्तिया र र 
© # ¶ति-ष्व चद ुब-द्द 
इ एता रणात्‌ चै भराचः कन्यकाच्छलात्‌ ॥ १०| भ्त-भ्राट-पिट-ज्न चू ध 
रचरो युद्ध च स्तियः पूज्या भूषणाच्छ्‌ादना न ॥ २ 
थकाः। > ब्राह्मणस्यावयास्तथा गान्धर्व्व-रन्तसा । । बन्धुभिश्च स्तियः ए 
लर दन्ता हृष्टा व्ययपराङ्छ रो 
ब खया व्व रदे चान्छस्तु गदितः ॥ ९१ | संयतोपस्वंरा द = 
दाह ागरौद्चः सवणा रुद्वौत चच्िया रम्‌ । | श्वशरू-उशुरय !; कु ` पादयोवेन्दन खा ॥ ^` 
= 
एुभेः।्व्या प्रतोदमारद्यादेदने चाग्रजन्मनः ॥ १२ =नडा-परीर संस्कार -खुमाजो त्तव शनम्‌ 
्‌ परल सता पितामही श्राता सकुल्यो जननौ तथा दास्यं रच्छ यानं त्यजेत्‌ पोषित भच्तैका ॥ ३ 
ग्दिनः॥ कन्याप्रदः पूठवनाे प्रकृतिस्थः परः परः ॥ ९३ ह कन्यां पिता बाल्ये योवने पतिरेव ताम्‌ । 
न्निषो। {यच्छन्‌ सुमाप्रोति भूणदत्याखताचता । वाद्व्ये र्ते एन्नो चन्यथा ज्ञातयस्तथा ॥ ३९ 
पिवा। पएाममावि दाढणां कन्या कुर्यात्‌ खयंवरम्‌ ॥ १४| पतिं विना न तिषटेत दिवा वा यद्धि वा निखि। 
द । । र 119 च्येष्ठां धस्चविधौ कुर्य्यान्न कनिष्ठां कदाचन ॥ २२. 
| जन्‌ 
ए ध न्‌ दण्डयः स॒दुष्टान्तु परिल्यजेत्‌॥९५| दादरिलाजिद्ोत्रेण स्वियं त्तवतौं पतिः । 


ख ^ ९०. गब्वतुज्नातो देवरः ए्तकाम्यया च्ाद्टरेदिधिवद्‌!रानसिनिखैव 
धपि्डो वा सगोत्रो वा एतास्यक्ता ऋतावियात्‌ = अत 







































तिस हितास्म्मतः पष्ठः {- 


ति ९ 
॥ गच्छत्‌ पतितस्तन्यथा भवेत्‌ । ` ४ क व का 
ध विधिना जातः चेवपस्य भचेत्‌ सतः ॥ ९७ इति! ओग मदहाणुराशे पू््वखर्डे 
मलिनां पिष्डमात्रोपसेविनोम्‌ (क) । गस्थघन्भनि णयो नाम पञ्चनवति- 
यः| तामघःव्य वाखयेदयभिचारि णौम्‌ ॥ १८ तमोऽध्यायः ॥ ९१ ॥ 
भौचं ददौ तासा गन्धब्वञच शुभां गिरम्‌ । 
व भिचाराद्तौ शिग्ध त्यागो विषयत ' ॥ १९ षख्वतित्‌ माऽच्यायः। 
(दरत्‌। | (र ् र महति पातके ॥ २० वच्छे ` चाञवच््य उवाच । 
1 पु सङ्गरजात्य 
तम्‌ श ४ य द वमामि वादि क 
ज व + ) पिखमानोपर तया { जातो ध त्त न््निय 


क > = 





< षः 


मादिष्यः त्तन्ियाव्नाती वश्यायां 
माह्धष्योग्रो प्रजायते विट्‌ शू द्राङ्नयो पात्‌ । 
अद्धाया करणो वश्यादिदानेष विधि स्तः ॥ २ 
ब्राह्यख्यां त्तन्रियात्‌ सूतो वश्याह टेहकस्त्थाः । 
अ्टाव्नातस्तु चाण्डालः रुव्वव्णविगर्तः ॥ ¢ 
च्न्िया मागधं वेश्या च्छ्रा क्षत्तारमेव च । 
द्दायागव वश्या जनयामाख वे सुतम्‌ ॥ ५ 
माहिष्येण कर्यान्तु रथकार प्रजायते । 
अस्षसन्तस्तु विन्ञेया प्रतिलोमावुलोमजाः ॥ & 
जाल्युत्कषा अयुगे जेयः सप्तमे पञ्चमेऽपि वा । 
व्यत्यये कम्मणां सास्यं पूर्ठवव्योततरावरम्‌ ॥ © 
कस्म स्मात्त विवादहानो कुर्वीत प्रत्यद्ं खस 1 
दायकालङ्ृतेनापि खौतं वैवादिकासिष्ु ॥ ट 
रोर चिन्तां निव्वत्यं कृत रोचविधिर्दिजः 1 
प्रातःसच्यासुपासौत दन्तधावनपूर्वकम्‌ ॥ < 


 इलाग्नौ सूग्धरेवत्यान्‌ जपेन्मन्ान्‌ खमाद्ितः 
वेदायान धिगच्छेच शस्ताणि विविधानि च ॥ १० | कुपौद-कषि-वाणिच्यं पाश पालं दिप 


योग्तेमारिश््ियथसुपेयाटोश्वरं ग्यद्हौ 
स््ञाला देवान्‌ पिष्टं देव तर्प॑धेदद्चयेत्‌ तथा ॥ ११ 
विद्ानथ पुराणानि सेतिदहाखानि शक्तितः 1 


जप-यज्ञातुखिद्यथ विवाञ्चाध्यालिकौ जपेत्‌ ॥९२ 


बलिकञ्र-खधाद्ोम-सखाध्यायातिथिखल्छियःः । 
सरत-पित्रमरतब्रह्म-मनुष्याणां महामखाः ॥ १३ 
देवेभ्य त्यत ञ्ागनौ च्िपेत्‌ तविं खरेत्‌ । 


अन्नं श्डूमो च चार्डाल-वायसंम्यञ्च निज्तिपेत्‌ ॥ १४ 


अन्तं पिट-मनुष्येभ्यों देयमप्यन्वहं जलम्‌ । 
सखाध्यायमन्वहं कुश्थान्न पचेचान्नमात्ने ॥ ९५ 
वाल-सखवासिनौ-द्ध-गभिख्यातुर-कन्यक्राः । 


` लम्मोज्यातियि-खल्यांश्च दभ्यत्योः शेषमीलनम्‌ ॥९६ 


प्रारणामिरीमविधिनाओौयादन्नमकुत्छयन्‌ । 


मितं विपक्रञ्च दित मच्छ बालादिपूव्वकम्‌ ॥ १० 


द्रापोशानैनोपरि्टादधस्ताच्चव गच्छता । 
अनगनमखतद्यैव का्यमन्नं दिजन्बना ॥ ९ 
तिथिभ्यस्तु वर्यो रेय ्त्तयानुपूव्व शः ॥ 


अप्रणोखोऽतिथि सायमपि नात्र विचारणा ॥ ९८ 


स्त्य भिच्चवे मिवा दातव्या छत्राय = ' 


`  -५- ५80211५8 [५811 (06610). 1911260 0\/ € क्ागी। = 


गरूङ्एुराणस | 
¶ च्ल च्छरुक्ितः॥२] आगतान्‌ 








अध्वनौनोऽतियि म्तः य | शवा 

मान्या वेतो रटदश्यस्य ष नतु 
परपाकस्‌दिनै सय ` ` हालोकमप र #॥ र 
काङ्‌-पाणि-पादचापद्यं वातेन ह 


। गडःशओेषं ख्हासौत शष्टिरिषटेश बसु | पाद्‌ 


| 


उपास्य पञचिमां रुग्ां इलामौ सोक | पे 
कथ्या त्यः समायुक्तिन्तधेदानो शि ना 
ब्राह्म सुदत्त चोत्याय मान्यो विप्र 1 
ठ द्धात्तानां समारेयः पन्या तै माराण ` केम 
इज्याध्ययन-दानारि वश्यस्य त्तिः ध 
प्रतिग्रहोऽधिको विप्रे याजनाध्याफतै त ` 


चा 
प्रधान च्त्तियै ध्मः प्रजानां प्रतिपालव्‌। 










कौ 


शूद्रस्य दिजिश्ुरूषा दिजो यन्न न राप। जः 
अहिंखा सत्यमस्तेयं णोचभिद्द्रियसंयमः।| वयर 
दमः मालवं दानं सव्वषां घसमसापत्‌|| उप्‌ 
आचरेत्‌ सशो छत्तिमजिद्याम्ठां7व॥| सर 
दवेवार्षिंकाधिकान्नो यः ख सोमं पातुम 
स्यादन्नं वार्षिकं यस्य कुर्यातप्राक्रो गिर | पड 
^ ऋ 


प्रतिसंवद्रं सोमः पशुप्रत्ययन तथा। 
कक्चव्याग्रयेष्टिश्च चातुर्मास्यानि वा|| 
एषामखन्धरवे कुर्यादिष्टिं वैष्यानरौं सति| च 
दहौनद्रवयं न वुरव्वत सति द्रव्येफलाद{!| 





तर शः 
चाख्डालो जायते यज्ञ करणा तौ 
न्ायैलबव्धमददञ्ञास काकोऽपि वा 
कुशूलक्न्भौ धान्यो वा सैहिकः र 
जोवेदापि शिलोञ्छेन ेयानेषा 
न न व ॥ ~ 
दग्महेतुक क 
शक्ताम्बरधरो नोच कौश 










नाचः ग्रौडेच क्रितवररव्याधितख न संविशेत्‌ ॥ ४२ 
तरिरंङ़ं व्येत्‌ कस प्रेतधूमं नदौतसम्‌ । 

. क्ैप्भसतुषाङ्गारं कपालेषु च सश्ितिम्‌ ॥ ४२. 
नावस्तीत धयन्तं गां नादारेणाविरत्‌ काचित्‌ । 
न राज्ञः प्रतिखह्लौी यालुन्धस्यो च्छास्वत्ति नः ॥ ४९ 














पन | अथ्यायानामुपाकस् खावस्यां खेन वा । 

तपाल । स्ते चौप्रधिमावे वा पञ्चम्यां रावणस्य च ॥ ४५ 
विक्‌ -तौषमाखस्य रोदि्यामटकायामयापि वा । 

। राप| जलान्ते च्छन्दा कुर््यादुतसगं विधिवददिः ॥ ४६ 





रुवमः॥| त्यहं परेतेव्वनध्यायः शि्यत्तिगगुर्वनधुषु । 
साधत्‌ उपाकर्मणि चोत्सग सखशाखखोतिथे खते ॥ 89 
गदां तथा 





॥ सन्थागच्नितनिर्घात ूकम्पोल्कानिपातनात्‌ । | 
पातुम |  सभाण्य वेद्‌ दनि शमारण्यकमधोौत्य च ॥ ट "| 
8१ पञ्चदश्यां चतुर ्ामष्टम्यां राह्धसतके । 


| 
। || 





था। ( ऋतुसन्धिषु मुक्ता वा खादिकं प्रतिर च ॥ ७०. 
न यदवः | पशु -मण्ड्क-नज्ञल-प्वादि -माव्नार-शूकरैः । 

रौं दित तेऽन्तरे दोरात्रं शक्रपाते तथो च्छधे ॥ ५० 
शलग्द।| भ्व क्रोु-गदैभोलूक-सामवालात्तनिखते \ 


र्ध 
५१ 


भरसेष्यपवशदान्य-ष्य पानपतितान्तिके ॥ ५९ 


वसनो। | उद्ारपागिरशमोऽन्तरैरातेऽतिमासते | 

परः ६। दिग्दाहे पांश्ूवषेषु सन्यानौदहारभोतिष ॥ न्‌ 
तस 4 ६ गे च भि च मागे ॥ ५३ 

श 1 | खिद र्यौ ठचच-गिरिरो इसे । 
र ४ रेवति त विदुः ॥ ५७ 
~", नाक्रर नाक्राभेदक्तवि ~'द्टायां परस्य 

नर 1 भदरज्निरसूत स्तनानि १ ॥ 


| 


€ < 
| ५ ~ वरखवतितमोऽध्याय नौ नावन्नेयः कदाचन ॥ ६ 
योरि । ती विनौतवान्‌ ॥ २ ; च्छि्टविर्त -पादास्भ व्यदषणि = स्यश्रत्‌ | 
पाकि दे्णत ब्रहम कमण्डलुः | दृ र कुया धेत ॥५. 
 ५षो। णान्‌ कु्द्य्िमान्‌ =, तामाचार इ, तं सिष्यचच ताडयेत्‌ ॥^ 
तः + । ०. | श्ुतिख्खल्य ह * ख 
भ या-मख-गोष्ाम्बु वल ख =| न निन्दा-ताङ्ने क्य, नाचरेत्‌ । 
पा | क यल्याम्बु-स्त -दिजन्मनाम्‌॥२ चदेत खन्वदा धम्म तदिरुखन्तु चछ त धटः 
। व्यकै-गो-साम- ंखटनयुना . प्राच ^ >=.-6--> नाचरे द्ध । 
हत क ता न ननां सलौ न च स चितं थु क ॥ 8० माताधित्रतिथोव्या ततिथौदख्य। : परवारिष। 
| । । ४ थ रीष पे सवपत्‌ प्र २ न # 
1 व न सं्िपेत्‌ । पञ्च -देवखात-ऋदं ष च ॥ ५८. 
॥ दीवनाख्कणडन्यूत = येनममिलङ्गधेत्‌ ॥ ४१ सला ३ र ् = मयादनापदि 
ध १ तीयं न शयानं प्रबोधयेत्‌ । व नग्निकस्य च ॥ &< 
(पिवेननाच्ञलिना तोय न श ^ कदर््यवद्धवैराणा तथा चा ५ 


य मिश्स्तवा्ष्य-गफिकाग सादौ {च णाम्‌ र 
ाठान्तरचिकित्सानां ह्षीवर ङ्घ पज विनाम्‌ ।॥ &५ 
तरोग्रपतितव्राल्-दाग्धिकोच्छिष्टभो जिनाम्‌ 


©+ 


चस्तविक्रयिणग्रैव स्तौजित-ग्रामयाजिनाम्‌ ॥ €~ 
ठश्स-राज-रजक-कृतन्न-व धजो विनाम्‌ । 
पिश्नानृतिनोचैव खोमविक्रयिणस्तथा ॥ &३ 
वन्दनां खणकाराणामन्नमेषां कदाचन । 

न मोक्तव्यं तथामांसं कैश-कोटसखमन्वितम्‌ ॥ && 
भक्ता प्थएितोच्छिष्टं वस्ष्ट पतितेक्षितम्‌ । 
उदक्यार्छष्टसं छट पथ्यां याएनञ्च वच्जयेत्‌ । 


गो घ्रातं शकुनोच्छिष्टं पादरष्टच्च कामतः ॥ &५ 
शूद्रे दाख्गोपाल-कुलमित्राद्चैसौ रिणः । 
भोज्यान्ना नापितशेव यश्चात्मानं निवेदयेत्‌ ॥ && ` ` 


| अन्तं पथ्युषितं भोच्यं स्ज्ञेदात्तं चिर संसट्तम्‌ । 


अचला अपि गोधूम-यव-गोरसविक्रियाः ॥ &-9 

सन्धिन्यनिदैणऽवत्सगोः पयः जपेत 

व दै पाऽबलगोः पयः परिवञ्नयत्‌ । 
धगकमफ़ स्तोणां पयश्च परिव 

क्रव्याद्‌-पल्ति- 

सारसेकश्षफान्‌ 


च्जःथेत्‌ ॥ इः 
रात्य-शुकमांखानि वजयत । 
न्‌ खखान्‌ वलाक-वक-टिद्िमान ॥ 


< वाङखर-रुयाव-पायसरापूप-अष्वालौ । 


| कुररं जालपादच् खल्ज्ञरौटखरा सि. 


चाषान्‌ मात्थानर गहिजान्‌ ॥ ° 


=, ~ 


रवान्‌ पिन्‌ प्रच्छ 
€ ॥८| 
`उत स नरको घोरे दिनानि 


दनूमासं नदोषमाक्‌ 











१ 8०० 


इति खगा षखवतितमोऽध्यायः ॥९६॥ 





सप्रनवतितसोऽध्यायः । 
याज्ञवल्क्य उवाच । 
इव्यश्ुद्धि प्रवच्छामि तां निबोधत सत्तमाः । 
रोवणं-राजताञ्रानां भाकरज्वादिचश्चणाम्‌ । 
पाल्राणाञ्चासनानाच्च वारिणां शुद्धिरिव्यते॥ ९ 
 छचएवानिः सक्सख्रवयोधान्यारः प्रोत्तणेन च । 
तच्च लाद्ारुणड़ग रेय ज्ञ पात्रस्य माज्नात ॥ २ 
सोमर र्दटक गगोस्दूत्रः शध्यत्याविककौषिकम्‌ । 
भच्छं योषिन्मुखं एण्यं एनः पाकान्बहौमयम्‌ ॥ ३ 
मोघ्रातेऽन्ने तथा कोश-मल्तिका-कौटदूषिते । 
असे पादिश्ुकिः स्याद्गशुद्धिमान्ननादिना ॥ ४ 
त्रष्-सोसक-तास्राणां त्तारास्सोदकवारिभिः। 
अस्नाद्धिलोहकास्यानामन्नातञ्च सदा शुचि॥ ५ 
ऋभेध्याक्तस्य खत्तोयर्गन्धक्तेपापकषेणात्‌ ॥ & 
श्चि गोटस्तिदं तोयं प्रज्ञतिस्थं मद्दौगतम्‌। 
ज्ञा मांसं ¶्वचाण्डाल-क्रव्याद्ारि निपातितम्‌ ॥ 
श्रमो रजस्च्छाया गोरष्वो वसुधानिलः । 
विप्रो मक्िका मेध्यास्तथाचमनविन्द्वः॥ ट 
न्ाल पोला चुते स॒प्त भुक्वा रथ्या प्रसपेखे । 
ऋडचान्तः पन राचामेदासोऽन्यत्‌ परिधाय च ॥ ९ 
चते निष्टौवने खापे परि धानेऽखुपातने । 
पञ्खेतेषु नाचामेद चिणं अवं स्थ येत्‌ । प 
तिद्ठन््गन्यादयो देवा विप्रकणे तु दच्चिे ॥ १० 
द्रति खौगारूडे मदाएराे पूव खण्ड दरव्य- 
। शुदिर्नाम खप्रनवतितमोऽध्यायः ॥९०॥ 





अअष्रनवतितमोऽध्यायः । 


याज्ञवल्क्य उवाच । 
च्य दानविधिं वच्छे तन्मे गरुत सुव्रता 
ऋन्येग्यी व्राह्मणाः खष्टास्तेभ्यञ्चव क्रियापराः ॥ १ 





2 | 


सन्नितानि दुराचारो यो इन्विधिना पशून्‌ ॥ ७३ ब्रह्मवेत्ता 
भष सन्ज्ध सम्प्राप्य कामान्‌ चानि ततो हरिम्‌०६। गो -घान्य 


{3 क 9.91 187081५8 अ ०॥€्नीगी , 0010260 0४ लवानां ` 


च तेभ्योऽपि पातत ७ 4 
-डिरर्थादि पात्र रातय 

विद्या तपास्यां खोनेन नेतु याच्च । 
गन्‌ मदातारमधो नयल्यातमानभेव त 
दातव्य प्रत्यहं पात्र निमित्तेषु विशेष 14 
याचितेनापि दातव्यं अच्चाप्रूतन्तु ति | 
हेमण््ङ्गो पफ रौप्यैः सुभोला “8 
उकास्यपात्रा दातव्या च्ौरिणौ गौः सर । 
ट सोवणिवां ङ्ग णफ़ं सप्रपद कृतम्‌। 
पञ्चाशत्पलिकं पात्रं कांस्यं वत्सस्य वौत्यते 
सखणपिप्मलपात्रेण वत्सो वा वद्धिकापि वा। 
अस्या अपि च दातव्यमपल्यं रोगवच्नितम्‌॥4 
दाता खगमवाप्रोति वत्सरान्‌ रोमसमितान्‌। ¦ 
कपिला चैत्‌ तारयते भूयश्चासप्तमं कुलम्‌॥। 
यावत्‌ वत्सस्य दौ पादौ सुखं योन्यां परदश्। 


| 








तावद्नौः एथिवौ ज्ञेया यावहर्म न सुद्धति॥९। ` 


तथा कथच्चिच्वा गां घेन वाधेनुमेव वा। , 


ररोगामपरिक्किष्टां दाता खगं मरौयते॥! | | 


खान्तसंवादनं रोगिपरिचर्या सुराश्चनम्‌। । 
पादशौचं दिजोच्छि्टमाजनं गोप्रदानवत्‌॥॥ 
दिजाय यदभौष्टन्तु दत्वा खर्गमवाघ्रयात्‌। । 
गरू रौपांश्चान्नवस््ाणि खपिंदं ला व्रजेत्‌ भियम्‌ 
द-घान्य-च्छन्न-माल्य-त्त-यान-टं जलम्‌ । 
्यानुकलेपनं दत्वा खर्गलोके मरौयते॥ ९ ॥ 
ब्रह्मदाता ब्रह्मलोकं प्राप्रोति सुरदुलंमम्‌। 
वेदार्थयज्न पास्लाणि धञ्च्रास्ागि चेव ह। 
सूल्येनापि लिखिल्लापि व्रह्मलोकमव्रुयात्‌। 
एतन्लं जगदुयसादख्जत्‌ पूव्वमोष्वरः । 
तस्मात्‌ सव्वप्रयत्रेन कायो वेदार्थसंग्रहः॥ ^ 
दूतिहासं पुराणं वा लिखिला य प्रवि ॥ 
ब्रह्मदानसमं पर्यं प्राप्रोति दिशुणीततिम्‌ । 
लोकायतं कुतकेश्च प्राज्रत 

न योतव्यं दिजेनैतद्टधो नयति त जम्‌ 
समर्थो यो न खह्लोयादं 


कुशाः शाकं पयो.गन्धाः प्रत्य 


[ए ॥ 

1 
। ॥ 
| ३ 


[ ॥ १ 
| 







क्ीणः। 
अयाचिताद्तं ग्राह्यमपि दुष्छत  ( अपस 


"~ ॥ मि 
# न ~ 
4 ` 4 
+) ध 
षे 
क "द हि ग 
= „ ` ^~ | 
क 8 | क 
ब ए 
र 


आचा 


। युग्मा 


लोड 
माता 
स्त! 
आवा 
-यषेरः 


` शन्नो 


या रि 
गन्धो 


ॐ. 


~ = , र 
ग = 
नु < < क 
शि 44 ~~ 
४ क 
9) =. "0 न 





॥ | §ध्याय १॥ 
् नवनवतितमं _नतस्ललयचा पिढन्‌॥ ४ = | 
त | | ॥ १९ । दिुणास्तु कुषन्‌ द्वा < 2 नस्ततः 1. | 
|| अतयव कुलटा-घरढ-पतितिष्यो पत आवाद्च तदनुज्नात। ज पूम्ववत्‌ ६ . 


व्यर्थमेव च । वास्तु तिलः कायः कुर्व्यीदध्यदि 


। ड पिट क्र 
4 | इवातिषवशनह च ॥ २० तरका विधानतः 





° रदं द्येषा पाल 
9 त ल= दत्वाष्य रुख ५ : ॥ १५४ 
. व ्‌ ं करोत्यधः 
इति ओौगार्ड्‌ मद्ाएराशे पूल्नखण्ड द वः स्ानमदोति वयल पां ल 
दानधर्मो नामाटनवति- अमी करिष्ये आदाय पच्छलयन्न तञ्च 1५. 
1 कुरुष्वेति तथोक्तीऽग्नौ लाखा पिट्यन्ञवत्‌ ॥ ५६ 
ल छतगेष प्रदद्याच्च भाजनेषु समाह्ितः। 


१ | छ ० ~< ट 
- नवनवतितमऽध्याय, । यथालाभोपपन्नेषु रौप्येख च विरषतः ॥ ^ 
दान्तं एथिवोौ पात्रमिति पालाभिमन्त्रणम्‌ ॥ 


कलेदं विष्णुरित्यन्ने दिजाङ्ग् निवेशयेत्‌ ॥ ९८ 
सव्याद्छतिच्च गायत्रो मघुवातेत्युच तया । 
जषा यथाखखं वाच्यं मुच्छ र॑स्तेऽपि वाग्यताः ॥ ६< 


याज्ञवल्कय उवाच । 
रथं याद्धविधिं वच्छे सन्वपापप्रणा नम्‌ । 
अमावस्याष्टकादद्धि-कृष्णपन्ञायनदयम्‌ ॥ १ 
द्रव्यत्राह्मणसस्पत्ति विंठवलमूजखंक्रमः । 


। . व्यतोपातो गज च्छाया ग्रहणं चन्द्र सय्ययोः । अन्नमिष्टं ह विष्यच्च दव्यादक्रोधनीोऽल्रः । 

जां प्रति सविद्रैव चाद्वकालः प्रकीर्तितः ॥ २. | आ टपेस्तु पवित्राणि जघ्षा पूठ्वजपं तथा ॥ २“ 
| अग्यो यः सव्व रवेषु खरोत्रियो वंद विदयुवा । अरन्तमादाय टाः स्य शेषञ्चवान्ुमन्य च । 
| | वेदायंतिच्ज्येष्ठसामा निमघुस्िसुपर्णिकः ॥३ ` तदन्नं विकिरेमो दव्याचापः खकृत्‌ खञ्जत्‌ ॥ २९ 


खसोयकऋिगजामात्राचय्य-ष्वशुर-मातुलाः। | सुव्वमन्नसुपादाय सतिलं दच्ति णासुखः ॥ ¦ 
( तैद 
। व्रिणाचिकेत-दोहित-शिष्य-सम्बनि-वान्धवाः ॥ 8 | उच्छिष्टसन्निधौ पिण्डान्‌ प्ररव्यात्‌ पिट्यन्ञवत्‌॥२ॐ 
कर्मनिष्टास्त पोनिषठाः पञ्चानिब्रह्मचारिणः । मातामदहानामष्येवं दद्ाचाचमनं ततः । 
त - ९ ब्राह्मणाः ख्राद्वदेवताः ॥ ५ खस्तिवाच्च ततो दव्यादन्तथ्यो दकभेव च ॥ २३ 
॥ राग। इ।नातिरिक्ताङ्ः काणः पौन । च ठच्च) ८ 
॥ चतथा । | दत्वा च दच्विणां शत्या खधाकारसमु ददेत्‌ ॥२८६ 


॥ १३ | 

^ = धच ये चाचारविवच्निताः ॥ & | वाच्यतामित्यनुन्नातः पिठभ्यख्च खधोच्यताम । 

हि। | निमन्तधेच पनर भ विभरस्त॒ खधेलक्तो भमौ सिञ्चेत्‌ ततो जलम्‌ 1 2 
| | सयतः॥ ॐ ` प्रोय ॐ + ~. 3 ४ 

यात्‌॥ = पू 5 पवेत । न्तामिति चा्ध्व विश्वे दे ं 

न आचान्तथव वाहं छासनेषूपवे शयेत्‌ । दातारो नोऽभिवचैन्त = = 

1 | अनमान रवेऽतथा प्ये सुप्ररेेषु पक्तितः ॥ ८ ठ (क तति ।२& 

॥ | दौ देवे प्रागु पिव्ये त्ौनेकं दो 


रति भयोः यच्च नोऽर्ख्््वा 
ि।॥ माता भयाः पृथक्‌ ग | 
छरति 1॥ : महानामष्येवं तन्त्रं वा चैश्रवह शी 1 द्यु द्लापि प्रियं वाचं प्ररि 












म्‌॥॥ इस्तप्रचालनं दन्ता विष्टर क ॥ ९ व बाजे इति प्रौत्या प ॥ २. 
५ ९ ० तर्लुज्नातो विश्वे देवास सूषा ॥ ९० च खंसलवाः पूल्मध्यपात नण | 
ल | लो शवा णण सपमे । = | मदां का वान्‌ विध्‌ ॥ प 
त सादा मसा मतम्‌ 
| गनोरके तया पूपं मालय वाय प एष प्ररक्तिणं कला ह न 
| पव्पाम्दचचयम्‌ 1 `^ | यणे दभि रोसानपि । 





स (र) रसत्र्न्लर वैः चिताः ॥३* द इति रधुन | 
५०९०००१ १,४०} ५४८८, ४6.९८.६९ < 1 हा चष्थखम्भतः पाड 
११, न छत्र ~ 


भते >~ 2 । 
डे ५ 9. 
~< ३५. । ० 
॥ 1 "न ७ $ ॥ 


0 ब 






१०२ 


(एकीटिष्टं रेवद्हौ नभेकाध्यैकापवित्रकस्‌ । 

"ाबाडनागनोकरणर हितं दपसव्यवत । २१ 
पतितामित्य ्ष्यस्थाने विप्रान्‌ विसञ्ञथेत ए 
'अर्भिरम्यतां मरन्रूयाटुन्रूयुस्तेऽभिरताः स इ ॥ ३२ 
जन्धोदकतिलेसिखं कुर्यात पात्रचतुष्टयस्‌ \ 
अध्याय पि्पात्रेष॒ प्रेतपालं प्रसेचयेत ॥ २३ 
2 खमाना दूति इा्यां शेषं प्र्ववद्‌ाचरेत । 
खतत्‌ खपिष्डोकरणसेको दिष्टं सिया अपि । ३५ 
, अन्ता ङ्‌ खुपिण्डोकरणं यस्य संवत््राद्ध वेत्‌ । 
स्य्यन्नं सादक्रम्ध द्वयात्‌ संवत्सरः दिजे । 


प्रिर च गोऽजविप्रेभ्यो दव्यादगनां जलेऽपि वा ॥२५ 


` उविष्यान्नेन वै मासं पायसेन तु वत्रस्‌। 


मात्ञज-हारिण-आओरभ्र-शाकुन-च्छाग-पार्वततः | २६ 


शैण-रोरव-वारादह-पारमींसेययाक्रमम ; 


 भ्राख्ठच्यापि तुष्यन्ति दसेरिदह पितामहाः ॥ ३७ 
© क २ 
इद्यादषान्रयादण्छां मघासु च न संयः । 


भ्रतिपत्मशतिष्वेवं कन्यादौन्‌ याद्दो लभेत्‌ ॥ इट 


स्तेय निददतानान्तु चतुईश्यां प्ररोयते ¦ 
` स्वग दयपत्यमोजच्र शोग्ये क्षेत्रं बलं तथा ॥ ३९ 
चछ्रान | @ सखि ष्‌ 
चच्नान्‌ खेश्यद्च सोमाग्यं सद्धिं सुखतां श्भम्‌ । 
ः ए) 
प्रततत्तचक्रताञ्चव वाणिच्यप्रश्तलोनपि । | 
छरोगिल्ं यणो वौतश्नोकतां परमां गतिम्‌ ॥ ४० 


श्नं विदां भिषक्‌ सिद्धिं कुष्य गा अष्यजाविकम्‌। 


"श्वाना विधिवद्यः खाद्धं संप्रयच्छति ॥ ४१ 
क्रत्तिकादिभर णन्तं स कामी प्राप्रयादिमान्‌ । 


आस्तिकाः प्रौखयन्देव नवं खाद्धं कृतं दिजाः ॥ ४२ 


ऋः प्रजां धनं विद्यां खग मोक्तं उखांनि च । 


प्रयच्छन्ति तथा राज्घं प्रोता निल्यं पितामद्ाः ॥४ 


द्रति खौ गाड मदाणराणे परूव्व खण्डे श्रा 
विधिर्नाम नवनवतितमोऽध्यायः ॥ <> ॥ 


चछ्रततसोऽध्यायः। 


.  यान्नवच््य उवाच । 
(विनायकोपदख्ष्टस्य ल्त णानि निवात । 
श्प्रेऽवगातेऽव्यथ जलं मुण्डाश्च पश्यति ॥ १ 


= ऋ 


गरूड प्राणम्‌ । 


पुष्पं चित्रं स॒गन्धच्च सुराञ्च तिविधामपि। 


2 - 4. >- ¦ 4. + - 
| ` ^ (©6.0- 49101५८8 [41 6016610). 0100260 0\/ 66809011 






राजा राज्य कुमारी च पतिं चनि 


नुयात्‌ ख पनं तस्य पर्छेऽद्धि लव गुप  @ 
गौरखर्ष॑पकल्ौ न साज्येनोत् विषिपू 


सन्वो घे रवगम विलि ॥ जौमाम 
भद्ाखनापविष्टस्य खस्तिवाच्च दिजान्‌ अद्धयागं 
ष्ट।तका राचनां गन्धान्‌ युरगलुञ्चा्स निक्त [खज खो 
च! जाता चेकवरचतुभिः कलसैञ्दात्‌। ॥ 0. 
चम्भख्यानड्हे रते स्थाप्यं भद्रासनं तया॥६ । 8 
उसा उतार खषिभिः पार णं कृतम व 
तन लामभिषिच्चामि पावमान्व एनन्तु ते॥ $ | 
भग ते वर्णा राजा भग सूर्यो वडखतिः। मयेद 
भगमिन्द्रश्च वायुश्च भगं सप्तर्षयो ददुः॥८ खवर्णानि 
यत्‌ ते केशेष् टोभाग्यं सौोमन्ते यच्च सूर्ैनि। “गन्धादि 
ललाट कणयारच्णोरापस्तट्घ्नन्तु ते सदा॥९ 
खातस्य सार्षपं तलं ुवेणौड्म्बरेण तु। 





(क्ष्णः क 


चुह्धयान्मूवनि कु णान्‌ सव्येन परिख्द् च ॥ उद्‌ 


मितश्च संमितख्रव तथा शलकटङ्कटो । 


क्रताक्रतं तथा चैव पललोदनमेव च ॥ १२ 


स्रूलकं पूरिकाप्रूपास्तथैवोण्डरकाखजः। 
दधिपायसमन्नञ्च गुडपिष्ट समोदकम्‌ ॥ ६२ 
एतान्‌ सर्व्वानुपाज्रत्य भ्रमौ कला ततः रर । | 
अस्विकासुपतिषटच दवादष्य क्रताच्नलिं ॥ ४ 
दर्व्वा-सर्षप-पष्येश्च एन्नजन्भिरन्ततः। व 
जृतख्वस्त्ययनङ्ैव प्रायैधेदम्बिकां सतोम्‌॥ “^. । इति 
पं टेद्ि यशो रेदि भाग्यं भवति देहि 
पच्नान्‌ दे यं इदि स्वान्‌ कामा 
ब्राह्मणां स्तो षयेत्‌ पञ्चाच्छकवस्तानुलेणग 8 
वस्थुग्मं य॒रोदंद्यात्‌ सम्पूज्य ब \ 
भ्रेयः कञ्च फ़लं विन्देत्‌ सघ्यांचैनर था, 
दति ओरौगारड़े मद्ाएराण पूवप ५ 
विनायकोपण््टलक्चणं नाम 
उततमीऽध्यायः॥ १००॥ 


>^ ~ # ॥ | ग्व 
न [ "+ नते प 











„ "न 
न 





१० 22 
चठरधिकश्चततम > ` ` ` | मौ 
्‌ चारी सानिः श्रमदम्चर 
=: वानम्रस्थी त्र्य लद्धवातिथोँस्तथा ॥-` 
9 अश्चयेत्‌ खामिकान्‌ विप्रान्‌ पि: र: 
ला छ्य भिचारवान्‌ । दान्तद्छिरवग | दिते रतः । 
| ओकाम श्न्तिका = : ] १ ¦ खाध्यायवान्‌ चदम्‌ ॥ 8 
। ` 4 मैते बुधः स्ता, ॥ ॥ † वा कुर््यादान्न परिग्रहम्‌ 
-गदयागं चमं कुयान्‌" < । अद्धो मासस्य षरा वा @ 
| ॥ सोमी मङगल श वुधश्चव वसति ^ ^ ठ नयेत्‌ कालं व्रतादिना 
खः सोमो मलय ठ ` ` कताः॥२९ | तं तजेदाष्वुजे न त्‌ 
च|| `. _ नर राद्धः केतुग्रेददगणाः सृताः | „ ~ ने कश्च कुर्यात्‌ फलादिना॥ ^ 
(1 श्नः अनी रा नटन-ख्णकात्‌ ) | निरा्यं खपद्म' व ज्यः । 
॥१ (ाम-्वास्यि-साटिकाच्च रताच तिद | गरौखे पद्चागनिमध्यस्थी वषा स्थण्डि ग 
1॥ ६ : सौसात्‌ कांस्याट्ष्टिः प्रणस्य -: -सोग साद्धिन नय त ॥ & 


§ (रताः शुक्स्तथा रततः पौतः पोतः सितोऽसितः) 
ते ॥8 कयः कृष्णः क्रमाद्णी द्रव्याणि मुनयस्ततः ॥ ° 
तिः। ्याणथेद्वदव्णनि दोमा्ं प्रलिखित्‌ पट । 

= इखवर्यानि प्रदेयानि वासांसि कुसुमएनि च ॥ ५ 


33 {१ 
यः कण्टकैर्वितुदति चन्दनयञ्च लिस्पति 1 
दक्रद्धः परितुषटख समस्तस्य च तस्य च ॥ `~ 
इति गारुडे मारा शे पल्य खख्ड वानरस्य - 


नि। (गन्धादिबलयग्ैव भूपो देयश्च ुगगलुः । धम्त्र नाम इपधिकश्ततमोऽध्यायः ॥९०२] 
दा॥९ ः मन्ेश्च चरवः प्रतिदवतम्‌ ॥ & 
च्रधिकश्नततसोऽभ्यायः। 


याज्वस्क्य उवाच । 

५ न देवी कयानश्च केतु कण्ठन्तिति क्रमात्‌ ॥ ८ | भिस प्रवच्छामि तं निनोधत सत्तमाः । 
| हैः पलाशः खदिरस्त्रपामार्गोऽथ पिप्पलः । वनात्‌ प्रवद्य कृले्टिं सबव्ववेदसदच्चि णम्‌ ॥ ९ 
२ . डम्बरः चमो दून्वा कुप्ाञ्च खमिधः क्रमात्‌ ! | प्राजापत्यं तदन्तेऽपि अनिमारोप्य चात्सनि । 
ग १ तव्या मधुखुपि्भीं दध्ना चेव खुमन्विताः॥ < | सन्धतद्ितः ान्तस्विदरडौ खकमर्डललुः । 


। शडौदनौ पायस हविष्यं सौरषा्टिकम्‌ । सन्वांरामः परिव्रज्य भिन्लार्थौ ्राममाययेत ॥ २ 
ण पूपान्‌ मासं चित्रान्नमेव च ॥ ९० | अप्रमत्तश्वरेसच्ं सायाद्े नाभिलच्तितः । 











९ | < 6 
धिरः, | 4 दिजेभ्यो भोजनं ततः} रदिते भि तु कैग्रांभे यान्रामातमलोलुपः ॥ ३ 
;॥ व्‌ डान्‌ हेम वासो -इयस्तथा ॥ ९९ भवेत्‌ परमसो वा एकदण्ड यमादिकरत्‌ \ 


छ % 
कृष्णा गौरायसं छाग एता व सि दमस 
ह व्टाग एता ब दक्िणाः क्रमात्‌ । दवयोगस्त्यजन्‌ ₹इमशटतलत्वमिद्टाप्रयात 
५ (` एल्याः सद्‌ा यस्माद्रज्यादि प्राप्यते फ़ यो ह 
+ यब्‌\=| चःगमभ्यस्य भितसुक्‌ परां सिद्धिमव 
„ जि इति ड मदहाणुराणे पूख्वखण्ड 
5 मे। © एव्वःखण्डे ग्रदह- । रातातिधिप्रियो जानौ ररौ खाद्ध 










„ „| शभान्तिनां ऽपि सुच्यते 

६४ भनतिनाभिकायिकपततमोथायः ॥१०१॥ इति चओगारुङे मदाघरासे धूर ॥* 
मैः। । ॥ प धिकश्ततमो । ˆ 

तथा। | धिकं शततमो ह , 

ब य 2 = 

त धानः ०. या्वलबय उवाच । ` |.  चहरधिकशततमोऽध्यायः | 

` शत्नेष माथा स म्यः ॥ ध उवाच । 

+ प्चिष्य बनं गच्छत्‌ त पात स्य क | 

ङ्ज - र्‌ उदव ५९ । महा वा खर्‌ पापस्य कनः चयात्‌ 

ए वजयाद समाेकोग 





| --ज 


= 





९०8 


सखणेचोरः कमिः कौटस्टणादिर्गरुतल्यगः ॥ ९ 
तयरोगो श्यावदन्तः कुनरखो शिपिविष्टकः । 
न ह्य हत्याक्रमात्‌ स्युश्च तत्‌ सव्वं वा शिशोस॑वेत्‌ ॥२ 
अन्नहत्ता लामयावो स्तूको वागपहारकः । 
ध्यान्यसमिखोऽतिरिक्ताङः पिशुन पूतिनासिकः ॥ 
तलहारौ तलपायौ पूतिवक्तस्तु सूचकाः । 
न ह्यस्वकन्यहाथ वने स्याद्रह्मरान्तसः ॥ 8 
रत्रद्ोनजातिः स्यात्‌ पत्रशणक्रः शिक । 
गन्धाच्ड्च्छन्दुरिद्धेल्वा ध्यान्यद्छन्घृषिको मदेत्‌ ॥ 
फलं कपिः पश ला अजा काकः पयस्तथः । 
मास घ्रः पटं श्वित्रो चौरौ लवणद्धारकः ॥ & 
यथाकम फलं प्राप्य तिथ्यक्लं कालपय्थयात्‌ 
जायन्ते लक्षणश्ष्टा दरिद्राः एर्षाध्माः ॥ ॐ 
ततो निव्कल्यषोश्धताः कल्ल महति योगिनः! 
जायन्ते लक्षणोपेता धनधान्यसमन्विताः ॥ द ` 


इति खौगारुडे चतुरधिकश्ततमोऽध्यायः ॥१०६॥ 


पच्चाधिकश्चततमोऽध्यायः। 
याज्ञवल्वव उवाच) 

विहितस्यानतुषानान्निन्दितस्य च वनात्‌ । 
अनिग्रद्ाचेन्द्रियाणां नरः पतनण्च्छति ॥ १ 
तन्माट्यन्रेन कत्तव्यं प्रायित्तं शुद्धये । 
एवमस्यान्तरात्मा च लोकश्ेव प्रसोदति ॥ २ 
प्राय्चित्तमक्र्ज्वाणाः पञ्चात्तापविवष्निंताः। 
नरकान्‌ यान्ति पापा वै महारौरवरौरवान्‌ ॥ 
तामिस्तं लोह णङ्कञ्च पूतिगन्धसमाकुलम्‌ । 
संघातं लोद्ितोदञ्च सच््ोवनमदापथम्‌ ॥ 9 
मद्ानरक काकोलमन्धतामिख्लतापनम्‌ । 
अवीची कुम्मोपाकच्च वान्ति पापान्विता नराः ॥५ 
ब्रह्मद्दा मद्यपः स्तेयौ संयोगौ गुसतल्प्गः 
गुसनिन्द्‌ा वेदनिन्दा ब्रह्मदत्यासमे यमे ॥ & 
निषि्लमच्तणां जिह्यक्रियाचरणमेव च । 
रजस्वलामुखास्वाद सुरापानखमानि तु ॥ ॐ 
अग्रवरन्नादिदरणं सवणंस्तेयरुम्मितम्‌ ॥ = 

खिभाय्यांकमारोष सखयोनिष्वन्धजारिषठ ॥ ` 









कन्धाप्रटान तस्यव कौटिल्यं व्रतलोपन्‌। 


| ब्रह्महा दादश खमा मितमुक्‌ शुदधिमापएवा्‌ € 






{= र 6.0 4810811५/801 | 81 06610. 2100264 0४ ल्८वानी 







= क । ` 
1 तथा सष 
तुः खसारं 

मातुः रप्र द गतुलानौ ॥, -का्मूणः 
प्राचाथ्थेपक्तीं सखसुतां ॥ क 
ला लिङ्ध वधस्तस्य सकामा र्ते थ 
गोधो व्रात्यता स्तेयशखणाना पके  प्राजापद 
अनाडितामिता पर्यविन्रय परिह चादाय 
'तादध्ययनादानं ॐतकाध्यापनं तथ ` | एभिस्तु 
पारद्ाच्य पारिवित्त्यं वार्घ्यं । | पञ्चगव्य 

| स्वौ शूद्रविट्‌ चन्नवधो निग्दितायोपलोमि (त 
नासिक्य ब्रतलोपश्च "ल गाश्वुव क्रयः (याव 


प्वद-माट-खु छ्छत्यागस्तड्ागारामविव्रय) (ऋषसरकः 
कन्याया दूषणञ्च॑व परिविन्दकयाजनम्‌ ब्रह्म दत्य 





( चैश्यदहा> 
अ्रासनोऽय क्रियारम्भो मद्यपस्तौनिषिवका।षरसा सा- 


© चल -पुलदः 
वकोणं 


म्‌ पर 


लोमञ्यः खाद्ेत्येवं लोमप्रशति व ततुब्‌। 
सव्नान्तं जुद्धयादापि मन्तेरेभिययात्रष्‌। 
शुद्धिः स्याद्राह्मणत्राणात्‌ जल व शूदिरेष मा 
निरातङ्क दिलं गाञ्च ब्राह्मणार्थं दती११।, लं 
अरस्मे नियतो जघ्वा तिलो वेदरुंहिता१ इच्छत 
सरस्वती वा खंसेव्य घनं पाते खमप्य १ त्रियमाय 





यागस्य ्न्नविडषाते चरे ब्रह्मणा व्रत मद्ापाप 


। | 
गर्मदहा वा यथाव तथान्रेयौनिसदनः' वमच्छं 




















२ ¢. 
चदेद्रतमदलापि घातायंच्चेदुपागतः। | [निर 
दिशुण खवनस्य तु ब्राह्मणे ५. त ५ 
सुराम्बुषटतगो तं (ग्लो 


व्रतं ब्रह्मणाः कुयात्‌ एन व 1 
वध्रो नुषलं + ज ¶१।। क / £ । म च या 
प तिलोकपरिश्रष्टा ल्ल क्र ह 


बा दा 10. 
# ¬ | ० ५ ५६ <+ श. व ` 
^ * करो "3 वै, 4 १ ^ 
=" ५ ८ क 
७ " न्वै | % 1 
¢^ | 
9 ष # 1 ९१७ 
॥ ह 












† 

+ 
| 

$ 
त 


४ 
॥ 


ि। | 


। 
1 


॥ । एभिस्तु खंवसेटयो 


| 
१९५ १.2 


ज  आजापल्यं चरेत्‌ कच्क्र 


सान 
चन्द्रायण वा त्ौन्‌ मा 8 ४ 
चै वत्सरं सोऽपि तत्समः ॥ र 


: खमा वा युसतल्पगः 


ञ्यशेदेदसंदिताम्‌ ॥ त 


। ॥ यञ्चगव्यं पिवेद्रोत्नो माखमासौत सयतः । 
्रया॥ ~¬ > प्रदानेन शुध्यति ॥ ३९ 
रा, गोध पयो गोऽनुगामौ गो प्रदानेन 

॥ उपपातकशुद्धिः स्याचान्द्रायणतव्रतन च । 
्रदः॥-ययसा वापि मासेन पराकेणापि वा एनः ॥ २ 
व| | ऋषञैकरुदसतं गा दद्यात्‌ त्तवषे एमान्‌ । 
म्‌॥॥ बरह्म व्याव्रतं वापि वत्सरत्रितयं चरेत्‌ ॥ २२ 


नम्‌। ।तैश्यदान्दं चरेरेतदव्यादेक एतं गवाम्‌ । 


व| 


एव१। [ग प्रदुष्टा 
मा वन 
| 






त्रयः॥। 


ब्र 


रलाखान्‌ शूदर हा चेतदद्याद्धेनूदं पापि वा । 
 खियं हला शूद्रदत्यात्रतं चरेत्‌ ॥ ३४ 
र-गोधा-नकु ल-पशु-मण्डूक-षातनात्‌ । 
घत। च पिबेत्‌ चौरं व्यद पापौ कृच्छ्रं वाप्यधिकं चरेत्‌ ॥२५ 


परवा१(खराजभेषिष च 


व्‌ गजे नौलान्‌ षान्‌ पञ्च शुके वत्सो दिदायनः। 
षो देयः क्रौञ्चे तिदहायणः ॥ २६ 


ुम्‌। उ च-एत्म-लता-वौर्‌ च्छेदने जप्यशक्‌ एतम्‌ । 
क्रम्‌ |अ्रभकौ णौ मवेहला ब्रह्मचारौ च योषितम्‌ः॥ २० 


रव ॥ 
(111 


४ 


तम्‌ 
7: । 


।२\ च 
त्‌। 
परिणः। नदे 
<. ~ =) ब्रह्मचारो मासमेव । 
यन्नोजष्यनिरतो मुच्यते पयोत्रतौ 
। मुच्यते 
। निः „प स्मतिग्ात्‌ ॥ 8३ 


वित्‌ 
$ 4 


च 
हि. 
नि. 


रि 







| 
| 


महापापोपपापास्यां 


(^ >: ष्व 
|. - <. त टत प्राश्य 


मं पश्मालब्य ने कऋरैतच्च विश्ध्यति । 
शुमांणश्ने कथः कृच््रः शेषव्रतानि च ॥ टः 
तिकूलं गुरोः कला प्रसादीव विश्ध्यति । 
वा॥\ त्रयं शसः कुच्याश्मियेत प्रहितो यङि ॥ ३० 
| यमा ।पकार च ते विप्रे न पातकम्‌ ॥ ० 
# योऽभिशंसेस्ृषा परम्‌ । 
| भ्व माखमासोत स जापो नियतेन्द्रियः ॥8 ९ 


युक्तो भाठमाथां गच्छशान्द्रायं = 


गल्लोदक्यां गुःचिभेषेत्‌ ॥ ४२ 


१7 ४ न 1 ८ 
4 ध 4 इ | &. 2 


यच्चाधिकशततमोऽध्यायः । 


लोमभ्यः खादेति ऋचा दिवखं मासताश्नः॥ 





=ेव दिवा स्वियम्‌॥४५ 


विप्रं निच्निद्य वादतः ॥ 


| 7ेपवसे ॥ 8& 
बद्धा वा वाखसा च्तिप्र प्रखादयोपवखेडिनम्‌ 


विप्रदण्डो यमे जच्छमतिजच्ऋ निपातने ॥ 89 


नमः साला च शध्येत गला 
गुरं लङ्कव्य ह क्गव्य 


(वच्छ यत्नतः ॥ 


~. ५ -- नर वयः क्ति पापञ्च = 
देशं काल वय म 


प्रायधित्तप्रकल्मः स्याद्यत चोक्ता 
गरमैदयागो भचतेनिन्दा स्तौणां पतनकार पाम्‌ । 
वासो खद्ान्तिको द्ट्यमन्नं वासः सरचयाम्‌ ॥ 8९. 
विख्यातदोषः कुर्व्वीत पषदोऽनुमत व्रतम्‌ ' 
असंविख्यातदोषस्तु रदस्य व्रतमाचरेत्‌ ॥ ५० 
{त्रिरात्रोपोषणो जघ्ा बह्मा तलघमषेखम्‌ । 
अन्त्जले वि शुध्ये दत्वा गाञ्च पयखिनोस्‌ ॥ ५९१ 


जले स्थला तु जुटयाचलारिं ण्‌ ठताडतोः । 
निरात्रोपोषणो इला कुष्माण्डोभि तं विः ॥ ५२. 
सुरापः खणंदारौो च सद्रजापौो जले स्थितः ॥ 

खहस्त भोर्षाजयप्येन मुच्यते गुर्तल्पगः ॥ ५३ 
अज्ञानङ्तपापस्य नाशः सन्ध्यात्रये कते । 

सद्रेकाद ्जण्यादि पापनाशो भवेदहिजाः ॥ ५७ 
प्राणायामशतं कुच्यात्‌ सब्वपापापनुत्तये ॥ ५५ 
ओङ्गाराभिष्टुतं सोमसलिलं पावनं पिवेत्‌। 
ज्ञत्ोपवासं रेतोविखतराणां प्राने दिजः ॥ ५९३ 
वद्‌ास्याखरतं शन्त पञ्चयज्ञक्रियापरम्‌ । 

न रडश्न्ति डि पापानि महापातकजान्यपि ॥ ¶= ` 
वाञचुमन्ञो दिवा तिष्ठन्‌ रातिं नोलाप् व्क ॥ 
जा खुदस्गायत्नौ चि्रादराते ॥ ५८ 
नज्रह्मचय्य दया नं 

मिनन अ | 
बहानमौोनोपवारे यमाः स्ताः ॥ ५ 
तपोऽक्रोधो स 1 
पञ्चगव्यन्तु गोत्तौर पच गना ॥&= 











द श © 
० ्‌ गरुडपुराणम्‌ । 
, तप्रन्लौ र ताम्बरूनाजेकौवां प्रत्यहं पिवेत्‌ , 
एकरातोपवासश्च तप्त ङ्ृच््रश्च पावनः ॥ ३8 
कभकतन नक्तेन तथ वायाचितेन च । 
उपवासन चकेन पादङ्च्छर उदाद्धतः ॥ ६५ 
चथाकथद्धित्‌ त्रिगुणः प्राजापल्योऽयसुच्यते । 
अयमेवातिङ्खच्छः स्यात्‌ पाणिपूरान्न भोजनात्‌ ॥&६ 
 च्छररातिङृच्छः पयसा दिवसानेकविंएतिम्‌ । 






जतादकान्‌ ससुन्तो णन्‌ दुशाइलस भा यपि च 
स्लातानपवरेयुस्तानितिदहर एर ॥पलोऽजिक 


द ग्इहापवासखख पराक खखुद्टाद्धतः ॥ &ॐ यः करोतिस सं स्ूढ़ो जलबुह समिर (फ स्यैकारिः 
पिख्याकाचामतक्रास्बु-शक्तानां प्रतिवासरम्‌ । पञ्चधा स्तः कायो यदि पञ्चलमाग त्ते कस 
एककमुपवारुश्च कच्छः सौस्योऽयसुच्यते ॥ ईट कञ्भभिः खशरौरोतयैसवत्र का पा 6 “9 
एलां व्रिरात्रमभ्यासारेकैवा स्यादूयथाक्रमात्‌ ! गन्त। वद्ुमतेो नाशसुदधिदवतानि इ। | ॥ क 

तुल दक्ष _ >~ _ = ५ पलाखव 
तुला दूत्यष यः पञ्चुद्ट णद्िकः ॥ ६९ फनप्रख्यः कथं नाशं मत्यलोको नं याखी।गलचन्च क 


तिथित्रच्याचरेत्‌ पिर्डान्‌ शुक्ले शिस्ण्डसम्मितान्‌ । | सोाश् बान्धवेसतं प्रेतो सुङधे यतीऽव् पवाक 


एकैकं ारुपेत्‌ कृष्णो पिर्ड चान्द्रायणं चरन्‌ ॥ °| ततो न रोदितव्यं हि लनिल्या न यं वित्र 










` यथाकथच्चित्‌ पिर्डानां चत्वारि श्च्छतदयम्‌ । क्रिया काश्यां यथा शक्ति ततो गच्छन्‌ ध दिन 
म्रासेनवोपसुस्ल्लीत चान्द्रायगमयापरम्‌ ॥ ०९ - | विदश्य निम्बपत्राणि नियता दारि षेन्‌। [वः स 
क्यात्‌ त्रिषवणं स््ञानं कृच्छ्रं चान्द्रायणं चरेत्‌ । | आचम्याथागिमुदकां गोमयं गोररुषंपात्‌। (र कृष्या 
मवित्राणि जपेत्‌ पिण्डान्‌ गायच्या चाभिमन्तयैत्‌०२| प्रविशेयुः समालभ्य जलानि पदं परगैः॥{सचितस्व 
नादृष्टेष्ठ पापेषु शुदिश्चन्द्रायशेनतु। ` प्रवेशनादिकं क प्रेतसंसर्भिनामपि। {जा धम्म 
चर्म्मा्थौ यञखरेदरेतत्‌ चन्द्रस्येति सलोकताम्‌ । इच्छतां तत्‌च्षणा च्छदिः परेषां सञानरुव| इति चो 
1 च्छक दसकामस्तु सद्हतीं धियमश्जते 1 २ क्रो तलन्धाश्ना गरूमो सखपेथुस्ते एथक्‌ एष ताम ष 
` पिण्डयन्नाद्रता देयं प्रेतायान्नं दिनत्रयम्‌ 


` इति यौगारुङे पूठैवखण्डे प्रायचित्तविवेको 


प्यं सीरन्तु खखषे।| 
नाम पच्चाधिकश्ततसमोऽध्यायः ॥ १०५ ॥ जलमेकादमाकाशे स्थाप्य च।रन्त सः 


वैतानोपासनाः काव्यः क्रिराश्च शुतिषीरि 
चरा दन्तजन्नः सद्य चूडं नेभिको घ दारो 
घड़ंधिकश्चततमोऽध्यायः। ` त्रिरात्रमा व्रतादेषादशरात्रमतः परम्‌ ' भूलि ब 
| | निरावरं दश्रातरंवा श्वावमातौचस॒च्यत। [तिः चति 
ऊनदिवर्षसुभयोः सतक मातु रव दि। हाः खता 


ग्रन्तरा जन्ममरणे छरघादोमिर्विशषयि। न॑ कलि 
दशव च। 1पञल्यन्तु 

















याज्ञवल्व्य उवाच । 
` त्रेताश्तेचं प्रवच्यामि तच्छरणुध्वं यतव्रताः । 
नदिवरप निखनेत्‌ न कुव्यादुद्क ततः ॥ ^ 


दश वर्णानां तथा पञ्च 
आ शजश्णनादनुत्रच्य इतरो ज्ञातिभिचु तः । मवति मरेतस्तकम्‌। "चारात्‌ १ 
 यमसक्तं तया जप्यं जपञ्चिलं किकाण्निना ॥ र लिंशदिनानि च तथा ष च विष (वा काग 
तकन्यासु ब। ‡ 
ख दग्धव्य उपेतशचेदाडितागन्यातायेवत्‌ श -मातल-खीतिथ च॥ ` सु 
स्रमादश्माद्यापि ज्ञातयोऽभ्युणयन्यपः॥ २  गुच्वन्तेवास्यनूचा ग -याखन्यगलोस च प 
| + अघ नः परोश्चदवमनेन पिदिच्ुाः ॥ = | भोर पदः यार | पर 
ण मातामद्दधाचाच् पतौनाद्चोदकग्रियाः ॥ 8 निवासराजनि प्रत त दधाति" ॥.; 
स कामोदका | रतानां नृप-गी-विपरेरन्वच इ | 


काः सखिप्रत्ताखस्ौयश्वश्एरलिं 





4 ॐ |  €€.0- ५219011५, । 1 (0॥€60). 00012604 0/ वत्नी 
[1 ह ४ => क, 4. (कनी थ श्ल + ~ # 





९०७ 


सप्राथिकथततमोऽभ्यायः । 


च्छयभच्चं याच्चौष्यादग ९* 


भ्यागमनात्‌ पठत्‌ । &ः 
य येत ॥ €` 
पृथिवीपतेः ॥ र~ 



















ष चख हतानाञ्च नाभो + तथा । ठुव्वन्‌ हि ले विप्रांखच भोजयेत्‌ । 

| । तरति.ब्रह्मचारि-दाढ-त्रह्मविद। व दिना श््ञानयो गाद का रत्‌ ॥ ॐ 
४, एवा चत र ५ विधौयते । निव्वपेत्‌ पञ्चय > प ष धान्यतः खम: । 
ष्वपि च काना न तपो जलम्‌ ॥ २४ तिला रखा न विक्रया ना 
7लोऽगिक सखदायु्मनो न्ना दाच्रो दत्वा तु षड़भाग < छ 

३. क * द्वष्देतवः ॥ ० © = 
'श्चात्तापी निरादारः सन्पेऽभो शुर वरयस्खिं श विप्राणां कृथिकत्ता न लिप्यते । 


ष्‌।/ कारिणां दानं वेगो नद्यास्तु शर्िंइत्‌ ॥ ह चौरकाः॥ < 
५4 ते वर्वणा जौवेदिशां वाप्यापदि दिजः । 

५ [लि-सोम-सौम-वौसदधिच्चौर तं जलम्‌ ॥ २ 
। लौदन-रस-चार-मघु-लात्ताञच वषः । 

। सतोपलासवं ष्यं पाकमच्न्म पादु कम्‌ ॥ २० 
सी।तालचच्च कौषियं लवणं मांखमेव च । 

र व वैश्य त्तो न विक्रयेत्‌ ॥ स्ट 
छी स्माथ विक्रयं नेया तिला घान्येन तत्समाः । 
तर््निणादि न विक्रयात्‌ तथा चापद्तो दिजः ॥ २€ 
त्‌ पि हतः सम्परणह्हन्‌ लिप्यते नाकेवदहिजः। 

त्‌। [य क्ृष्यादिकं तद विक्रया दयस्तथा ॥ ३० 

ः। स्िचितसं सिल्ला द्रा वत्ति विवव्नितम्‌ । 

जा घम्मान्‌ प्रकुन्वौत ठत्तिं विप्रादिकस्य च ॥३९ 
| इति ओरौगार्ड पूञ्वखण्डे अश्नौचारिनिणयो 

| | नाम षड्धिकश्ततमोऽध्यायः ॥ १०६३ ॥ 


क पाम 


कर्षकाः चत्रविट्‌ शूद्राः खलखल! © 

दिनित्रधेण शुध्येत ब्राह्मणः प्रेत्तके । ्‌ 

न्नी दषाद्ादश्यस्तु दादष्णन्‌ मासि शूद्रकः ॥ ५ 

जाति विप्रो टश्ण्डात्‌ तु च्त्नो दाद्‌ ग्कादिनात्‌ । 

पञ्चदश्णद दवेश्यस्तु शुद्धौ मासेन ष्यति ॥ १९ 

एकपिण्डास्तु दायादाः एृयग्दारनिकेतनाः । 

जन्मना च विपत्तौ च भवेत्‌ तेषाञ्च खतकम्‌ ॥ १८ 

चतुर्थे दशरात्रस्य षणनिश्रा एं सि पञमे । 

षष्ठे चतुरुदाच्छुद्धिः सपमे च दिनत्रयम्‌ ॥ ९द्‌ 

₹ेणान्तरे खते वाजे ख्द्ः शुदधिविधौोयते ¦ 

पजातदन्ता यै बाला थे च गर्भादिनिःख्ताः। 

न तेषामम्निखंस्कारो न पिर्डं नोदकक्रिया ॥ ९७ 

भा दन्तजननात्‌ सद्य श्रा चूड्ान्तादनिं भम्‌ । 

आ ब्रतस्यात्‌ त्रिरात्रेण तदू खै" दथभिर्दिनेः॥ १्‌ 

चडि गर्मो विपद्येत स्रवते वापि योषितः । 

चावन्माखान्‌ स्थितौ गर्मस्तावडिनानि सूतकम्‌ ॥ ९&; 

भा चतुयात्‌ भवेत्‌ सावः पातः पद्चम-षषठयोः । 

अरमिमान्‌ खोलियो स १ ० 

₹ गादाच्छध्यते मा च 
ता सान 















| 
8 


ष न्ते न चजादटयः ॥ ९ 
सृतिः सदाचारो न कशिदेदकारकः । 
हा, सृता ब्रह्मणादौ धम्म 


त॥ धं § नन्वादिभिः सदा ॥ २ | सङ्क त्‌ खते पिता शुचिः ॥ 
| किष षकः कत्तौरञ्च कलौ त्यजेत उत स्यादुपरूग्ड पिता शुचिः 1९९ 
ह तवय शेष अन्तराखतसूतक । | 
1 ताद्न्यवच् 


गो ग्रहादौ विपन्नानासेकरातर 


अनाथपे नात्‌ 
भनायप्रेतवद प्राणायामेन शुध्यति । 


१तगूद्रस्य बद्धना । 
' *उनात्‌ ल्िर =-=. 


शिन स्तिः 8. ` 


व 1 |- 68110011 ध ४ 
पर = (अ । 


मो? > 


न न व्कयककष क्का ~, > न कष 0 


= ~ क क ७ 


१९ब्द्‌/ 


| 
क ` 
। + ४ 
न | ~“ ॥ि 
' ४१ 
++ 3 ` 
+ न 
; ८ 
| 1 
द 
। 0 
1 ` 
च ब 
| च 
क, ` 
१» न्द. 
+, 2 
# 
# ० 
न) 
ङ; 
| र, 
|: ॥ 4 
1 ~ ` 
९ 
| 
[^ 
५.६) 
~ । 
4 १ 
४ 
= & 
॥* 
॥ ४ 
। छ 
# 
॥ £ 
| $ 
व ५.० 
॥:% 
(4 












3 १०८ 


-गोषहत 3 
वि अ शुध्यति ~~ 1 २३ 
प्रज मवेत्‌ सलोल त नेत्‌ । 
जाया लगननाढतो च ९१ 
= नाहत। च स्त्लौ तु शूकरी । 
ह या त्रतकारि्यो भ्रष्टपानोदकक्रियाः ॥ २५ 
ह) रः पुन्न पिठजौ पिर्डौ पितु ¦ । 
अरिवित्तेस्तु कच्छं स्यात्‌ कन्यायाः ङच्छ्रभेव च । 
ऋतिङ्जच्छ् चरेहाता होता चान्द्रायणं चरेत्‌ ॥;२& 
 क्-वामन-षयदेषु गहेषु जडेषु च । 
ज्ात्यन्धवधिरे स्पूके न रोषः परिवेदने ॥ २.७ 
नष्टे खते प्रव्रजिते क्वे च पतिते पतौ । 
` ष्च सवापत्छु नारोणां पतिरन्यो विधौयते ॥ २ 
अन्नो रु खता नारौ रोमाब्दानि वसेदिवि , 
उकादिद्टस्तु गायच्या जपाच्छुद्धो मवेन्नरः ॥ २९ 
. दादयो लोक्रागिना विप्रश्ाण्डालादीरतोऽसिमान्‌ ! 
रः प्रत्ञाख्य तस्यास्थि खामिना मन्दो द हेत्‌॥२० 
भ्रवाखेतु खते भूयः कला कुश्मयं दद्ेत्‌ । 
ष्ण एजिने समास्तोय्ये षट्‌ एतानि पला जाः ॥३१ 
शमो शिखरे विनिज्तिपष्य अरणिं ठषखे क्तिपेत्‌ । 
जनु दक्षिणहस्ते तु वामहस्ते तथोपखत्‌ ॥ ३२ 
-ाश्ब तूदूखलं दव्यात्‌ पृष्ठो तु सुषलं इत्‌ । 
-्न्वोर्जिज्जिप्य हण्दं तण्डुला ज्यतिलान्‌ सुखि ॥ ३३ 
- श्रोत्रे च प्रो ण दव्यादाज्यश्थालोञ्च चक्लुषोः । 
~क नेते सुखे घ्राणे हिरण्यशकलान्‌ स्तिपेत्‌ ॥ ३8 
अलिदोत्ीपकरणात्‌ ब्रह्मलो कगतिमैवेत्‌ । 
रसौ स्वर्गाय लोकाय खाहेत्याज्याट्ृतिः सकृत्‌॥२५ 
-्ंख-सारस-क्रोच्चानां चक्रवाकञ्च कुञ्रटम्‌ । 
~यु र-मेषघातौ च अ्रहोरात्रेण शुध्यति ॥ ३६ 
पचिः सकलान्‌ दत्वा अ्रदोरात्रेण शुध्यति । 
खां ्तुष्पदान्‌ हत्वा अद्दोरात्रोषितो जपेत्‌ ॥ २० 
आद्र हत्वा चरेत्‌ कच्छ मतिज्च्छरन्तु वेश्या । 
चुत चान्द्रायणं विप्रं इाविं् लिंश्मादरेत्‌ ॥ ३८ 
दति ओरौगारूडे मह्ाएराणे पूलखण्ड 
` परा्ररोत्तधर्ममो नाम रप्ताधिक- 
ऋततमोऽध्यायः ` ॥१००॥ 





वि 4 ४ 4 भ । ह 
`  ©6.0- 4879511४ ५) ©0॥€त00. 0910260 0/ 66001 = 


गरूङ्एराणम्‌ | 


५ मार्या या 
नौतिसारं खत उवाद ` [जाय ष 
। तिसारं प्रवच्छामि पवैषालाि ह 
३ हतं एष्या ( = 
सद्धिः खड त च 
नासद्धिरिहलोकाय परलोकाय बािटद्वन्निया 
पच्जयेत्‌ च॒द्ररुबादमदृष्यस्य तु षन्‌ मेथी भवे 
विरोषं सद मितेण सम्मौति वरे 
सूरूरशिष्यो पदेन दुष्टस्तौभरणेन १। रोततरवः 


अष्टाधिकशततमो 











यतुसेद्ि स्यि भाव्या ए 


दुष्टानां सस्प्रयोगीण पर्डितोऽवरौकस्य भाग्याय 
ब्राह्मणं बालिशं त्त्रमयोद्धारं पिर इहत्रिवा वा 
शूद्रमत्तरसयुक्तं दूरतः परिपकनपेत्‌॥ ख भाव्य श 
कालेन रिणा सन्धिः काते मित्रेण कषरम न ५ | 
काथ्कारणमाित्य कालं च्तिपति प य 
कालः पचति श्ूतानि कालः संहरते ए। = 
० रसि ९ ९ 
कालः सुप्रषु जागत्तिं कालो डि दरि | 


| विच्य ^ ८. - स्‌ एुरयमददा 
काल्लेषु चरते वौय्थ काले गमे च वही। [हि भय 


कालो जनयते ष्टं एनः कालोऽपि रए 


कालः सू च्छगति निंद्य दिविधशेह भावः|| या ष्णा 
खयलसंग्र चारेण ख च्छयाचारान्तरण ९५ 
से ~ व दखतिः | ¦ क्रोभतै न । 
नोतिखारं सुरेन्द्राय इमग्परचे वद दीं 
सच्धन्नो धेन चैन्द्रोऽग्रदेव्यान्‌ उलाश्वा 
राजर्विव्राह्मरीः कार्यः देवविप्रादिपू | सेव्या न : 
॥ 
अद्रवभेप्रेन य्टव्यं मद्दापापविनाधनः्‌ 1५ 







& न 8 रध - 
उत्तमैः खद् साङ्गत्यं पण्डितः खड ` _ | भः 
अलव्यैः ख मितलं कुर्वाणो नावौ 24 

वादं परार्थद्च परिहास्यं परिव || ररव 
परवादं । 


परवेश्मनि वाख्च न वुन्वौत ग । 

परोऽपि हितविदन्धुरवख्ुरग्य दित न 

श्रितो रेदजो याषिितमा नि “ट 

0 

तन्मित्रं यत्र विश्वासः ख < , नक्त 

स त्यो यो विषैयस्त॒ 1 ॥ 

ख लौवति चषा वच्य चर ^= | 
(दायान 


++ च ० 
च बु, 1, भ । क; 
# [> क्षी न भ 3 
9 ~ +९ 1.2 






ॐ भः 
#ै ॥ ५ 


यसी ~> 
५ ६ ५ 
"+ 
च 
र्ध क्र 1 
¢ 
च 
द्य = 4 


4 
 ‰। 
न 
~ 
# 






१०< ` | 





श्राल्मानं सतत रन्षेद्धाररपि ध्षनरपि ॥ ९ 


जेत्‌ ! 
तगर । उततच्च पतिप्रिया । व्यजेरेकं कलस्याय ग्रामस्याय कुल ल्य 
भ त न धी च सततन्त्रतुकामिनौ ॥ २ ग्रामं जनपदस्या्य अत्मा 9 ॥ 
च बाद्धिढदेवक्रिया युक्ता सब्वसौ माग्यवदिंनौ । वर॑ हि नरके वाखान तु इ~ न 
दथा स्येदभो अवेदा देवेन्द्रो न ख मानुषः ॥ > ९ | नरकात्‌ तचतौयते पापं कुषटद्दान्न निवत्तेत ॥ > 
एतुसेकि स्य भार्य्या विद्धपात्तौ कश्मला कलद्दप्रिया । चलत्येकेन पादेन तिष्ठत्येकेन व्ुिमान्‌ । 
रेने ष। लरीत्तरवादा स्यात्‌ सा जरा न जरा जरा ॥र- न परीच्छ परं स्थानं पूव्वमायतन त्यजेत्‌ ॥ 9 

लज मस्तं वासं सोपद्रवं त्यजेत्‌ । 


भा्यासितान्यत परवेष्सामि काङ्ग्णो । 
त्रिया त्यक्तलव्ना च सा जरा न जरां जरा ॥ २३ लयज्ञेत कपणराजानं मितं मायामयं त्यजेत्‌ ॥ ५ 







॥ 













्‌ विग्रः 
त्‌! स्य माब! गणक्ञा च भर्तारमनुगामिनो । अश्न किं कपण्डस्तगतेन एसां 
त्य ्माल्मेन तु चन्द णा प्रिया न प्रिया प्रिया ॥२४ ज्ञानेन किं बद्ध श्ठाकुःलसङ्कलेन । 
पति पषा मार्या शटं मित्रं श्त्यद्चो त्रदायकः । खपेण किं गगपराक्रमवव्नितेन 
ध से वासो लरेव न थवः ॥ २५ . भितरेण किं व्यसनकालपराद्यखिण ॥ ६ 
९. दुच्ननसंसगं भज साधुसमागमम्‌ । व र 
च वद। [0 राट जर तिव्यमगिलताम्‌ द सव्व परस्थस्य मवन्ति भिताः । 
सोऽपि से व्यालोकण्डप्ररेधादपि च फणश्तो अर्योविहौनस्य पटरच्यतस्य 
भोषणा ९। 
द भाव याच रोद्रौ भवत्य काज्ते खजनोऽपि- रतः 
या ज़च्छा व्याकुलाङग सधिरनयनसं- लः ॥ 
न्तरेण १॥ अ्रापत्सु मित्र जानौोयात रशे 
व्याकुला व्याघ्रकल्या । शूर रहः शएचिम्‌ 
वहसति।। तोत भाष्यांच्च विभवे च्षौे दुभिं 
त वोग्रवक्ता स्फरदनलग्खा न दुभिक्ते च प्रियातिथिम्‌ १ ट- 
दिप | ` काकजनिह्णा कराला । | = .णफ़ल त्यजन्ति विगा 
ग ॥ सेव्यानस्ो विदग्धं परपुरगमना निररवय बुष्क सरः सारसा 
व भ्ान्तचित्ता विरक्ता ॥ २७ एरुष त्यजन्ति वनिता 
वेश्मनि दष्ट्ष्टे ` ` भ्वष्ट कृषं मन्तिः । 
रसिया । देहे च वाल्यादिवयोऽम्वि शुषा 
कदाच॥| कालातोऽो ऽन्विते च सव्व ९५ व त्ता, 
लभते इतिं क ॥ २ टः काय्थवशाच्जनो म 
त पर खोगासडे म्ाएर कास्य चि ख कमते 
र्यमी¶| ररेऽष्टाधि ओ पूल्वखण्डे नोति. | लुव्धमयं पष का वल्लमः॥ < 
धिकरश्रततमो प्रदानेन शाच्यम 
यस्त [४ ऽध्याय्‌ ॥ १ ~ ॥ सूं न्द्‌ च्ललिकमणा 








६९० 


नौ चं खत्म प्रदानेन सम॑ तुल्यपराक्रभषेः ॥ १२ 
यस्य यस्य हि चौ सावस्तस्य तस्य हि तं वदन्‌ । 
-श्रतुप्रषिश्ड मेधावो ्िप्रमा वशं नेत्‌ ॥ ९३ 
नखिनाच्च नदोनाड शङ्िणां शस्तपाणिनाम । 
विश्वाखो नव कत्तेव्यः स्तौषु राजकुलेषु च ॥ १४ 
रथेना श मनस्तापं खे दुश्रितानि च । 
वञ्चनच्चापमानञ्च मतिमान्‌ न प्रकाशयेत्‌ ॥ १५ 
दौ नदुञ्जन संसर्गमत्यन्तविरण्हाटरः। 


स्डेहोऽन्यगेहवासश्च (क) नारीसच्छौलना नम्‌ ॥९8 
कस्य दोषः कुले नास्ति व्याधिना को न पौड्तः। 


कैन न व्यखनं प्राप्त सियः कस्य निरन्तराः ॥ ९७ 
कोऽय प्राप्य न गर्वितो भुवि नरः 
कस्यापदोऽस्तं गताः 
स्तोभिः कस्य न खण्डितं सुवि मनः 
को नाम राज्ञां प्रियः। 
कः कालस्य न गोचरान्तरगतः 
कोऽथ रातो गोर वं 
को वा दृच्जनवागुरानिपतित 
त्तेमेग यातः पुमान्‌ ॥ १८ 
सुत्‌ सखजनवंन्घुर्न वुदियेस्य न चात्नि । 
यस्मिन्‌ कम्मणि सिद्धेऽपि न दश्येत फलोदयः । 
-विपत्तो च मडडइःखं तदधः कथमाचरेत्‌ ॥ १९ 
यस्मिन्‌ देशे न सम्मानं न प्रौतिर्नं च वान्धवाः। 
न च विद्यागमः कित्‌ तं द्धे परिवन्नयेत्‌ ॥ २० 
नस्य यस्य राजभ्यो मयं नास्ति न चौरतः। 
तञ्च यनन मुच्येत समजयसख तद्धनम्‌ ॥ २१ 
यदच्नितं प्राणहर: परिखभै- 
खतस्य तदहे विभजन्ति रिक्थिनः । 
क्रतञ्च यडइष्छरतमयेलिप्सया 
तदेव दोषापडतस्य योतुकम्‌ ॥ २२ 
चच्चितं निदितं द्रव्यं पराय" मुकु: । 
श्माखोरिव कथयस्य घनं दुःखाय कैवलम्‌ ॥ २३ 
नसा व्यसनिनो सत्ताः कपालाङ्गितपाणयः। 
दयन्तौड लोकस्यं अ्रदरातुः फ़ लनो टम्‌ ॥ २8 
 -शन्तयन्ति च याचन्ति देदोति क्रपणा जनाः। 
(क) अङल्यगद्धनासख्धेति पाठ न्तरम्‌ । 





= ऋ 


गरूड्णएराणम्‌ | 


॥ 
| स्लोणां दिगुण आदारः प्रज्ञा चैव पाएं 


व = ~~ 6.0: 421148111\,86॥ 18111 @०॥€५0. 014112९6 0\/ 66810011 ` 
44 न ० ५७. 






अवस्ययमदानस्य मा यह 
सचचितं त्रातुधतैन 
याचितं गुणवते नरो 
तत्‌ क 
चारपायिवरद्े 
न र्वस्यान विप्रेष्यो व © 
क्यस्य धनं याति अमि. ` | 
अतिक्लशेन येऽप्यर्था भे | 
रेवां प्रणिपातेन मा भूव॑सत च | 
विद्याघातो न्यासः खरौणां बाह | ` 
व्याधौनां मोजनाल्नौणं शतरोषौत | मनोऽव 
तद्छरस्य वधां दण्ड तुभितस्यालभाए चत 
एयक्‌ श्या तु नारीणां गा व 
दुज्जनाः शिखिनो दासा दुष्टा पहा न भा 
ताड्तिा मादेव यान्ति न ते सलार | अने थि 
जानौोयात्‌ प्रेषणे सत्यान्‌ वान्वान्‌ कर| शनेः क 
भितञ्चापदि काले च॑ मार््या्च विभवं | -आश्वतं 
शाश्वतं 
षड्गुणो व्यवसायश्च कामश्चाष्टगुणः क| ये 
न खप्रेन जयेन्निद्रां न कामेन खि ` 
न चेन्धनजंेदक्किन मद्येन ठषां जयेद त 
समां सेर्मोजनेः स्तिम्ध्मदेः खाधुस्राष। न 
वस्वेर्मनोरमर्माल्यैः कामः स्तौषु विष 
ब्रह्मचथ्येऽपि वक्तव्यं प्राप्तं मन्यत! 
व्यं हि एरुषं दष्टा योनिः प्रलिदत 
सवे परुषं दद्रा आातरं यदि वा 
योनिः क्षियति नारौणां सटयं स र 
गुरं वा भिच्चुकं वाद्य मिच्छन्ति खत | 
नद्यश्च नाय्ख्च समखभावाः | 
स्वतन्तभावे गमनादिकञ्च । 
तोयैश्च दोषैश्च निपातयन्ति 
नदो दि कूलानि कुलानि 
नदौ पातयते कूले .नारौ पातयते 
नारौणाञ्च नदौनाञ्च खच्छन्द 
नागिख्टटप्यति काष्टाना नापगान | 
नान्तकः सन्वभूतानां न एवा बा 


लर्‌ 







-आका 
नेत्र-वः | 











त्रियवादिताम्‌ । 


मि छानामिषटटानां 
रसि श्ट वरस्य च ६९ 


तानाञ्च जौ वितस्य 
राज्ञानटप्तो धनसञ्चयेन 

न सागरस्ठप्तिमगाच्जलेन । 

न परिडितस्प्यति भाषितेन 

ठप्तंन च कै पद शनेन ॥ ४ 
खकक्षधरम्माव्नितजोविताना 

श्राखेष॒ दारेषठ सदा रतानाम्‌ । 
-तैन्दधियाणामतिथिग्रियाणां 
उद्ेऽपि मोचः पुरुषोत्तमानाम्‌ ॥ 6३ 


मनोऽनुकूलाः प्रमदा सूपयत्यः खल ङ्क त" । 
| वासः प्राखारण्षटेष्ठ खगः स्याच्छुभकस्मणः ॥ ०० 
ह्यणएस्यापिि न दानिन न मानेन नाच्जषेन न सेवया । ` 


टहाः । न शाखेण न शस्वेण सव्वथा विषमाः स्ियः ॥ ६५ 


॥ 


1ष्गुणः श्र . 
न सिव ङ| ` 


षां नश्‌ 
खुरा 
तीष व्व 
न्यपत 
प्रियते 












र| अनेर्बिद्या णनेर्थाः शनेः पव्वतमा सेत्‌ 4 

| ` < ६->4 ६९ न, 
{ । -शनेः कामच्च घसच्च पञ्चंतानि एनः शनेः ॥ 8& 
श्वतं देवपूजादि विप्रदरानञ्च शाश्वतम्‌ । 


श्वतं सगुणा विदा खुद्टन्मितञ्च शाश्वतम्‌ ॥ 89 
ये बालभावानन पठन्ति विद्यां 
ये यौवनस्था धनात्सदाराः । 
ते णोचनौो या इह जो वलोको 
मनुष्यसपेण खगाश्चरन्ति ॥ ४ 
भोजने भोजनं चित्तं न कुष्यगच्छास्वसेवकः। 
स द्ूरमपि विद्यार्थो त्रजेरस्ड्वेगवान्‌ ॥ 8९ 

` ये बालभावान्न पठन्ति विदां ` 

कामातुरा यौवननष्टवित्ताः । 


दि ४ ते तकाले परिभूयमानाः 

 : / सन्द्द्यमनाः भरिशिरे यथाजम्‌ ॥ ५० 
नि तर्कोऽप्रतिष्ठः श्रुतयो विभिन्नाः 
मावा नासावषियेस्य मतं न भिन्नम्‌ । 
कच्च । धस्य तत्त निदितं गुद्दायां 
यन्ति 1  . _ महाजनो यैन गतः ख पन्याः । 
लानि । -आकारोरिङ्खितै्गल। चेष्टया भाषिते त 
तयत द| नेत्र-वज्नविकाराभ्यां लच्छतेऽन्तर्गतं ४ 
६. नहि | व त॒ मन्‌ः॥ धर्‌ 
गानां १४॥ | परङ्कितच्चानपाल श 1 दि स 
वाम | | क 









॥ (+ "के 
रि > 
~ ~ 4 ~ 






११९ 


उदौरिता्थैः पशुनापि ग्टन््यते 
हयाख्च नागाश्च वदन्ति देभ्रितम्‌ ॥ ५२ 
ज्याङ््टस्तौर्थ यातरान्तु गच्छत्‌ 
सल्याद्खष्टो .रोरवं त्र व्रजे च । 
योगाङ्खष्टः सत्यष्टतिच्च गच्छ 
द्राच्याङ्खष्टी गयां च व्रजेच ॥ ५९ 

दूति ओौगासड़े मद्धाएरारे पूल्व- 
खर्डे नौतिखादे नवाधिकण्त- 


तमोऽध्यायः ॥ १९०८ ॥ 





द्‌ गाधिकण्रततसोऽध्यायः। 
सूत उवाच । 

यो वाणि परित्यज्य अश्ववाणि निषेवते 
वाणि तस्य नश्यन्ति अध्ववं नष्टमेव च ॥ १ 

प्रागल्मरौीनस्य नरस्य विद्या 

शस्तं यथा काणुसषस्य स्ते । 

न्‌ तुष्टिमुत्पादयते रोर 

न्धस्य दारा इञ दशनौयाः ॥ र 
मोच्यं भोजनश्क्तिख रतिशक्तिर्वराः स्रिय! 
विभवो दानशक्तिश्च नाल्पस्य तपखः फलम्‌ ॥ ३ 
अ्जिदहोत्रफला वेदाः णओोलत्तिफरलं स्युतम्‌ १ 
रतिएुच्रफला दारा दत्तस॒क्तफलं घनम्‌ ॥ 9 
वरयेत्‌ कुलजां प्राक्त विखपामपि कन्यकाम्‌ । 
विद्छपञ्च सनौतं दे ब्राह्मणं खशं वरम्‌ । 
सखपां खनितस्वाञ्च नाकलोनां कदाचन ॥ ५ 
अथनापि हि किं तेन यस्यानर्थे तु खङ्कतिः । 
को दि नाम शिखाजातं पन्नगस्य मिं हरेत्‌ ॥ & 
विषादष्यखतं ग्राद्यममेध्यादपि काञ्चनम्‌ । 
नौ चाद्युत्तमां विद्यां स्तीर दुष्कलादपि ॥ ॐ 
न राजना ख भिवलं न सर्पा निविंषः चित । 
न करलं निभ्मलं तत्र स्तोजनो यत्र जायते ॥ ह 
कले नियोजधेद्धक्तं एतं विद्यास योजयेत्‌ । 
1 योजधेच्छलुमिष्टं षं नियोजयेत्‌ ॥ « 
प 

| ^ ५ पाट्‌ प्रभवामोति व्ुच्यते ॥ १९० 


+. । 
9 त के ~ 
सर्‌ 





"क ५ ॥ ध क्म 
> ३ 1 
भ अ 0 9 = 


११२ 


चूडामणिः समुद्रोऽणिमण्डलाखण्डमम्बरम्‌ । 

अथवा एथिवोपालो स्पूद्भं पादः प्रमारजः॥ ११ 

ज्ख्मस्तवकस्येव इ वत्तौ तु मनस्विनः । 

गदद्विं वा सव्वलोकानां वि भौर््येत वनेऽथवा ॥ १२ 

कनकञ्ूषरणसं ग्रहणो चितो 

यरि मशिस्वपुणि प्रतिवध्यते। 

न विरोति न चापिस शोभते 

भवति योजयितुर्वचनौयता ॥ १३ 
वाजि-वारण-लौष्ठानां काष्ट-पाषाण-वाससाम्‌ । 

 नारौ-पूरुष-तोयानामन्तरं मदन्तरम्‌ ॥ ९8 
कदर्थितस्यापि हि भवतत 
न शक्यते सव्वगुणप्रमाथः । 
अधः खलेनापि कृतस्य वद्घे- 
नाधः शिखा याति कदाचिदेव ॥ १५ 

न खदष्वः कषाषातं खिदो न गजगव्नितम्‌ । 

वोरो वा परनिदिष्टः न सद्ेद्धोमनिःसख नः ॥ ९६ 

यदि विभवविद्ौनः प्रच्युतो वाशु.देवा- 

न्न तु खलजनसेवां प्रा्यशैन्नेव नौचम्‌ । 

न ठणमददति सिंहः ख चुधार्तोऽपि काले 

पिबति रुधिरमुष्णं प्राय शः कुच् णाम्‌ ॥ ९७ 
खकडषटच्च यन्मतं एनः सन्धातुमिच्छति । 

ख त्यम खंह्लोयात्‌ गभमश्वतरौ यथा ॥९८ 
शत्रोरपत्यानि प्रियंवदानि 
-नापेक्ितव्यानि बुरमैलुष्थेः । 

तान्ये काल्लेषु विपत्कराणि 
विषस्य पात्राण्यपि दारुणानि ॥ १< 
पका रग्टद्ोतेन श्तरणा गतु सदत्‌ । 

पादलग्नं करस्थेन करटकेनेव कण्टकम्‌ ॥ २२ 

जणकारिष मायायां चिन्तयन्न कदाचन !. 

स्वयमेव पतिष्यन्ति कूलजाता दव दरुमाः ॥ २९ 

नथा दथब्डपे अर्थाश्चानथखपिणः । 

भवन्ति ते विनाश्ाच देवात्‌ ततत्‌ सित (५ 

कायैकालोचिता पापमैतिबुदविर्विंहौयते । 
खानुकरूला तु वै डेवात्‌ एसः रुव्वतर जायत ॥ २ 
अनप्रयोगकार्य च तथा विद्यागमेष्ठ च । 

< अगारे व्यवच्ारे च त्यक्तलच्जः सदा मृत्‌ ¢ ~“ 


# 








` गरूङ्पुराण प्र्‌ । 


©6.0- 4970817५/80 (वा ©०॥९नीजा. 0100260 0 66810011 






च्च यत्र न विद्यन्ते न बुव्यात तर | प्ः| 
लोकयात्रा भयं लल्ना दादर ति प्व ति 
पञ्च यत्र न विद्यन्ते न तच दिव गोश | दोगा य 
एते यत्र न विद्यन्ते तत्न वासंनं क | लोको न ५ 
> ॥ २ निःश, 
नकते परिनिष्ठास्ति ज्ञानस्य किल घन । 
सव्वः सव्व न जानाति | 
जानाति सब्वन्नो नासि कपि कद 

न सव्ववित्‌ कशिरिहास्ति लोके ` 
नादव्यन्तस्रूर्खो सुषि चापि कथित्‌ | माप 
ज्ञानेन नोचोत्तममध्यभेन 
योऽयं विजानाति स तेन विदान्‌॥। 







नि 


९। अयु 
इति ओरौगास्‌ड मडाएराशे पूष्वखख गौं 
सारे दभाधिकग्रततमोऽध्यायः॥ १(८। | साढ्वत्‌ ` 
| 

॥ एतदथ 1 
एकाद्‌ शाधिकश्चततमोध्यायः। | देषां २ 
उ । एतदथ 
उष्सयितव 


न 







सूत उवाच । | 
पार्थिवस्य तु वच्छामि शत्यानाञ्चेव लचचए | 
सर्व्वाणि यो मदोपालः सम्यङ निलयं परोद 
राच्यं पालयते नित्यं त्यध्षपरायणः। | अखमर्था 
निन्द्य परेन्यानि चितिं धम्मंण पराप जिं एनर 
पष्यात्‌ पष्य विचितुयान्बूलच्छेदं न गास च 
जालाकार दवारे न यथाङ्गारकारकः! | यस्यार्थाः 
दोग्धारः चौरमच्ाना विकृतं तनं पा ४... 
यरराष्रं मदोपालैभोकतव्यं न च दषयत्‌। न 
नोधच्छिन्यात्‌ तु यो धेन्वाः चौराय 0 

एवं रषं प्रयोगेण पौड्यमान त क | र. 
तस्मात्‌ सब्वप्रयत्रेन पथि व सः 
पालकस्य भवेद्भूमिः ड ८ | यख ए 
अग्यच्य विष्णं धर्म्माला गोत्रा , दि ण स 
प्रलाः पालयितुं प्तः णा" „ त चर्‌। | येनाडि 
रैश्वञमधवं प्राप्य राज! धन म चि ॥ जतां 
1 
विन्त द्वै वनितापङ्गमहगीलषत = | 










४ . पायिव 
: न कल्वीत अपद प्राण 
1 र 
ख ४ 
द न भवन्ति वि र द 
; किं नोदेति एनः ह 

{1 श्रसेरसखखखलालितल। | 

धिक्‌ दलक् कटकं कटैन ॥ 





तुष 1 < 3 ४ ¶ग र्‌ः १ 
लोके । मन्दमन्दातिष््टाः। रन्धद्वविद्यामालोक्य वाद्य च 1 
चिति | ¡; संकुसध्वं दिजदरिपरमाः (४ सि प्रजा र्ते शपति, ॥ 
ित्‌। । मापाप रस =व धलु््वंदाय परास्ता ति पार्थिवः 
प मं सखद चछ, कुष्य च 
। त ति जलघट काव य रितः ॥ २ 
हान्‌॥२॥ आयुभिःप्रेषमेति स्खल १ ख खुह्वाति विषोन्मादं कष्एखप र वि 
खलत्युग्धूतच्छलेन ॥ लाडारथेदटि | त्‌ । 
। ~> र्ट 3 छ्ावाक्य न्‌ चान्न ९ 
५3|| रष परद्रव्ये लो वत्‌ । चापलादारयेदषटिं भिथ्य 4९ न 
शा पर | | सलिधे चैव ख्द्यवग खुखखायत ॥ = 


:॥ १०. स १ त स पण्डितः ॥ १२ ६ 
। आत्मवत्‌ सब्वथूतेषठ यः पषति लोलां करोति यो राजा शत्यसच्न नगव्वितः । 


एतदथ दि विग्र राच्यनिच्छन्ति ऋतः । संवाह विग्रहे चिपरं रिएभिः परिग्धयते ॥ २< 


५ ॥ = पेष वचो न प्रतिद्न्यते ॥ ९२ ~ 
ह. य, न स धनसञ्चयम्‌ । हृङ्गारं कुटो नेव खदा कुव्वौत पार्थिव य 
| ह वाहनं चरन तद्िजातयै ॥ ९४ - | विना दोषिण यो ख्त्यान्‌ राजा घन्सस्‌ प ॥२० 
१, „| ओद्धारथन्दो विप्राणां धेन रां प्रवते । लौलाखुरानि भोग्यानि व्यजेदिद म्ौपति ९ 
ष स राजा वदते योगाद्याधिभिश्च न विध्यते ॥ ९५ | खुखप्रत्ता; खाध्यन्ते शातरवेवि ग्रे स्थितः ॥ २९ 
क; | ू अखमर्थाश्च कुव्वन्ति सुनयो द्रव्यसञ्चयम्‌ । उददोगं सासं य्य लु्धिः क्तिः पराक्रमः । 


+ || निं एनस्तु मद्वौपालः एततव॑त्‌ पालयेत्‌ प्रजाः ॥ ९६ षड्विधो यस्य उत्सादस्तस्य देवोऽपि शङ्ते ॥ ३२. 
 । द्योग व्‌, ङियस्य = - 

्‌ भा | यस्यार्थासस्य मित्राणि यस्यार्थास्तस्य बान्धवाः । | उद्योगेन कते काय्य सि न विद्यते । 

कारक यस्थाः स एमान्‌ लोके यस्यार्थाः ख च पर्डितः१७| डेव तस्य प्रमाणं दि कर्तव्यं पौरुषं खदा ॥२द 






रि मुद्ध । । => 0 गगर कः 

| 1 सारे एकाद श्धिकश्ततमोध्यायः 
ह|| | त च्यायः; ॥ 

ध ते चाय॑वन्तं एनराथयन्ति ९९९ ॥ 





वदैयैत्‌॥* अर्थो दि लोके एसषस्य बगघुः ॥ ९८ 
यैत्‌। | अन्धो हि राजा मवति यस्त ास्तविवन्नितः । दादश्ाधिकशततमोऽध्यायः । 
पी व्लम्‌।' अन्धः पश्यति चारेण पास््रहोनो न पश्यति ॥ १९ खत उवाच । 

पदि | यस्य एना लाश मन्ति एरोहिताः। शल्या बह्कविधा ज्ञेया उत्तमाधममध्यमाः + 


वितर इन्द्रियाणि प्रगुप्तानि तस्य र च्य विर 
| 9 थैनाव्नितास ८६ र राज्य ॑ मदो ॥ 2० नियोक्तव्या व्धा ~; जिविधेष्वे € 


॥ लिता तेन सम त्ये परौच्चणं वच्छे यस्य ` 
| लये 2 र रा ॥ २९ तभिमं सस्मवच्छामि स स ण) 
| तानः 1 









९१४ 


तथा चतुभिशतकं परौ येत्‌ 
| व्रतेन शोल्लेन कुलेन कमणा ॥ 
क्ल-शोल-गुणोपेतः सत्यधम्मपशायसः । 

खं पवान्‌ सुप्रसन्तश्च राजाध्यन्लो विधौयते ॥ 8 
सल्य-लपपरो्लाकरदवेद्रत परोत्तकः , 
` बलावलपरिज्ञाता सेनाध्यत्तो विधौयते ॥ ५ 
इङ्किताकारतच्चन्ञो बलवान्‌ प्रियदशैनः। 
अप्रमादो प्रमाथौ च प्रतीहारः न उच्यते ॥ & 
मेषावौ वाङ्पटः प्राज्ञः सत्यवाङौ जितेन्द्रियः| 
सव्व णससमालोकौ छेष साधुः स लेखकः ॥ ॐ 
छ्धिमान्‌ मतिमांश्चेव पर वित्तोपलक्तकः । 
क्रूरो यथोक्तवारौ च एष दूतो विधौयते ॥ ट 
समस्तक्रत णस्ख्ञः पण्डितोऽय जितेन्द्रियः । 
ोब्ध-वोब्धगुणोपेतो धम्माध्यन्षो वि्ौयते ॥ < 
पिटपतामद्ो दक्षः शास्न्नः सत्यवाचकः 1 
मौचयुक्तः सदाचारो सपकारः ख उच्यते ।॥ १० 
अ्रायुवदक्ञतास्याखः सर्व्वेषां प्रियदैनः । 
अआथुःशोलगुणोपेतो वैव्य एष विधौयते ॥ ११ 
बैदवेदाङ्तत्वन्ञो जपहोमपरायणः । 
अरा शोन्वांदपरो नित्यमेष राजएएरोदितः ॥ १२ 
लेखकः पाठकश्चैव गणकः प्रतिवोष्ठकः। 
ग्रहग्रामपरो राजा क्णो वञ्जयेत्‌ खटा ५.१३ 
दिजिह्वसुदेगकर क्रू रभेकान्तद्दारूणम्‌ । 
खलस्याहेश्च वदनमपकाराय कौवलम्‌ ॥ १४. 
 दुल्जनः परि इर्तव्योः वि्यालङ्कतो यदि । 
मणिना शूषितः सपः किमसौ न भयङ्गरः ॥ ९५ 

अकारणाविष्छरतकोपधारिणः 

लादय कस्य न नाम जायते । 

विषं माहेविषमस्य दुव्वचः 

सुदुःखद्दं खज्निपतेत्‌ सदा मुखि ॥ १६ 
तुल्या तुद्यसखामध्यं मम्मं ज्ञं व्यवसायिनम्‌ । 


अ्ैराज्यद्रं शत्यं यो न्यात्‌ ख न खन्यते ॥ १ 


मौण्डोश्यैशुक्ता खदुमन्दवाक्या 
जितेन्द्रियाः सत्यपराक्रमाश्च । 
प्रागेव पश्चादिपरौतद्छपा 
येतेतुश्त्यान दिता भवन्ति ॥ १८ 





अरय्ञचायनाभ्च नरको सव पातनम्‌ 


 ८ल-0- 121148111५/861 \/8111 (01661010. 01411260 0 66810011 | 


चान्तिसत्यविदहौनख शा लोकेष ्‌ 
दाथः पेटक ्ठद्च म | 
च शक्तो मयमत स य ४, | 
उखन्धानानि चार्थानिं शखापि यण 
दुग प्रवेशितव्यानि नित्यं गतं नपर पषा 
धरसारूमख वष वा सन्धिं तारा 
न खच्चितमाल्ानं पुनः श्तं निपात ^| 
सूखा न्ियोजयेद्यस्त तयोऽप्यत मरक 


यत्‌ किचित्‌ कुरते कर शुभं चर 
तेन स वकचैते राजा सच्छमतञचैव दुः्ुतम्‌। 
तस्माङूमौश्वरः प्राज्ञं धसकामारथ॑याध। 
नियोजय सततं गो-त्राह्मणदहिताय ३॥ 
इति खरोगासुड महाएराणे पूष 
नोतिसारे इारणाधिकय्त- | 
तमोऽध्यायः ॥ ११२॥ । 

‡ 

॥ 


चे £ 

~ 

स 
दि क 


१ 
















योद श्वाधिकश्ततमोऽध्या। 


सूत उवाच । ्‌ 
गुणवन्तं निथुच्ीत गुणद्ौनं विवन्नपत्‌। | 
पण्डितस्य गुणाः खन्षे सूखं दोषाचर वण| 
खद्धिरासौत सततं स्विः वुन्वीत स 
द्धिर्विवादं मेतरोचच ॥ किचचिदा 
परिडितेशख विनीते धमनः सत्यवा ` | | 
बन्धनस्थीऽपि तिष्टत न तु राच्यं खलः ४ ू 
खाविषाणि कार्याणि कुव्वन्नथशच | 
तस्मात सर्व्वाणि काय्थांणि ॥ 
मघुद्देव दुदेद्राष्रं कसमञ्च न घातयत्‌ ^. हि| 
वत्छापेच्चौ दुहेत्‌ चौरं मिं | 
यथा क्रमेण पष्येभ्यचिनुते मध 


~+ 







५ 
श नु 


पद्‌ पदः 1 । | ू 





खत्येन २ 
अजया 
वरं 
वरं 
वरं 


भाग्यच 
पूज्वां डि 


- विप्राण 


नभसो 
- 


स्य 1-+- ` 







तथा वित्तसुषादाय राजा कुव्वौत' न ,। | : 


राजद्रव्यच्च मेच्च्च स्तो कस्तो कैन 


पि 

{ 

ष 
भरर 
चत द 
क~ 

. के 


। .. £ 
(4 ~ ॐ >< क 
"व 
न द्र क 





= योदाधिकश्ततमोऽध्याय' । र 
विक् $ द ् 
चमः ८ 
ना स्यात तदन्तं यत्‌ कत पव्या ॥५ 
जि बुद्धिप्रतिपत्तिः स्यात्‌ ५ स निचितम्‌ । 
देन यथा यद्यत्‌ एर कस खनि । ^ र 
८ राणि तत तदेवान्तरा सुषु सखयमादितमाव्म न, ¦ 
गदेऽपि ह यः ति ालसमना विहित दुः व खसः ध 
५ " ऊनं तपोवनम्‌ ॥ < गर्मश्च्यासुपादाय भुङ्ख वे पौव्वदं कम्‌ 
निव्रत्तरागस्य पोवनम्‌ ु > न खतदरमध्य 
व = ४ "नतानां विवरम । 
जया रच्यते पात्र कुलं 'णोलेन रच्छते ॥ ९ ० न प ध ब 
वरं विनधाटव्यां निवरनमशष्वस्य मरण = न माटम्खि ध ॥। 
: सर्पी  पयनमथ कूपे निपतनम्‌ । ल्यक्त चमः कस्म कृत नर डि॥ २०. 
रभ दुर्गस्विकृरूटः परि खा ससुद्रो 


वरं भान्तावर्तँ षभयजलमध् प्रवि्नं 
न तु खोये पक्त सुधनमनुदेदौति कथनम्‌ ॥ ९ 
माग्यन्तधेषु त्षीयन्ते नोपभोगीन सम्मदः । 
ूर््वाच्जितानि सन्त्र सुकृतानि च दुष्डतम्‌ ॥ ९२ 
पूवस ` विप्राणां शषसा विद्या पृथिव्या षणं ृपः। 
र्वे | ॥ च पेद 
. नभसो दूषण चन्द्रः शोलं सन्वस्य भूषणम्‌ ॥ १३ 


र्लाखि योधाः परमा च त्तिः । 

श्ास्वच्च नौ व्यीषनसा ख्मग्र 

ख रावतः कालवशादिनष्टः॥ २९१ 
यस्मिन्‌ वयसि यत्काले यद्धिवा यच्च वा निशि 
यन्बृहभर्ते चके वापि तत्‌ तथा न तदन्यथा ॥ २२ 


हताय १॥। 





क्रत 4 चान्तरे 
१२ ऋ एते ते चन्द्रतुल्याः चितिपतितनया गच्छन्ति चान्तरौ चवै वा प्रविशन्ति मचौ तले । 
` भौमसेनाच्नुनाद्याः ू धारयन्ति दिशः सन्वां नादत्तमुपलभ्यते ॥ = 
| शराः सत्य प्रतिन्ना दिनिकरवणुषः | पुराधौोता च या विद्या पुरा रन्तञ्च यद्धनम्‌ । 
ोऽध्या१। स कोशवेनो पगूढ़ाः। परा तानि कस्मांणि अग्रे धावन्ति घावतः॥ २४ 
| [ ता कम्ांस्त मधानानि सस्यश्डन्ते शुभग्रद्धे । 
वक्षि|| की वा व रां प्रयाताः ` | वशिष्ठदत्ते लगनेऽपि जानकौ दुःखभाजनम्‌ ॥ २५ 
न | वाका द भवति विधिव्ा- स्थूलजङ्घो यदा रामः शब्द गामो च ल च्छः । 
17 | ज व का 
| विषारये कतेन † वजः ॐ 
धवारिषि § || ष्णुयन दभावतारग्ने स क्रतेन गच्छन्ति सय वद्धा: खकस्मरणा ॥ २२. 
+ खलैः चिप कस्भजन्य्रोरेषु रोगाः शरौ रमानसाः 
, चल मदाशङ्खटे । शरा इव पतन्तौ | र 
घश्चयु- / सपर थन कपालपाणिरमरो; | ख विमुक्ता दृढधन्विभिः ॥ नटः 
तथैत्‌। | नान्यति निखनेव गगने सा भिवत परात्नं कश्च विदधाति तदन्यथा 
ज्व पर्व ध तस्म नमः कस्मरे वाला जुवा च लश्च यः करोति = 
| राता वक्तियाचनवौ ॥ ११ राति श्एुभाष्एुभम्‌ । 
सष [४१॥ महो ` ज अनिच्छ्मा । न ॥ त न 
न दवा फलं वेमसखस्य मध्य । 3 नरो विदेशस्थोऽपि ^ 
गा = ततेव गयेन म्यम लमत मलो फलम्‌ ॥ इ 


| देवोऽपि तं बारयितं न अक्ता । 











` १९६ 
चलो न शोचामि न विस्मयो भे 
ललाटलेखा न एनः प्रयाति (क) ॥ ३२ 
कपः जे गजः स्तनय चिल भावति । 
नरः शोघ्रतरादेव कञ्चणः कः पलायति ॥ २३ 
क्रिच्चाल्मयति सदिव्या दौयमानापि वैते 
करूषस्य मिव पानौोयं भवत्येव बल्दकाम्‌ ॥ २8 
सैऽथा धस्मेण ते सत्याय धस्मण गताः खियः 1 
म्बा महतो लोके तत्‌ स्मृता ्ययेकारणात्‌ ॥२५ 
अन्लञशथो यानि दुःखानि करोति ङपणो जनः । 
तान्येव यदि धम्मो न श्रूयः के ्रमाजनम्‌ ॥ ३६ 
छन्वघाभेव शोचानामन्नणोचं विशिष्यते । 
सोऽन्नायर शुचिः शो चान्न खदा वारिणा शुचिः ॥२.ॐ 
खलं शोच मनःगोचं सौचमिन्द्रियनिग्रहः। 
सत्वग्टरते च्या शो चं जलशौचञ्च पञ्चमम्‌ ॥ ३टः 
ख्य सत्यञ्च शो चञ्च तस्य स्वर्गो न दुलभः ¦ 
सत्यं हि. वचनं यस्य सोऽग्वभमेधादिशिष्यते ॥ ३९ 
खत्तिकानां सष्दसेगण उद्टकानां एतेन च । 
न शुध्यति दुराचारो भावोपहतचेतनः ॥ ६० 
खश्च स्तौ च पादौ च मनश्चव सुसंयतम्‌ । 
विच्छा तच्च कौर्ति्च स तौयैफलमशजुते ॥ ६१ 
न प्रन्ष्यति खम्मानेनावमानेन कुप्यति ॥ 
न॒ द्धः परुषं ्रूयादेतत्‌ खाधोस्तु लच्षणम्‌ ॥ य 
दरिद्रस्य मनुष्यस्य प्राज्ञस्य मधुरस्य च । 
कवले श्चुता दितं वाक्यं न कित्‌ प्रतिपद्यते ॥ ४३ 
न मन्तबलवीोय्येण प्रज्ञया पोरुषिण च । 
अलग्यं लभते मत्यस्तत्र का परिदेवना ॥ ४8 
श्रथादितो मया लब्धस्तत्मेषितः एनग॑तः । 
चतागतस्तत्र गतस्तत्र का परिदेवना ॥ ४५ 
एकदनच्ते यदा रात्रौ नानापक्तिखमागमः । 
ग्रत दिशो यान्ति का तत्र परिदवना ॥ ०६ 
दकस्वायं प्रयातानां स्वेषां ततरगामिणाम्‌ । 
द्चखेकख्ररितो याति का तत्र परिदेवना ॥ ४० 
। ऋव्यक्तारौनि ग्ूतानि व्यक्तमध्यानि पृूणानक्र ॥ 
अवयक्छनिघनान्येव का तवर परिदेवना ॥ ५८ 
नए काले । 
[ क; मदीय न दु तत्‌ परेषामिति हिव पठ, । 





गरुड्पराशय । 


(^.0- ५879811\/801 11810 (0॥661101. 01011760 0 66910171 . 


कशाग्रंण तु सस्प्रष प्राप्तकं 









लब्धव्यान्येव लभते कोन जो 
पराप्व्यान्यव प्राप्नोति दुःखानि च 
ततः प्राप्रोति एुरुषः विं प्रलाप करि । न्च 
अचाद्यनानानि यथा एुष्ाशि च | 
सखकालं नातिवत्तन्ते तथा कर एराङ्तग | नं कचित्‌ 
शोल कलं नेव न चेव विद्या # कारणा। 
ज्ञानं गुणा नेव न वौलशदधिः। ` ज 
भाग्यानि पूव्वं तपसाञ्चितानि | शद 
काले फलन्ति एर्षस्य यथेव ठा; वदः परि 
यत्र खत्ययतो न्ता यत्र यत्र सम्पदः। । न मातरि 
तत्र तत्र खयं याति प्रेव्यमाणः खकरभिः। विष्वासर 
ग्रतपून्व कृतं क्न कन्तारमनुतिषठति (क) , यरौच्छेः 
यथा षेनुरुडस्तेषु वत्सो विन्दति मातरम्‌॥॥। ` दूतम 
एवं परूव्वक्रतं कम्म कत्तांरमनुतिष्ठति। ॥ मात्रा ख 
सुकृतं सङ्क चात्मौोयं सूदः किं परितण्यसे॥\ हा 
यथा परूठ्वङृतं कस्म कत्तांरमतुतिष्ठति। ्‌ विपरीत 
एवं परूट॑वङ्तं कसर शुभं वा यदि वाशुभम्‌॥५ ८ 
नौोचः सर्षपमात्राणि परच्छिद्राणि प्यति। | वह 
आत्मनो विल्मात्राणि पश्छन्नपि न पति॥| चयं ना 
राग-देषादिथुक्तानां न ख॒खं कुत्रचिहिल। ॥ त्तेन भौ. 
विचा खलु पश्यामि तत्‌ सुखं यतर नद| अन्यं या 
यत्र सेदो भय तत्र सेदो दुःखस्य भान | सप्राण 
सञद्न्दरलानि दुःखानि तसिस्त्यक्तं मह | जननौ : 
शरलोरभेवा यतनं दुःखस्य च सस्य च। | सतेसता 
जो वितच्च धरर च्च जात्यैव स जायते ॥ 4 पर 
सन्य परवशं दुःखं सव्वमात्सवश् । ॥ = र 
एतदिव्यात्‌ समासेन लक्षणं सुख न 
सद्स्यानन्तर $` 3 0; ॥४६॥ अनिर 
सुखं दुःखं मनुव्याणां चक्रवत्‌ नित्यं प 
यद्नतं तदतिक्रान्तं यदि स्यात्‌ "धते ॥ ६ (~ 
वत्त॑मानेन वर्तत न स भोकैन व | 
दति चगारडे महापा, ल्‌. |` चि 
नौतिसारे तयोदपाविक ` | | व 
तमोऽध्यायः ॥ १९९ । --- - (च 


(क) गडर्नऋतीति पाठल्तस्ध' = | 


































९९ 


9 द्धपयौवनवतौ | 
योषिन्न खाध्वौ भवेत्‌ 
तिं चितं द्नोऽपि एरषः 
बिं चितं यदि ति "यत्‌ काचित्‌ ॥ १४ 


पापं न कुच्य 


५ दद्यादियाच्छिद् = चरस्य च । 
द्रं परे दद्यादिद्याच्छछद्र ५२ 
परभावच्च लच्तयेत्‌ ॥ ^~. 


कारणाद्टेव लायन्ते ९ गूहेत्‌ कूर दुवाङ्गनि प 

- + > ति विश्वाखभाजनम्‌ । ्‌ (नर्िताः ॥ 
श्रोकतराणं त ॥ २ प्ातालतल वाखिन्यो वा च 
कैन रत्मिदः = -रिरिल्चरडयम्‌ | यदि नो चिकुरोद्धदः स्ियः कौन 
णुच रित समधर्मा च घस्षन्नस्तौच्ः स्वजनकण्टकः 


बद्धः परिकरस्तेन मोत्ताय गमनं प्रति ॥२ 

न मातरि न दारेष न रोदब्ये न चात्मजे । 

वि्चासस्ताट एः एसां यादृद्धिते खमावजे ॥ ४ 

यी च्छेच्छा वतौ प्रोतिं त्रीणि दीषाणि वज्नयेत्‌ । 

| -दयूतमर्थप्रयोगञ्च परदाराभिदभैनम्‌ (का) ॥ ५ 

` मात्रा खसा दुहित्रा वा न विविक्तासनो भवेत्‌ । 
बलवानिन्द्रियग्रामो विद्वांसमपि कषति ॥ 8 
-विपरोतरतिः कानः खायत्तेषु न्‌ विद्ते ॥ 


बाधति शतः कृतवैरोऽपि प्नौनक ॥ २ 
3 3 
ख पर्डिती यो दनुरव्लये दं 
सान्त्वेन बालान्‌ विनयेन शिष्टम्‌ । 
4 त] ज 
र्थन नारीं तपसा डि देवान्‌ 
सव्वांश्च लोकांश्च खसंग्रदेणा ॥ ९८ 
शाव्येन मित्रं कलुषेण धम्म ` 
*‡ यरोपतापेन सष्धचिमावम्‌ । 


नं तथा 





५. 
[1 
. 


थसे। । 


† यत्रापायो वधो दण्डस्ततेव च्यनुवत्तंते ॥ ॐ सुखिन विद्यां परुषेण नारो 

प्ति शपि वह्भानिलस्मव तुरगस्य महोदधेः । वाञ्छन्ति धे वै न च पण्डितास्ते ॥ ९९ 

- पवा शक्यते प्ररो रोड नातुरतास्य चेतसः ॥ टः फलार्थी फलिनं चन्तं यच्छिन्दयाइ्रतिर्नरः । 

वदिज। । ^ 9 ह ९ चापि निमन्त्रकः । | न च्छिन्यात्‌ तस्य तश्मूलं महतो दो षमा्ुयात्‌ ॥९० 
त ग | अनं ध प त सधन तपस्वौ च दूरत ञ्च कृतायः । | 

मालत एसषाणामलामेन भ 4 = मद्यपा खी तोलय व विप्र न चदधास्य खम्‌ ॥ २९१ 
मत्‌ पतित्रता ॥ ९ ` | न विश्वेद विश्वस्ते मित्रस्यापि न विश्वसेत्‌ । 


१ जननौ यानि कुरुते रस्यं मदनातुरा । 

| | | उतस्तानि विभाव्यन्ते शौलविप्रतिपत्तिभिः ॥ ११९ 
यते । ॥ पराधौना निद्रा परद्ृदय ङृत्यानुसखर णं 
पुखम्‌। ॥ सुदा हालादास्यं श्नोकेन 

त ॥ हास्य नियतमपि भोकेन रहितम्‌ । 


` पशे न्यस्तः कायः का हिदरितगो 
ह ` च जनखर्‌ ~) 
सुखम्‌) | बह्ृत्ण्ठाचत्तिजैगति राणि 


कदाचित्‌ कुपितं मित्रं सव्वं गुद्धं प्रकाशयेत्‌ ॥ ३ 
सव्वग्धूतेषु विश्वासः सव्व्रतेषु साल्वकाः † 
सखंभावमात्मना शुद्धं परापरस्य ल्त णाम्‌ ॥ २द्‌ 
नतु कच्चित्‌ कते काय्ये कर्तारमनुवर्तते । 

सव्वथा वत्तमानोऽपि सेथलुिन्तु कारयेत्‌ ॥ २४ 





वर्त॑तै॥। अगिरापसियो मूखैः गह्धमतः॥१२| छदाः ~ व 
रतः। | निलयं 2 शः 'रजकलानि च। | रादौ ९" नन मद्य ष्वामारु तिम्ूलकाम्‌ ॥ 
ते॥ 4६ | मिं चितं यदि द्यः = षट्‌ ॥ १३ | विषं गोदौ १ विदान्‌ षट्‌ परिवस्जयेत ॥२९ 
रैं र | भध गला तद्ध सशो 
न : विप्रो भवेत्‌ परितः विषं कुभिच्चिता टि पमु 
„ |` भिंचित्र ^ पचतः वद्या अजोणं भोजनं 
रतः | .? तरं यदि दर्डनोतिकषलो भिचं दानमल्ञण्डस्य नोचस्य जनं विषम्‌ ॥२६& 


= प 





दिवाशयो जागरणच्च रात्रीं 

षड्भिनेराणां निवसन्ति रो गाः ॥ २८ 

वालातपश्वाप्यति जैयनञ्च 

शल णानभूमः करतापनञ्च । 

रज सखलावक्रनिरो स्तण 

खुदोषैमाथुस्त्वपि कर्षधेच ॥ २९ 
शव्कमांसं सियो ठद्ा बालाक्षस्तसरं दधि १ 
भाते भेधुनं निद्रा सव्यः प्राणद्दराणि षट्‌ ॥ ३० 
ङद्छःपक्कषत द्राक्षा बाला स्वौ स्ौरभोजनसम्‌ । 
इच्णोडकं तरुच्छाया सव्यः प्राणकराणि षट ॥३१ 
 ज्पादटक वटच्छाया श्यामा स्तौ चैष्टकालयः (क) 
ओतकाल्ते मवेदुष्णसुष्णकाले च धौतलम्‌ ॥ २२ 
सखो बलकरास्तौ णि वालाग्य.ङ्सुमोजनम्‌ । 
खाबल रास्ौ णि अध्वा च भैयनं ज्वरः ॥ २३ 
व्एब्कनास पयां नित्य भाग्यामितेः सदेव तु । 


न॒ भोक्तव्यं लृणः साद्धं वियोगं कुर्ते ्षणात ॥२8. 


कुचेलिन इन्तमलोपधारि शं 
बह्वाशिनं निष्टुरवाक्यभाषिणम्‌ । 
खर््यो दये चस्तमथऽपि शायिनं 
विमुञ्चति रपि चक्रपाणिनम्‌ ॥ ३५ 
निद्यं छृदस्टटणाना च्तितिनखलिखनं (ख) 
पादयोख्ापमाष्टि 
दन्तानामप्यशौचं मलिनवसनता 
स्तता स्तूैजानाम्‌। 
डे सन्ध्ये. चापि निद्रा निवसनश्यनं 
ग्रासहासातिरेकः 
ब्वाङ़े पड च वाद्यं दरति धनपतेः 
केशवस्यापि लचच्छमोम्‌ ॥ २६ 
प्रिरः सुधौतं चरणौ सुमाच्जितौ 
वराङ्नासेवनमल्मभीजनम्‌ । 
अनननगायिलमपव्वमेयुनं 
चिरप्रनट्टां ियमानयन्ति षट्‌ ॥ २ 
दस्य तस्य तु एष्यस्य पाण्डरस्य विशेषतः । 
शिरसा धायमाणस्य अलच्छोः प्रतिदन्यते ॥ २८ 


~< क) नारीणाञ्च पयोधर इत्यति पाठः। 


(खे) धरणि विलिखनमिति पाठान्तरम्‌ कथित्‌ 1 





भो गाखारेषु विश्वासं कः प्राज्ञः करुमर॑ति। (6 





। (~.0- 48198111\/801 1810 (01661010. 0111260 0४ €8901/1 









दोषस्य पश्चिमा च्छाया या 
रजकस्य तु यत्‌ तो्ंमलच्छौसतत 


बालातप  प्रतधरूमः स्तौ क्वा तसरं 
आययुव्कामो न सेवेत. तया सु १. 


गजाश्च -रय-धान्यानां रावाङव 
अश्च विजानोयात खरोद |जादधैः 
गबा रजा धान्यरजः एन्नस्याङ्गमवं ` ५। 

त चज ा त्‌ 





६ 
। ॥ 
ध 


एतद्रजो महाशस्तं महापातकना शरनम्‌ ॥ }\ ।जायमा 
अजारजः खररजो यत्‌ तु सम्माजञमौर्र। | नियमा 


एतद्रजो महापापं महािस्लिषकारकम्‌) ८ नषि 
शू पैवातो नखाग्राम्बु स्तानवस््षटोद््म्‌। ।वत्‌खखं 
माज्जनोरेणु के शास्जु न्ति एणं एराङ्त्‌॥! 


ह विप्रो विप्रव्नमो्च दस्यत्योः खमिन च रन = 
अन्त रणए न गन्तव्य इयस्य छषरमस्य च॥४५ प 


स्तौष॒ राजागिखपषु खाध्यायै शत्रश्कते [2 


न्वघ्ा 
न विश्वसेद्‌ विश्वस्तं विश्वस्ते नातिविष्ठरे्‌। निष्टा 


विश्वासाद्धयसुत्मनन श्दूलादपि निकृन्तति ॥४ समो पमं 
वैरिणा ख सन्धाय विश्वस्तो यदि ` विष्ठी। व्रह् 








= ४१. 







सरलास्तत्र छियन्ते कुजास्िष्टन्ति पादः“ 
नमन्ति फलिनो बच्ता नमन्ति गुणिनी जती | 
श्ष्वात्ताय सूरश्च भिव्यन्ते न नमति १। (च्छति 
रप्रार्चितानि दुःखानि यथैवायान्ति याति 

मा्व्नार दव लुख्येत तथा प्रायैयते नर । 





= [त 
| = 















श्य १३ 





| ५५ 


पून्व पश्चाचरदाच्य ख्द्व बह्कसम्पदः। ३ शरतुरो { 
विपरीतमनार्ेष्च यथेच्छसि तया चर । ^“ (ीपेचिः 

षट्कर्णो भिद्यते मन्त्रखतुःकयेय » [8 करिरल 
दिकास्य तु मन्छस्यब्रह्माणयेकौ न 4 वे कव 


तया गवा किं क्रियते या दीर्ध वर्मी चष 
कोऽ्यः पुच्नेण जातेन या न विदान्‌ त *  ¶्धा- 


एकेनापि सुय॒च्चेण विद्यातः ५ 0 
कुलं एरुघ्रसिंहेन चन्द्रेण अ 


व 






११ 


| यच्चदशाकिश्चततमोऽध्ययः ` ्‌ 
| प चित्तायत्तं ०9 चातुवश्य च रा ब (॥ ं | 
रि | ज नापि एथितिन गन्धिना । , चित्ते नटे चातंवो यान्ति ना 
एणं षि ॥ १ | ४ वासितं स्वं सुपन्नेण कुलं यथा ॥ ५ | तस्माच्चित्तं खच्वदा चच्लणोयं | 
(ज्ज गुरावान्‌ ती -निर्मशेनं शतेन किम्‌ ॥ ॐ {चिते चयः सग्यवन्ति ॥ -०१ 
एको डि गुणवान्‌ एत्न ~. चार खस्य चित्तं ठु - 
नौ १ क्ती न च च्यो तिःख्दस्त थः । नोतिखारे ` 


रलः धभ चनो न्ति तमन" 1 ¶खि ताडयेत्‌ ॥ 
गिवे ३। ( लालयेत्‌ पञ्च वाद ह दाचरेत्‌ † ५९ 
भवं रणः | प्रे तु घोड़शे वघ ए „त ॥) 
भनम्‌॥ १ । जायमानौ इरेदारान्‌ वचनान ्‌ 


दूति गारुडे माएराशे रवण्ड न 
चतुङेणाधिकश्ततमोऽध्यायः ॥ ९९० ॥ 















नौर | नियमाणो चरत्‌ परायान नास्ति एतस्मा रि८।९.|  पच्चदश्चाधिकश्च ततमीऽध्यायः । 
कारकम ६ (म व्याघ्राः कैचिद्धयाघ्रसुखा खग. । खिदो | 

वटोदकम्‌ तत्खद्छपविपय्य) स विश्वा स्त दद याद कमते कजोनं कयौ हदम्‌) 
- । (एकः च्षमावतां दोषो दितौयो नोपपद्यत । कु च॒ क 

। एराङ़तम्‌॥ कबन्ध कुरे दूरतः परिवच्जयेत्‌ ॥ ९ 


^चदेनं चमया युक्तमपरक्त मन्यते जनः ॥ ६२ 


सखामिनोरु दवादवरतत मोगा दि चणभङ्िनः । 1 धरः प्रव्रजितस्तपः प्रचलित क: 

४ + स्तिग्धेष विविदग्धोऽस्य पतयो यन्न मन्यते ॥ ६२ व 

तुसेवते। उद्टः पिदटसमो भ्राता खते पितरि भौनक । ग्ष्वौ मन्ट्फला जनाः कपटिनो 
कुमर न्वेषां ख पिता हि स्यात्‌ सर्व्वेषामनुपालकः ॥ &8 2 लोल्ये स्थितः ब्राह्यणाः । 
| तिविषठर्‌। क्रनिष्टासत्र सर्वेऽपि रुमलेनातुवर्तते । मर्याः स्ौवशगाः स्ियश्च चपला 

कृन्तति ॥#4 (रमोपभोगनोवेष यथेव तनयस्तथा ॥ ६१५ नो चा जना उन्नताः 

दिः तिष्ठ। व्रह्नामल्यसाराणां समुदायो दि दारुणम्‌ । ए कष्टं खलु जौ वित्तं कलियुग 

तवुध्यते॥ ¢ शेरावेष्टिता रव्नुसतया नागोऽपि वध्यते ॥ ६९ धन्या जना धे खताः ॥ २ 


रक्मणा ॥ त्मपद्धत्य परसवं हि यस्तु दानं प्रयच्छति ध धन्यास्ते ये न पश्यन्ति देशभङ्गः कल्यम्‌ । 
र्णम्‌ ध | ` नरक चाति यस्या्स्तस्य तत्‌ फलम्‌ ॥६७| यरवित्तगतान्‌ दारान्‌ पुनं कुव्यसने स्थितम्‌ ॥ ३ 
दुना ब्रह्मखद्दरणाय च । कुएन्नरे निव्वंतिरनास्ति क॒भा्यीयां कृतौ रतिः। 


न्ति पादपा॥क्लान्यकुलतां यान्ति ब्राह्मणातिक्रभेया च । टं कुमित्रे | 
= _ क द्‌ ईट मित्रे नासि ¦ 9 च> 1स्ि वित 
णिनी तालन च सुरापे च चोरे भग्नव्रते तथा । ् स्ति विश्वासः कुराज्यन जोषितम्‌। 18 





नमन्त { परन्नञ्च परस्वं परशय्याः ` 
च ॥(नेष्तिविं ; ~ च्याः परस्तियः 
. 1५ ५५ ध निनि ॥६<| पर वेश्सनि वासश्च शक्रादपि व ॥ 


गद्‌: †ङतच्मनाथैचच रौषैरोषमनाञ्जवम्‌ \ 


विचि क पापं संक्रमते ठणाम्‌ ॥8 ` 
7 चर॥ ५ ^ चि चण्डालान्‌ जात्या नायि सथः नण्डन्ति सपे तपः = र & 
पञ्चमः । गावो दूरप्रचारेा अहानि नश्यति 
५ इलजोत्तमः ॥ < 





[व 
1 





 ([द्विरल ५ अतुरल्मोऽप्यवन्नया । व 
न बुध्य । व वयसि ` कुरुते भस्साष्जगत्‌॥ अर्‌ | 1 भोजनात्‌ परि 


वरिण ' 3 =, ¦ पातत ५ सलं % प ङ्स ३ | 

च त्रातः ध सोयम वाः स शान्त इति मे ९ ध स क्रमते पाप षट = | 
न थ 8 ."क्रातुषु › न , मतिः। लालतते व चट इवो कम्‌ दः 
न्‌ न षा वान इव विग्र ख कस्य न जायते ॥ „ ° दपासताङ्ने वहो सु 


लमता। भात दं भो वानराः चि तसाच्छिष््च एच्च 











६२०  गरूड्पुराणम 


अधमाः कलिमिच्छन्ति यन्धिमिच्छन्ति मध्वमाः। , न भौरः ककङ्यः 


स्तच्च 
उनत्तमा मानमिच्छन्ति मानो दि मतां घनम्‌ ॥ ११, पद्धविप्रान कः 


ए्ूच्यन्तं सभाग | 


मानो डि ब्ूलमर्थस्य माने सति धनेन किम्‌ | विं 5 
चचत धननं । | आयु कम्म च विन्तद्ध विद्या ^ ~ 
प्र्ष्टमानदयंस्व किं घनेन किमायुषा ॥ १२ । पञ्चतानि विविच्यन्ते वाच हि: 
अधमा धनमि = नस्य ददि । -सि रं 
उत्तमा मानमिच्छन्ति मानो हि मतां धनस्‌ ॥१३, पतितस्य खमुत्याने शस्ताः पठ गुणाः | - चोः 
| 
वनेऽपि स्िदहान नमन्ति कन्तु ु अद्च्छाया खलप्रोति परनारौषु श द्रत 
बुभुच्तिता मां खनिरौत्तणद्ध । | पड्धैते अस्थिर । नि 
। ¶ चत्वा यावनाति धेनाति ९ ( वि 
->4 रि ॥ 
धन विदौनाः सुक्सेषु जाता | अस्थिर जोवितं लोके अस्रं | | काठ 
न नौचकर्म्मागि समारभन्ति ॥ ९४ | स्थिरं एत्रदारादयं धश्च: कौत्तिय ^ । 
नाभिरिकोन संस्कारः खिंहस्य प्रियते वने! ¦ यतं जौवितमत्यल्घं | 
निव्यमूच्नितसच्छस्य स्येव खगीन्द्रता ॥ १५ | व्याधि-णोक-जरायासेर द्वं तद्पि 
वणिक्‌ प्रमादौ तकख मानौ { आुर्वषेतं कणां परिमितं 
भित्तुर्विलाषौ अधनख कामौ ।` रात्रो तदङ् हृतं । 


तस्यां स्थितकिञ्चिददैमधिकं | अब्धच्छ 
वालस्य काले द्द्‌ । वेश्यारा 


वराङ्ना चाप्रियवादिन च 
नते च कर्म्माणि समारभन्ति॥ ९६ 


कृपो किच्चिदन्धुवियोगदु खकररी- ! वाचा दि 

दाता दरिद्रः कृपरणोऽयेथुक्तः <] षक 
पच्नोऽविधेयः कुजनस्य सेवा । भपालः ॥ ्‌ 

शेषं वारितरङ्गगसेचपलं अबलरू 


परापकारेषु नरस्य खत्यः 


मानिा्‌॥| बल शूर 
प्रजायते दुश्चरितानि पञ्च ॥ १ मानेन कि 


यथाय 
खगस्य शेषः कुजनस्य सेवा । ऋल्य््ंसति तानि पवनं पन्नगा न ध 
द्रिद्धभावादिसुखाश्च मिता गच्छतस्तिष्ठतो वापि जाग्रत (तथा ठ 
ततनन पञ्च ददन्ति तीव्राः ॥ १८ सव्वसच्छदिताथांय पशोरिव -लोभ-ए 
व अद्धितडित विचार शून्यवु (11 

चिन्ताख्दस्राशि बहनि म -स्तिरख़तख। | 
ऽप्य सिधारतुव्याः । श्ुतिखमये बद्ध | ताद 
चिन्ताश्चतसाःऽ तुल्या ्‌ त दलन 


नोचापमानः धितं कलव 

मायया विरक्ता ख्दजोपरोधः ॥ १९ 
`. चभ्यश्च पल्नीऽ्यकरो च विया 
` अरोगिता खच्जनसङ्तिश्च । 


एसुषपश्ोश्च पशोश्च को वि र, प 
श्रर््थे तपसि दाने च यस्य न प प 
विद्यायाम्यलामे वा मातुरुच्ार ८.१ 

खच्जोवितं चणमपि प्रथितं नत 














दृष्टा च भाव्या वश्वत्तिनौ च त्तान-विन्रम-वभोमिरममगा परोद 
० 
दुःखस्य खूलोद्धरणानि रानि पञ्च ॥ व जीवितमिति 
कुरङ़-मातङ्ग-पतङ्-श्टङ्गा ्‌ कीऽपि जौवति चिर 
“~ मौना ताः पञ्चभिरेव पञ्च । परद्धेनान्यपि खव्यनः 
एकः प्रमाथौ ख कयं न घात्यो र. | 
"प्ठान्तङर्‌ क्रचिद्श्यते 


यः सेवते पञ्चमिरेव पच्च ॥ २१ 





 ©6.0- 4806811\/801 ॥गी1 ©0॥66101. 01011260 0४ 66800011 





(4 ९ ¢ 
यच्चदशाकशततमीऽध्या 


१.२९ 





दिनो यद्ध ५ 
संभङ्के ख हिज) ॐ | ‡ ॥ ५० 
सवभागोः ॥ नैतेन सथ न ; पूज्यः प्रयत्नत 
मारि | विं जौवितिन धन-मानविवचि । तसात्‌ ख्वपरयनेन रिज शेषं 

\ निं तेन सश्रङ्ितिन | यदजयत 

गा निं मवति ~ तद्ुज्यते 

पने १।, 1 न वचछतमा विषाद छ लुचिमान्‌ योन करोति | पापम्‌ । 
स्य दिः ॑ -सिद्टतव्रत चरतं ति चिरञ्च वलिद्च मुद्ध ॥ २५ री द्‌ यत क्रियते परो च्ते 
णा र ा दि न च मित्वा । सभा यतन ख्न्ति वदा 
रोष वहि। | ' न जञोवितफलेन मनुष्यलोके = नतेन वदन्ति धम्म ४ 
' वा काकोऽपि जीवति चिरज् १ त कत ख नो यत्र न सत्यमस्ति 
। यान्त च। ध 
स (यस्य त्रिवर्गशून्यानि दिनान्यायान्ति य तरैतत्‌ ५ । यच्छलेनानुविद्धम्‌ ॥ १ 





{-स लौहकारमस्वेव श्वसन््पि न जीवति ॥ २९६ 
साधौ नत्रत्तः साफल्यं न पराधौनदरतिता । 
पि निष च णराधौनकर्म्राणो जौवन्तोऽपि च ते ताः ॥ २० 








1 ने ५ 

ते पररा वरे काएरषाः सुपूरो सूषिकाच््लिः । 
दह्‌ दत्‌ । असन्तुष्टः काएुरुषः सखल्पके नापि तुष्यति ॥ ३८ 
धिक॑ । गद्मच्छाया ठणादनिनौ चेवा पथे जलम्‌ । 
काले द्रत्‌। | वेश्यारागः खले प्रोतिः षडेते बुद्ध दो पमाः ॥ ३९ 
छ ६... 2 अन = क 
ण- । वाचा विहितसाथन लोकौ न च सुखायते । 
तैवागतं 


।अवलस्य बलं राजा बालस्य स्दितं वलम्‌ । 
दिः मागिता्‌। बलं मूरखैस्य मोनिलं तस्करस्यानृतं बलम्‌ ॥ ४१ 
पर॒ सबरर्‌। | यथा यथा डि एस्षः शस्तं समधिगच्छति । . 


ब्राह्मणोऽपि मनुष्याणामादिव्यञ्चव तेजखाम्‌ । 


५ 


शिरोऽपि सब्वगाताणां व्रतानां सत्सुन्तमर्‌ ॥ 
तन्मङ्लं यत्र मनः प्रसन्न 
तच्जौवनं यन्न परस्य सेवा । 
तदच्नितं यत्‌ स्वजनेन मुक्तं 
तदर्जितं यत्‌ समरे रिपूणाम्‌ ॥ ५४ 
खास्तौ यान मदं कुर्य्यात्‌ स सुखो टष्णयोज्स्पितः 


लौ वितं मानमूलं डि माने साने तुतः सुखम्‌ ॥ £ तन्िल यत्र विश्वासः पुरुषः स जितेन्द्रियः ॥५९ 


यत्र सुक्तादरस्तेदहो विलुप्तं तत्र खौददम्‌ । 
तदेव केवलं साध्यं यत्रात्मा क्रियते स्तुतौ ॥ ५९ 
नदोनामनिनि्दोत्रागां भारतस्य कुलस्य च । ` 


गी यथा॥५| तथा तथास्य मेषा स्याहिज्नानच्चास्य रोचते ॥ ४२. | श्धलान्वेषो न कन्तैव्यो ग्पूलाङोषेण दयते ॥ ५.० 


स्पती | यया यथा हि एरुषः कल्याणे कुरुते मतिम्‌ । 
-दितेितम्‌॥| वथा तया हि सब्वत्र श्लिष्यते लोकसुप्रियः ॥ ४३. 
| -लोभ-प्रमाद-विश्वासैः एरुषो नश्यति तिभिः। 


कि 


द्धः \ न म 
| तल्नाहञामो न कततव्यः प्रमादो नो न विश्वसेत ॥ ४ 8 
| | यस भतव्य यावद्धयमनागतम्‌ । 
,  ‰ | उत्यन्ने तु मधै तीव्रे स्थातव्य तेरभौतवत्‌ 
विशेषः। `. । ऋरणशेषञ्चामि्ेषं तुशेषं तथ 
„ _ 1 | य्‌ तथव च | 


प्रथितं व (1 एन. एनः प्रवयन्ते तस्म 


| व, ॥ कू ७ 
वार एव |-कते प्रतिज्ञतं यात्‌ च्छघ न कारयेत्‌ ॥ 8& 






। दि सिते प्रतिदंखितम्‌ 

रतं ; ˆ लः दोषं रे # 
त ६. | व दोषं लि दु दोषं समाचरेत्‌ ॥ ४७ 
रसमा त्वी वश्च | । <, मितं परत्त्ते भिय वादिनम्‌ ॥ 






ॐ. [१ -गुाः कु @ ॥ 
वभ - जलमित्याह्धः वदः 
न "क ~ 

ध दः 


गौ त 


लवणजलान्ता नव्यः स्तौ मेदान्तच्च ज्ेयुनम्‌ । 
पेशन्यं जनवार्तान्तं वित्तं दुःखत्रयान्तकम्‌ ॥ ५८ 
राच्यच ब्रह्म ापान्ता ालान्तं(क) ब्रह्मवच्चै खम्‌ 
व्रप्वार षाषवाखान्तं क्रलस्यान्तं सियश्चलाः ॥ ५ 
श यान्ता निचयाः पतनान्ताः समुच्त्छयाः । 
संयोगा विप्रयोगान्ता मरणान्तं डि जोवितम्‌ ॥ €= 


यदोच्छ एनरागन्तु 
च्चटेत्‌ एनरागन्तुं नातिदूरमनुत्रजेत्‌ । 


उरकान्तान्निवत्तेत स्तिग्धवरणाच्च 





९२ 


एकाद स्तौजन्नौं सद्यश्चाप्रियवादिनौम्‌ ॥ &8 ` 
त्‌ भनर्िलासनुष्याणां भिया परिजनस्य च । 
जच द्ण्तमव्यादास्तयस्ति्ठति र्षु ॥ ९१ 
अश्च आन्तं गजं त्तं गाव, प्रयमसतिकाः । 
अनूर्के च मच जान्‌ प्राज्ञो दूरेण वज्जधेत्‌ ॥ && 
अथातुराणां न सु्न्त वच्छ 
कासातुराणां न भयं न लल्ना । 
चिन्तातुराणां न सुखं न निद्रा 
चुधातुराणां न बलं न तेजः ॥ & - 
क्रतो निद्रा दरिद्रस्य परप्रेष्यकरस्य च । 
प्ररनारौप्रख्कतास्य परद्रव्यहरस्य च॥ इटः 
खं खपित्यकृणवान्‌ व्याधिसुक्तश्च यो नरः । 
सावकाशस्तु यो भुङ्के यस्तु दार सङ्गतः ॥ ० 
अन््रसः परिमाणेन उन्नतं कमलं मठेत्‌। ` 
ख-खामिना बलवता ख्ल्यो मवति ग्वत: ॥ ७° 
खानस्यितस्य पद्यास्य मितौ वरूण-भास्वरौ । 
स्य एनच्युतस्य तस्यैव क्त द-शो षणकारकौ ॥ ०९ 
पटे स्थितस्य मित्रा ये ते तस्य. रिपुतां गताः। 
भानोः पद्मे जल्ते प्रीतिः ख्य लोद्वर णो षणः ॥ ७२ 
समानस्य तानि पूज्यन्ते पूज्यन्ते च पटे स्थिताः । ` 
ख पनम्नष्टा न पूज्यन्ते कै उन्ता नखा नराः ॥७द 
चारः कुलमाख्याति टेशमाख्याति भाषितम्‌ । 
नज्ध्रमः स्त्ञेडमाख्याति वपुराख्याति भोजनम्‌ ॥ `<8 
चया ष्टिः समुद्रस्य ठप्स्य भोजनं तथा । 
तथा दानं सद्वस्य नो चस्य सुकृतं तथा ॥ ॐ५ 
इ रस्थोऽपि समौपस्यो यो यस्य द्ये सितः । 
छखयादपि निष्कान्तः रूमौपस्योऽपि दूरतः ॥ ६ 
मुखभङ्गः सरो दोनो गात्रखेदो मद्द्धयम्‌ । 
` अग्खे यानि चिद्धानि तानि चिद्कानि याचतः ॥ॐॐ 
क्रजस्य कौटषातस्य वातान्निष्काशितस्य च । 
श्रिखरे वसतस्तस्य वरं जन्म न याचितम्‌ ॥ `अट 
-जगत्यतिरि याचित्वा विष्णुवांमनतां गतः। 
ऋोऽन्योऽधिकतरस्तस्य योऽथी याति न लाघवम्‌-०< 
मातावैरौ पिता श्तुवालो यैन न पाठितः। 
| ˆ रतः भोभते शरो लम्बथाटपटाहतः। 
 “ञ्मोगतेन सभामध्ये हंसमध्ये वको यथया ॥ ८° 





गरूङ्एुराणस | 


`  .0- | ॥\/811 01661101]. 0101260 2\/ 6810011 







बिद्या नाम्‌ कश्पक्तपमधिद । 6 


वि विद्यातिशु ४ 
विद्या साधुकरौ जनि पशुप ध 


यकरौ. सप्तद 


विद्या गुणां 
विया वदछुजनारसिनायनसरौ पं योह 6 


_ विद्या परक हिका द 
बिद्या राजस पूजिता च धनिनां ¦ नज्गायैत 
विद्याविहीनः ॥ | 3 
५ चव्यन्तरे द्रव्यं समञचैव तु दथ १ रण ष 
रेष हर णौयज्च विद्या न द्धियत परैः? : ५ 







कैरा-ाव 
इति ओौगारूडे महहापुराे रौति यजत्‌: 
नौतिखारस्मापिर्नाम पञ्चद्धाधिङग (्तधावनं 
शततमोऽध्यायः ॥ ११५५ ॥ । त चमो 

| पाय 





घोड़शाधिकश्चततमोऽध्यायः। ( प 
ब्रह्मो वाच । च न 


व्रतानि व्यास वच्छामि रियः स्रो [र 
स््वमारर्चतिथिषु वारेष हरिर्चितः।\ ॥ ° < ए 
एकभक्तोन नक्तेन उपवासफलादिना । र 
ददाति धनधान्यादि एच्चराच्यनवादिष 4. पनात ्‌ 
वैश्वानरः प्रतिपदि कुबेरः पूजितोऽय॑दः। व 
उपोष्य ब्रह्मा प्रतिपदयर्खितः मौस्तथाप्पक्षः ख 
हितीयायां चमो लच्र्नारायंण दहावंद दिर दः 





क = 9 टुः ४ 
तीयायां तिदेवांश्च गोरो-विश्ञे शशः ` हृष्य दन 


चतुष्यान्तु चतुन्तूयदः पञ्चम्यामर्चिती रि | रपाका 
कार्तिकेयो दरिः षथ्यां सप्तम्यां भां क तिथु 
दुर्गाष्टम्यां नवम्याञ्च मातरोऽथ वि षादः 
द शसम्याञ्च यमखन्द्र एकादग्याखषौन्‌ व 0 4 
हादश्याच्च रिः कामस््रयोदण्डां ग 
चतुदैष्यां पञ्चदश्यां व्रह्मा च पितरीः १ § 4 
अमावस्यां पूजनीया वारा वै ग न 
नन्तत्नाणि च योगाश्च पूजिताः सन्दा _ ॥ ते ग 
दति यीगासडे महाएराणे ती 





¬ { 







| ; 










५९ 


व 
1 
क १, 
चै 





खण्ड “न... 
य ६ 
व्रति मोडपािकश्ततमोऽ 4 


॥ 
॥ म {1 | । 
५ ध ॥ 9 न 
वि न 
0 । त्वै 


क्न _ * 
क. 
= 





¢ 


भः ^ 
१ 
४ 
ए १ 
४ 4 











ध ` क र, 2 
क ४ 
कच) ५ 
छ ~ त +; कृ 
7 िरनक्रष्िर 


== ५, ` 


१२६ 





। मोऽध्यायः 

युं इ, | | त अरट्रादशाधिकश्चतत 

त" शं | सप्दभाधिकपततमोःष्यायः । ` . ब्रह्मीवाच। _ 
्रह्मीवाच । व्रतं ्रगल्यश्रमनोमखण्डदाद शो व । 


॥ ५ गौरे रिते पच ्यारानङ्लयदध । गतः छते पत्ते गव्याभौ खसुपोधितः ॥ १. 
॥ | ५ » धस्तरः पूजय च्छ्छिवम्‌ ॥ ९ मागधा | 


परः & | शः ` 
मवद ग षते । भ 
ि ीगैश्वरं ध १" ; | रर्डत्रतं कुतस्‌ । 
पोत प ( : चन्दनादि नेवेदयं क्रशरादिकम्‌ ॥ > सप्तजन्मनि यत्‌ विचि त 

दश्यते भगवंस्वत्मरसारेन तद्खण्ड मि हास्छ ज॥ २ 


स [षि नथ््वरायाच् न्द मौ क्तिकमालय! । 
= १ पततेण दन्तकाष्ठ ञ्च नेवैदयं पूरिका सुने ॥३ 
व्पत्रतागि भ फाल्गुने तु पूजयेत्‌ तु मदवकैः। 


यथाखण्डं जगत्‌ स्वै मेव एरषा त्तम्‌ ॥ 
तथाखिलान्यखर्डानि व्रतानि मम खन्यत ॥ ° 
चक्तपाव्राणि तादौ चाव्णादौ इतान्वितान्‌ ¢ 


च्छतः सुतरा -भाक-मण्डां च चतजं दन्त धावनम्‌ ॥ 8 २ 

शे पूति यलेत्‌ सपाय करं ्रापथैन्निभि । त्रतङ्घ्रतपूरणस्तु स्तौ एन्नखर्गमाम्भवेत्‌ ॥ ५. 

चर पाधि त्तधावं वटं नेविद्यं रं मष्कुलों दटेत्‌ ॥५ दूति भओौगास्डे मदहाएराणे पूवव 

१५॥ / 1 च मोदकः प्स्मोव पादः शोकएुष्यकैः । अखण्डदादभोव्रतं नामाद्टादशा- 
पाय नेवैदयं गुडमततं दयुडुम्बरम्‌ ॥ €  धिकश्ततमोऽध्यायः ॥ ९९८ ॥ 







ध प्रा्येच्चःद्रेव्नातो फल तथा । 




























ऽध्यायः) (तका माच दरैवन 
दयस्त्रं परूजयेज्ज्यं ्ट चम्पक वि ल्वजं दरत्‌ ॥ ॐ नवि 
सब्दो ग (८ गश्स्तथाषाढ़े उमाभटरेऽतिशएसनः। एकोनविश्ल्यधिकतत साऽन्यायः 
-चितः।। प तमपामागगकयजेत्‌ ॥ ट ` ब्रह्मोवाच । ॑ 
¶वणे करवोरेश्च स्ये सो व्रतं घच्ये । 
जयादिक्‌। जत स 3 ररलयोषनम्‌ ॥ ९ अप्राप्ते भास्छरे कन्यां खत्निमारस्विभिर्दिनैः ॥ ९. 
तोऽयद। (न्वा २ ब. अध्य दद्यादगस्त्याय ब्दर्ति सम्मूज्य वै सुने! 
सतयाशनूपक ख्ंवार्ययाभो यजे्मोदक च छराधिपम्‌ ॥ १० | काशपुष्ममयों कु्धे प्रदोष कृतजागरः ॥ २ 
ा दृदायैद। हिरं सकि सस रध्यत्ततादैः सम्यच्य उप = 
पगरा हेर इन्तकाष्ठञच ता? सद्रमचचधेत्‌ ॥ ९ | पञ्चरततसखमायु्तौ र प उपष्य फालएष्यकेः । 
\ 21 रन्ता कथलो धमा घनः । व 
चत ` बकरप्ररः पदुमरब्दान्तें (० श चान्यञ्युत पालं दधि-चन्दनचिंतम्‌ । 
यतोः ¦ । = , च सणमस्डलसंस्थितम्‌ । गाय नम इति मन्तरेणाघ्यं प्रदापयेत्‌ ॥ & 
र गरं सोता ताद चोन ॥ प ल 
^ प्रभातेऽभ्यद्ं ३ (वरुणयोः णु कखायो <~ 
देवरः | लाथ 8 वेदयेत्‌ ॥ कु योने नमा र 
ं महेश्वरः (नाय घचयां पात्रञच च्छच म्‌ शूदरस््यादिरनेते ऽस्तु ते॥ ५ 
{1 दिजञ वस्तसुपानदौ रनेन व त्यजेद्धान्यं फालं 
द [ दिलं मोजयेद्धत नहा । एन्य फलं 
४ | {> _ , ` ठ्या कतज्त्यो सवेन्तरः रवयाहिजातधे ज्ु्धं खद्दिर.ड म 
रार स्वापनं समयते -देवमौहयम्‌ । ० | भोजयेच्च दिलान्‌ रप वषा 1 
पदाय ॥ 1१३  ओशुतारोग् धोयुतारोग्य सौरं म्‌ । षान्‌ कृला त्‌ सङ 
ड ४ | गारुडे सपरदथारि पस्वसन्वभाग्भवेत्‌ ॥ इति ओगारुड्धे मद्ाएर र प्च च्वभाक् ॥ &` 
" = ॥  सप्रदमाधिकद्रततमो.* ` ५५ अगस्त राणे पूञ्वखर्डे 
दाथः ` ` "नाऽध्यायः ॥१९१.अ | ए नामको नेविं 
षकश्ततमोऽध्या 


॥ ११९९ ॥ 


† 1१ 
>; नः 


, १२8 


- ज्ये नारायणौमचत्‌ शतपत्रैश्च खण्डदः । 


चछ बङ्गा शो मवेरेव आषाढ़ माधवौ यजेत्‌ ॥ & 


-तिंलाणो बिल्वपत्रश्च क्तौ रान्नवटकप्रदः। 

` ऋाड्कम्वर रन्तकाषछं तगथ्यां खावखे सियम्‌ ॥ ॐ 
` छन्त कां मल्लिकाया च्चौरदो त्तमा यजेत्‌ । 

` छडायजेस्ाद्रपदे शङ््टाणो गुडादिदः ॥ ८ 


लाज एन्नोच्याश्वथुजे जवा पुष्ये श्च जौोवकम्‌ । 
त्रा्येन्निरि नैवेद्यैः ज्ृशरः कार्तिके यजेत्‌ ॥ < 


. ज्ञातौ एष्येः पद्यजाञ्च पञ्चगव्याण्नो यजेत्‌ । 
` - तोडदनच्च वर्षान्ते सपनतौोकान्‌ दिजान्‌ यजेत्‌ ॥ १० 
मादे श्वर पूज्य प्रव्याच गुडादिकम्‌ । 
` क्रखच्छ चरसवर्णाद्ये रात्रौ च कृतजागरः । 
-गौ तवाद रेत्‌ प्रातर्ग॑वराद्यं सव्वमाप्रयात्‌ ॥ १९ 


दति ओौगासडे महाएराणे पूव्वखण्डे 
रस्याटतोयाव्रतं नाम विंशव्धधिक- 
ततमोऽध्यायः ॥ १२० ॥ 





एकविंश्रत्यधिकश्चततमोऽध्यायः । 


ब्रह्मो वाच । 
ला तुम्मास्यत्रतान्यचे एकादश्या समारभत्‌ । 


 -श्राषाच्यां पौणमास्यां वा सव्वण नरिमच्य च ॥ ९ 





2: - @©.0- 420281५/20| 12 (1 (५ >. 














गर्डएराणम्‌ | 
विशत्यधिकश्चततमोऽध्यायः । (1 
ब्रह्मो वाच । क पिन 
ह रडोतेऽसिन्‌ ब्रते 

-ङ्ग्भाटतोयां वच्छे च साभाग्यजौसुतादिदाम्‌ । तन्मे भवतु सन्य 

भागं शोष सिति पक्ते ठतोयायासुपोषितः ॥ १ एवमस्यच्य ख्लीय 

गोरो यजेदिल्वपते कुशोदरककरमग्यदः। सर्व्वाषच्च ज्यं सोदर | 

क्ट ष्वादो गि रसनां पोषि मरुवकयजेत्‌ ॥ २ साला व प्न रर 
ऋषराः कृशरा मज्ञिकादन्तकाष्टक्रत । विष्णुं स याति व ए | ॥-<4 

काक सुमद्रा कछार ेताशो मण्डकप्रदः ॥ ३ मद्य-मांस-सुरात्यागी वेदविदपिप्ा ५ 

 -गोतौनयं दन्तकाष्ठं फाल्गुने गोमतः यजेत्‌ । तेलवव्वीः विष्णुलोकं वि 

कन्दः खा दन्तकाष्ठं जोवा शः शष्कालो प्ररः ॥ 8 एकरात्रोपवासाच रैवो मा 
वि मालान्लों मदनकैश्चते क शररसम्परदः। श्वेतहौपं तिराव्रात्‌ तु व्रजेत य [1 
इषधिप्राशो इन्तकाष्ठं तगर खौसुखौं यजेत्‌ । चान्द्रायणाद्धरेद्धांम ल ष 
-ऋ्चिणाडे कर्णिकारश्च अशोकाशो वटप्रदः ॥ १ न 


प्राजापल्यारिष्णु लोक पराकत्रतबृहरि॥ 
तायावकमिन्ञाभौ पयो-दधि-षताफ।। ` ~ 
गीग्ूत्रयावकाडारः पञ्चगव्यकृताप्नः। ! ` र 
श क-सूल-फलत्यागौ रसवल्नीं च सिपुर ने 
इति सओौगारूडे मद्ाएराणे ए < 
 चातुर्मास्यत्रतं नामेकविंश्वध्ृताकत 


शततमोऽध्यायः ॥ १२९१॥ 
8 ८4 त न्‌र 






दाविंश््धिकशचततमोपाष 
| (न ल्प 
















ब्रह्मोवाच । 
वरतं मासोपवासाख्यं सर्व्वदं वदा 
वानप्रस्थो यतिनांरौ ुर््यासासीपवार" = 
्ाख्िनस्य सिते पच्च एकादश्वासपोि 
व्रतमेतत्‌ तु खह्लौ यादूयावत्‌ (+ 
अदयप्रलयदधं विष्णो ्यावदुल्ानकं तव ' ^= 
अवैय लामनशस्तु दिनानि विरः ४ 
कात्तिकाश्िनयीरविष्णो दादणश्ठो 
म्नि यव्यन्तराले तु व्रतभङ्गो न 
रि यजेत्‌ त्रिषवण-तता *े 
गा्राग्यङ्गं गन्धलेपं देवतायतने 
दादभ्यामय सम्प्र च्य प्रददा ठि 
ततश्च पारणं कव्या 










च | (=+ --- | १ 
श चदि तमीऽध्यायः । व 
{` ध (वास्यां प्रतिपन्धिखित † सने ५५ 
तं । न्तरा । पीीमासोमम तीयाद्चाप्य पावसेत्‌ ‡ 
~` से| ।  कुर््याद्रतस्थो मूच्छछित इितीयां छतौयामिख्ा टं अताम्‌ 1 
एने सधि ६ ९ छ -मवाप्रयात्‌ ॥ ॐ यूता नित्यं चतु्ौँञ्चानया य ~ 
दयप्र षे > ने त्रत न्येहतिसति ~~ मासोप- चतुश्यां # > पञ्चमो म्म ॥ १५ 
पप पिपा ड राखे पूव्वसखण्ड मौ षषटौखंयुक्तां षषया युत = र 
दातवा दति गारुडे माए  त्ययिक- पञ्च | द्वखर्डे मौ ख- 
चैनजपाद। | वााष्डव्रतं नाम दानि इति जौगाखधे महारा ए 
पवो गर्‌ | श्रततमीऽध्यायः ॥ ९२ । यद्चकादिव्रतविधिर्नांम त्रयो वि ल्य - 
< र च~ सिकश्ततमीऽध्यायः ॥ १२.३ ॥ 
ने प्र् । < 
लोवां ५ | योविंग्रलयधिकशततमाऽध्यायः 1 
दविदपूकगा। ब्रह्मोवाच । चतुव्विश्चत्यधिकशततम।च्य्च. 


षणमाङ्‌ उतानि कारिक वच्छे साला विष्णं प्भूजयत्‌ ' 
निको क कभक्तेन नक्तो { वाऽयाचितेन वा ॥१ 
वैम एकभक्तेन नतीन मास वा 






जेत्‌ ष्ातऋबु्धपाक-फलायेवा उपवासेन वा एनः । 
त्मक्तिम ¶ व्वपापविनिगक्तः प्राप्तकामो हरि ब्रजेत्‌ ॥ २ 


एदा इरेत्र॑तं खरेष्ठं ततः स्यादच्चिणायने । 
जनरव तुस ततस्तत्‌ किक मो्णञचवम्‌ ! 
19 ततस्तस्मात्‌ कात्तिक भाोसपञ्चकम्‌ ॥ २ 


न ५.९ . 
-दभि-षताए (तः खेश्ठत्रतं शक्त एकार्थां समाचरेत्‌ । 
रव्यक्रताण्नः। 


वनीं च नय गनो तादश पञ्चगव्येन वारिभिः । 

]एराशे १ ¢ ` स 

ह पूरं [0 कप्रर-सुखेश्ैवानुल्लेपयेत्‌ ॥ ५ 
के करि । ॐ ¢ ‰\ द्दिनं र 

मकरविंप्यषिृता्तगुरगलभूप दिजः पञ्चदिनं दहेत्‌ । 

यः ॥ १२१॥ तिं परमान्न्तु जपेदष्टो त्तर तम्‌ ॥ & 


2 ५ | नमो वास॒देवाय छत-त्रौहि-तिलादिकम्‌ । 






हः ` मन्त्रण सखादान्तेन तु होमयेत ॥ ॐ 
ततमे रेः पादो यजेत्‌ पदरीर्दितोयके । 
वाच। ` पल्लपतेजानुदेषं नामिं गन्धेन चापरे ॥ टं 
्कद्ं वदागि खो विल्वजवामिश पञ्चभेऽङ्कि शिरोऽस्य त्‌ । 


घा नारोपवाललया भूमिय स्या्तोमयं प्रापयेत्‌ व्र पात्‌ ० 


कादश्यामुपी च चोरदधि च पञ्चमे पञ्चगव्यकम्‌ । 
(-(। तिरि । ॥। पञ्चदश्यां व्रतो स्याइुक्तिसु 


ुल्यानकं तव। | । च धत निय. तत्‌ क्यौत्‌ पक्तयोदेयोः । 
नि तिष्व, स ४ यात्‌ सवं विष्णुलोकदम्‌ ॥ ११ 
दादण्ठोः ग दाद । च निषान्ते च तोदो 
भङ्गो नर १ तार्‌. ॥ चत ततर खलिदितो दरिः ॥ १२ 


नीं गन्द {बदश्यां 1 पारणं ५ त्लस्थाञ्ास्रादयः ॥ 
यतते जमीन ॥9द्‌ मो प्रतिप \॥ १३ 


यात्‌ त्रिकालं पित्रादौन्‌ यवाये रचयेत्‌ रिम्‌॥४ 


्िभाक्‌ १० 


ब्रह्मो वाच । 
श्रिवरातिव्रतं वच्छे कथाञ्च सव्वकामदम्‌ । 
यथा च गौरी भूतेशं एच्छति स यर व्रतम्‌ १९ 
ईश्वर उवाच । 

माघफरालानयोमंध्ये कृष्णा या तु चतुदश । 
तस्यां जागरणाद्ृद्रः पूजितो सुक्ति-सुक्तिदः॥ 
कामथुक्तो हरः पूज्यो इादश्यामिव कै एवः । 
उपोषितः पूजितः खन्‌ नरकात्‌ तारयेत्‌ तथा ॥ इ 
निषादश्वान्वुदे राजा पापौ सुन्दरसेनकः! 
स कुक्षरकसंयुक्तो खगान्‌ न्तु वनं गतः ॥ & 
खगादिकमसम्माप्य च्ुत्पिपासार्दितो गिरौ । 
रात्रौ तङ्ागतौरे स निकुच्छे जाग्रदास्थितः ॥ पर 
तत्रास्ति लिङ्ग संर्च्छरौ रङटाचिपत्‌ ततः । 
५ सन्धिं लिङ्गस्यैव न जानतः ॥ & 

द गरावाय न्तिप्त नोरञ्च लिङ्करो। 
शर्‌; भरमादनकस्तु प्रच्यतः करपप 
जानुम्यामवनों 
एवं स्तानं स्स 
प्रातरेहागतो 


इवात्‌ ॥ 
गला लिङ्गं खष्ा खोतवान ॥ 
नच्च पूजनं जागरोऽभवत्‌ ॥ ट 
भाय्यांदत्तान्ं सुक्तवान्‌ स च । 








२२६ | गरुूड्एराशस। 


उतुडेश्यां निराहारो भ्ला शो परेऽहनि । 
 भोच्खेऽड -सुत्ति-सुकत्यथ शररां से भवेश्वर ॥ १३ 


पञ्चगव्याखतः स््ञाप्य अन्तकाले गुरं खितः । 


श्यां नमो नमः शवाय गन्धाः पूजयेद्धरम्‌ ॥ १७ 
 तिल-तण्ड्ल-त्रौ दौ जुह्यात्‌ सष्तं चसम्‌ । 


डला पूणाड्ृतिं दच्वा गुवाद्ौतरुत्वथाम्‌ ॥ ९५ 
श्रद्ेराते त्रियामे च चतुर्थः च पुनर्यज्ञेत । 

ग्ल मन्त्रे तया जघ्ा प्रभाते तु त्तमापधेत्‌ ॥ ९९ 
श्रविक्नेन व्रतं रेव तत्रसादान्मया्धितम । 

चमसं जगता नाथ तलोक्याकिपते हर ॥ १ॐ 
यन्मयाद्य जरतं एर्यं त द्द्रस्य निवेदितम्‌ । 


` ग्रखादान्या देव व्रतमद्य समर्पितम्‌ ॥ १८ 


च्रखन्नो मव मे खोमन्‌ रदं प्रति च गम्यताम्‌ । 
छदालोकनमाल्रेए पवित्रोऽसि न संशयः 


-ओो जयेन निष्ठां ख वस्व च्छन्नादिकं रेत्‌ ॥ १९ 


देवादिदेव यूते लोकानुग्रहकारक । 
यन्प्रया खरदधेया दत्तं प्रौोयतां तेन मे प्रभुः ॥ २० 
इति च्षमाप्य च यतौ कूर्थ्यहादश्वार्भिंकम्‌ । 

करौ तति-खो-एत्त-राज्यादटि प्राप्य शेवं पुरं व्रजेत्‌॥२९ 

डादशेष्वपि मारुष॒ प्रकु्थांदि ह जागरम्‌ । 

-चतोन्‌ दाद ए सख्मोज्य दौपदः खर्गमाधरुयात्‌ ॥ २२ 
इति खौगार्डे सडहाएराणे पूर्वखण्डे 
 शिवरातिव्रतं नाम चतुन्विशल्य - 

धिक्ततमोऽध्यायः ॥ १२४ ॥ 





पञ्च वि श्रत्यधिकश्चततमोऽध्यायः । 
पितम उवाच । 

्ान्धाता चक्रवत्त्यासौदुपोष्यकादशो णः । 
-छ काश्यां न युक््ौत पत्तयोसभयोरपि। 
ह्‌ शस्येकादमोमिखा गान्धाव्यां समुपोषिता । 
तस्याः पच्नश्वतं नटं तस्मात्‌ तां परिवच्जयैत्‌ ॥ २ 
-दृशस्येकादभो यत्र. तत्र सन्निडितोऽस्रः । 
इादश्येकादभौ यत्र तत्न खज्िदितो दरिः ॥ २ 
, बह्कवाक्यविरोधेन खन्दटेद्ो जायते यदा । 
-इादमो तु तदा ग्राह्या त्रयोदश्यान्तु पारणाम्‌ ॥ 8 


सै > ©©6.0- 48008117\/86| ॥481|1 ©0॥600. 01411264 ॥ 3 






एकादशो इदो च 

विभिखासा 

एकाद शौमुपोदधे 

त्रिभिखाञ्चेव कुर्व्वीत न द्‌ गस्य १ । -मावम 
राल्राजागरण कुव्वन्‌ एराणयुं | एका 


गदाधरं पूजयंश्च पं | आख 

रुक्माङ्दो ययौ मोत्तमन्ये ग मौम, 

दूति यौ गास भ नच्त 
खो गास पूञ्वखण्डे 


पञ्चवि शत्यधिक्ततमोपप्याय ॥ 
----- . । श्रधर्म॑ 
षड्विंश्त्मधिकशततो| चत 
ब्रह्मोवाच । दमं 


ये नादचनेन वै लोकों जगाम परमां गी! यथा 
तमच्चनं प्रवच्छामि मुक्ति-मुक्तिकरं पठ्‌ -अगि 
खामान्यमणर्डले न्यस्य धातारं हाररशष। क्रोधे 
विधातारं तथा गङ्गां यसुनाञ्च महाकौ। ज्ञाने 
दारचियञ्च दण्डञ्च प्रचण्डं वास्ुपूरए\॥| तथः 
मध्ये चाधार शक्तिञ्च कूम्ाञ्चानन्तमकप॥ १ ल 
भूमिं धम्म तथा ज्ञानं वैराश्वेथेपे!| 3" 
अधर्मश्च चतुरः कन्द नालञ्च प र 
कर्णिकां केशरः सत्व राजसं तामर ए" _ > 
सूर्थ्यादिमर्डलान्येव विमलायाबर प्त ८ 
दुगा गणं सरस्वतीं तेतपालच्च गए | एवा 
अआखनं मूर्तिमयं वासटैवं बलं ४५॥ ततं 
अनिरुद्धं मददात्मान नारावणमथ 
दयादरौनि चाङ्गानिं ग््ारौन्याा 
सियं यष्टिच्च गसड़ं गुर परण 
दृन्द्रारौन्‌ दिच्चघोना ग्ध 
विष्वक्तेनमथेशान्यां प्रोक्त लमा वर्‌ 
सङ्रटभ्यचितो देवो यनव 
न तस्य स्वो श्व संसरित 
एर्डरौोकाय सग्प् ज्य ब्रह्माण द्‌ 0 
इति ओ्रोगार्ड़ इ ६. 
(1. 


थ बाई इ 












कि 3. 
क - 


षणे १.। 

मथवा "क| युता पुरा ॥ 

रस्या युतां | स समुपोषिता ॥ ९ 
| एकाद तथा चेका मौमेन ससु 


। शाखथ्यन्तु व्रतं कला वि क 
| मौमहादधो विच्छाता प्राणिनां प्छ । । 

र| नचतेण विनाप्येषा बरहम ह्यादि वत 
| वनित महापापं कटो विषयं चवा ॥ २ 

माऽध्यायः। }\ कप्र्त कुलं यदत्‌ कुभार्यां च पति यथा । 

4 | अधच्च यया धः कुमन्तौ च. यथा पम्‌ ॥ ° 

„ | -अन्नानेन यथा ज्ञानं भौवताऽ शोचतां यथा ¦ 

शततमो या चाङ्गं खलयद्चैवाकसर्यया ॥५ 

अखद्या यथा चाङ्गं सत्यञ्चवाढृत 

वाच। हिमं ययोष्णमाहन्यादनयं ाथसञ्चयः । 

म परमा गरी। यया प्रकोत्तनादानं तपो वै विषयाद्यथा ॥ & 

-मुक्तिकरं परः -अश्िक्तया यथा एत्नो गावो दूरगतेर्यथा । 

तारं हाररश। क्रोधेन च यथा शन्तिर्ययावित्तमवैनात्‌ ॥ ॐ 

सुनाञ्च महाक ज्ञानेनैव यथाऽविद्या निव्काभेण यथा फलम्‌ । 

ड़ं वास्तुूराए॥| तथेव पापनाशाय प्रोक्तेयं दादभौ शभा ॥ ८ ` 

्मच्चानन्तमप्‌ ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुव ङ्नागमः । 

रावे १ | -सुगणदुपजातानि न निदन्ति तिपष्करम्‌ ॥ ॐ 

ट नाल पर| न चापि नेमिषं तेतं कस सेत प्रभासकम्‌ । 

| कालिन्दो यमुना गङ्गा न देवा न खरसवतौ ॥ १० 


{ 


= 
| न चव उन्ततौर्थानि एकादश्याः समानि दि । 









।, 


[जसं तामसं प 
ष्व न दानंन जपो होमो न चान्यत्‌ सुकृतं ्रचित्‌॥९ 
इवं बं | एकतः एृथिवौदानभेकतो खरिवासरः। 
सुरव बह व. रतोप्ेका मदहाएुख्या इयभेकारमो वरा ॥ १२ 
| अखिन्‌ वरावएुषं कला देवन्त हाटकम्‌ । 
$ दोः “चत षटापरि नवे पाते कला वै तास्रभाजने ॥ ९ 
स्‌ परणुर ` ,॥ सव्ववोजण्तो विप्राः. ५ 
५ प्राः -सितिवस्तरावगुश्डिते । ` 


् ब्रह्माण | स यः । 
च एत ए ्ररोपायः कला पूजां परयत्नतः ॥ १ 
त्ता पूजनम प | ० य नमः पादो क्रोडाङृति नमः किम्‌ 
 ॥ नाभिं गमोरषोषाय उच | 





|  , 0 बाधः च! घ्रा उरःखोवत्सधारिके 
सरेण? (| गाज्ञ सदस्भिरसे ग्रीवां सरश्वराय र न 


भाः अतमयूखाय पच्य = 
- च पूज्या वस्य चद्छिणाः ॥ ९६ 


। अर्टाविंश्रल्यरि ® घकश्चततमोऽध्याय | 


१२७ 


जागरणं निरि 
प्ूजयिला तु कला ८ 
५ हवस्य आद्ादयप्रति पादकम्‌ ॥ ६ 
स ट्वा च याचकाय ब्भाय तत्‌ 
कानकक्रोडसदितं सन्निवेद्य परिच्छदम्‌ ॥ ˆ 


! वार्य्यान्नातिटप्तः सुकद्रतः । 
पश्चात्‌ तु पारप छ्य भ्यः स्तनपो मवेत्‌ ॥ \< 


डपोष्येका त 
उपीदयैकादषों एण्या च. ष ९ 
अनोऽभिलषितावापि ¦ कुला ख शक्‌ { २. 
दूति ओीगाख्ड मद्धाएराणे परून्वखडण्ड 
एकादशौमादात्य नाम खघ विं श्त्य- 
धिकशततमोऽध्यायः ॥ १० ॥ 





सष्टाविंश्चत्यकश्चततमोऽध्यायः । 


ब्रह्मो वाच. 

व्रतानि व्यास वच्छामि यैस्तुष्टः सब्वदो हरिः । 
ास््रोदिती डि नियमो व्रतं तच्च तपो मतम्‌ ॥ ६ 
नियमास्तु विश्चेषाः स्युत्रं स्थस्य यमादयः । 
नित्यं तरिषवं स्तञायादधःष्यायो जितेन्द्रियः ॥ २ 
स्तौ -शूद्-पतितानान्तु  बन्नयेदभिमाषणम्‌ ! 
पवित्राणि पठेचेव जुद्धयाचेव शक्तितः ॥ ३ 
च्छऋछाण्येतानि सर्व्वाणि चरेत्‌ सुङक्तवान्‌ नरः ! 
केशानां रत्तणाथैन्तु दिगुणं व्रतमाचरेत्‌ ॥ ७ 
कास्यं माघ मसूरञ्च चणकं कोरदूषकम्‌ 
भाक मधु परान्््च वज्ञ येदुपवाखवान्‌ ॥ ५ 
एष्पालङ्गारवस्ताणि धूपगन्धानुलेपनम्‌ ॥ 
उपवासेन दुष्येत्‌ तु खन्तधावनमच्ञनम्‌ ॥ 
दन्तकाष्ठं पञ्चगव्यं जला प्रात््र॑तं चरेत । 
भसङ्व्नलपानाच ताल्बूलस्य च भ्त णात्‌ । 
उपवासः प्रदुष्येत दिवाखप्राक्चभैथनात्‌ ॥ दं 
स रत्य रया दानं शोचमिन्दरियनिग्रद्धः । 

लिद्वने सन्तोषास्तेयेव च ॥ द 


सन्वत्रतेष्वयं धभ सामान्यो दश्घा स्मृतः । 
न्तद शनान्नत्तमनत्तं निशि भोजनम ॥ < 


गोस्परतरञ्च पलं ^ 



















५३  गरूङ्एराणम्‌। 


छतभेक्पलं दव्यात्‌ पलमेकं कुशोदकम्‌ । 













शःयच्या चेव गन्धेति आप्यायस्व दधिग्रहः। 8 ८ भे 
तेजोऽसखौति च रैवस्य ब्रह्मकूचैत्रतं चरेत्‌ ॥ ११ ही अ । 
्‌ । व्रतो सवस्त्रां व्याच फलं षि 

अग्न्याधान प्रतिष्ठाञ्च यज्न-दान-व्रतानि च। शय्यां दत्त्वा प्रार्थयेच्च पाहो 
देवव्रतदषोत्सगं-चूड्ाकरणमेखलाः। । उमां शिवं हतागञ्च ठतो 
माङ्त्यमभिषिकञ्च मलमासे विवच्जयेत्‌ ॥ ९२ हविष्यमन्नं नेवेद्यं देयं १ 
दणेद शस्य चान्तः स्यात्‌ तिं णारोभिस्तु सावनः। । य पग ता । 

॥ स॒ उवनः। | चत्रादौ फलमाप्नोति उमया गग 
-रविखक्रमणात्‌ खौरो नाक्लतरः सुप्विं पतेः ॥ १२ | फाल्गुनादिटतीयायां लवयं वथ मासे त 
खरो मासो विवाहाय यज्ञादौ सावनः स्मृतः, | समापे शयनं रयादोपलरान = 
आब्दिके पिढज्ञत्ये च चान्द्रो मासः प्रशस्यते ॥ १8 | सम्यूज्य विप्रमिथुनं भवानि प्रोयताभिी' (उ. ` 
ञुग्मागि-कतख्धतानि षरसन्यो वेसरन््रयोः । गोरोलोके वरन्नित्यं सौभाखाकरम्‌ रिः ठ 
ट्टेण उादगो युक्ता चतुरैष्याथ पूिमा॥९५ | गौरी कालौ उमा मद्रा दुगा कालिः ग्लगौ 
भ्रतिषडाप्यमावास्या तिथ्योयुग्मं महाफलम्‌ । मङ्गला वैष्णावौ लच््ौः शिवा नाराद १ > वसं 
एतद्यस्तं मदहाघोरं हन्ति एर्यं एराङृतम्‌ ॥ ९६ | मार्गटतीयामारम्य अवियोगादि चा न 
नरेन्द्र-खति-त्रतिनां विवादो पश्वादिषु । चतुश्थां सितमाघादौ निराहारो रतिद्जम २ 
खच्यःशोचं समाख्यातं कान्तारादपसर्पति ॥ ९ | द्वा तिलांस्तु विप्राय खयं मु स्रावणे वशे 


म्रारव्यतपसां स््लोणां रजो न्याद्रतं न हि । | वघ्ठदये समाश्च निषव्विश्नादि समाया समि 
अन्यर्टानादिकं कुर्य्यात्‌ कायिकं खयमेव च ॥ १८ | गः खाद श्पूलमन्तोऽय प्रणवेन प 
क्रोधात्‌ प्रमादा्लोभादा व्रतभङ्गो मवेदुयदि । ग्लौं ग्लां हृदधे गां गौगू डौ 
दिनत्रयं न मुच्ीत शिरसो मुण्डनं भवेत्‌ ॥ ९९ । गू" वस गञ्च गौं नेतरं गोश्च अआवाहिननत 
अखाम्थे शरीरस्य पच्नादोन्‌ कारयैनव्रतम्‌ । ्रागच्छोल्काय गन्धोल्कः एष्पाखं १ 
व्रतस्थं गूच्छितं विप्रं जलादौनलुपाययत्‌ ॥ २० | दौपोल्काय महोल्काय बलिचाय ६ 
दूति यौगासडे मडाएराे पून्वखण्ड सिदोल्काय च गायन्नौ न्यारो्ि 


कि 


र्स्य 


व्रतपरिभाषा नामाष्टावि शत्य ओओ महाकर्णाय विदे च 4 
९ न तन्नी दन्तौ प्रचोदय र 
सिकश्ततमोऽध्यायः ॥१२८॥ 
पूजयेत्‌ तिलद्ोभैश्च एते पूज्या गाह । 
= गणाय गणपतये खाहा कुमा | इति 


क 


एकोनचधिंशदधिकश्चतत मोऽध्यायः ॥ अमोघोत्कायकटन्ताय त र 
ब्रह्मोवाच । ओं श्यामदन्तविकरालास्याद + 9 
पद्मदंष्टाय खाद्ान्तमृद्रा वै नत्तत्‌ 


वच्छे प्रतिपद्टारौनि व्रतानि व्याख खय । फलं म 
वश्रवानरपदं याति शिखिव्रतमिदं स्मृतम्‌ ॥ ९ हस्ततालश्च दसन ना न 
त्रतिपद्येकमक्तागौ समाप्ते कपिलाप्रदः । मार्गभोष तथा न ४ 
चैवादौ कारथेच्चेव ब्रह्म पूजां यथाविधि ॥ २ अन्दं प्राप्रोति विद्यां 7 
गन्धपष्याच्ग दनिर्ममाल्यादिभिर्मनोरभैः ॥ (क) गनां गें न = 

सोमैः पूजये देवं खर्व्वान्‌ कामानवाप्रयात्‌ ॥ २ गुज्च वम्मं व ्‌ 

न्तिके त खितेऽ्टम्यां एष्माद्ारेण वदरम्‌ । = । इति पाठज्तरं क ` 
















6.0- 1898171\/8त| \॥ब/} @०॥€नौनगा. 0101120 0४/ 62.21.111 


१२२९८ 


दिकाकरम्‌ ॥ 


¶ प्रजयिला 
सप्र्यां नियतः स्ञाला घ नोचतामिति ॥ ३ 


दव्यात्‌ फलानि विप्रभ्यो मात्तेख्डः 
रथ्थरं नारिकेलं वा प्राश्ेन्मातुलुङ्गकम्‌ । 
यस्िन्‌ कसिंचिच्नु ¢. कामाः खमन्ततः ॥ ° 
प्रात "सर्व्वान्‌ प्रोति सब्वविन्नविना्नम्‌ ॥९ दूति पफ़्लसप्तमौो ॥ 
वता पच कं मूत्तिकादां ह । । २० | समज्य देवं रुप्य पायसेनाथ श 1 
| री वक्रतुर्डश्च त्यम्ब कः । विप्रांश्च दच्चिणा दस! खव पयः [॥ ५ 
श गरणप्रूज्य एकदन्त। > ¦ चोष्यं तथा सेद्ध मोदनेति प्रको त्तितम्‌। 

ग) काति शनलमगरौवो लम्बोदरो विकटो विश्नराजकः । मच्छ चोष्यं तथा व 

वा नारायगोक्खनव्णो बालचन्द्रो द परमस्तु विनायकः ॥ ^ ` धनणएच्नादिकामस्तु त्यजेदंतद्‌न ' ई 7" त 

गादि सपति खिल हाद बै यजेणम्‌ । इतनी कन ऽ ॥ 

हारो वरागिरथक्‌ समस्तं मेषावो सर्व्वान्‌ कामानवाप्रयात्‌ ॥२२ वाय्वाश्मै विजये च्छ ख कर्व्यादिजयस त मौम्‌ 

यं गुड रावे चाश्विने भाद्रे पञ्चम्यां कार्तिके शमे । ्रद्यादकैच्च कामेच्छरुपवा खत सा ॥ `< 

दि समापृाक्रासुकिस्त च कश्चैव कालियो मणिभद्रकः ॥ २२ गोधूम साष-यव-षट्टिक-कास्यपाठ 





सर्व्धे भवन्तु खफला नन 








एवेन म एरावतो तराः कर्वोटक-धनच्यो । साघ्राणपिषट-मधु-भेथुन-मव्य-मांखम्‌ । 
[ड छौ रष्टितादीः स्ल्ञापिता छेते आथुरारोग्यसगद्‌ाः ॥ २४ अस्यच््नाच्नतिलांश्च विवच्जयेडय- 
च्च श्रावाइवछ्मिनन्तं वासुकिं शङ्खं पदां कम्बलमेव च । = - स्तस्योषितं भवति सप्त सप्तगौषु ॥ ट 


एष्पोलूषवा तुया कर्वोटवं नागं छतराष्रञ्च शङ्काम्‌ ॥ २५ दति विजयसप्तमो । 
लिखाय (क ५ ९ 4 च। | इति श्रीगार्ङे मदहाणराे पूव्वखखण्डे षया दि- 
इतिं नागानष्टौ सक्ता दिवं ष 
वारोमवतो ~ ^ क २३ | व्रतं नाम तिंश्डधिकश्ततमोऽध्यायः॥९३२०॥ 
ने प्रचोदयात [या व मद्दोरगान्‌ ॥ = स | ्‌ 
ल्या गरा ¦ - श नवेव्य देय सन्विषापद्म्‌ । एकचिशद्धिकश्ततमोऽध्यायः। 
अभयद्स्ताञच दष्टाद्वरणपञ्चमो ॥ २८ | 





कारका | गास | ब्रह्मोवा 
त्रएठरान्तकरक ४ १९ नहाएराशे पूव्वखण्डे प्रति- | ब्रह्मन्‌ व न 
यादवा = ° 7 क नाभकोनव्िंषद्धिक- | दयां गौरो गशेभच्च फलाकारः धिवं यज्ञे | 
वै नत ह, [: ॥५<॥ ` . | फलव्रौद्यादिकरोः अग्धवे नमः व च। (६ 
धादि फलं १ | 2 व ल सूव्वेऽरुतजन्ासि यष्ट 
व पूर अ थदधिकशततमोऽभ्यायः । = | भनणिषक्मञनोयासुच्ये अ £ 
त्ताः ८... ख ब्रह्मोवाच ॥ स दति ू्नवा्टमौ | द 
{मी १ भाद्रपरे मासि कात्तिक पूजयेत । बष्णाटग्याच्च रोदि्यामदैरातेऽ्चनं == . ` 
हं मोत || दागादिकं सनभमस्यामचव्यसुच्यत ९ कार्याविद्धापि सप्तम्या न्ति पां € रेः । 

ज क उपोषितोऽचचयेन्मन्तर स्तियिः जन्बकस्‌ । 


| 
। 


रि स्त॒ थिभान्ते चप रख | 
। च । 
ई. । 1 ष स्‌ ॥ द 








दुत्तस्वायसे विष्णो ओ सरन्ति खत सकृत्‌ । 


1 गरूङ्एराणमं 


योगाय योगेश्वराय योगपतये 
योरासग्धवाय गोविन्दाय नमो नमः ॥ 8 
इति स््ञानमन्तः ॥ 
यज्ञाय यज्ञेश्वराय यज्ञपतधे 
यज्ञसम्धवाय गोविन्दाय नमो नमः ॥ ५ 
इत्यद्छनस्य ॥ 
विश्वाय विश्वेष्डराय विष्दपतधे 
 विश्वसन््वाय गोविन्दाय नमो नमः ॥& 
ए इति शयनस्य ॥ 
सर्व्वाय स्व प्वराय स्व्वपतधे 
सन्वस्वाय गोविन्दाय नमो नमः ॥ ॐ 
इति पारणस्य ॥ 
स्य र्डिले प्रूजये देवं सचन्द्रां रोदिणौः तथा । 
शङ्क तोयं समादाय सथुष्य-फल-चन्ट्नम्‌ । 
जानुभ्यामवनों गला चन्द्रायाध्य निवेदधेत्‌ ॥ ट 
न्लौ रोदाणेवसम्भूत अत्िनितरखसुद्धव । 


र्डाणाव्य शशाङ्कदं रोदिण्या खदित मम ॥ 2 


विय च वसुदेवाय नन्दाय च वलाय च। 
यशोदाये ततो दव्यारध्यं फलसमन्वितम्‌ ॥ १० 
अनघं वामनं शरि वैक्र्टं एसषीत्तमम्‌ । 
वासुदेवं छषोकेशं माधवं मधुखदटनम्‌ ॥ ९१ 
वराद ण्डो का चं ठ सिंहं टेत्यस्दटनम्‌ । 
दामोदर पद्मनाभं केशवं गरुडध्वजम्‌ ॥ १२ 
गोविन्द्मच्य॒तं देवमनन्तमपराजितम्‌ ॥ 

अधो तजं जगरौजं स्वर्गस्ित्यन्तकारण म्‌ ॥ १३ 
अनादिनिधनं विष्णु निलोके शं त्रिविक्रमम्‌ । 
नाराय गां चतु्व्वाद्ध' शङ्क-चक्र-गद्टाधरम्‌ ॥ १९ 
पोताभ्बरधर दिव्यं वनमालाविभूषितम्‌ । 


खोवव्याङ्गं जगङ7म योपतिं योधर खरिम्‌ ॥ १५ 


यं दव॑ देवको देवौ वख्देवादजोजनत्‌। 


मौमस्य ब्रह्मणो गुप तख ब्रह्मात्मने नमः ॥ १९ 


नामान्येतानि स॑कौच्य गत्यथ प्राथंधेतुएठनः। 
त्राहि मां रेवरेवेश दरे संसारसागरात्‌ ॥ १ 
लाडि मां सठ्वपापन्न दुःख शो कार्या वात्‌ प्रमो । 
देवकौनन्दन यश दरे संसारसागरात्‌ ॥ ९८ 













खोऽद्ं रेषातिदुहत्तखाष || 

एष्करात्च निमन्नोऽ गरा ण पो | 
नाहि मां रेवरेवेण लन्तो | `पिप 
सुब्रह्मवासुरेवाय बाह्म | दिः 
जगद्धिताय जञष्णाय गोविन्दाय भ ¦ ख ठ 
श्णन्तिरस्तु शिवञ्चास्तु इलयक्घा तार्‌ 8 प 
इति च्रौगारुडे स्‌ । प्ट 
रोडिण्यष्टमौ नाम एकि । सति 
एततमोऽध्यायः॥ १३१ | क 
तौ 

इाच्रिंशदधिकशततमोप्ा् 
र्यो वाच । 





नक्ताशो लष्टमोौ यसरादर्षान्तं रैव तर 
पारन्द्रपद याति सद्रतित्रतमच्युत ॥{ । (0 
शएल्ला्टस्यां पौषमासे मदासृदरेति शाप = 
मत्मोतपे त्रतज्तं एतखादहस्िवं फ़लम्‌॥ः ~ 
अष्टमो बुधवारेण पतच्तयोरुभयोयदा। । श्रत 
मविष्यति तदा तस्यां व्रतमेतत्‌ कथा एर॥ 
तस्यान्नियमकत्तारो न स्युः खर्डितस' 
तण्डलस्याष्टसुष्टौनां वलयिलाङ्कलिदयम्‌। | 
सततं सद्धक्ति-खदाभ्यां कामनाथुक्तमानः। 
आस्रपत्रपुर जरला यो मुङ कुश्षैि। | 
कलम्बिकाच्िकोपेतं काम्यं तस्य फलं १ 
लश्च पद्ची पचारे ण पूजयिला जलायै। | 
शक्तितो दच्विणां दव्यात्‌ ककरो तरु | अ 
बं जुधाधैति वीजं स्यात्‌ खाष्दान्तं क | च 
वाण-चापधरं श्यामं दले चाद्धा म | । ला 
बुधाष्टमौकया एण्या च्रातव्या ॥ पि 
एर षाटलिणठच्नाख्य बौरो नाम 
रा मार्या तस्य चासीत्‌ कौपिकः ए ह ` 
दुधिता विजयानान्नौ घ | 
खीला कौगिकस्तच्च ग्रौभे ग 
गोपालकषैदेषौरे खि 14. 
गङ्गातः ख च उत्याय वनं बभा ८ सज 4 ` 
लाथ विजया चागात्‌ भावा | स 


जो दे 





| 









द्ागतीऽथ सरोवरम्‌ । 
पूजादौन्‌ ष्वा चाप्यय विसितः ॥१- 


। ययाचान्नं सातुजोऽं वुभुक्ितः । 
| कचः ॥९३. 
| । स्ियोऽन्रुवन्‌ व्रतं कच्च दास्याम कस्‌ व्रतम्‌ 
पिक । वरद चनपालार् पूजयामाखत॒ र ॥ 0 
एरणे (६ । टदयं खदौलानं बुभुजाते प्रदत्तकम्‌ ॥ ^° 
| सियो गतो च धनदौ घनपालमपन्ताम्‌, । 


पपि । बोरैदत्तं र्दौलाय प्रदोष प्राप्तवान्‌ ग्टद्दम्‌ ॥ ५५ 





यः ॥ १३१ ॥ खितं रात्री र खम्‌ । 
॥ तौर दुःखितं नला रात्रौ स॒का यथास 


| -बन्याञ्च युवतौ दृटा करल रेया सता मया ॥ ^€ 


| यमायेल्ब्रवौडःखात्‌ साचाराद्रतखत्‌फ़लात्‌ । 
॥ 8) ह \ ॐ = $ 
। खरग गती च पितरौ व्रतं राज्याय कौशिकः ॥ ९ 


न्ते यव चेतु । चक्रोऽयोध्यामद्दाराच्यं दला च भगिनौ यमे । 
| यमोऽपि विजयामाह ररदस्या भव से पदे ॥ ९८ 


तमच्ुत त्‌ ॥ { । क ५ 
चु | ्रप्श्यन्मातरं खां सा पाशयातनया सिताम्‌ । 


सद्रेति सापु।। _ ~. 
सदेति शा ॥ शथोदहिना च विजया ज्ञाला विमुक्तिदं व्रतम्‌ ॥ ९९ 


यसो 7त१्‌॥१ | चत्रो च सा ततो मुन्ना माता तस्याश्वरद्रतम्‌ । 
ग । ब्रतपुखयप्रभावेण खग गल्वावसत्‌ सुखम्‌ ॥ २० 
मेतत्‌ कथा र॥ । 





इति श्रौगास्डे महाएराणे . पूठ्व खण्डे 








: खणडितसमः। = 
लाङ्ुतिहव बुधाष्टमौ त्तं नाम धिक- 
मनागुक्मानः | गततमाच्यायः ॥ १३२ ॥ 

तसय पलं म तयस्तिणदधिकशततमोऽध्यायः । 
व्रा जलाश्यै। | 

करो तष ॥ श्रभोककलिका ० ्‌ 

दान्तं क | चतरे मासि सि चट १ पिवन्ति एनन्वसौ । 
्ाङ्धानिं मतः| _ ताष्टस्यां न ते शोकमवाघ्रुयुः | १ 


|| नामगोक हराभोष्ट मधुमासससुद्धव । 


व्या तिरि !- ॥ पिवामि भोकसन्तपो ग्मामभोवं 

नामं दिनी | = । सद्‌ा कुर ॥ २ 

कौभिकः ए धति चौगारडे मद्धाएराणे पूल्ध- 
पालद्रपो लण्ड शअश्रोवा्टमोत्रतकथनं 

पे गङ्गां ग एन तयस्िथदधिक्त- 

यती बः वरी ¢ तमोऽध्यायः ॥९३३॥ 

[1 सारवै्च 


१३९. ` 


तौ यः एत ए वायः । 


चतच्छिं्रदधिकश्चततमोऽध्य' यः ॥ 
ब्रह्मोवाच । 

शङ्ञा्टम्यामाश्वयुजे उनततराषाढया युता ^ 
खा महानवमी व्यक्ता ख्ञानदानादि चाच्चयम्‌ ॥ ` 
नवमौ केवला चापि दुर्गाञ्चैव तु प्रूजयेत्‌ ॥ 
मद्ात्रतं मद्दापख्यं ङ्क्रावयीरलुष्ितम्‌ ॥ २ 
अयाचितादि षष्चादौ दाजघलुजयाच उ ! 
= प-द्ोमसमाथुक्तः कन्यां वा भीजयेत्‌ खद्दा ॥ & 
दुरः दुरं रक्षिणि खादा मन्त्रोऽयं पूजनादिषु । 
लो्घषाकाराभिर्मातराभिनैव देव्यो नमोऽन्तिकाः ॥ ४ 


| प्रडभिः पटेरनमः खाा वषाद दादिकम्‌ ॥ 


अङ्कछठादि-कनिष्ठान्तं विन्यस्य पूजयेच्छिवम्‌ ॥ ५4 
अट्या नव शीद्धानि दारुजान्येकमेव वा । 
तद्जिन्‌ दवौ प्रकर्तव्या हेमा वा राजतापि वां ॥.& 
शज्ञे खङ्गे स्तक वा पटे वा मण्डले यजेत्‌ ॥ ` 
कपः\लं खेटकं घर्टां दषणं तच्जनौं वनुः ॥ 
ष्वजै डमरवां पाशं वामदस्तेष॒ विरतौ । 
शक्तिञ्च सुद्र शूलं वचं खज्गं तथाङ्कुशम्‌ ॥ ८ 
शरः चत्र एलाकाञ्च दुर्ग मायुधसंयु ताम्‌ । 
शेषाः षोड ण्दस्ताः स्युरव्लनं डमर विना ॥ & 
उग्रचण्डा प्रचण्डा च चण्डोग्रा चर्डनायिका । 
चण्डा चण्डदतौ चव चण्डद्धपातिचरण्डिका ॥ १५ 
नवमो चोग्रचण्डा च मध्यस्थालिप्रभाकरतिः। 
व 
५ न हरि स्थिताः ॥९९ 
मदिषोत्यखखङ्गाग्र-प्रकचग्रहमुष्िका | 
जला दणान्रों विव्यं न्रिगूलच्च ततो यजेत्‌ 
लिङ्गस्यां पूजयापि पादुकोऽथ जके ४; 
विचित्रां रचधेत्‌ व ^ 
पञ्चाब्दं मदिष्ठ ( वाख्येत्‌ ॥ ९२ 
रालिशेष्च घातयेत्‌ । 


विधिवत्‌ कालि कालोति 

1 6 त दुल्यसधिरादिकम्‌ त्थ । 

नक्रत्यां प्रूतनायैव वायव्यां पापरान्चसं गुः ॥९७ 
[1 | पु ।} ए क द स । [ | 


चण्डिकाये तथे < 
र्ग च्याद्यु विदारिकाम्‌ 
काम्‌ ॥१९५ - 
महानवमौत्रतं । नाम्‌ 


इति ओरौगासङ्‌ पल खर्डे 
स चयरषिकश्ततनो ऽध्यायः ॥ १३७ 


॥ 





- = ) 
# 


९६९ 
पच्चवरिंशदधिकशततमोऽध्यायः 


ब्रह्मी वाच । 
।  नहाकौगरिमन्तब कथ्यतेऽत्र महाफलः । ` 


नादौ पिकमन्त- शां मदहाकौिकाय नमः । आथुरारोन्यस भाग्य 


कनं ह ह पसर लल लल दुल्व कुल्न द“ स 
शक्न खल्ञ सुत्त सुस्वर गुल गु्छ तुल तुल्व एकल 
श्त धुल धुल घुम धुम धम धम मारय मारय 
श्वक्त चक्र वन्नापय वनज्ञापय विदारय श श 
ऋस्परय कम्पय प्रूरय पूरय द्वेश्य आवश्य र 
न्दौ हवं वं ह्लं तट तट मद मदं चछ गों 
हं नक्रताय नमः। निक्रतयै दातव्यं मदाकोशिकि- 
 नन्तेण मन्तितं बलिमपंेत्‌॥२ ५ 
तस्याग्रती दपः स्लञायात्‌ पतं कला च पष्टकम्‌ । 
बद्केन घातयिलला तु दद्यात्‌ खन्द-विश्ाखयोः ॥२ 
माद्रणाङैव देवौनां प्रजा काथ्यां तथा निभि । 
ब्रह्माणौ चैव माहेशौ कोमारौ वैष्णवो तथा । 
वारादौ चव माहेन्द्रौ चामुण्डा चण्डिका तथा ॥ 8 
जयन्तौ मङ्ला कालौ मद्रकालौ कपालिनौ । 





त्तौरादयेः ख्ञापयदेवो कन्यक्राः प्रमदासथा । 
उिजारौनय पाषण्ड़ाननदानेन पूजयेत्‌ ॥ & 
श्वज-च्छन्न-पताकायेरथयात्रासवस्छकैः। 
भ्रडानवम्यां प्रजेयं जयराज्यादिदायिका ॥ 
दति चौगार्डे माएराणे पूर्वखण्डे 
मदहानवमौ नाम पञ्चतिं शदधिक- 
शततमोऽध्यायः ॥ १३५॥ 
` ट्जरिशद्धिकश्चततमोऽध्यायः । 
ब्रह्मोवाच । १ 
नवम्यामाश्विने शुके एकभक्तोन पूजयेत्‌ । 


। ˆ दैवो विप्रान्‌ लचभेकं नपेरीजं व्रती (क) नरः ॥ १ 


इति श्रौगारडङ्‌ पूर्वखण्डे वौरनवमौ- 
= वरतं नाम षट॒तिं्रदधिक- 
ए... हा ॥ ११६१. _ अततमोऽध्यायः ॥ १३६ ॥ 
८ (क) ' इति वा पाठः । 





 गरडपएराणम्‌। 


॥ दुगा भिवा ्षमा धात्री खाहा खधा नमोऽस्तु 


©8.0- 49108111\/86| 1811 06५01. 0101260 0 €800011 





सपनन शदधिकशततमोऽध्याय्‌ । 

ब्रह्मो वाच । | 6 

यले शक्रनवस्याञ्च देवों दमनकयजेत्‌ । 

रोमाग्यं ्लुभिञ्वापराजितः॥ १ 

इति ओौगासरङ़ महाएराे पूवे द, | ` 

नाख्यनवमौव्रतकथनं नाम सपततिंपद- 
धिकश्ततमोऽध्यायः। । \३.७॥ 





खषटतिंशदधिकश्चततसोऽध्यायः। 
ब्रह्मो वाच । | 

दपसम्याभेकभक्ताभौ खुमान्ते दप्षेनुदः। | . 
दिशश्च काञ्चनोद॑त््वा ब्रह्माण्डाधिपतिर्भषेत्‌॥१ | 


इति गारुडे मदाएराे पूव्वखण्डे दिष्टः | 
शमौ व्रतकथनं नामाष्टतिंश्थिक- | 
शततमोऽध्यायः ॥ १३८ ॥ | 


एकोनचत्वारिशद्धिकश्चततमोऽध्वायः। || 
ब्रह्मोवाच । 
एकारश्वाखषिप्रूजा काय्य सर्वो पकारिका। | 
धनवान्‌ एच्रवान्‌ दान्त ऋषिलोके मदौयते॥! 
मरौचिरत्यङ्किरसौ एलस्तयः एलः क्रतुः । | 
प्रेताञ्च वशिष्ठश्च श्युनारद एव च॥२ | 
चेत्रादौ कारथेत्‌ पूजां माद्येख दमनोड्ेः। . | 
अशोकाख्याष्टमौ प्रोक्ता वौराख्या नवमौ तथा। || 
दमनाख्या दिग्दमौ नवस्येकादभौ तथा॥६ | . 
इति खौगारुडे महाएराणे पूव्वखण्डेऽ्ट्या || 
` ब्रतकथनं नाेकोनचल्वारिंएदधिक | 

शततमोऽध्यायः ॥ १३९ ॥ 
















चत्वारिशद्धिकश्रततमोऽध्यायः। | 
. ब्रह्मोवाच । + 
अवणद्वादभौ वच्छे भुक्ति-सक्तिप्रदायिनी्‌' ||. 


एकादथौ हादयो च चवशेन च संयुता! 


# ई ~ 


कृ १ 3६४ = 
०0.1.43 


0 
१> 
0 





१ ह ह एकच॑त्वारि्रवधिकश्चततय कात्तिक्या भवनं भमः ५ 


च ६ ॥ त्रिरात्रीपोषितो ददत्‌ = 
न्यायः] |. „ तिथिः परोक्ता इरिपूजादि चाच्यम्‌॥९ खलोकमवाभ्रोति छामन्रतमिदं शभम्‌ ॥ ॐ | | 
| १ विनया ई @ ५ ञ्च < चाद्यम्‌ => ध 
| समक्त नतन तथैवायाचितेन च । अमावस्यां पिद्धणाच्च दतत जलादि चाः यवमा ॥४ 
त्‌ कम वादादभ्रिको भवेत्‌ ॥ २ रिखि 
५। "व दानेन (क) न ~ ल्षाग्याौ वारनाम्ना यजन्‌ उ! 
जितः। | पवि द' = , लोम॑ वितथमाषणम्‌ । | न क (4. 
` ॥१ | ज्यं मांसं तथा च! . 
खे ए. | ` चायाम व्यवायच् पि इादश्त्तांणि विपर्भ प्रतिमासन्तु यानि वै। 
तिप ` || „ म. : वज्जयन्नर १॥ २ ९ ^. सम्यूजयेन्नस ९ ॥ & 
प्त्रिंपद्‌- | श्रलापिष्टं मस्र दादग्चा वस्नयैन्नरः ॥ चाच्यतं तेषु खस्यक्‌ सम्प्र जयेन्नर 
| ध न्विता । तन्नास्ना न 
२०॥ || मासिभाद्रपरं भुकदादभ) ० । कश्रवं मार्गरोष तु इत्याद! जि कादिके ॥ 
[हितो रदश चेवा उपवा इाफला ॥ 8 छतद्ोमं चतुर्मासं शरञ्च निवेदयेत्‌ ॥ € 
ध्यायः। | सद्गमे खरिता सान त । ्ाषाढादो पायसन्तु विप्रांसते्ैच मोजयेत्‌ । 
| कमो सरतरे खजले यजेत्‌ खण तु वामनम्‌ पञ्चगव्यजन्े चानं तैवेवयेनैक्तमाचरेत्‌ ॥ < 
| | -सितवखथ॒गच्छनं कन्नो पानद्थुगान्वितम्‌ ॥ ^ ५ च्यते 
नि 
परतिमेषेत्‌॥! | य विसव्िते जगन्ताये निम्मील्य मवति तात्‌ ^ ५ 


श्रीधराय सुखं तदत्‌ करटं कृष्णाय वे नमः ॥ & 


| ्‌ 3० भे 
खण्डे रिद | नमः भौपतथे व्ल भुजौ सर्व्वासधारि खे । पञ्चरात्रविदो सुया नवेव्यं शच्लते स्वयम्‌ । 


धिक- | | व्यापकाय नमः कुचो कै एवायोदयं <{-( ॥ < एवं खंवत्सरस्यान्त विशषण परषूनयत्‌ ॥ < 
> ॥ | तेलोक्यपतथै सेदु जङ्घे सव्वपते नमः । | नमो नमस्तेऽच्युत खच्तयऽस्तु 
: | सर्व्वात्मने नमः पादौ नेवेदयं छतपायसम्‌ ॥ ठ पापस्य दधिं खसुपंति एख्यम्‌ । 
सोऽध्यायः। | कषां ञ्च मोदकान्‌ दव्याञ्जागरं कारयेन्निशि । रेण्वथ्य वित्तादिसदाऽच्यं मे 
| | साला प्रौतोऽन्चयिला तु कृतपएष्माच्ञलिवंदेत्‌ ॥ < तथास्त॒ मे खन्ततिर्षयेव ॥ १० 
नसो नमस्ते गोविन्द्‌ लुघ खवणसं ज्ञक । यथाच्यृत लं परतः परस्मात्‌ 
परकारिका। | ज ॐ ॥ 
| अधाषसुन्लयं कला सन्वसोख्य प्रदो भव ॥ ९९ ख ब्रह्मश्रूतः परतः परस्मात्‌ । 
1] मदहोयते ॥ !। प्रोयतां देवर्वै न सिप १ = | ९ =^ 
भरत | द्वदवगमा व कलसान्‌ ददत्‌ । तथाच्युतं से कस्‌ वाञ्च्छितं त- 
८ 3 । नयास्तोरऽयवा ठुरयात्‌ सन्वन्‌ कामानवाप्रुयात्‌९१९| न्मया कृतं पापहताप्रभेय ॥ ११ 
| रोगास ५० र व 
न | इति अ।गास्‌इु पून्व खण्डे खवशद्‌ाद्ट प्रोव्रतं नाम । अच्चृतानन्द्‌ गो विन्द्‌ प्रसद्‌ य॒ ३१६८८ 
मनांद्वः। . | चलारिथहयिश् एततभोऽध्यायः ॥ ९४०। सरद य तम्‌ ॥ 
नवमी तथ। || ०६ ह ज्ञ रष्व एुर्णांत्तम ॥ १२ 
गो तथा॥३ | . ् रि । र सप वघांणि अ्रादयुः खौोसुज्ञतिं नर्‌: । 
खष्डेटवा६|  इकचत्वारि खदधिकश्ततमोऽध्यायः । व चतुडशोम्‌ ॥ १३ 
पद्पिकं || चामंहेवसयो तेषां लोन क स 
) द्श्या ल्व ६, ६ ध 
< अ पूज्यो दमनकादिभिः । प ते खु्वकामां ख निसलः ॥ ९७ 
| ऽमाशुक्तो इभोको मानभूषितः ॥ ९ न नतोन तथेवायाचितेन च । 


~ उपवासेन शाकाद्येः पूजयन्‌ स्वह 
श्व | चतुहेश्वां तथाष्टम्य गोवरतम्‌ ॥ रुव्वः सव्वाख तिथिष ग 10 






| चोऽन्देवं न | | छ शत्तिसक्तिमवाप्रयात्‌ ॥ ९६ 
टायिनीम्‌। |. ॥ सततिभांक्‌ भिवपूलनात्‌ ॥ २ क नासत्यो दस्र अख्खित । । ५६ 
9 1. ल) वथलतन्‌॥ 1१72-2 स्क तहैश्यषटमोत्रतम्‌ हे श्य टमोत्रतम्‌ ं इत यायां पडस्य॥ 
-- दुगाषटस्यां मातरश्च स्यः भाखखरोऽथैदः+ ` 


प्मय तच्चकः ॥ ९८ 





{ह 









१९६8 मुनौण्वराः । कशाष्वात्‌ सोमदत्तस्तु ततोऽभूल्ननभेञय 
इषमम्यामिनद्रो धनद एकादश्ड बहेश्वरः! | तत्युन्नश्च मति एते वेयालकां दृषा; (3 | अगौ 
बादण्या्च हरि व ॥ १९ | यतिस्तु ख॒कन्याग्धत्‌ सा माध्यां ^ ती 
सतुदैष्यां पञ्चदशधा शष व्व ्ानर्तौ नाम श्यांतिरान््ताद्ेवतो जामा 
दूति ओौगासड़ मदाएुराणे पू्वखण्डे स शेवती रवतस्यापि रेवतादेवतौ सता । ॥४ | च्च 
तिथित्रतानि नानैकचलारि शदधिक सय षाक चतं श्नं तदभूव द ॥\६ । ऋत्‌ 
्रततमोऽध्यायः ॥ ९०. ॥ नाभागप्न्नो नेरिष्टां च्यस्वरोषोऽपि तल्मुतः। | खद 
न्धः अम्बरौषादिरूपोऽ थत्‌ एषदश्वो विदपतः। | त 
{िचल्वारिशदधिकशततमोऽध्यायः । | ततयुच्नो बाखदेवपरायणः। | तो 
- | इच्वाकोस्तु तयः एत्ता विकुच्ि-निमि-दरुश्र रसय 
दन्ना वंघान्‌ परवच्चामि वंशातुचरितानि च । इृच्छाङुजो विकुचतिस्तु शशादः श्भ्तणात्‌। | खद 
द्िष्णानाभ्यजजतो ब्रह्मा द्तोऽङ्गष्ाच तस्य वै॥१ | एुरच््ञयः अपादा काकुत्स्था स्योऽमवत्‌ सुह! लस्छ 
ततीऽदितिव॑वखां खच ततो विवखतः खतः । अनेनास्तु ककुत्सथाच्च परुः एन्तस्लनेनसः। | वाम 
महुरिच्वाकुः श्र्यातिगो ष्टः एषध्रकः। विश्वरातः एथोः एत्न भद्र्दिश्बरातत ॥| दाम 
नरिधन्तश्च नामागो दिष्टः कर्ष एव च ॥ २ युबनाश्डोऽभवच्चाद्रत्‌ ख्रावस्तो भुवनाश्वतः। | चिते 
म्रनीरासौदिला कन्या सुवयस्बोऽस्य स॒तोऽमवत्‌। | वददण्वस्तु खावस्तात्‌ तत्युत्तः कुवलाग्बकः।\ खवा 
दूलायान्तु बुधाल्नातो राजा सद्र एदरवाः । धुन्धुमारो हि विख्यातां टढ्ाश्ख्च ततोऽभवत्‌। म 
॒तास्तवच खदयन््ादु कलो विनतो गयः ॥ ३ चन्द्रा ष्वः कपिलाश्वश्च 'हथ्यैप्वश्च टदढ़ाश्वतः।, निष 
` अभूच्छरद्रो गोवधात्‌ तु एृषधरस्तु मनोः तः। खथ्येश्वाचच निक्ुम्भोऽभरचि ताप्रवश्च निकुयतः। | नभः 
कर्षात्‌ ्न्निया जाता कार्षा इति विश्रुताः ॥४ | पूजाश्वश्च हिताश्वाच तत्सुतो गुवनाश्वकः॥¶| <> 
दिष्टणन्नस्तु नामागो वैश्यतामगमत्‌ स च । ुवनाश्वाच् मान्धाता विन्दुमद्यस्तताऽमव्‌। | अहं 
तस्मात्‌ भलन्दनः एन्नो वमपरौति्लन्दनात्‌॥ ५ | सुचक्न्टोऽम्बरौषश्च एरक लस्तयः सताः। | षा 
ततः प्रांशुः खनित्रोऽभ्रत्‌ श्रूयस्तसात्‌ ततः चुपः। | पञ्चाशत्‌ कन्यकाश्वव माय्यास्ता सीभरेमुते 11 = 
छपा भोऽभवत्‌ युननो विंभाव्नातो विवव ॥-& | युवनाश्वोऽम्नरौषाच्च रितो युवनाश्वतः। | [जः 
विर्विंषाच्च खनौनेतो विग्रतिस्तत्पुतः सृतः । एरक्त्मान्र्षदायां त्रसदस्यरभत्‌ स॒तः॥५ | क 
रमो विभधतेस्तु ततो जातीऽदछविचचितः ॥ © | अ्रनर्यस्ततो जातो दथ्थष्वोऽप्यनर णत" ॥ सुद 
भरु्त्तोऽविक्षितस्यापि नरिघन्तस्ततः खृतः । तत्यन्नोऽभरूदसमनास्िधन्वा तस्य चाकः! च । ओः 
नरिष्यन्तादमो जातस्ततोऽभद्राजवस॑नः ॥ ट सवग्यासणस्तस्य पन्नस्तस्य सत्यव्रतः सत" । . / सरं 
राजवत्‌ सुष्टति् नरोऽभत्‌ सष्टतेः खतः। यस्विशङ्कः समाख्यातो दरि घन्द्रीःमवत्‌ घ | चद्‌ 
नराच्च नेवल: पन्नः केवलादुन्छुमानपि ॥९ | दरिशननदराद्रोहिताश्वो दरितो | खे 
 शरन्ुमतो वेगवांश्च बुधो वेगवतः सुतः। हरितस्य स॒तश्वच्ुद्चो ख विजयः सुतः । * || च 
्‌ द्रण बिन्दुबुधाव्नातः कन्या चेलविला तया ॥ १० विजयाद्रुरुको जज्ञे सरुकात्‌ तु छक पत । 
 वि्राल्ं जनयामास ठणविन्दोस्त्रलम्बुषा । कादा पोऽभूचच वादस्तु सगरः ट | इः 
विप्रालाब्ेमचन््रोऽभदेमचन्द्रात्च चन्द्रकः ॥ १९ | ष्टिएन्नसददस्राणि खम्थां सगरोद्धवः। ॥ म्रः 
ॐ नाव चन्द्रात्‌ तु धूमाश्वात्‌ खच्नयस्तथा। | केथिन्याभैक एवासावसं्मच्ञ ससं न्नव ॥५.॥ णे 






ध 


> 


(3 
 इज्ञयात्‌ डदेमोऽभरत ज्ञाश्वस्तत्सुतोऽभवत्‌ ॥९२। तस्यांशुमान्‌ सुती विदान्‌ दिलौपर& | 


06.0- 4810811\/86| [811 06611010. 01011260 0४ 68101 ५. हि: 






५ नो नाज्बा मिवरुचः कत 
तः। | € ` इच्च मदयन्ल्ां तदालजः ॥ २ | | 
तः॥| अष्मकाख्ोऽमवत्‌ एन्नी शा १६ 

| ततो दशरथो राजा तस्य चेलविलः बः ; 
| तस्य विष्वसद्ः एतनः खद्वाज व नन 
एत्‌। | खदाङ्ादोषैबाहृख दौषेवाद चज. < ` ` 
स्द।| तस्य यन्नो दशरथश्रलारस्तत्छुताः त ` ' 
:॥ | नाम-लच्छण-प्रतुन्न-मरताश्च दावः" । ॥ १५ 
ततः॥| दमात्‌ कुश-लबौ जातौ भरतात्‌ ताच्च-एष्कर १ 
इतः। | चितरा्गदशनद्रकेतुलं च्णात्‌ सस्नग्यूवतुः ॥ २० 
वः ॥\ | इबाट्न-शूरखेनौ च गलुन्नात्‌ सम्बल" 1 
भवत्‌।| कुशस्य चातिथिः पन्नो निषधो तिथेः खतः ॥३८ 
वतः | निषधस्य नलः एत्नो नलस्य च नभाः स्मतः । 
गरतः | नमसः पुण्डरोकस्तु चेमधन्वा तदात्मजः ॥ ३९ 
कः॥ डेवानौकस्तस्य एन्नो देवानोकाददौनकः। 
सक्‌।| अदोनकादसन रे पारिपात्रो सरोः तः ॥,४- 
:। | मारिपातराइलो जज्ञे रलणुत्रग्कलः -स्छृतः । 
म ॥¶ खलादुक्खस्तत उक्याइव्नाभस्ततो गणः.॥४१ 
तः। | उद्थताश्चो गणाच्जञ्चे ततो विश्वरुद्ोऽमवत्‌ः। 
; ॥ ९ | = हिरण्डनामस्तत्युततस्ततयुत्त "९५ 2 <" त ` पष्कः. चूतः ॥ 8२ 
तः। | अख रत्‌ एष्पात्‌ शवखन्धेः सुद्‌थैनः ! 
ल्ः॥ ५ 1 पद्मवर्णोऽगिवतः ॥ ४३ 
| इदावसोनैन्दिवदैनोऽभल्‌ 8 
7? | सकेतरातोपददुक्यसतत त त्वा । 
॥ भ | ` उदुक्यावदादौ ॐ अ उतः.॥.8५ 
सुतः। | ` `“ ०. < तस्तस्य चाल्मज्‌ः.॥ 


= > उ 





;१३५ 


ध ट 
मद्धारीमा तदालज' ॥. 8 


छखरोमा तद्ाव्मजः । 
स द्ोताऽमवत्‌ खता ॥ °^ 
वलो खरो न्यस्त मान्‌ । 
अ शश व स्तः ॥. ५० 


। तव्यम्नी भानुमतः इतद्धम््ाच्छरुविः १ 
उच्जनामा शुचेः एलः सनदालस्तद ` ५ ध 
खनदालात्‌ कुलिजतोऽनच् न श | 
नच्ञनाच.कुलजित्‌ तस्यापि चाधि 
श्रुतायुस्तस्य यन्नोऽग्धत्‌ सुपा तदाल्मञ १. 
खुया्वात्‌ छच्लयो जातः त्ेमारिः खच य 1५ 


| 
| 


पे 


खल्यरथो रामरथात्‌ तस्मादुपगुर्ः इछत * । 
उपशरीरपणुघः खागतश्चोपगु प्तः ॥ ५ 

खनरः स्वग ताच्ज गे खवच्चा स्तस्य चात्म जः 1 
सवश्चसः खपाश्रवस्तु सुतश्च सुपाञ्वतः ॥ ५५ 
जयस्तु सुश्चताव्जन्ने जयात्‌ तु विजयोऽभवत्‌ । 
विजयस्य ऋतः एच ऋतस्य नयः खतः ॥ ५३ 
खनयादौतद्व्यस्तु वौोतहव्याडतिः स्यतः । 
बृदधलाश्रवो छतेः यत्नो बहटलाश्वात्‌ कतिः स्तः॥५० 
उनकस्य लयं वं ए उक्तो योगखमाखयः ॥ ५८ 


इति.खोगारूड मदाएराखे पूञ्वखर्ड सूच्ध- 
.व॑एवणेनं नाम दिचलारिंदधिक- 
.ततमोऽध्यायः ॥. १४२. ॥ 








चिचत्वारिशद्‌धिकशततमोऽध्यायः । 
 -रि रुवाच .। 

खन्यस्य कथितो वं णः सोमवंशं गाष्व से । 
नारपयणद्तो ब्रह्मा ब्रह्म णोऽतेः ससुद्धवः ॥ ९ 
अत. समस्तस्य माध्यां तारा सुरगुरोः प्रिया । 
रोमात्‌ तारा चुधं जज्ञे लुषएुन्नः एररवाः॥ २ 
बवणतरारयोच्चभ्यां षट्‌. एन्नास्तु तालकः । 
विश्वावस्ः अताुखच अआरयुधोमानमावसुः ॥ ३. 

यावद पा नामा ॥ 
°र॥ सनामा भोमयपुनल्नख् काञ्चनः| 


काञ्चनस्य : 
| उ दोलोऽभूल्नृ्ुखा "चात्‌ सदोत्रतः ॥ 8 
जद समन्तुरमवन्‌ समन्तोरपरा लकाः । ` ' ‡ 


4 3 


# 
च 
त 
च त 





2/1 .12/11\//20| 1/1 2111 (01601101. [10111260 0\/ €(>80011 


| 
ष 


` गरुड्एराणम्‌ । 


१२६ 
दां तो दलाकाण्बात्‌ कशः स्मतः ॥५ 


कुपनामखामूतरयो वसुः कुत्‌ । 
कुशाश्वः तध्वामिवरसतदादनः ॥8 


गाधिः कु्ाष्वात्‌ सुजन 
कन्या सत्यवतो दत्ता ऋचीकाय दिजाय सा । 


ऋचौ काव्जमदगनिश्च रामस्तस्यामवत्‌ इतः ॥ ~ 
विष्वामितराडेवरात-मधुच्छन्दादय सताः । 
श्रयो नह्कषस्तस्माटनेना रलि-रब्धको ॥ ८ 
चन्नददः चत्तदात्‌ खदोतरञ्चाभवन्नपः । 
^ काश्य-काण-ण्त्मदा सुदीत्रादभवस्तरयः ॥ ^ 
्यमदाच्छरौनकोऽ्त्‌ काश्छादौषेतमास्तथ । 
_ त्रैदो धन्वन्तरिस्तस्मात्‌ कोतुमाख तदात्मजः ॥ ९० 
मौमरथः केतुमतो दिवोदासस्तदाल्जः । 
प्रतदैनो दिवोदासाच्छतुलित्‌ सोऽत विशतः ॥ ११ 
ऋतष्वजस्तस्य एत्र चलकेश्च ऋतघ्वजात्‌ । 
उलकीत सन्नतिज॑ज्ञे सुनौतः सन्नतेः सुतः ॥ २ 
सत्यकेतुः सुनौतस्य सत्यकेतोविभुः सतः । 
विमीस्तु खविमुः त्तः सुविभोः स॒कुमारकः ॥ १२ | 
सुकमाराषटके तुव तिदो तस्तदाल्जः। 
वौतिद्ोतस्य भार्गो भ्रडार्गश्रमिस्तरातसजः ॥ १8 
वेणवः स्युर्महात्मान इत्येते काश्यो दपः । 
पञ्च न्च तान्यासन्‌ रजेः क्रो खता: ॥ १५ 
प्रतिच्ततन्तः च्नत्रदवात्‌ सच्लयञ्च तदालजः । 
विजयः सच्यस्यापि विजयस्य कृतः सुतः ॥ १६ 
कृताङषेवयैनञ्च सरे वस्तदालजः । 
सददेवाददौोनोऽग्रूल्नयत्सेनोऽष्यरौनतः ॥ ९ॐ 
जयत्सेनात्‌ सद्कतिश्च चत्नघम्मां च सद्कतेः। 
ति्ययातिरायातिरविंतिः संयतिः कृतिः ॥ १८ 
नद्षस्य सुताः खाता ययातेकुं पतेथा । ` ` 
यदुञ्च तु्स्चैव देवयानो व्यजायत ॥ १० 
दद्धयच्चानुञ्च धूसच्च मिं छा वार्षपार्व्वणौ 1 
सदसजित क्रो्नलो रषश्चेव यदोः सुतः ॥ २० 
सदस्रजितः प्रतजित्‌ तस्माद हय-हैदयौ । 


अनरण्यो दयात्‌ एन्नो घम्म हैदयतीऽमवत्‌ ॥ २१ मडाभोजात्‌ तु भोजोऽगटव्णो्चव समित 


धमास्य भम्मनेतोऽभूत्‌ कुन्ति घश्भनेत्रतः 
कुन्तर्वभूव उादच्िमदिष्मां खच तदात्मजः 
भद्रश्ण्यस्तस्य एतो मद्रशेरयस्य दुददैमः ॥ २२ ` 


((.0- 48108111\/86| 181) (0166110. [1411260 0\/ 68710011 


। द्वच्चन्नो रेवमतो रेवन्त्रान्मघुः सत 






४ 3 
# + 
~ ~ "५ 


मा स + 
म ६ न # 7 -  ॥ यप ्े < 
ध च ७ क 1 (कन्न भका 
1 .* धि 1 3: वे + "फ 


खनको दुैमा्व कतवोव्धख धानकः । 





क्ताग्नि क्रतकम्मां च कृतौजा  रेनः 
कतौययादन्नुनोऽ्रदल्लुनाच्छरसेनकः। -उमदावजञः। | शिनः 
जवष्वजो मधुः शूर! ठषरणः पञ्च सव्रताः च 
जयव्वजात्‌ तालजङ्ञो भरतस्तालजहतः। || ` > 
वषणस्य मपुः एत्नो मधोहष्णगादिवंशकः | नमि 
्रष्टोठजिनवान्‌ एत्नः खादिस्तस्य मादान भूवफ़ 
स्वाडेरुष द्रुः संज गे तस्य चित्ररथः सुतः ॥ ९ ॐ 
अप्विन्दुचित्ररथात्‌ पन्था लक्षञ्च तस्य इ। ||: पवि 
दश्लक्तञ्च एत्राणां एथुकौच्यांदयो वराः॥२| कवर 
णृथुकौत्तिः एयुजयः पृथुदानः प्रथुवाः। || टस 
पृथु्वसोऽ्त्‌ तम उशनास्तमसोऽभवत्‌ ॥ २ | तदा 
तत्यच्नः शितगुनम यो रुककवचस्ततः। | 'तस्मा३ 


स्क्मेषुः (क) एथ रुक्मश्च ज्यामघः पालितो हरि॥ तस्या 
सौसक्वकवचस्यैते विदर्भो ज्यामघात्‌ तथा। || हेवकः 
मर््ायाच्चैव शैव्यायां विदर्भात्‌ क्रय-कोगप्ो॥ । तकर 
रोमपादो रोमपादादश्चुर्वस्नोष्ेतिस्तया। | चौरैष 
व्तेरिकस्य ऋचिः पन्नः ततश्चैद्यो कृषः भिल।¶ देवशरा 
कुन्तिः किलास्य एत्नोऽभरत्‌ कुन्तेवंष्णिः सतः उग्रसे 
व्ष्णोख नि्वंतिः पन्नो रशर्हो निदंतेस्या॥ | विदूरः 
द्शारैस्य सुतो व्योमा जस्त श्च तदालजः। | विदूरः 
जौस्ूतादिङतिज॑न्े ततो भोमरथोऽभवत्‌ ॥ ई प्रति 
तती मधुरथो जन्ने शकुनिस्तस्य चालः! छदि 


करग्धिः शक्तनैः प॒त्रस्तस्य रेवमतः खतः ॥२ क 


19 
कुर्व रो मधोः एन्नो चलुश्च कुरुवं शतः॥ २^ | . 


राजा 
पुरुहोत्रो नोः एत्न चं ए एरुदीवतः। | 
खततख सुतश्वां ोस्ततो वै सालतो द्‌ 
मीजिजो भजमानश्च सालतादन्धकाः सुतः। | माद्य 

वावध भवत्‌ 

सद्ामोजो वष्टिदिव्यादन्योदेवाध ° शरुते 
निभिद्ष्णौ भजमानादथुताजित्‌ त्व °" ॥ सन्तर 
शतजिच सखालिदशुवाव्धाद त्‌ । ˆ „ [राजा 


पः ॥ ३ | 
| यि । 










१8 श्ुतख 

१ 

युधाजि्सं ्ञकस्तसादनमित-ध्िनो व 1 
प्रनेमितस्य निन्नोऽभून्निन्नाच्छताजिती वकर 





( क ) रूक्सच्धेति पाठान्तरम्‌ । 


र धके ^ र 


। -८ 
स 


॥ 
॥ 
: 
। ~ || 
-‡ भ द ५८ 








सुव्रताः ॥ ॥ | | ती्ुगन्धर । : प्न्नस 
५ पृ्चिः प्रव फल्कवखित्तकः सुतः ॥ ४२ 


| . पल्वा्ैव गान्दिन्यामन्रूरो व 
प महादान | = क =परमहरणात्ररान्मदराद्यास्तत स्प्रताः ॥ ४२ 
त || रा“ र कतो 
` सुतः ] ५ | देववानुपरेवच भ्रः ६ चिः क ॥ 89 
तस्य ¢ शुचः 
ो क ं ९ त 

| कुकुरो भजमानस्तु तथा 
पवाः। | | ट्टस्त कुकरुराल्ननञ तस्मात्‌ कापोतरोमकः ॥ 8१५ 
ऽभवत्‌ ॥२९| -तदालजो विलोमा च विलोम्बस्तुम्बुसः सुतः । 
ततः। | 'तसराच दुन्दुभिं नने एनव्वसुरतः स्छृतः ॥ 8६ 
लितो इरि॥| -तस्या्कश्चाद्कौ च कन्या चवाटकस्य तु । 
त्‌ त्ा। | हवकशोग्रसेनश्च देवकात्‌ देवको लग्धत्‌ ॥ 89 
य-कोगौ।॥. बकशवोपरेवा च सदेवा सुरक्षिता । 
सतया। | रौरवो शन्तिरेवो च वसुद्टेव उवाद ताः ॥ 8८ 
नृपः वित॥॥ देवश्वातुपरेवश्च स्टटेवाखतो श्तौ 
शिः सुतः | उग्रसेनस्य कसोऽभूत्‌ सुनामा च वटादयः ॥ ४९ 
वैतेस्तथा॥६|| विदूरथो भजमाना च्छ्रा दिद रथात्‌ । 
दाललः। | विदूरथसतस्याथ शूरस्यापि एम सुतः ॥ ५० 
#ीऽमवत्‌॥ ६ | भ्रतिचच्नश् शमिनः खय खीजस्तदालजः। 
वालः! | .छदिकख सयन्धोजात्‌ क्ञतवस्मां तदाललः ॥ ५१ 
सृतः ॥ # | देवः पतधनुश्वव शूराहे देवमौद्षः। ` 
छृतः। | ^" एतना मारिषायां वसुरैवादयोऽभवन्‌ ॥५२ 
{प्तः ॥ २३५ | प तरे च शतकोत्तिः गुतखवाः। 
चीवतः। ध 4 रत पाभरात्‌ ।9 
 ठृपः॥ ६ || . कुन्तिना पारडोस्तस्यां म्मा निन्दकः । 


॥ यु 
: चतः | 9 भौम-पायौ नकलः सदधरेवकाः । ६ 
धोऽमवत्‌ ॥*| . ६ रत्य -द्साभ्यां कन्यां कणेः एराभवत 
32 शतदेव्यां दन्तवक्रो जश्च & \। 
तथव च। सन्त | वै शुद्धदु्महः ॥ ५५ 











| ऋजुदासो भद्रदेवः कस 


= 


निश्टदचोल्यको जातो देवक्यां षट्‌ < न 
कौ ्तिमां [थ सुप्रिणश्च उदर्यो भद्रसेनकः ॥ 
एवावधौच तान्‌ । 

~ : कषणा एव च ॥ &° 

सङ्कर्षणः सप्तरमोऽग्रदष्टसः 9 उमः । 
होड स्वीरस्ताणि माव्य णाञ्चाभवन्‌ हनो १४१ 
सक्रिय खत्थभामा च लच्छणा चार" | 
जा जाम्बवतो चाष्टौ जक्निरे ताः खतात्‌ वर 
प्रदयम्नश्वारुरिष्णश्च प्रधानाः श्णास्व एव च ॥ &< 
प्रयन्ादनिरदधोऽगत्‌ ककुद्धिन्यां महाबल. । 
अनिरदात्‌ खमद्रायां वजो नाम नृपोऽभवत्‌ ॥ &₹ 
प्रतिबाह्धर्वच्चस॒तश्चारस्तस्य खुतोऽमवत्‌ । 
वद्धिस्त तु्वसो वशेवङ्केमार्गोऽभवत्‌ खतः ॥ € ° 
मार्गाद्धालुरग््त्‌ एन्नो भानोः एत्न; करन्धमः “ 
करन्धमस्य ससतो दद्य शं निवोध भे ॥ ६५ 
दृ्योस्तु तनयः सेतुरार लश्च तदात्मजः । 
अरदस्परैव गान्धारो घर्मा गान्धारतोऽभवत्‌ ॥&€ 
छतस्त॒ षस्एन्नोऽश्डुगमश्च छतस्य तु ॥ 
प्रचेता दुर्गमस्यैव अनोवेशं गुष्व से ॥ &ॐ 
अनोः सभानरः पुत्रस्तस्मात्‌ कालव्लयोऽमवत्‌ । 
कालच्नयात्‌ ख्च्योऽस्पत्‌ स्च्यात्‌ तु एर च्ञय्‌ः॥& ल्ट 
जनमेजयस्तु तत्पुच्नो मडाश्गलस्त दाद्मजः 
मद्दामना महाणालादुभौनर इड स्मतः ॥ &< ` 
उशौनराच्छ्िविजेन्ञे ष्मः शिवेः सुतः । 
महामनोजात्‌ तितिन्लोः एत्तोऽभूच स्‌ षट्टथः ॥ ©< 
डेमो रषद्रथाव्जन्ने सुतपा हेमतोऽभवत्‌ । 
वलिः सुतपसो जज्ञे अ ङ्-वङ्-कलिङ्काः ॥ ९ 
अच्छः पौरुड्श् वाल्ेया अनपालस्तयाङ्तः। 
अनपालादिविरथस्ततो घसरथोऽमवत्‌ ॥ २ 
रोमपादो षञ्चरवा्तुरङगस्तदादजः। 
ग्युलात्तस्तस्य एत्नशवस्पोऽग्धत 


व्त्‌ एथुलाक्ततः ॥ ॐ 
चस्पय॒न्तश्च इथ्थङ्स्तस्य मदरथः सतः । द 


म सतस्तस्य जइ द्वानुस्ततोऽभवत्‌ ॥ ७8 
मना तद्दद्धा एन्नो जयद्रथः । 

जयद्रयस्म विजयो 8 तिः र ¦ 

, देतेडतव्रतः एचः सलयधम््ा > _ । त 


उतत्रतात्‌ 1 


१ 
तच एततव्वषिरषः कय॑स्य तऽ । 
चछषसेनस्तु कर्णस्य पूरव भान्‌ शगष्व मे ॥ 8 
इति श्रीगारड़ माएराणे लव 
व्॑वरयने तिचलारिंपरदधिकप्त ` 
तमोऽध्यायः ॥ १४२ ॥ 


ह जयि ए" ग 


चतञचल्ारि्चदधिकशततमोऽध्यायः । 
हरिरुवाच ) 

जनमेजयः पररोश्वा्त्‌ प्रचिन्वन्‌ जनजजच ९ । 
अरचित्वतः प्रवीर मनस्युच प्रवोरतः ॥ ९ 
तस्य एत्तश्चाभयदः सम्बुशाभयदार त्‌ । 
सम्तोर्वद्धगवः पन्नः संजातिस्तस्य चालसजः ॥ २ 
बद्मजातिश्च सच््ाते रो द्रा्वश्च तदासजः । 
ऋतेयुः स्थरिडिलेयुख क्ते तेशुकः ॥ २ 
जलेयुः सन्ततेथुञ्च रोद्राश्वस्य खता वराः । 
चतिनार ऋतेयोश्च तस्याप्रतिरथः सुतः ॥ ४ 
तस्य मेधातिथिः एन्नसतत्युत्रश्ेनिलः स्मृतः । 
शनिलस्य तु दुमन्तो मरतस्तस्य चात्मजः॥ ५ 
शक्रन्तलायां संजज्ञे वितथो भरताट्धत्‌ । 
वितथस्य मन्युः एत्तो मन्याश्चव नरः स्मरतः ॥ & 
नरस्य संङ़ति प्रत्नो गर्गो हि सक्तः सुतः। 


गर्गांदमन्य॒ः एत्नो वै थिनिः पत्तो व्यजायत ॥ ॐ 


अन्य॒णुन्नामदावो््यादुर्‌त्तयः सुतोऽभवत्‌ । 


उर्त्तयात्‌ तरथ्यारणिददत्‌च्ताच मन्युजात्‌ ॥ टः 


सुद्दोत्रसस्य स्तो च अजमोढ-दिमौढको । 
न्हस्तिनः एसमोढ्श्च कणोऽग्रदजमोढतः ॥ > 


करान्मेधातिथिनजैज्ञे यतः काणखायणा दिजाः । 


 अलमोढ़ाहृदटिषठस्तत्युत्तशच चदनु: ॥ १० 
वदत्रम्भां तस्य एत्नस्तस्य एन्नो जयद्रयः। 
जयद्रयादिश्वजिच सेनजिच तदात्मजः ॥ १९ 

कचिराश्वः सेनजितः एयुसेनस्तदामजः। 
रारस्तु एथुेनस्य पारान्ोपोऽभवन्ृपः ॥ १२ 
नौपत्य समरः त्नः पारञ्च समृरात्‌ ततः 


ब्रारस्य तु थुः एत्न: सुकृतिश्च परयोः सुतः ॥ १२ 


विशालः इनत: एन्नो दिभाजादनुद्धोऽभवत्‌ । 


((.0- 48108111\/820॥ 14811 0601101). [10411260 0 66810011 


सद्दद्टेवस्तस्य पत्तः खदेवात्‌ तु सोमकः। ` 





क्रल्यां तस्माद्रह्मदत्तां विश्वक्सेन | 

यवीनरो दिमोढस्य छतिमांश् यवौनरात ॥ ५| ज्ञवतीन 
सत्यष्टतिष्टतिमतो द्नेमिस्तदात्मजः | १५ शरुत 
हढ़नेभेः सपाश्वोऽ्त्‌ सुपात्‌ सन्त शत्रीषः 


कृतस्तु सन्नतेः एतनः क तादुग्राञुधोऽभवत्‌। 
उग्राथुषा चैम्योऽत्‌ सधोरस्तु तदाठात् \ | तीप 
एरच्यः सुधौराच्च तस्य त्न विदूरथः! || 
परजमौढ़ान्नलिन्याञ्च नौलो नाम ठृपोऽभकं 

नौलाच्छान्तिरत्‌ एक्नः स पान्तिसतस्य षाव 
ख्ान्तच एरजातो छकैरसतस्य सतोऽभवत्‌। | चः 
अर्कस्य व दथ्यग्यो ह्ये ्वान्मूहलोऽभवत्‌। ( 


हक 
शलश्च 


तरः 
यवौनरो बदद्धानुः कस्ि्ः खच्ञयस्तया। || व्रा ₹ 
पाञ्चालान्बहलाव्ज न्नं तच श्वा वष्णव महात्‌। दोष 
दिवोदासो दद्ाद्या च अ्रदहद्यायां परइतः। |. प्रतिविः 


्तानन्दोऽभवत्‌ एच्नस्तस्य सत्य तिः सतः तानी 
कृपः कृपौ सत्यषटतेरुव्वश्या बोग्धडानितः। | दौधेयी 
द्रौणपत्ौ कृपौ न्ने अरश्वत्यामानसृत्तमम्‌॥१| -विजयौ 
दिवोदासान्मितरथुश्च मितयोश्चपवनोऽभवत्‌। || देवको 
सुरासश्चावनाच्नन्ने सौदासस्तस्य चालजः॥| सुतं 
जनमे 
जन्तुस्तु सोमकाच्न्े पृषतश्चापरो महान्‌॥| इति 
पृषताडुद्रूपदो जजन ष्टय॒म्नस्तताभवत्‌। 
ष्टयन्नाष्टकेतुकऋच्ोऽभ्रूदजमोढतः॥ २" 

ऋन्तात्‌ संवरणो ज्ञे कसः संवरणाद्‌ 
सुधनुख परौक्तिच जङ्कशरैव कुसः सताः॥ ५ 
सुधनुषः खद्ोत्रोऽभूच्यवनोऽ भत्‌ खीर । 
च्यवनात्‌ कृतको जक्ते रथोपरि चरो 1९ 


वद्र प्रत्यग्रः सत्याद्याख वरीः इता'। ॥ कृतो 


उचद्रथात्‌ कुाग्र् कुपाग्रादषमोयः ॥ शुचिर्‌ 
ऋषमात्‌ -एष्यवां स्तस्ाव्चज्ञे सुल ।\ ऋचस्‌ 


सल्यदितात्‌ सुधन्वाग्रव्नहुखव सथ? || परिष । 
वद्दद्रयाच्जरासन्ध सद्दटेव सदा त्सज ॥| दुरि 
सद्दरेवाच सोमापिः सोमापं श्रुतवान्‌ । चदान 
मोमशेनोग्रसेनौ च श्रुतसेनोऽएरा्ित 
जनभेजयथान्योऽभूल्नदोस्तु सुरी 
विदूरथस्तु. स॒रथात्‌ सान्वमोमो 





$= ज 


तस्य चात्मजः ॥ 2 ` 

, | श्रयतालस्य,  ----तियेः स॒तः॥ 
जः॥ ५ ` -ीधनस्याति --नियिश्च ऋच्तीऽग्रदतिय ¦ सु कः 

पस | सीषाानोऽभदिलोपो सौमन । 

भवत्‌ 1६ || सरतिलोपाच देवापिस्तु प्रतीपतः ॥ ९. 
¦ तदा | . तदैव वाह्लौकसखयस्ते भातः व र 
२ रवः ॥1७|| ब्ाह्यीकात्‌ सोमदत्तोऽभडूरिमूरिरवास्तत' 
ठपोऽभव्‌। | व न्तनोर्मी्चो गङ्गायां घास्मिक। त न्‌ । 
सस्य चाबऋ| ^ रचित सत्यवत्यान्तु शन्तनोः ॥ २८ 
8 ाढभ् । वितराङग्द- तु | न्तु तयो ;/ 
तोऽभवत्‌। | चितरवीशमार्थं त द्मम्निकाम्बालिके तच्‌: 
लोऽभवत्‌॥ (| तरा्नतु पारडञ्च तदस्यां विदुरं तथ ॥ २.७ , 
† सवा | व्यास उत्पादयामास गान्धाश्थां छतर द्वतः । 
णष्‌। महाद्‌# दु्धोधनाययद्च धतं पाण्डोः पञ्च प्रजज्निरे॥ २८ 
१1 वरत प्रतिविख्ष्यः सुतसोमः श्ुतवौ त्ति चाज्जुनात्‌ 4 
टेतिः सुतः।\| शतानीकः शतकं द्रौ पां पञ्च वे त्रमात्‌ ॥ ३० 
हानितः। | वौधेवौ च हिदम्ना च कौशौ चव सुभद्रिका । 
न॑सुत्तमम्‌॥१| विजयो ब रेणुमतौ पञ्चश्यस्तु सुताः क्रमात्‌ ॥ 8° 
न।ऽभवत्‌। || हिव्रो षटोत्वचय ग्रभिमन्युख सव्वगः । 
 चालक्नः॥१| सातो निरमित्रञख्च परोकिदभिमन्युजः ॥ ६९ 








सोमकः। | जनमेजयोऽस्य ततो भविष्यांश्च नपान्‌ गु ॥ ४२ 

रो महा्‌/| इति यौगासडे मद्दाएराे पूव्व्ण्डे चन्द्र 

ताऽभव्व्‌ ' | वंवनं नाम चतुख्ललारिशदधिक- 

द़तः॥ २ | अततमोऽध्यायः ॥ १४8 ॥ 

रणादथत्‌। | 

: सुताः॥ ५| रि ॑ ~~ 

सोदरः | पच्च चत्वारि शदृधिकशततमोऽध्यायः । 

चरी वः॥\| इरिरुवाच । 

ः इताः। | 44 चग्वभेष-रत्तञ्ाप्यभिसौ मका । 

सीऽभवत्‌।१| वः ` ऋचाप्युषणस्ततश्चितरयो ठृपः ॥ १ 
व| ~ चरथो वण्णिमां्च सफ 

लित ९ | ऋषससागव ५ प्र नोयः! 

सथल 1५|| परि पष) चन्त सखावलः । २ 

लर्ञः। ॥ कदुस्तिम्भो ऽनयः मेषावौ च पच्य: ॥ 


सूर, ॥' 17 ठदद्रथः तानक * 
पितः । || गल तरव दारिनि मितकः। 


वस्ततः सतः ॥ ४ 


4 | 


जतः। ॥ तेभ र । 


री ॥| पिहिबलात्‌ तु कथ्यन्ते नण ~ _ 


कशा तत मोऽध्याय १ 


€~ 


दयुददस्ततः पर | 
तः सखः चद्रेवस्ततः पः ॥ 
दो मारः तोच रीन) 
सन्ततः विन्तर न्तर चतः | 
सुपः एतजिच्चेव दद्रा जच 11 
करतच््यो रणव्लयः खच्ञयः शक्य एव च ॥ 
शङधोदनो वाटृलद ेनजित्‌ चद्रकस्त च । र 
समिन: कृतवश्वातः खभित्रो मारान्‌ छ " 
जराखन्धः ख्देवः सोमापिच्च श्ुतखनाः । 
अयुतायु्िरमितः स॒चचत्री व्ककम्भकः ॥ < 
श्रुतच्ज्ञयः सेनजिच् ब्दरिश्चेव शुचिस्तथा । 
त्तेम्यश्च सुव्रतो धः सुखमो दढ्सेन कः ॥ ९० 
सुमतिः सुबलो नौतो सत्यजिदिश्वजित्‌ तथा ! 
दूषुच्ञयश्च इत्येते नपा वाह द्रथा स्ताः ॥ ९९ 
अधर्म्सिष्ठाश्च शूद्राश्च भविष्यन्ति पास्ततः। 
खर्गादिकृद्धि भगवान्‌ खान्तान्नारायणोऽव्ययः ॥ ९ 
नैमित्तिकः प्राकृतिकस्तथेवात्यन्तिको लयः । 
याति शः प्रलयज्चाप्सु आपस्तेजसि पावकः ॥ १ 
वायो वाश्च वियति आकाशं यात्यदङ्कतो । 
द्ध बु मतिजौँवे ज वोऽव्य्तो तदात्मनि ॥ ९७. 
अआद्मा परेश्वरो विष्णुदेको नारायणो नरः । 
अविनाश्यपरं सव्व जगत्‌ सगादिनाभि दि ॥ १ 
दपादयो गता नामतः पापं विवज्नयेत्‌॥ ` 
धम्मं क्यात्‌ स्थिरं थेन पापं दिला हरिं व्रजेत्‌॥९& 
इति चीगारुडे मद्ापुराशे पूल्धखण्डे ` 
राजवंगवर्णनं नाम पञ्चचलारिए- 
रधिकथ्ततमोऽध्यायः ॥१९६१॥ 


वददलादु रुचयो वत्छ 





ट्‌ चत्वारिं ्दधिकश्त तमोऽध्यायः ॥ 


४ ब्रह्मोवाच । 
स अवतोणो रिः प्रभुः ¢ 
थाय वेदधरम्मादिगुप्तये ॥ १ 


पधा दकसूपेण अवतारः करोत्यजः 





७ १8 & 
अन्दर चारयामास कृर््ौ शला हिताय च ॥ २ 
्लौरोदमथने वैदी देवो धन्वन्त रि ब्त । 
वित्‌ कमण्डलुं पूयमखतेन खसुत्यितः ॥ ४ 
. छार श्माथुव्वदमयाष्टाङ्गं सश्रताय स उक्तवान्‌ । 
श्रतं पाययामास स्तौरूपौ च सरान्‌ हरिः ॥ ५ 
श्रवतषर्णो वरादोऽथ हिरण्या जघान इ । 
ध्रयिवौं धारयामास पालयामास देवताः ॥ & 
जरसिंोऽवतौरखोऽय हिरण्यकशिपु रिएम्‌ । 
डेत्यान्‌ नितवान्‌ वैद-ध्रादौनस्यपालयत्‌ ॥ 
ततः परशरामोऽव्नमदगेजे गत््भुः । 
व्रिःसप्तज्नलः एथिवों चक्रे निः त्त त्रयां दरिः ॥ य 
-कऋरार्तवोखं जघानाजौ कण्यपाय महौ ददौ। 
यागं जरला महाबाद्धम हेन्द्र पव्वेते सितः ॥ € .. 
ततो रामोऽभवदिष्णुश्चतुद्ां दुष्टमहेनः। 
धच्री दशरयाव्नज्ने रामश्च भरतोऽनुजः । 
-लच्छणश्चाय शतु्नो राभभाथ्या च जान कौ ॥ १० 
कामस पिढसल्याथ माटभ्यो हितमाचरन्‌ । 
-णङ्गवेर वितक्ूट दण्डकारण्यमागतः ॥ ११ 
नाखां शूपेणखायाश् च्छला खरदूषणम्‌ । 
ला स राक्षस सोतापश्ारिरजनो चरम्‌ ॥ १२ 
दावणाञ्चातुजं तस्य लङ्कापू्धां विमोषणम्‌ । 
श्तोराज्येऽनुसंस्थाग्य सुग्रौवडनुमन्मखेः ॥ १३ 
श्नासद्य पष्मकं सावे सौोतया पतिमक्तया । 
-खुमद्ापतितव्रतया सोऽयोध्यां खरो गतः ॥ १४ 
राच्यं चकार टेवारोन्‌ पालयामास स प्रजाः । 
, अरर्षण चत्र अ्रश्वमधादिकान्‌ क्रतून्‌ ॥ ११ 
 समापतित्रतया रेमे रामो यथासुखम्‌ । 
शावस्य रहे सौताः स्थितापि न दि रावणाम्‌॥१६ 
कमणा मनसा वाचा सा गता राघवं विना । 
अतित्रता तु सा सौता अतुखूया ययैव तु ॥ १७ 
पतिव्रतायाः सत्यास्तु मादादयं कथयाम्य हम्‌ । 


` कौशिको ब्राह्मणः कुषौ प्रतिष्ठानेऽभवत्‌ एरा ॥ १८ 


त तथा वाधितं माथ्यां पतिं देवभिवाचयत्‌ । 
निभेद्ितापि मत्तारं तममन्यत ङेवतम्‌ ॥ १५ 
[अर्त्ोक्ता सानयदेश्वां शुल्कमादाय चाधिकम्‌ । 
थि शूले तदा प्रोतमचौरं चौर गद्या ॥ २० 


~(.0- 48/10811\/861 811 (06611010. 01011260 0\/ 66800011 {अ ऋ... 


गरुड्एराणम्‌ । 


तस्य चानुदयाद्धानिमच्यानां भवतां तथा। 


१ 
तस्य एत्नास्तु चलारो मद्धावलपराक्रम' ` | 


उर््मिलां लच्छमणो वीरो भरतो ४ 


माण्डव्यमतिदुःखात्तैमन्धकारेऽय १ 
पत्रो स्छन्धसमाखट्श्चालयामास कौपिव, । | [दिगि 
पादावमेणात्‌ क्रुद्धो माण्डव्य 1६|| नितं म 
सूर्योदये खतिस्तस्य येनाहं चालित ग 
तच्छरला प्राह त्यां स्यो नोदयक्ञण 
ततः स्योदयासावादभवत्‌ सततं निशा ्‌ ह 
बहहन्यब्द्‌ प्रमाणानि ततो रेवा मयं वथु रम 4 
ब्रह्माणं शरणां जम्मुस्तानूते पदास्यवः॥९ राज 
प्रणम्यते तेजसैव तपस्तेजश्च तेन ्ै। ` [प्यं बल! + 
पतिव्रताया माहाव्यान्नो हच्छति दिवाम्‌ रमस्य 
















तस्मात्‌ पतित्रतामत्रेरनुखूयां तपखिनोम्‌। \ \ ¢ 


प्रसादयत ब प्रौ मानोरुदयकाङ्वा। |. ~ 
तः सा प्रादिता गला नुया पतित्रता। नासि ? 
कलादिव्यीदयं सा च तं मर्तारमजोवयत। | नेऽपि चि 
पतित्रतानुख्यायाः सौोताभूदधिका किल॥९ ` सुतीन्त 


इति ख्रौगारुङ्‌ महाएराणे पून्वखण्डे सोत भूपैणख 
मादादयं नाम षट चत्ारि्दधिक- (पव्् कणो 
¶ततमोऽध्यायः ॥ १४६ ॥ [रितः खर 


१0६ सद्र 
णद पनि ० 


$पि प्रो 
सप्रचत्वारिशद्धिकश्चततमोऽध्याए |एत्सा चेर 
सुर 
तया प्ररि 
णः २ 
ग ल 
र्तुः 


ब्रह्मोवाच । 
रामायणमतो वच्छे श्तं पापविनाश्नम्‌। 
विष्णुनाभ्यजजतो ब्रह्मा मरौचिस्तत्छुतोऽभय्‌ 
मरौचैः कश्यपस्तसाद्रविस्तस्मान्तुः खतः ¦ 
मनोरिच्छाकुरस्याभूदं शे राजा रघुः खतः॥` 


रघोरजस्ततो जातो राजा दशरथो वलौ। | 4 
वरि 


कौश्व्यायामभ्ूद्रामो भरतः कैकयौखतः' | ~ २२ 


सुतौ लच्छण-पलुद्नौ मित्रावां बरव । | न 
। (¦ 
रामो भक्तः पितुर्मातुविश्वामि [एयुषद्च सं 





असवग्रामं ततो यतौ ताडकां प्रजवान 


९ सद्य त 
विश्वामित्रस्य यज्ञे व सुबाङ् 
॥५॥ ^ # ) श्ुतः 
जनकस्य व्रतं गला उपयेमेऽथ जानकीम्‌ ' ॥ ` ` 


61 
। क 


० अद = 


9 \/ 






13 


। 3 = तमती (क ) कुशष्वजसते खभ ॥ ॐ 


॥ 
ड 
ह 
१, 


र रिकः (क ( दोयायां गला रामादयः ताः । 

५. ॥ २ 4 ~+ मातुल शतुक्न-भरत। ग्रत न 

वाचे । [4 ८: दौ राच्यं दातु १ £ । 

तः प्रा | _दुन्नाय वैवेग्य पराथितं तदा । 

रयभेद || ¦ „संमा वासी वते रामस्य वाज्छछितः॥< 
निरा र लच्छयणेन च सौतया । 


यं चयुः। इ दवत्‌ लन्ञा शडवेप्पर गव ॥.५. 
-अवः॥ ७ (यं लजना प्रयागञ्च चित्रकूटगिरिं गतः । 
व| { वियीगैन राजा खग खमाथितः ॥ ९९ 
[रमस्य ए । 
दिवादः।(. य मरतद्ागाद्राममाद बलान्वितः । 
7 तथा। | रात समागत्य राज्यं कुर्‌ महामते ॥ १ 
खिनोम्‌॥ १6 तरैच्छत्‌ पादुके द्वा राज्याय भरताय तु । 
हया। ्ैरलितोऽथ भरतो रामराज्यमपालयत्‌ ॥ १२ 
पतिव्रता।दिग्रामे ख्यितो मक्तो चयोध्यां नाविश्द्रती । 
जोवयत्‌। (= मरीऽपि चित्रङरूटाच अतेराखममाययो ॥ १४ ` 
7 किल । श्वा उतीन्छां चागस्सं दण्डकार णमागतः । 
खण्डे सोत्र शूपणसा नाम रात्तसो चात्तुमागता ॥ १५ 
। वर्प ज 
दधिकं | त कणो ना च राभेणायापरादिता । 
६॥ (धरितः खर्चागादूषणस्विभिरास्तया ॥ १६ 
[िदिसदसेण र चखान्तु वलेन च । 
तोति मोऽपि प्रेषयामास वागोयंमणर ञ्च तान्‌ ॥ ९७ 
[षा प्ररितोऽभ्यागाद्रावणो हरणाय दि । 
“ल्प स मारोचं जलाय्रऽय निदण्डष्टक्‌ ॥ १८ 


ह) 


प्नम्‌। [तवा मररितो रामो मारौचं निजघान ह । 


न 





तोऽव [गवः एः स च प्राह हा सौते लच्छशेति च ॥१० 
तुः खत'। |. तो लल्षणोऽथागाददामखानु ददर तम्‌ । 
दुः सृतः। 7 साधो नूनं सोता तेति सा ॥ २. 
यी वलौ । [णन्तरमासादय गर्चेनादाय जानकीम्‌ 
[त्रमाः॥* विनिच्जित्य ययौ लङ्गा ततो वलो । 
ौखतः। | पाः ऽ च्छायायां र्तितां तामधारयत ८ 
मतः ।। (9 ° पमः ूलयच्च पालां ददं ख ॥ | 
वावा ` साथ लानक्या मार्गं कृतवान्‌ प्रसुः । त 
| तदुक्तो दन्निणां डिशम्‌ ॥ २३ 


घान ई॥ [दि ` स्त्य 
वधौ दलो द | = ५ । स॒द्य => सुगरोवे 
1 । 


४ # + | 
चा 
[1 


सप्रचलवारिंश्रदधिकश्चततमोऽध्या चः 


रामो नलेन सेतुञ्च कल 


१४५. 


ं २७ 
सप्र तालान्‌ विनिर्भिय शदेणानतपन्वणा ॥ 


वालिनञ्च विनिर्भिद्य किष्किख्यार्या ध ्‌ 
सुग्रीवं कृतवान्‌ राम ऋष्यस्पूके खय स्थितः 
सखग्रौवः प्रेषयामाख वानरान्‌ पच्वतीपनान्‌ क 
सौताया मार्गणं क्च पूववाः समदावलत ४ 
प्रतौचोस॒त्तरां पाचों दिष्रं गला समागता । 
दच्िणन्तु दिं ये च मार्मयन्तीऽय जानकौम्‌ ॥२= 
वनानि पव्वतान्‌ दौपान्‌ नदौनां एलिनानि च ॥ 
जानकीं ते पथ्यन्तो मरे क्रतनिञ्चयाः ॥ रन 
सञ्पातिवचनाज्‌च्ञाला हनूमान्‌ कपिकुच्दः ॥ 
शतयोजनविस्तौण पश्चैवे मकरालयम्‌ ॥ ~< 
अप्यव्नानकीं तत्र अशोकवनिकास्थिताम्‌ । 
मर्ितां राच्तसोभिञ्च रावखेन च रच्वसा ॥ ३.० 
भव भार्श्धेति वदता चिन्तयन्तौञ्च राघवम्‌ । 
्रङ्करौयं कपिरद्॑वा सतां कौ शद्यमन्नवोत्‌ ॥ २९ 
रामस्य तस्य दतोऽ शोकं मा कुर्‌ मेथिलि ! 
सवाभिन्ञानञ्च भे देडि येन रामः सरिष्यति ॥ २२ 
तच्छा प्रददौ सौता वेणोरत्ः हनूमते । . 
यथा रामो नथेच्छौघ्र तथा वाच्यं लया गते ॥ उड्‌ 
तथेत्युक्ता तु खलनुमान्‌ वनं दिव्यं बभच् तत्‌ । 
दला राच्ञसांशान्यान्‌ बन्धनं खय मागतः ॥ ३४ 
सन्व रिन्द्रजितो वाणा रावणमब्रवीत्‌ । 
रामदूतोऽसि दलुमान्‌ देडि रामाय भैथिलोम्‌ १३ 
एतच्छला प्रक्गपितो दौपयामास एच्छकम्‌ । 
कपिज्जलितलाइलो लङ्खां रेद्े मद्ावलः ॥ ३९ 
रप्वा लङ्गा समायातो रामपाश्छे ख वानरः । 
ज्वा फ़ल मधुवने द्धा सौतेत्यवेदयत्‌ ॥ ॥ ३.० 
४२. 

~ "छान्‌ साङ्गदाव्यः सलच्छणः ॥ इट! 
विभौषणोऽपि सम्माप्तः परणं राघवं प्रति । 
लङ्ग ्य्थेष्वस्य वामर रावानुजम्‌ ॥ ३९. 
£ ह ष्य चोत्ततार तम्‌ । 
अ लङ्गा ददभं ख ॥ ७० 

षू गोलाङ्ट-नलादयः 

क गाम्बवनत्रसुखास्तदा ॥ ४२ 
र इविदस्यासत एतो लङ्गा वच्छ रे 


स त व जि = ज जा जोजन ज का 


> जत श चक 


च से कक 





१४२ 


` रात्तसाश्च 


गरुड़एराणम्‌ । ह ` 


अद्ाकायान्‌ कालाच्छनचयो पमान्‌ ॥ ४२ रुक्निणो-सत्यभा मायाः अष्टौ पत्यौ 


रामः सलच्छणो दला सकपिः सन्वराच्च सान्‌ । 
व्ियव्निह्नच्च धूमाच देवान्तक-नरान्तको ॥ ४३ 


अरोदर-मदहापाश्वां 


वतिक्रायं मदहावलम्‌ । 


„ करश्च निकुख्य मत्तञ्च मकराच्च च्यकस्पनम्‌ ॥ ४४ 
्रदस्तं वीरमुन्मत्तं कुण मदावलम्‌ ॥ ४५ 


रावणिं लच्छणग्छि 


त्वा सादी राघवो वलौ । 


निज्ञल बाद्चक्राणि रावणन्तु व्यपातचत्‌ ॥ ४९ 
सतां शद्धा खहौलाय विमाने पुष्यके सथितः । 


वानरः समायातो 


च्ययोध्यां प्रवरां एरोम्‌ ॥ 89 


तत्र राज्यं चकाराध पत्रवत्‌ पालयन्‌ प्रजाः। . 
दृश्ाश्वमेधानाद्धल्य गयाशिरसि पातनम्‌ ॥ ४८ 


पिण्डानां विधिवत्‌ 


क्रा दत्तवा दानानि राघवः । 


घ्नी कुंण-लवौ इद्धा तो च राच्यऽभ्यपिचयत्‌ ॥४९ 

एकाटश्सडस्राणि रामो राज्यमकारयत्‌ । 

शतुन्नो लवणं खला शेलूप्ं भरतः स्थितः ॥ ५० 

श्रगस्त्नारौन्‌ सुनोन्‌ नला श्ुलोत्पत्तिञ्च रत्तसाम्‌ । 

खग गतों जनेः सा्दमयोध्यास्येः कता्थ॑कः ॥ ५९ 

दति ओौगारुडे मद्ाएराणे प्ूठ्मखण्डे 
रामायणवंनं नाम सप्तचलारि श्द- 
धिकश्ततमोऽध्यायः ॥१४७॥ 


जामय यायाम 


अष चत्नारिशदधिकशततमोऽध्यायः । 
| ब्रह्मोवाच । 
इरि वंग प्रवच्छामि जष्णमादाठयसुत्तमम्‌ । 
बस वात्‌ तु टेवक्वां वास॒रेवो वलोऽभवत्‌ ॥ १ 


धम्मादिरच्चणार्थाय 


धपरधम्मांरिविन्टधे । 


कृष्णः पौला स्तनो गाढ़ प्रूतनामनयत्‌ त्षयम्‌ ॥ २ 
` भ्रकरटः परिदठत्तोऽय ममौ च यमलाक्लिनौ । ` 
दमितः काल्लिवो नागो धेनुको विनिपातितः ॥ २ 
` -तो गोव्वैनः शेल इन्द्रेण परिप्रूजितः। 
 भारावतरण चक्रो प्रतिज्ञां ज्ञतवान्‌ रिः ॥ ४ 
रचणायन्नुनारैश अरिष्टारिनिंपातितः। 
कथो विनिहतो देयो गोपाया परितोषिताः ॥ 


{्राणरो मुष्टिको मललः 


कसो मञ्चान्निपातितः। 


((.0- 48108111\/80| 4811 0601101. 10411260 0 €681001॥1 


| 






परोड्ग् स्त्रौसदहस्ताणि अन्यान्यासन्‌ क्‌ ¦ त 
ताखां एन्नाश्च पाच्नादयाः शतशोऽय सदस | द ८ 
रुक्िण्याञ्च व प्रदयम्नो न्यवधीत्‌ पम्वरच् 
तस्य एत्नोऽनिर्ीऽदुषावाणसुतापति ( त 
हरि-शङ्गरयोयत्र मारु वभूव इ । (81 
वाणवबाटधसदस्तञ्च भिन्नं बाद्धदयो दमेत्‌।९ | वायव 
नरको निहतो येन पारिजातं जहार चु । || दरीमौष 
बलख भिश्पालञ्च तञ्च हिविदः कपिः॥ |, | राच्यं 
अनिसद्ादश्रूदजः स च राजा गते हरौ। | राजसं 
खान्दौपनिं गुरुं चक्रो सए्॒नं याद्वाधिप्‌। | शरश्ुनौ 
मथ॒रायाञ्चोग्रसेन पालनच्च दिवोकसाम्‌ ॥\ | वासुटिवस 
इति ओगार्डे महा एरा णे पूथ्वख्े | नन्दिवोऽ 
व॑श्व्णनं नाम अष्टचल्ारिंएदधिक्ग- | गाण्डोवं 






एएततमोऽध्यायः ॥ १४८ ॥ | ग्रच्यान्‌ 

---- स तेन धः 

ृशदितो 
एकोनपञ्चाशदधिकश्चततमीऽध्या| पन्‌ दि 


ब्रह्मो वाच । गुधिष्ठिर 
भारतं सम्भवच्छामि भारावतरणं सुवः। | शुधिष्ठिर) 
चग्र कृष्णो युध्यमानः पार्डवादिनिमित्ततः॥|| नितो दुय 
विष्णानाभ्यञ्जतो ब्रह्मा ब्रह्मएन्नोऽत्रिररिः।| कणं -दुः 
सोमस्ततो बुधस्तस्ादुववश्याञ्च एखरवाः॥| ˆ 4 इद 
तस्याभुस्तत्र वं ऽख्रटययातिभेरतः कर। वरः 
शान्तनुस्तस्य वंशेऽग्ूहङ्गायां शान्तनोः सत।. = 
मौ: सव्वगुणेयक्तो ब्रह्म वेवत्तेपारगः॥ हो 
शान्तनोः सत्यवत्याञ्च दौ एन्नौ सम्बभूव न 
चित्राङ्गदन्तु गन्धर्वैः पुत्र चितराङ्दोऽवधौष | 
न्यो विचित्रवोर्य्योऽगधूत्‌ व | असौ 
विचित्रवोग्य ख्याते व्यासात्‌ तत्तेतती | एकादरथा 
छतराष्टरोऽम्बिकापएन्नः प 1र्डरग्बालिकाू? | | | शोद्यु 
भुजिष्यायान्तु विदुरो गान्धायथां तर $ | भासः सेः 

| भार 

| 
| 












दुर्योधन प्रधानास्तु एतस्या मद्दाबला 
पाण्डोः कुन्दाच्च माद्रयाञ्च पञ्च एतः 1 „6 पार्था 
युधिष्ठिरो भोमसेनो चव्लनो नकु्ल< | ( 
खष्टरेवख्र पञ्चते मद्दाबलपरात्रम" 


० 






्‌ धकश्चततमो मोऽध्यायः । 
| एकोन पञ्चाशद्‌ ९ _ , श्ररशत्रीर्यतः१ 
. | प्रिखण्डयव्लुन वासी ख व (धरम्‌ ॥ २.& 
|  टेवयोगाद्रव च ॥ ^ दन्तरायणमोच्छाय ध्यात्वा दव ग क्कम्‌ । 
च भा र पाचडवाः ससपदताः । ` , । ९, | उद्वा घर्मान्‌ बह्वविधास्तथयिल स ॐ 
माड + नाधो ण ~ _ 1: स्वधियामलाः ॥ ९०| उव „ सोनो विन्ते सुक्तकिच्िष ॥ २८ 
रुदः, | ` बौरास्तं इत नित्ने शने । नन्दे तु पदेलाना. व ~ तौय्यैवान्‌ । 
|च धा नयो हाणस्य निव तरेणो ययौ योद नवं ई 
। मानो नित्य वक्तम्‌ दिनानि पञ्च तदुगुद्मारौत्‌ परमद्ारणम्‌ 


३ | ठतः पाल चाण्डवा उपयेमिरे ॥ १२ 


| व्य : त्कान्तां 
कपिः॥\, | बरहराच्यं ततः प्राप्ता दन्रपरर एरोत्तमे ; ॥ ् 
त इरौ। | शातं तत्रः खभ इल स ४ | 
धिपम्‌। || रषुनो दरवन्तु भद्रा मावान्‌ भच | 
साम्‌ ॥!। | वासुदेवस्य मगिनों भित देवकिनन्दनम्‌ ॥ ५५ 
खण्डे ह| नन्दिषोषं रयं दिव्यमलेभनुरलु तमन्‌ ४ 
पदधिक. | गावं नाम तर्य तिषठ लोकेष विशत्‌ । 
८॥ | अरच्यान्‌ घायकांशेव तथाभेद्यञ्च द्‌ एनम्‌ ॥ ९६ 

। ख तेन धनुषा वौरः पाण्डवो जातवेद सम्‌ । 
` [ णदितौयो बोमल्युरतपैयत वौय्धवान्‌ ॥ ९० 
मोऽध्या्||दृपोन्‌ दिग्विजये जिला रत्रान्यादाग्र बे ददौ । 

|| युधिष्ठिराय मते भात्रे नोतिविदे मुदा ॥ १८ 
मुवः। | शुषिष्ठिरोऽपि चम्नौत्मा भाटभिः परिवारितः । 
नमित्तत॥ नितो दुर्योधनेनैव मायाद्यूतेन पापिना । 
तिरविह।| कणै-दुःपासनमते स्थितेन शकुनेमते ॥ १९ 
रवाः १ भ दद्‌ ण वषांणि वने तेएमंत्‌ तपः । 
ः बुरः। ` { दरोपदौषष्ठा सुनिचन्दाभिसंचताः ॥ २० 
नोः सुत।  चुविंराटनगरं युपे संखिताः । 
1रगः॥१ । र महाप्र्ना गाग्रहादिमपालयन्‌ ॥ २१ 
म्वभूवु"। ततो न्नाला खवा चाष प्राययामाञ्राताः । 
दीपौ = प्ाान्राचयं बोरा दु षनं दम्‌ ॥ २२ 


जसुतार्ण 1 सरदेते | वेते युधं चक्रीवलाम्विताः। 


1¶ 


अदाहिणोभिरदिव्याभिः सप्तभिः परिवारिताः ॥ 










चेतत पभिस्यक्ता विना 
सल | भरदा ता यनद, 
देनापतिरशरदादौ रो दौर्योधने बज्ले । 


„28 भोः 
 # । [4 र 


॥ र ५ 1 क 9 
चिः 

ष ध 

टवर्ल" . , । "पत्र 
द्‌ कः न # १ ॥ ॥ क [चे 
= । क 
4 [* 
° ¶[चा" #-। 
°^ 0 च्ल 

4 (य दत परां परारि ॥ २५ ^ ॥ गख 


यत्न ते एथिवौपाला ताः पार्षतखागरे ॥ ४ 
क्नाकसागरमासाद्य द्रौ णोऽपि स्वर्ममाप्र वान्‌ ॥ <. 
ततः कर्णो ययौ योद्धमच्लुनेन मद्दात्लना । 

दिनदयं मदमथुधं कला पार्यास्तखागर्‌ 

निम्नः सूञलोकन्तु ततः प्राप स वौय्यवान्‌ ॥ ३०. 
ततः श्लो ययौ योद्धं घओ्षराजेन घौमता । 
दिनारईडन दतः शल्यो ताकतेज्वलनसन्निमैः ५ ३९ 
दुर्योधनोऽथ वेगन गदामादाय वौय्थैवान्‌ ॥ 
्मञ्यघावत वे मौोमं कालान्तकयमोपमः ॥ ३२ 

अथ मौभेन वौदेण रया विनिपातितः । 
अश्वत्यामा गतो द्रौणिः खुप्तखेन्यं ततो निशि ॥३२ 


| जघान वाह्धवीव्येण पितुर्बधमनुस्मरन्‌ । 


ध्टदुम्नं जवानाथ द्रौ परेयांख वोय्थवान्‌ ॥ २& 
द्रौपव्यां रोदमानायांमश्वत्याम्नः शिरीमशिम्‌ । 
ेषिकास्तेण तं जिला जग्राद्ाच्लुन उत्तमम्‌ ॥ ३५. 
युधिष्ठिरं समाश्वास्य स्तौजनं "ोकसङ्कलम्‌ । 
स्तञाला खन्तप्यं रेवांच्च पिदनय पितामद्ान्‌ ॥ ३७ 
प्राश्वाखितोऽथ मौष्ेणं राज्यञ्च वाकरोन्ब्त्‌ 1 
विष्णुमौजेऽप्रवभेधेन विधिवदच्तिणावता ॥ ३. 
राज्य परोक्चितं स्थाप्य यादवानां विनाशनम्‌ । 
शला तु मोषल्ते राजा जश्ा नामसस्त कम्‌ ! 
विष्णोः खगं जगामाय भौमायैभ्रीटभिरचुंतः ॥ इ 
बाञ्चर्वः व स मोहाय सुरदिषाम्‌ । 
क प च 
चऋलग्रामके पनः 
अ्श्वाढ़ोऽखिलान्‌ 
एव स भगवान्‌ व्यासः सअसंर च णा: 
दुष्टानाञ्च वचा व 9 
करिष्यति । 


लोकांस्तदामोतान्‌करिष्यति इ= ` 


ॐ क 
गिति 


+ [वि त त 1 7 


[ब ~ ५ = ९. 
११ न्धः" # 2 क 
प > 
त = 


स गरुङ्एराणम्‌ 1 
१४8 





| अदितस्िविधो योगस्तयाणां 
विष्वामितसतायेव सद्ताय माल १ १ मातः) 
गला खरग व्रजेन्नरः ॥ ४२ ति्लोषणकपायाच-कचाप्रभितमोलनै ॥! 
चौगाखडे मद्धाएराचे पूर्वखण्डे भारत- धावनोदौरणनिभा-जागरालयुचभाषः ह ` 
इति ८६ तैः क्रियाभियोग-भौ-शोक-चिन्ता-व्यायाम्‌ र | 
वानं नानैकोनपञ्चाणदधिक 
तमोऽध्यायः ॥ १९९ ॥ ्रोसाहारात्र्तन्त प्रङ्प्यति समोरणः | 
पित्तं कद्गस्ततोच्णो ष्ण-वटु क्रो धविदाहिमि | 
ध शरन्मध्यादहरात्यले-विदासमयेष् च ॥ १५ चय 
पञ्चाशदधिकशततमःऽध्यायः । ` खादस्तलवरंस्िग्ध-गुव्वमिष्यन्दिधोतद। (18६ 
न्वन्तरिरवाच । - आस्याखप्रखखाजौ णे-दिवाखप्रारितंहरौः। धि 3 ¢ 
सववरोगनिदानञ्च वच्चे ` शुत तचत: । प्रच्छदैनाद्ययोीन भक्तमात-वसन्तयोः। | च्छप' 


आत्रयादीमनिवरेयया पूवद रितम्‌ ॥ ९ ून्वाह्े पू्वरात्रे च सेष्मा वच्छामि रुद्रा । ॥ न विलौ 
नगः पासा. ज्वरो व्याधिविकारो दु्टमामयः। | भिख्ोभावात्‌ खमस्तानां रुन्निपातस्तथा एन | | -ुत्च्चार 
्छातङ्गगदावाधाः अब्दाः पर्यायवाचिनः ॥ २ | सङ्गीणांजो या विषम-विरुदावय नादिभिः ॥२, | दीप्र 


| जा = ज क 


निदानं पूठवङूपाणि खपार्युपश्यस्तथा । | व्यापनन-मद्यपानौय-शुष्कश्ाकामसूलकेः। |. य॒था ख 
श्ग्मापिदवेति षिज्ञानं रोगाणां पञ्चधा सृतम्‌ ॥ ३ | पिणयाकशखल्यवसर-प्रूतिशुष्वाङषामिषः ॥ २१ ५ , , भिर 
 निमित्त-डेलायतन-प्रल्योतलयान-कारणेः । दोषत्रयकरस्तेस्तेसथान्नपरिवर्ततः। . | . कण 
निदानमाद्धः पर्यायैः प्राग्रपं येन लच्छते॥ 8 | धातोदष्टात्‌ एरो वातादिग्र हावेश्विश्रवात्‌॥२९ | ¦ . उति 
छत्पित्ुरामयो दोष-विशेिणानधिष्ठितः । दुष्टामानेरतिश्षेस-ग्रदलजंन्मच्चपोडनात्‌।, | 4 ` जञ 
लिङ्गमव्यत्तामल्मलाद्याधौनां, तद्यथायथम्‌ ॥ ५ | भिथ्यायो गा विविधात्‌ पापानाञ्च निपिवणात्‌। + ताप 
तदेव व्यत्तातां यातं कपमिल्यमिधौयते । स्तौणां प्रसववेशस्यात्‌ तथा भिखोपचारतः। ९ # 


संस्थानं व्यच्ननं लिङ्ग ल तणं चिक्ृमाकृतिः॥ & | प्रतिरोगमिति क्रद्धा रोगविध्यनुगामिनः। |¦ शोत 
ेतव्याधिविषच्चस्त-विपथस्तायैकारिणाम्‌ | रसायनं लसत दोषा देदह विकुव्ते॥२ | . `: ए 
न = रोगनिदानं नाम पञ्चाश्टधिक 
ऽनुपश्यो व्याध्यसात्येतिसंन्ितः ॥ ८ ्‌ 
बथा दुष्टेन दोपिण यथा चानुविसर्पता । व । 
नित्तिरामयस्यासो सम्प्ापिर्जातिरागतिः ॥ < 


क ५ 
५ चेन. थ च| ि 
{अ ऋ स= 
॥ वे 

















। नक्तं | व 
इति र = दावो भेव्याधिकालो -बामलम्‌ ॥ १२ | तल्नन्तापो मोद्धमयः सन्तापाल्ापचारज' [> प्रिद्र 
 खन्वषरामेव रोगाणां त १. विविर्नामभिः क्रो नानायोनि वत्तते ॥ ` „| ` वेर 

 तत्रकोपस्य त परोल नेदानं कुपिता मलाः ॥ १३ पाकलो गजेष्वभितापो वाजिष्वलकं म ॥ ठानं 
¢ तम वमः ध ८ क ) रद्राद्धनयनोद्धव इति बहुपरकाडग - 


{ॐ प, 
न. 


शस्डा-विकत्म-प्राषान्य-बल-कालविशेषतः । | एकपच्चाशदधिकश्चततमोऽध्यायः। | तच्छ 
` श्ना भिद्यते ययात्रेव वच्छतेऽष्टौ ज्वरा इति ॥ १० च | ए 
। दोषाणां खुमवेतानां विकल्मोऽ भां परकल्मनां । वच्छे ज्वरनिदानं हि सर्व्धञ्चरविवुदयै। ॥ ९ 
२ पारतन्वाष्वां वयापेः पराषान्यमादिषत्‌ ११ ज्वरो रोगपतिः पापा खल्यराजोऽपनीऽव। || अदि 
। . | क्ुबदच्चाध्वरष्वंसि-सद्रनिश्वाससदवः (क।। | 
(९ 








श) $ % 
। वि ह 0 ति 
+ 1 ~+ 
॥ि 0 
न थ ह 
[3 ॥ 


४ 1 र. , द 
९४१ त च १ -,। १ छ, 
ह १ क, । ५५८१ 
४ ष # 
त 


` ©6.0- 470817५8 |) ©0॥€10. 0011760 ०४ ©6810011 

























्‌ १६५ 
य ` अलसंखर्गः प्रहत्ति्वालय योऽति वा । , . 
1 द] छदयथा 1 : ॥ ९ॐ च 
„ लजञष्व्ु नलिका च्योतिरोषवौष र -च्जिग्धास्यंता बलग्नं शः ख र खाद रा ५६ 
जलजेन = = , शत्यं लगादिष्। ` कपो र ततं कर्टकरूजनम्‌ । 
| दैनं कासः स्त्यः ब्ल ^ 8 `“ | दोषपाकश्चिरः तन्द्रा प्रतत क द वि ध 
[क नुदूताः पौड्का्च कणन . | इन्िपांतमभिन्यासं तं ब्रूयाच मच ज , ` 
1४ || दवष दमो पचिधिरव व "| युना कण्ठसदधेन पित्तमन्तः खुपौड्तम्‌ । 
॥, | ॥ कि मो विपरौतो यथापि वा ८ ८ # बि सोदख्याच वद्धिर्माग प्रपद्यते ॥ 4 
॥६| पदोकावुषषय स्यमेवच। ` र वे ज्वरे ॥ १९ 
६" | सदिाविपाकच स्त्मालस च तेन दारि द्रनेतरलं खन्निपातोद्धवे ज्व ^ ॥ ` 1 
,' दाव विपाक तनद्रा चालस्यमेव च । दोष विदे नेऽनौ ख्व खस्प्रू णं ल णः । ्‌ 4 
| | ` जसिविमदवनया दोषाणामप्रवत्तनम्‌ तनम्‌ ॥ & न्निपातज्चरीऽखाध्यः करच्छऋखाध्यस्ततोऽन्यथा ॥ 2० 
\ | | श लालाप्को अ: ललास २ च्ुन्नाशो खट्‌ सुरम्‌ । ख] दत अम | चिन्तं प्रथक्‌ स्थितम्‌ } < 
९ || १६. ् लालाप्रसेको ५ ~ दसूत्रता -} चान्यत्र ताल यठ | 1»: 2 ६ 
6 लञ्च गात्राणा ब | लचि कोरे च वा दां विदधाति एरोऽय वा ॥२१ 
। | वलो ् = चामिश्च उचरस्यामस्य लच्तणम्‌ 1 ॐ । ` लाच काद दः (4 
एय्‌॥ हिनो 7 ` == या छ्वरमादैवम्‌ 1. | तददात-कफौ भौतं दादहादिङस्तरख्तच': । 
-एन। | -च्त्च्चामत हि रामर इः श्षोतादौ ततर पित्तेन कफे स्यन्दित शोषिते ॥ रय 
॥२५ दोषप्रतत्तिर रद्रा ॥ < 4 क्‌ ध र ह "१ 
+ च खलिदधं संसर्गे ज्वरसंसर्गजोऽपि वा ॥ = पित्ते शन्तेऽय वे सच्छा मदख्टब्णा च जायत ॥ 
। |. यथा खालद्ग ट द ये : क्रमात्‌ ॥२ 
२१ | . , शिरोऽ्ति-मृच्छ-वमि-देददाद- दाडाटो एनरन्तेष॒ व क ५ ~ 
| . करास्य्रोषा अपि पञ्वभेदाः । आगनतुरमिषातामि-षङ्गपावाभिचारतः \ 
|, . उतिद्रता-ख््म-रोमद्षां तुदा तु कतः खडी दादाय रमिघातज ॥ ९७ 
|... कयातिवा्न पवनात्‌ पित्तात्‌ ॥ < खमा तस्मिन्‌ पवनः प्रायां रत प्रदूषयन्‌ । 
 तापदान्यसचिपञ्चथिरोसक्‌- सव्यथाशोकवेवण्य ससज कुसते ज्वरम्‌ ॥ २५ 
|| ;. . श्वास-कार-मलरोध-विवणाः । ग्रहवेणोषधि-विष-क्रोध-भो-शोक-कामजः । 
|¦ शोत-जाड्य-तिमिर-भमि-तन्द्रा- अभिषङ्गग्रदोऽप्यसिननकस्माद्धाख-रोदने ॥ २६ 
| . . सेख-वातजनितज्चरलिङ्गम्‌ ॥ १ अओषधौगन्धजे सच्छा शिरोस्ग्बमथुः त यः । 
“| - पोतःसतस्च-सेट्‌-दादहाव्यवस्मरा विषान्बूच्छछातिखार ख श्यावता दादङ्जञ्गमः ॥ २ॐ 
|. ` स्मष्णा कारः स -पित्त-प्रहततिः। , क्रीधात्‌ कस्पः शिरोरुक्‌ च प्रलापो भयभ्ोकज 
| . \मोदस्तन्द्रा लिप तिक्तास्यता च मो १) ५ 
[ए > दं स कामाब्गमोऽर्चिदाडा जोनद्रा धौ-तिन्लयः ॥२८ 
| | उलजेलं चरोः सव्वर्टादोऽत्र 4 ४ ग्रहादौ सन्निपातस्य सपादो मसतस्तयोः । 
। | त च मुह्कस्बह्धः । ` कोपात्‌ कोपे रयौ | 
यः। | ददच्छौतं तिमिरनिद्रा दिवा जागरणं नि त ०१ य च. त॒ यापा्भिचारलो२० 
ष्दावामरैववानिद्राम खेदो ख निभि ॥१२ |,रुन्निपातज्चरौ वोरौ तावसच्धतनौ मतौ । 
। गौत-नर्तन-हास्यादिः व त ३ तत्राभिचारिकै्न्तें यजानश्च त्‌ प्यते ॥ २० 
| ¢ साग्रणो --- म ६॥ ९ पूल्व =) = स्त॒ क डि 
त्॥| गवणो बलु रक्ते-भुने लुलितपच्छमणी . ९ ₹दस्ततो विस्फोटदिग्‌भञओैः। 
. | अ्तिणो पिण्डिका-पाश्व शिरः पववास्थि सदासच्छछा ग्रस्तस्य प्रत्यहं वदधते 
) सनोर ~ रःपन्वास्थिरुगभ्नमः॥१ इति ज्वरो (भरः ॥ ३९ 
| 1, परजा कर्णो मद्दाभोतो हि नैव वा । * ऽश्वा हृष्टः समासाहिविध स्त॒ सः। ` 
|| परिदा खरा जि च शा। | भारो मानयः सोम्यस्तो ऽन्त 
|. रसतस्ताङ्सन्धिता 2 चणाऽन्त वै {ख र] खयः ।, 
) लोठनं भिरसोऽतिदय्‌ + ¦ डत! चङ्रतः साध्योऽसाध्यः सामो निरामकः 
71 । | = ना श्यावरतत्‌ ¶नां मरडलानाञ् दथ॑नम्‌ ५ रोदे शरोर तापो मनसि मानसे | 
ध क ‹ ्ञप्थु † वत्‌ ॥ 
| ९० 






__  (-(.0- 4807081)\/80| #/ 811) 2062101. 01411260 0 ©68/10011 ` 


गरूड एराणम । 





१९६६ 
दः पित्तयुते मि मिखःन्त स्च एनः ॥ ३8६ , निवत्तेते एनशवव प्रत्यनौकवलावलः । | 4 ॥. 
उ्वरेऽधिकविकारा स्यरन्तच्तीभो मल ग्र दः । चौणदोषि ज्वरः स्ो रसादिष्येव सोयत | ५ । [५ | 
ज्व द्धिव्वरी तापोऽपि च सुसाधितः ॥ २५ लोनलात काश्य-व व्य जाच्यादौना। एषा ध 
वदिरेव व अआसन्नवितास्यलाच्छोतसां रसवां | -दाह-राग 
वर्पाशरदस्न्तेख बातायः प्राङृतः क्रमाप्‌ । दिनम 
जतीऽनिलात्‌ ॥३६| आशु रुब्वस्य वएषो व्याप्तिदोषो न । 


वैज्गतीरन्यः स दुःखाध्यः प्रायश्च प्रा 
वर्णख मारुती दुष्टः पित्तश्चेभान्वितं ज्वरः द 
कर््याच्च पित्तं शरदिं तस्य चातुबल कफः ॥ ३ 


सन्ततः ततस्तेन विपरौतो दिपथयात्‌ ।५| दैनं ग 
विषमो विषमारस्भः च्षपाकाल्ेन रुष्‌ ॥ ददीऽति 
दीपो रक्ताखयः प्रायः करोति सन्ततं सौ प्रलापो ग 








नानश्नाङ़यम्‌ । 
तत्रत्या विसयो तत्र नान । | दोपप्मि 
कणो वसन्ते तमपि वातपित्तं मवेदलतुः ॥ ३८ अोरातस्य सन्धिं स्यात्‌ सङदन्येदयराधित | ९१११२ 
वरः साध्योऽनुपद्रवः । दक्सिन मां सवदा नाडो मेदोनाडी ए 
सलधयः विृतिन्नाने प्रागसाध्य उदाहृतः ॥ २< ग्राहौ पित्तानिलान्ूब्रस्िकस्य कफ़पित्ततः। ५ गदति 
च्वरोपद्रवतीच्छल-मन्दालिबद्धस्दूबताः ¢ खणृष्स्यानिलकफरात्‌ ख चकादान्तर समृतः। | | हुत्तरोत्त 
न प्रवन्त विलौ र न चत्‌ खामच्वराङ्तिः ॥ ९" चतुयेको मलम रो-मञ्नास्घगन्यतरे खितः॥४ भलिम्यति 
ज्वरवेगीऽधिकस्टष्णा प्रलापः वसनं स्नमः । मच्नास्य एव परः प्रमावमनुदयेत्‌। || जनद्वर 
मलप्रदत्िरत्‌ शशः पच्यमानस्य ल णम्‌ ॥ 8९ दिधा कफ़ोणि-जङ्काभ्यां सपूव्वभिरसानिलात्‌॥॥ -नि्यः मन्त 
ली्॑तामदिपर्थ्याखात्‌ सप्र रात्रञ्च लङ्नम्‌ । अखि-मल्नोरुपगते चतुयंकविपथ्थेयः। ` +तव्धाङ़ 


च्वरः पञ्चविधः प्रोक्तो भलकालबलाबलात्‌ ॥ ४२ | निधा, व्यं ज्वरयति दिनमेकन्तु मुञ्चति ॥ ९ | रद्राः 
प्रायः सज्िपातेन श्रयशासुपरिश्यते । | वलावल्ेन दो पाणामस्यचेष्टादिजसनाम्‌। || वै हारि 
खन्ततः खततोऽन्येद्यस्ठतौ यऊ-चतु्थकौ ॥ 8३ पक्तानामविनिग्यांसात्‌ सप्ररातञ्च लङ्खयैत्‌ ॥ (| ्रफ़-वातौ 
घातु-गतर-गक्रदाहि-स्ोतखां व्यापिनी मलाः ॥ . | ज्वरः स्यान्मनसस्तदत्‌ कस्षणश्च तदा तदा। || तौ्णोऽथ 
तापयन्तस्तनुं सधां तुच्यद्ण्छादिवदिंताः ॥ 88 | ग्मौरधातुचारिलात्‌ सन्निपातेन स्वात्‌ || दिवाकरा 
बलिनो गुरवस्तस्याविश्ेषिण रसाख्ताः तुल्योच्छऋयाच. रोषाणां दुिकित्थश्चतुथेकः।4 रौर नि 
खततं निग्रतिहन््ा ज्वरः छवः सदुःखम्‌ ॥ 8५ | खद्छयात्‌ सच्छतरेष्वेष दूराद रतरेषए च। | ¶माधये 
मलं ज्वरोष्णधातुन्‌ वा स भौर परेत ततः। | दोषो रक्तादिमारीषु श्नेरल्मिरेण यत्‌ ॥& | 1दच शौ 
सन्वाकारं रसारोनां शुच्याशु्यापि वा क्रमात्‌ ॥ 8६| याति डच्च नारेषं खन्तापादोन्‌ अरोढयतः। | पि 
वात-पित्त-कफः खप्न-द र-दाद्‌श्वासरात्‌। क्रमादड्यतेन विच्छिन्नः खतापो लच्छते ज्वर रणां ते 


रष 
प्रायोऽनुयाति मर्यादां मोचाय च वधाय च ॥ 8० | विषमो विषमारख्यः च्षपाकालालुखारवान्‌॥॥| ` एका 
-भख 
















दूत्यनित्ैणस्य मतं हारौतस्य एनः स्तिः । । यथोत्तरं मन्द्गतिर्मन्द पक्तियथाययम्‌। । =>, 
दिशुणा सप्रमो या च नवसम्येकारभौ तथा । काल्लेनाप्रोति खान्‌ र रखादौस्तथा तवा ्‌ | होस 

एषा त्रिरोषमय्यांदा मो ज्ञाय च वधाय च ॥ 9 दोषो ज्वरयति क्रबधिराचचिरतरेण ¶। , | = इहो 
शु्श््या ज्वरः कालं दौषैमप्यत्र वर्त॑ते । समो स्थितं जलैः सिक्त कालमेव तौच । ॥ पाको 
कृशानां व्याधिधुक्तानां मिश्यादहारादिसेषिनाम्‌ ॥४९ अङ्कुराय यथा वौजं दोषवोज भव्‌ तथा ॥ | सेदः 
अललोऽपि दोषो टश्याहलग्धान्यत्र तती बलम्‌! | वेगं कृला विष यदद्दा्ये नोयते व कण 
` सगप्र्नोको पिषमं वस्माहदिन्तयाम्वितः। कुष्यत्याप्रवलं शयः काले टोषविष तवा क ति रः 
-उविरधषो ज्वरं कव्या दिषमक्षयठदिभाक्‌ ॥ ५ | एवं ज्वराः परवन्त विषमाः सन्तता ९ +| प्च 

। दोषः रवत्तत तेषां से काले ज्वरयन्‌ वलो॥ | उतङेभो नीरव डेनयं ङ्धोऽङ्गानां विद | 


` ~.0- 4810811\/80| ॥211 (0166101. 1411266 0\/ 6800011 


कक 





| 
ऋ ` दिपच्चाशदथिकश्ततमोऽधय्रायः । र; 


छा रमणि व दिपच्चाश्दधिक्रश्चततमोऽध्याय ॥ 


| वमिः | ग पीडकोद्यमः | 
चते। | कषवं ष्णा खच ष्णः 0 धन्वन्तरि स्‌ वाच । 
तिभ {. - -राग-मम-मदःप्रला प र द्याती रक्तपित्तस्य निदानं प्रवदाम्यहम्‌ ।१ 


१ दद + स्वामन्तछदो भरमस्तमः। ४ ॥ १ 
१। | हतानि खट १८ मेदसि स्थिते ॥ < अ्तोष्या-तिक्त-बद्वस्त-लवणादिविदादिभि 








(17 ध मद गात्रविक्षेपो मांसस्य >= > --चतिसेवितेः। 
५॥ ` ्‌ गात्रविक्ेष। न रति सवतः 
। “| वमनं दौर्गन्थं वारदिष्णुता । ना 


कुपितं तैत्तिकौः (क) पित्तं द्रवं रतश्च मच्छि ॥2 
तेर्ियस्तल्यरूपल्मागस्य व्याघ्र वं स्तलुम्‌ । 
पित्तरक्तस्य विकृतेः संसर्गांडषरणादपि ॥ २ 
गन्धवणीनु्त्तेष रक्तेन व्यपदिश्छते । 
प्रमवत्यखजस्तसात्‌ (ख) प्नौदतो यकृतश्च तत्‌ ॥४ 
तः। | छत्तरोत्तरदुःशाध्याः चान्ये तु विपथे ॥ धिरोशरलमरचिः शोतेच्छछा ूमुकतोऽसलवः ग 
तः॥६| श्रलि्ननिव गात्राणि सखे्षणा गौरवेण च । च्छद्ितचज्छद्धिवभत्य कासः वाखा! ग्नम लयः | ॥ ‰& 
|| मन्दल्वर प्रलापस्तु खभौतः स्यात्‌ प्रजेपकः ॥ ०२ | लोहितो लोहितो मत्यगन्धास्यलञ्च विज्वरः ॥ 
बा्‌॥| निलयं मन्दज्वरो चः धौतङ्च्रेण गच्छति! | रक्ता-हारिद्र-हरित-वणैता नयनाडष ॥ € 
| त श्ेमगरूयिष्ठो मवेदङ्गवलासकः ॥ ४ | नौल-लोदित-पौतानां वणानामविचैतनम्‌ ॥ ` 


न्‌ ॥ १ | प्रलापी ग्लानिररुषिरस्यिगी लस्थिमेदनम्‌ ॥ ° 


चर्‌। | होषग्त्तिकङ्खधः श्वाखाङ्तेपकूजनम्‌ । 
षतः॥१| ब्रा बदिः प्रवासी दिक्षा दि सल्नरी॥ ०१ 


ये| | तमसी दशनं भस -च्छेदनं सतव्धमेदृता । 
त्‌: ५ । श्रप्वत्तिखव्यस्तु जायते शुक्रसंश्रये ॥ - > 










॥५ | भस्तत्तकेषं प्रभेति । प्रे उन्मादधम्मिल्वं भवत्यसिन्‌ विष्यति ॥ ॐ 
। |श्वै हारिद्रको नाम ज्वरभेदोऽन्तकः सृतः ॥ ॐ | जै" नासाल्िकर्णास्पैश्ट्योनिगुरेरधः | 

त्‌॥६| ्‌ कप-वातो समौ यत्र दौनपित्तस्य रेदिनः। कुपितं रोमकरपश्च समस्तेस्तत्‌ प्रवततते ॥ ट 

दा। तौच्छोऽयवा दिवा मन्दो जायते रात्रिजो ज्वरः०६&| अ साध्यं कफादटयस्मात्‌ तददिरेचनसाधितम्‌ । 
वात्‌। सताकरापितवले व्यायामाच विशोषिते । वद्धौषधस्य पित्तस्य विरेको हि वरौषधम्‌ ॥ ९ 
बः॥(|| रोरे नियतं वाताज्ज्वरः स्यात्‌पौरातिकः॥०७ अनुवन्धौ कफो यत्र तत्र तस्यापि श दधिकृत्‌ । 


। || मापे यदात्मस्ये सोसपित्त चः स्थिते । 
त॥£ | ब योतलं रहे अचैद्नोष्णं प्रजायते ॥ अलः 
दतः। | ऋय पिततं यदा न्यस्तं सोभा चान्ते व्यवस्थितः । 
ल्वरः। | एल तेन रस्य शोतलवं कर-पाद्योः ॥ ॐ 


कषायाः खादवो यस्य विशुद्धौ सखेष्पलो दितः ॥१० 
कदु तिक्त-कषाया वा चे निसर्गात्‌ कफराव्ाः $ 
अच' याप्यच्च नायुांस्तत्‌ प्रच्छदैनसाधकम्‌ ॥ ११. 
















्‌॥॥| उरक्ताचयः साध्यो मांख-नेटोगतश्च य; । 8 पित्तस्य वमनं नवमौषंधम्‌ । 
| शरस्थि- अलुव मो व 
। | समव्वागतः ृच्रसेसतः साङ्क्ेतम्मः ॥ =, | पुव "भ्वरा। यस्य पान्तपित्तनरस्य च ॥ १२ 
तथा| रो ज्वरवेगं सक्रोध इव वौच्डते । ; पायाच्च तास्तस्य मुरा एव केवलम्‌ । 
| '्दोषसुषणचच ह कफ़मारुतसंस्छ्ट र 
। सदा गन्म 
। | रो = त केगवत्‌ ॥ स = | अस पतिन 
" २ -मादह-तापः ४ व्याद्ाषक्षस्य च । 
। | अद्‌ चयः परकृतियोगि मनो शोधन प्रतिलोमञ्च रक्तपित्त 1, 
(|. कण्ड सूर्चि कि एवभेवो पमन स ^ ` ती।पतेऽभिखच्नितम्‌ । ` 
॥ ६९ | - ¦ भ १ 





्ः। । “गार पूब्वखण्डे खेषु दि दोपिष सकद 
दि ायदपिकयततन), प्रणिरानं गारेक | [ष स्या चक हितम्‌ । 


„  _  (-(.0- 480081)\/80| 1421 06601. 01910260 0 €81001॥1 


अ "चच: ॥ ११९ ॥ 1 पित्तलः ° * ५ मस्चछयेदिति कष्वित प 
अ | ख) ब्जः स्थानादिति वद्खखु पुस्त ज, ^“ 
अ , ६ पुस्तेषु ड्भ्य 


न 4 =, 
च 


= 
चै ह 
त शु, रि हनी -- ~) ~ क न्त्ये 3 


^ ह 


= 
अवि ^= का शिवि 


ऋ 
#, ५१३ 


कत व्यु 9 
“^ चक्की १ 


१8८ 
` यन्न दोषोऽत्र गमनं भरिवाख दव लच्ति । 
डप्द्रवाश्च विगतिं फलतस्तय साधितम्‌ ॥ १६ 


दति श्रीगारुडे मदहाएराे पून्बखण्डं रत 
पित्तनिदानं नाम दिपञ्चाप्दधिक- , , ~ 
श्रततमोऽध्यायः॥ ९५२ ॥ ` 


न्रिपञ्चाशदधिकशततमोऽध्यायः। - ` 
धन्वन्तरि स्वाच। 


| „  ऋ्राश्करारौ यतः कासः स एवातः प्रचच्छत । | 


ह्च कासाः कृता वात-पित्तञ् सन्चतच्त यः ॥ ९ 
छ्॒चायोपैिताः सन्व वलिनश्लोत्तरो त्तरम्‌ । 

तश्रा भविष्यतां खपं करे कण्डर रो चकः ॥ २ 
शुष्वकर्णास्यकरएटलवं तत्राधोविहितोऽनिलः । 

छच् प्रतत्तः प्राप्योरस्तस्मिन्‌ करे च संजन्‌ ॥ ३ 
श्रिरास्ोतांसि सम्प्रय ततोऽङ्न्यत्‌न्तिपन्ति च । 


¦ चिपन्निवाक्षिणौ क्वि्ट-सखरः पाश्च च पौड़यन्‌ ॥8 


 भ्रवत्तते सवक्लेण मिन्नकांस्योपमध्वनिः। 
, त्प्राश्वो रुशिरःशूल-मोदत्तोभखर स्यान्‌ ॥ ५ 
क्षरीति शुव्ककारुञ्च मद्दावेगरलाखनम्‌ । 


` सीरी कफ शुष्का कच्छरान्‌ सुक्वाल्मतां व्रजेत्‌॥६| ` 


प्रन्तात्‌ पोताक्तिकता च तिक्तास्यलं ज्वरो भमः । 
प्रत्तागवमन्‌ टब्णा वेखय्य बूमको महः ॥ © ` 
प्रतत कासवेगे च ज्योतिषामिव दर्शनम्‌ । 
क्फ्रादुरोऽल्यसदूचछदयं सिमितं गुर ॥ ८ ` 
करगे प्रलेपमदनं पौनसच्छ य रीचकाः। 

\ शमदो षनस्लिग्ध-सेसणाञ्च प्रवर्तनम्‌ ॥ « 
श्रायः खादख्स्तस्तः सेवितरयथावलम्‌ । 
उरस्यन्तः त्तो वायुः पित्तेनानुगतो बली ॥ १० 
क्रुपितः कसते कास क्रं तेन संशा रितम्‌ । 
भौत श्यावनच्च शुष्कञ्च ग्रथितं कुपितं वद्ध ॥ ११ 
छीवेत्‌ कण्ठेन रजता विभिन्नेनैव चोरसा । 
सूचौभिरिव तोच्छाभिस्त॒द्यमानेन शूलिना ॥ ९२ 
इ^खस्सगन क्तेन भदपोड़ा डि तापिना। 
मव्वमेद-ज्वर्वांस-टण्णा वेखव्ध-कम्यवान्‌ ॥ ९३ 
9 रातत दरवा जन्‌ पारवश्रूलो ततीऽस्य च । 


9 


त गरूडणराणस । 


` | आमातिसार-वमय-विष-पार्ड-ज्वररपि। 


| 
कासं घुषंरवां मोद्-रचिरं पोनस ग 


~(.0- 4801028111\/826| 811) 06011011. [21411260 0 66810011 ` | 


कासायर्वमनं पक्ति-बल-वणीस दीयते । 
चयस्य सारुखूतलं दास्य क, 
वायुप्रधानाः कुपिता घातबो राज व्रं 
दुब्वन्ति यच्छायतने कासं छेत्‌ कुं "॥ पिनष 
पूतिपूयोपमं वोतं मिखं इरितलो हितम्‌ १ ८.५ 
सुष्यते तुदत ईव दयं पचतीव च , *.४.| दिता 
अकस्मादुष्ण भोतेच्छछा बह्वाशिलं बल , ५ | 
स्तिग्धप्रसन्नवक्ततं योमदशैननेत्रता ॥११| कानु 
तोऽस्य चयद्छपाणि सन्वाख्याविभवन्ति" घ य्यस 
दरतयेष च यजः कासः त्तौणानां टेन ध ॥ 
याप्यो वा बलिनां तहत्‌ त्षतजोऽपि नवातु प 


संदम्‌= 
सिध्येतामपि सामथ्यात्‌ साध्यादो च पृक क्र रधो 





 भिखा याष्याञ्च थै सन्वं जरसः स्थविरस्य । | शष्वो स्य 


कास-श्वास-त्षय-त्कदि-सख र सादादयो गदाः| | महतामइ 
भवन्ुपच्तया यस्मात्‌ तस्मात्‌ तां लरया जक्ष] उहयमान 
दरति खौगारुडे मद्ाएराणे पल्स | प्रगष्टन्नान 

कासनिदान नाम तिपञ्चाशदधिकं अचं समा 


श्रततमोऽध्यायः ॥ ११५२॥ | एवक्डो 
चो टरोषेमु 







स्नातम्‌ 
च तुःपञ्चाग्चद धिक तत्‌मो,ध्यायः। | जषरिग्बौ 
धन्वन्तरि स्वाच। मर्मसु चि 


श्रयातः श्वासरोगस्य निदानं पवदाम्यहम्‌। ९१ रिच 
काशघच्या भवेच्छ्रासः पूवां दोषकीपनैः॥! | इति ५ 
रजोधूमानिलर्मस-वातादपि दिमान्डना॥ |, . 

चुद्रकस्तमकनच्छिन्नों मद्ानृङधे्च पञ्चम'। |. ; 

कफरोपरुद्ध गमन-पवनो विश्वगास्थितः॥ ` |. पञ्च्‌ 
प्राणोदकान्नवादौनि दुटसतांसि दूष्वत्‌' 
उरःस्थः कुरते वासमामा्यसमुद्वम्‌। ' | दिद्गसिर 
प्राग्रं तस्य हत्या श्च-शरलं प्ाणविलौमत 
ग्ानादः श्ङ्गरेदश्च तत्रायारोऽतिभीजवं | 












हे 


भच 
प्रेरितः प्रेरयन्‌ दरं खयं खखमलं मर | १ रा = 
प्रतिलोमं शिरा गच्छदुदोय्य पवनं वर [चतौ 


रोति रि 
सन्ध] 


| € 


परिरुद्च धिरो ग्रोवसुरःपावे च पौः 9 








४ पेनम्‌ । 
प्रवास प्राणोपतापिनम्‌ 
तीव्रवेगञ्च 
सिति निषख साख्यम दति । 
लायन खिद्यता खष्टमातिमान्‌ ॥< 
श्वा षः काङ्प्युष्णं सवेणय* 
घ ॥ 8 धान्बुगोतप्रावात षं प्लस न ॥ ९ 0 | 
यतमः साध्यो नरस्य बलिनो भवत्‌ 
त ९1१ शरी प्रथमस्तु सः ॥ ११ 
ते १॥| वरम्‌ वतः तैन शस्यत्‌ प्र 
यन्‌ः। || क्षासवरख्तिव छरौर्ण-मसै च्छे दर्जा डितः । 
वी | दमः खनादो वस्तिदाद विवा धवान्‌ ॥ ९२ 


क्‌ कर| रधो भ्रुताचस्तु स्जिद्यद्र तकल! चन. । 


स ३।!| श्वा स्यः प्रलपन्‌ रोनो नष्टच्छाया विचेतनः ॥ ९३ 


गदाः| | महतामहता रौनो नारैन श्वसिति थन्‌ । 
र च उद्यमानः खंरव्यो मततषेभ दवानि एम्‌ ॥ १४ 
खे | प्र्टज्नानविज्ञानो विस्नान्तनयनाननंः । 
क ; 
` [ शष्वक्षण्टो मुद्धशेव क णं शद्ध शिरोऽतिरुक्‌ । 

: [वो दोषैम॒च्छसित्य ङ न च प्रत्याहरत्यधः ॥ १९ 
[शेभारतसुखगोतरः क्रदगन्धवदादितः। 








चाय | जवदिग्बो च्छते ञनान्तमल्तिणौ परितः न्तिपन्‌ ॥ ९७ 


स॒ च्छिदयमानष् परिदेवो निरुद्धवाक्‌ ! 
हम्‌। |एते सिदधयुरव्यक्ता व्यक्ता प्राणद्रा श्वम्‌ ॥ १८ 


मैः॥! | इति चोगारड म्ाएुराे पूर्वखण्डे शवास- 








पि। | निदान नाम चतु पञ्चाग्दधिक- 

ता॥ | अततमऽध्यायः ॥ ११४ ॥ 

। न 9 

॥३ |. पन्चपल्चाशदभिक 
व | शततसोऽच्यायः । ` 
म्‌॥१ | .. _ `. धन्वन्तरिरुवाच! ` ` 


त | रारनिदानंञ्च वच्छे सुद्मत तच्छरशु | 
५ ५ रसा प्रज्ञतिसंखया ॥ १ 
१ | अरा यमला महतीति च। 
? ततरे लरया युक्तिरेवि ॥ २ 
्‌ सण-खराधान्तेरन्नपासै प्रपोडतः। 


^ „षा 


घट पञ्च [शदधिक्रश्ततमाऽध्यायचः 


अयाखात्‌ 
॥। खा ॥ ४ 
शोवनान्ते चणं सुखौ ॥ ८. ` |-जनुच्लत्‌ परिष्टता मन्दवेगवतौ हि 
विंगीन छ 


रच समाल्तिपन्‌ बद्ध-मूत्रव्चवा विशोणंवाक्‌ ॥ १५ ¦ 


राजयच्या च्यः शोषो रोग 


पवनः क्रः चुद्रां हिक्रां प्रवत्तं त्‌ 1 


वद्धिमायाख्तो याति सुक्तमातं च मार्दवम्‌ । 


चिरेण.यमलवगया दिक्कला सस्मरवत्तते ॥ ५ 
| कस्पयन्तौ श्िरोग्रौव यमला ता विनिद्धिशेत्‌ ॥ 
| प्रलाप-च्छद्धयतीखारनेत्विश्चुतम्िता । 


यमला वेगिनौ दिक्षा परिणामवतौ च खा ॥ < 
च्वस्तश्शङ्कयुग्मस्य श्ुतिविश्चुत च चु घः ॥ 


स्तद्ययन्तौ. तनं वाच स्ति खज्ञाञ्च सुद्यतों ॥ 


तुदन्ती मार्गमाणस्य कुव्वतोमस्भषट्रनम्‌ । 9 


` पृष्ठती नमनं.साय्य मादिका प्रवत्तते ॥ < 


मदाम्पूला (क). सदा शब्दा मदावेगा महावा ¢ 


पक्षा शयाच. नाभेर्वा पूठ्ववत्‌ खा प्रवत्तते ॥ ९० 


तद्रपाःखा मत्‌ कुर्य्यात्‌ जृश्धणाङ्गप्रखारणम्‌ 1 


| गौरेण निनादेन गन्यौरा तु खखाधयेत्‌ ॥ ९९ 
आदे दे वज्जयेडन्ये सव्व लिङ्गञ्च ३गिनौम्‌ । 


सव्वस्य सञ्चितामस्य स्थविरस्य व्यवायिनः ॥ १९ 


| व्याधिभिः खौ णदेस्य भक्तच्छदञ्गथस्य च । 


क्व कअ = क 4 
खन्वऽपि रोगा नाशय न त्वेवं सौघ्रकारिशः | 


दिक्ा-श्वाखो यथा तौ डि खत्युकाले कतालयो॥९३ 
` इति च्ौगार्डे महाएुरारे पूव्वखर्डे हिक्का 


"निदानं नाम पञ्चपञ्चाशदर धि कंशत~ 
तमोऽध्यायः ॥ ११ ॥ 


 षट्पच्चाशदधिकणशततसोऽध्यायः । 
वन्तन्तरि रुवाच । 


.| चरख्राता यच्छयरोगस्य निदानं प्रवद्ास्यम्‌ । 


अनेकरोगानुगतो बह्धरोगएुरोगमः । 


~ ` > -.0- 481048111\/80। 181 (06601. 01411260 0 €७810011 


व 


१४९. ` 


र 
ब्यक 





# + 
#क 1 ण 


~ + ++“ + 2 + ३ 


“नः र्वि क ~ 


गरूड्एराणम्‌ । 4 
१५० 
अन्नपार्नावधि्यागबलारस्तस्य नेतवः ॥ ४ | रसो चस्य न रक्ताय मांसाय 5 
तडोलोऽनिलः पिततं कफद्योदौधय सब्वतः। | समकृता कोवलं वर्तंते चयौ 













श्सीरखन्निमाविश्च ताः भिरा प्रतिपीडयन्‌ ॥ ५ | लिङ्ष्वसमेष्वतित्तौणं व्याधौ षट्‌करय धे 
मुखानि खोतसां रुद्धा त्ैवातिविखज्य वा । वञ्जयेत्‌ खाधथेरेव सनव्वष्वपि ततोपनयवा १। | ६ 
| दोषव्यस्तः समस्तश्च चयात्‌ सख | श्रु 

` प्रध्मूबमधस्तोय्येग्वपथा संजनयेदः ॥ & स्य (५: 
दपं भविष्यतस्तस्य प्रविष्ठापो श्प ज्वरः! | खरमेदो भवेत्‌ तस्य चामो छक््लःसर। | # 
प्रसेको सुखमाधु-मादैयं वह्किरेदयोः ॥ ° श्ूकपरणांभकर्लं द्धो ष्णोपभोपगिखा | 
हलोदमागीन्तपानादौ शुचावश्चिवो चणः। पित्तात्‌ तालुगक्ते दाः भोष उक्ताबसू 
मस्तिकराटणकेो्रादि-पातः प्रायाऽन्तपान धोः ॥ ठ | लिम्पन्निव कफः कर्ठं सुखं घुरघुरायते, | 

द 


ऋ 


। प्राचोऽसख चयतापानां नवाननच्चाु्टयेत्‌ ॥ २० 


((.0- 48108111\/820॥ 14811 0601101). [10411260 0 €81001॥1 


खयं विरुद्धः सव्व स्तु खन्वलिङ्गः च्षयो र! १. 


हृतास्छदिंरसुचिरश्नतोऽपि बल्यः । 
ं भूमायतौव चाल्यथंसरेति श्रेभलच्चणम्‌। 


क्रियाक्षयअरलाच चय इत्यु च्यते लुधः। 





 तिषासुषद्रवान्‌ विद्यात्‌ कण्ष्व॑सकरो जः । 







बराख्यस्‌-व्तः-पादास्य-कुच्यच्छश्वाति शक्ता ॥ < 
श्राद्योः प्रतोदो जिह्वायाः काये वेभत्यदशंनम्‌ । 


कृच्छसाध्याः च्याश्वात्र सन्वरस्यञ्च वज्ञपत्‌॥ द्रोग 


इति ्रौगासङे महहाएराणे पूरखदे | अमष; 





ब्ली-मय-मांसप्रियता णिता गबशुर्डनम्‌ ॥ १० यच्छनिदानं नाम षट्‌पञ्चाशदधिक- | वातेन : 
नखवीश्रास्थिददि्च खप्रे चाभिभवो भवेत्‌ । शततमोऽध्यायः ॥ ५६ ॥ | भिद्यते 
प्रतनं ककलासाद्दि- कपि-ष्वापद-पल्चिभिः॥ ९९ ` | रकस 
क्ोभाख्ि-तुष-भसादि-तरौ समधिरोदणम्‌ । || वेषथुव' 
शरून्यानां ग्रामरेभानां देनं शष्यतोऽग्य सः । सप्रपञ्चाशदधिकश्चततमोऽ्याय।|| पित्तात्‌ 
छ्चोतिर्गिरौणाच्च तथा ज्वलताञ्च मदौ रुहाम्‌ ॥१२. धन्वन्तरिरुवाच । कनच्च 
मौनस-ए्वास-कासञ्च खरम्पूववै सजोऽ रुचिः । | अरोचकनिदानं ते वच्येऽददं सुश्रुताधुना | ~ णा 
निश्वासं गोषावध्छरदिंश् कोष्ठगी ॥ ९२ अरोचको भवेदोषेजिंद्वा-हदयसं्यः। ५ || 9 
स्विते पार्श्वे च सग्बोधे सनिस्ये भवति ज्वरः। | सन्निपातेन मनसः सन्तापेन च पञ्चमः। |` = 


खपाेकाद शतानि जायन्ते राजयच्छणः ॥ ९४ 


श्या क्महै-निष्टोव-वद्किमान्यास्यपरूतिता ॥ ५ 
तत्र बाताच्छ्िरःपाश्च-शूलनं साङ्गमदैनम्‌| 
कण्डरोधः खरभरंभरो पित्तात्‌ पादांरुपाणिषु ॥ ९६ 
दादोऽतिखारोऽखक्दि-मुखगन्धो ज्वरो मदः 
कफादरोचकम्कदि-कासाव द्वा ङ्गगौरवम्‌ ॥ १७ 
प्रसेकः पौनसः श्वासः खरमेदोऽस्मबद्धिता । 
होप्रमन्दानलघ्ेन शोयलेपकप्रोल्लसौः ॥ १८ 


-कनोतोमदेष रेष घातु खल्पकेषठ चं । | पित्तात्‌ ्ञारोदकनिमं धूम र 
विदाहो मनस; स्याने भवन्दन्धे युणद्रवाः। | खाख्गन्तं कटु तित्त क मवा 

त्रा च्छ्दिद्च बह शन्छिक्तो खच्च प्रधावति ॥ १० | कफात्‌ स्िम्धं घनं पोत ष 1* | 
परच्यते को एवान्मन्तयुक्त ख्यतम्‌ । | मधुरं लवा भूरि प्रसत लीमदषण 9 | 





| कप्राय-तिक्त-मधुरं वातादिषठ सुखं त्रमा। | यं 


॥ 


| बौतसव्वरसं शोक-क्रोधादिष यथा म" | चिति 


| ततो विच्छिनमल्माल्प-कषाय 


| कासास्य णोषकौ वातात्‌ खर 


च 


छिदो पैः एथक्‌ सव्वर्द्टेरन्यख पञ्चमौ 
उदाने विङृतान्‌ दोषान्‌ स्वं स्थे 
अआश-कभोऽस्य लावण्य-प्रसेकारुचयाप | 
नाभिष्ष्ठं सुजद्याश्ए पाश्च चाद 


वातात्‌ 


प्रष्टौ र 








न्दो ्ारथुतः जच्करमेतुङच्ेण वेग 


। मुखष्रवयथमाधु-तन्त्राद्ला् क अ 


| 


| 


। --भरतष्णोक्ताञ्च सुतां वजेत ॥< 
५ | | | व विष्ट त । । 
4 | य अ्ाश म 
रशा्‌।| इति यीगारड मद्दाएराखे पून्वखण्डं 
सरः।\ निदानं नाम सप्तपन्चाप्रदटधिक 
लत्‌। ्रततमीऽध्यायः ॥ ११५० ॥ 
चने। र 
ज | ब्पच्चाश्रदधिकशततमोऽध्यायः ५ 
॥ 


(1 ॥ धन्वन्तरि सवाच = 
ध्‌ छदरोगादितिदानं ते वच्छेऽदद सुश्रुताञुना ॥ 
द करमिद्धदोगलिङ्शच खता; पञ्च तु हतः ॥ ^ 
व. | वातेन शरूल्यताल्यय भुज्यते रोदितौति चः! 
भिद्यते शुष्यते स्तब्ध दय शून्यता गर्ज" ॥ नद्‌ 
( ब्रकादौनता भोको मयं शब्देऽरूदिष्णुता।+ 
॥ वैपयुेपनो कद्-ऽवाखरोधोऽल्मनिद्रतां 1॥३ 
धाध|| पित्तात्‌ ठष्णा घमो दादा खंटोऽस्करुजः क्रमः ॥ 
| ददैनच्चाखपित्तस्य घूमकख्ितता ज्वरः ॥ 8 
1 | भभणा हदय स्तव्पमनिभान्दास्यव कतम्‌ । 
६ | काणास्िसादनिषटेव निद्रालस्यारुचिज्वराः ॥ ५ 
स््वविङ्स्िभिर्रोपिः क्रिमिभिः ावनेत्रता । . 
मात्‌  वमःप्रवेषो छल्ञाखः शोः कण्डूः कपफ़श्चतिः ॥ & 
दय प्रततच्चात्र क्रकचेनेव दौ ओते । 
| [१ तच्छोघ्रं गोघ्रकारिणम्‌ ॥ ॐ 
| रो फत्‌ ठष्णा सन्निपराताद्रवन्तय 
पा ह ति वातपित्ते च कारणम्‌ ॥ ट 
[चिप | तत्रकोपो हि सम्यम्घातुप्रगोषरणांत्‌ 1 
| -वरेदभमोलागय तापा मोदङ्कत्‌ ॥ ९ 


| 


१ 
1 


नः। 













स = ` ज कः आ 


| 
1 | ज (६ या तोयवद्दाः शिराः \ 
1 जायन्ते 
6 || शखशोषो नायर स 
रत कररोषत्‌ा स्वर त्तयः} 


ज्निच्नानिष्वमशे क्लमः । 
| ` ः नो्ाराक्तस्तथामयः ॥ ९९ 
१।५| वा 'चामता दन्य श्गमेदः भिरोभमं 
वि । ॑ (3. | श्रुति र 


- # व 
यो 
= 





्‌ कफो स्णद्ि कपितस्तोयवादिषठ 
खोतश्च खक फस्तन प 





निरङ्कवपद्व व्यालो न वि 


ओ खततं घो दाद्ीऽतिधूमकः । 
रताच्चणल मास्तम्‌ ॥ १४ 


छव च्छोष्यते लप । 
शरुकैरिवाचितः कण्ठ निद्रा मधुरवक्रता ॥ ५५ 


न {रसो जाड्यं स्मै मिव्यच्छदैयरोचकाः 
| गंलस्यमविपाकश्च यः खं स्यात्‌ 


| चमोद्धवाच रतस्य 
| उ्याक्रान्तस्य सखा धोता 


त्‌ खव्वलच्च णः ॥ ५९ 
स्य खंरोधादातपित्तता । 

भवति दुःखः ॥ ९ 
टब्छास्द्धौ गतः को दुव्यात्‌ ठु पित्तजव खा । 

या च पानातिपानोत्या तोचणाग्र र्द पाकजा ॥९८ 
स्ज्ञिग्ध-कद्रम्ल-लवण सोजनेन कफांड्धवा । 


| दग्या ररुच्योक्तन लचशेन चयालस्मिका ॥ ५< 


छोघ्र-मोद-ज्वराव्यन्य-दौषैरो गोपखगं तः । 


। चा टब्णा जायते तीव्रा सोपसगांस्मिका स्ता ॥ २० 


दति ओगारुङ्‌ मदाएराणे पठेव खण्डे 
लब्णानिदानं नामाद्टपञ्चाश्दधिक- 
` इततमोऽध्यायः ॥२५८॥ 


एकानघद्यधिकश्ततमोऽच्यायः 


धन्वन्तरि स्वाच। 
वच्छे मदाव्ययारेख निदानं सुनिभाषितम्‌ । 
तोच्णीस्छ-सन्ष-सच्छारि व्यवायाश्ुकर लघ ॥ ९ 
विकोभि विषदं मये भेदसोऽस्मादिपञ्यः । 
तोच्छोदयाश्च दिद्युक्ताखित्तो पतापिनो गुणाः ॥> 


जोवितान्ताः प्रजायन्ते विेषो कर्षवस्तिन । 


नेलवोय्ये वि्न्यते ॥ द 
द गन्द्रियाणि सं्लोभ्य चेतो नयति सिक्रियाम्‌ । 
आद्यं मव्य हितौयेऽपि प्रमद्ायतने स्थितेः ॥ 8 
दुविकारसयहतेमढे सुखमित्थेव सुच्ते । 
ममत्तु मतियस्य प्राप्य रज्ञासनं मदः ॥ पू 


इय भूमिरवाच्यानां लोःभौ लसः 
व बह्नमागाया दुर्गति 1 
सतत वाच्छेत ल तोयेऽत्र मड स्थितः ` 


च्छ 


त त (-(.0- 8108111\/86 1210 (0166101. 01011260 0 €७810011 


गरुड्एराणम्‌ । 


+® देक 





५९ ~ | 
~ {: पित्तेन रतौ -पोतं वा नभः प 1 
मरणादपि पापाल्ा गतः, परातर. द पाम्‌ । ध खन्‌ विशेत्‌ तम १ 
" सधम सुखं दुःखं मानामानंःहिताद्धितम्‌ ॥ | टण्णोपपौडतः। | ्‌ 


` ` न वेत्ति सोकमोदात्तैः शोकमोदादिरुयुतः । 
सम्नीद-श्रम-सूच्छ्छौयां खापस्मारः पतत्यच.। 
नातिमायन्ति. बलिनः कृताहारा महाशन ॥ < 
वातात्‌ पित्तात्‌ कफ़ाटन्याद्विद्रोगो मदात्ययः 
छामान्यलक्तणं तेषां प्रमोदो दयव्यया ॥ ९‹ 
विसरः सन्तत ठष्णाऽसास्य ग्लानिज्वंरोऽर्षिः। 
ए॒रोविबन्धस्तिमिरं कासः श्वाः प्रजागर ॥ ११ । 
खेटोऽतिमाव्र विष्ट श्वर यथित्तविञ्र्मः 1 
सपे भ्रमस्त भवति न चोक्तञ्च स भाषते ॥ ९२ 
पित्तादादज्चरः खेदो मोही नित्यञ्च छ इमः । 
` ` आओभगस्दर्दिंहलषासो निद्रा चोदरगौरवम्‌ ॥ १३ 
स्वल सलिङ्लं ज्नाला मयं पिवेत्‌ तु यः 
सत्यञ्च सचिरञ्चास्य सतिष्वंसफ्रविक्रिये ॥१४ `. `. ` 
मवतां पायिनौ काहाद्रवये चोमे विशेषतः। : ~< 
मासतातश्ेसनिष्ठोवः कण्डशोषोऽति निद्रता ॥ ९१ : 
| श्न्दासदहल् तचित्त-विक्तेपोऽङ.हि, बातर्क । 
त्वारो ग-सम्मोह-्वास-टष्णा-वमि-च्वराः ॥ १६ 
निवत्तदयस्तु मदेभ्यो जितालाःबुद्विधूैवकम्‌ ।: 


कि 


विकारः करिष्यते जातु न स श्रारौोदमानसैः ॥.९७. |: 


„ .रजोमो हाहिताहार-परस्य स्युसखयो. गद्ाः,। 

. -वसाख्कक्तेदनावाहि-खोतोरोधसमुद्धवाः ॥.१८ 
मदबू्छौपसन््यासा यथोत्तरवलोद्धवाः॥। ` 
मदोऽत्र दोषः सनव स्तु रक्तमदयविषेरपि ॥ १९ 

_ .रक्ताल्यत्रादताभास्खचलब्छलनवेषटितः। 

, -च्चश्यामासगतनु मरे वातोद्धवे भवेत्‌ ॥ २० :. 

„. पित्तेन क्रोधनो रक्तपोताभः कलद्प्रियः। 
खप्रासम्बद़वाक्यादिः कफ़राद्यानपरो न सः ॥ २१ 

„ सन्वथा सन्निपातेन रक्तस्तस्माङ्टूषणाम्‌ 
पित्तलिङन्तु मद्येन विकृतेष्द-खरान्नता ॥ २२ 
वित्‌ कम््रोऽतिनिद्रा, च सव्वस्योऽस्यधिकः यमः। 
लच्षयेहृच्रणोत्क षाडातादोन्‌ लक्षणादिषु ॥ २३ 

- असां नोलङ्कष्णां वा खमापश्यन्‌ विशेत्‌ तमः। 
थोप्रञ्च प्रतिबुध्येत त्योडा रेपु मः ॥ २8 
जा, खाबारणा च्छाया मूच्छ च मारुतास्मिका। 


| भिन्नवत्‌ पोतनौलाभो रक्त पित्ताशेच्र 


| खयसेवो पश्णस्य न्ति सन्न्यासेनोषपै्विना! | 


. |: वाग्देहमनसां चेष्टामाक्जिष्यातिवलामनाः। २ 


| अगाधे ग्राहवद्ले सलिलोष इवा णवे ॥ ३२ 
खन््यासे विनिमज्जन्तं नरमाशु निवत्तेधैत्‌। 
.लदमानी . रोषतोषं लभेभुरिति निश्चयः॥ ३३ | गतम्रतश 


-अर्थीसिःतसमादुच्यन्ते गुदमार्गमिरो घन्‌ 


खजन््ान्तरीलखेन भेदो देधा खमाखत 


20.0- 49/108011\/80| 12111 01661010. 01011260 0 ९6810017 ध स त ।  । अ 






कफेन सेषसखङ्काशं प्त्याकाश्माविशचेत्‌ र ५ शई 
तमश्चिराच्च बुध्येत क्लास सपसेकवान्‌ १२, | तर ॥ 
गुरुभिस्तिमितेरङ्ग राजधस्ानुवन्धवान्‌। || शर्वा 4 
सब्वाज्गतिखिभिदोषेरपस्मार इवापरः ॥ २९ | दा । 
पातयल्याश निशवेष्टं विना वोभत्सचे । ए: 
दोषिषठ मरब्धच्छ्ायां कृतवेगेषु रेदिनाम्‌॥२९ | तख 
पदाथ 


शुष्काणि 
ख खन््यासं निपतिताः प्राणघातेन संखयाः। ` दोपप्रको 


.खवन्ति तेन एरुषाः कष्टता खतोपमाः। २ | रमी मः 


न्नियैत शोघ्रं शोध चेच्चिकित्सा न प्रयुज्यते। | पनसं 


वस्ति-नेत 
| यता 











य्वा युक्ताः विखुक्तिद्देतवे मयमथुक्तं नरा॥ चुतं 
सामथ्थेः प्रज्ञतिसखदायमथ वयांसि कुरुते। | क्षणादि 
व्रविविच्य तर्न द्डःप॑ःपरिवति ततः पिवल्यखतम्‌॥॥ आमगभ 
इति -ओौगार्ड' मदहाएुराशे पूव्नखण्ड | ए 
,: ~: ल्य्दिनिदानं नाैकोनष्छधिक- | `य 


= १५० ॥ लायन्त्‌९१ 
शततमोऽध्यायः ॥ | (द 
















 संदाहो 
घद्यधिकश्चततमाऽध्यायः। | मारुतः ! 
¦ ध | सुरती प 
<]  धन्वन्तरिस्वाच। | 
| अत्र कूज 
पथाशेखां निदानञ्च व्यादयास्यामि | 


|| परथतसूत्र 
अविमात्मरणिनां-मांसे कोलका प्रमवन्ति ब | भिरुपृषठ 


द्योषस्त्र्यां समज्जांश्यि(क।खन्दूष्य ति 
मां साङ्करानपानादौ कुच्न्त्रश सि ता 


शुष्वाग्रा वा-विभेदाश्च गुदस्थानानुरु्रय 


# दाङ्लिरसि- क {| का 5.2.51 
ड "^ 1. धयान 
अद्पञ्चाङ्गलिस्तसिमिंसिखोऽध्य + ---| ` ¶ भू 
~ (~+ 
आश 
क“ । ^ प 


(क) मेदांखोति वा णठः 






नि = ॥ 
१५६ 





क ऽ्मसः ॥ २ 
ष्मा 
+ च्निनौ । दर्लात्यगिनिं ततः खर्व ब ५ निष्प्रभः ८ 
तम्‌ | § तासामन्तमध्य विख | कशो सश क्रश्रोत्साद्दो दोन च्तार्ज 


गुदादौ ॥ ५ . दमः ॥ रं 
` सौ तस्या ५ व सारी विगतच्छाय जं न्तुददग्ध दव 
रोमास्यतर ततः पर्‌ । सख्मपोडनेः । 


। 


ः ४ 4 | रचि द ुलपरमाणेन समद्र ग्रस्तो न 
| २ ता॥ 8 , कच्छ त 

9 वः शयान! ता ह तथा काख-पिपाखास्य-व रस्य च्रव॒ाखंपोनसं = 

धसा य = तस्व चान्नतः ॥ॐ< क्तमाङ-भङ्वम्थं च्व य-प्वय्यथ 

| इवाव ताब्य। लोपो चि कुलोद्धवाः । व्य-वाचिन्यसतेमिल्य-शकरापरिपोड्ति ॥२५्‌ 

¦ गा द 

ष्ट दसाध्या एवमाख्या {ता सुन्वरा < वो = क ~ कव रोचक 


, शैनानि तु । 
। (सिला षि व क च ॥८ | सन्ने(क)मर्म्मास्थि्धन्नाभि पाुवङ्कण शलवान्‌ ` 
॥२९ | बरत्तकषखाणि पार्डनि दास्‌ 


मस्‌ ॥ २& 
। तोढा्भाखि पृथग्दो ष-खंसगं निश्चय लतः । गुद्टन सवता पित्त पललोदकसन्नि 


वातस्गेसभ्यामाद्राणि लस्य पित्ततः॥ ९ विश्रुष्कञ्चव सक्ताय पक्कमाचान्तरान्तर स्‌ | 
# पित्तात्‌ पौतं-दरखिद्रातत विच्छ्िन्नद्चो पविष्यत ॥२< 











प्रागुक्तस्तनसारिनि । | 

। ॥ [1 एनश्चातिव्यवायत ॥ १०. . | गुदाङ्कुरा. वह्निला शरष्काश्चिमचिमान्विताः । स 
ते। | पानिखंद्ोभ-विषम-कटिन-चुद्रकाण्नात्‌ । `. | च््ञानाः च्यावार्या स्तब्धा विषद्ाःएरूषाःखर 

२२. | वस्ि-तेतर-गलोष्ठोखय-तलभदादिषट्रनात्‌ ॥ ११ निथो -विसद्टश्षा वक्रा स्तौ चएा विस्फ़ टिताननाः ८ 

। | शप्योताम्बुसं सर्भ-प्रततातिप्रवादणात्‌ । . . .. | बिस्व खज्जर ककैनन्ध-कापांसफ़लखन्निभाः ॥ र< 

॥ ३३ ¦ गतनू्णक्रेग-घारणात्‌ तदुरोरणात्‌ ॥ १२ , . | कचित्‌ कदम्ब एुष्माभाः कोचित्‌ खिद्धाथेकोपम?ः ( 
ररै॥ 'लुसातौसारमेव ग्रहौ सोऽप्यपद्रवः। . | शिरःपाश्वांसजङ्गो रु-वङ्क्णाद्यधिकव्यथाः ॥ द 

। | कषणादिषमारेख चेष्टास्यो योषितां एनः ॥;९३ . | त्वथहार विष्ट हारोचक प्रदाः । 

तम्‌॥॥ आमगसंप्रपतनाद्रभैदिप्रपोडनात्‌ ।. . .. ; . | कासश्चासास्निवषस्य-कणैनादग्नमावद्दाः ॥ ३९ 


ड म्‌ 
प्र 


श्टथ्ापरोवागुरपानः कुपितो मलः ॥ ९४ , . .. । त॒ रात्ता ग्रथितं स्तोकं सश््दं सप्रवादिकम्‌ । 
। पायोबलोषु खंत्रत्तिरभाखभिः पव्वसूर्तिषु । . . | .रखक्फन पिच्छानुगतं विबद्ध सुपवेष्यते ॥ २२ 
| १ तत्पूञ्व लक्षण वह्िमन्द्ता ॥ १५ . | ङष्णलङ नखबिरसं त नेत्रवक्लच्च जायते । 
| विटस्भः सस्थिसदनं पिरि | 
= ~त चना न्नरमः।, - | गल्म्नौदोदराष्टिलाखस्यवस्तत एव च ॥ ३३ 
य चायः क्रद्धेरोऽय वा ग्रहः ॥ ९६. | पित्तोत् रा नौोलसु 
मारतः एरतो मदः प्रायो नाभेरधश्वर - रा नो लसुरा रक्तपोताखितप्रमाः । 
न्‌ । तन्वय्रस्लञाविणो विखास्तनवो उदवः खथाः ॥ २३8. 


शरुताः परिव्यक्त कृच्छरातिगच्छ ^ 
ति असन्‌ ॥ १.७ धाक 
ृत। || च कननमाटोपः लारितोदरारभूरिता ।  शकजिच्नायङत्‌ खण्ड-जलौ कावक्तखन्निमाः। 














प्रभूतसूत ` . | दाह पाक्रज्चर स्तेर्‌-ल रस च्छा सुचि 5 
५७ [यः ~> .. , (ोाणो द्वनौलोष्ण र 
1 ॥ भन्नवणता । | 
_ इद्टरिं = ¦ न यवमध्या हरित्मो = 
क्ती यष लोव्यञ्चब्रोधो त-हारिद्रलङ नखादय 
तद शङ्खा ग्रही भ क दुःखोपचारतः ॥ \< | श्ञष्मोल्वणा म इखाङ्ला षन „ 
|| एतान्येव रिव पा उत्सननाोपचितच्जिर्घ ` "१ 
| । वर्तमानो 4 ॥ पिच्छिला विनि ॥ २७ 
1 | सत हत स 3 मता 
| दोभधेदनिलाननधाग्‌ यमी भान रोषतः । , , | करोरपनुायगासार चप ण्ड्यः स्चनभिदा 
न्‌ उन्वन्दरियरौरगान्‌ ९ ^», <4मासतथया गास्तनखन्निभाः ॥ इटः 


तपि न्‌ ॥२९ | वङ्कः 
^ गानानि ओषचन्‌। ~ णनाद्दिनः पाु-वस्तिनाभिविकरि 
| ( क ) प्बास्थौति वा पाटः षेणः । 


य दण्ड 


क = ` ©6©6.0- 48710811\/86| | 60661011. 01010266 ०४ 60680011 


 गरूड़एराणम्‌ । 


१५8 
उकास-ष्वास्ास-प्रसेकारचिपौ नखाः ॥ २८ 
ज्ञदच्छ्र-गिरी जाड्य-शरिभिर च्ारकारिण 
दैव्यामिमादैवच्छदिरामप्रायविकारदाः ॥ °“ 
वखामसकमप्राज्य-एरौषाः सप्रवाहिकाः । 
न वन्ति न भियन्ते पाण्डस्तिग्धलगारयः ॥ ४१ 
अंख्टलिङ्गात्‌ संसगै-निचयात्‌ ुन्बल चणा । 
गक्लोल्वणा गुदे कौलाः पित्ताकृतिसमन्विताः ॥ ४२ 
वटग्ररीदसणा गुच््ाविदरुमसन्निभाः। 
तल्यं दुटसग्णञ्च गाढ़विट्‌कप्रपौड्ताः ॥ ४२ 
खवन्ति हसा रतां तस्य चातिप्रवत्तितः । 
भेकाभः पोड्यते दुःखः श्मोणितन्तयसस्यवैः ॥ ४9 
ौनवयवलोत्रादो हतौजाः कलुषिन्द्रियः। 
मद्व-कोद्रव-जम्बौर-करोर-चणका दिभिः ॥ 8५. 
छतः संग्राडिभिर्वायुविट्स्थाने कुपितो बलौ । 
त्रघोवदानि स्रोतांसि संसध्याधः प्रभो षयन्‌ ॥ ४६ 
एरोषं बातविगमतर-सङ् कुन्वौत दास्गाम्‌ । 
तेन तौत्रा रुजा कोषठ-पृष्ठ ्ृत्याश्च गा भवेत्‌ ॥ ४७ 
श्रालानमुदरो विा ज्ञासपरिवत्तनम्‌ । 
वस्तो च स्तरा शूलो गण्डश्वयथुसग्धवः ॥ ४८ 
ग्रवनस्यो षरगाभिलात्‌ ततच्छैय रुचिज्वराः। 
द्रोगग्रदणौदोष-ग्त्रसद्धप्रवाहिकाः ॥४९ 
बाधिश्यातिभिरःग्वास-भिरोरक्काखुपौनसाः । 
मलबिकारटष्णास पित्तगुल्मोदरादयः ॥ ५० 
एते च वातजा रोगा जायन्ते रारुणाः ताः । 
दनां मा खल्यदावत्तं-परमोऽवसुपद्रवः॥ ५९१ 
वातार्भिश्रतकोष्ठानां तेविंनापि विजायते । 
` जानि तु दोष्राणि यानि चाभ्यन्तरे बलौ । 
शितानि तान्यसाध्यानि याप्यन्तेऽमिवलादिमिः॥५२ 
इन्दजानि हितौयायां बलौ यान्यायितानि च 
 डच्छरसाध्यानि तान्याद्धः परिखंवद्राणि च ॥ ५३ 
वाच्चायान्तु बलो नातान्येकदोष्रील्वणानि च । 
अश्रासि सुखसाध्यानि न चिरोत्पत्तिकानि च ॥ १४ 
भदादिष्वपि वच्वन्ते यथाखं . नाभिजानि तु । 
गच्डपर्स्म पापि पिच्छिलानि खटदूनि च ॥ ५५ 
“ व्यानो खोलो श्े्ाणं करोत्य्स्त्चो वद्धिः । 
कौलोषमं खिरखरं चरसमगोलच्च तं विदधुः ॥ ५३ 





((.0- 48098111\/86| ॥/811 (0661100. [1911260 0 68019011 





वातेन तोदपासुष्य पित्तादञितवह्नता | 
श्ञेमणा स्तिग्धता तस्य ग्रथितल्नं सवयुत्‌ 
परशसां प्रशमे यत्रमाशु कुव्वत 1॥६ 

तान्याशु ह गदं काय्य कुचधुदषैशु सह  श्रतीररे 


इति ओ्रौगास्डे महापुराणे प्ण | तख खा 
अश्निर्‌ानं नाम षश्छधि । त 
तमाऽध्यायः ॥ १६० । मग 
एकष्मधिकश्चततमोऽध्यायः। | चत 
धन्वन्तरि रुवाच । ¦ 


अतोखार-ग्रदर्योश्च निदानं वच्मि स्त 


दोषव्यस्तेः रुमस्तञ्च भयाच्छोकाच षडूप। | ४ 
अतौसखारः स सुतरां जायतेऽत्यस्बुपानतः। | मछ 
विशुव्कान-वसा-स्लद-तिल पिष्टविक्तदृकैः॥\| तद््रानि 
मद्यद्धन्तातिमात्रादि-दिवखादिपरिभमात्‌। | पाश्वोर 
क्रिमिभ्यो वेगरोधाच्च तदिधेः कुपितानिलः॥| रुनेषु ठ 
विखंसयत्यघो रता खतरा तेनव चानलम्‌। । नौरा ज 


व्यापथ्यांननश्क्रत्को छट-एुरोषद्रवतादयः ॥ १ | वाताष 


प्रकल्मतेऽतिसारस्य लच्चणं तस्य माविनः। | बिराह 
मेदो हहदकोष्टेष गात्रखेदो मलग्रदः॥५ | एनः एन 
आष्मानंमंविपाकश्च तत्र वातेन विज्वरम्‌। | पौतेन ' 


खल्याल्पं गन्द शन्याद्यं विरदसुपरेव्यते॥६ | अत्यस्ल 
स््त्तं सफ़नमखनच्छं ग्रथितं वा सुद्धमद्धः। 


तथा दग्ध्वा गुदाभासं पिच्छिलं परिफततव। 4 आस्यो 







सशुष्कभाष्टपायुख छषटरोमा विनिश्वसन्‌।* | रच 
पित्तेन पौतमसितं हारिद्रं शादलप्रमम्‌। | रहारः 
सरतामतिदुग॑न्धं ठर च्छ्-खेद-दादवा¶्‌ 11 | शिन 
सश्रुलपायुखन्ताप-पाकवान्‌ श्वे्णा षन्‌! अकृ श्र 
पिच्छिलं तत्रानुसारमस्माल्यं सप्रवाह१। ¢ 4 
| सरोमदर्षः सोतुक्तो युर स्तिग॒दीदर ' ५४ 
कृतेऽप्यकृतसङ्श्च सव्वात्मा सुव्वलचणः | . श्रध 
भयेन चुभिते चित्ते वितो द्रावयेत्‌ 
वा्ुसततो निवार्येत च्िप्रमुष्णं प्रवश्चवम | च 
वातपित्ते स्म॑ लिङ्गमभत्‌ तदच थोक # 0 


अरतौसारः समासेन दधा सामो 








4 + 
र त 
[8 
1 


ह 
१ 





¢. हु्माटो प वष्ट्मा्तिविषिकिणः । | 
# । | ¢ त कफात्‌ श ॥९२ 
| भ तः १५२ 

| ल लादनिनिन्व क ९ र | 

खे | | छाम श्रङृजिरामं वा जौ येनाभख | 

ह. | > ~ रीऽतिखरणादाणुकारो स्वभावतः । 


| ` रन जौरं त्रैव च ॥ १५ 
/ शामभीणमजौणन जोर पक्न्त शव च 

~ विरदृदृदणोदीष स॒च्चयञ्चापवेश्यत्‌ । ` 

| ग्दोपैः सन्निपाताच्च जायते ॥ & 


क 
4 


# ` 



















| `“ सं चतुधा ए | 
"` | श्राग्रपाङ्स्य सदनं चिरात्‌ पवनमल्प । 

। अको वक्घवैरस्यमरचिष्ट ट्‌ समो भमः ॥ ९० 
त्‌। | ¦ । द्रानजोदरता च्छदिः कणेकेऽप्यनुकरूजकम्‌ ) 
पिष।  सामान्यलक्ञां काश्यं धूमकस्तमको ज्वरः ॥ {¬ 
:। | मूर्छ भिरोरविष्ट्यः वयुः कर-पादय); । 


| तन्द्रानिलात्‌ तालुशोषस्तिमिरं कयोः खनः । 
। प्राश्वोरुवङ्ग्णग्रौ वा-रजा तौच्छविसख्चिका ॥ १९ 
| रमे दिः सन्वेष चततृष्णापरिदत्तिका । ¦ 


म्‌। . । ौणं जोति चाश्मानं भुक्तो खार्यं समशुते ॥ २० 
॥ ४ | बाताषद्रोगगुल्माथैः-द्रोदपाण्डुस्त्रसंक्निता । ` 
:।॥ | विराडःखं द्रवं ष्वा तुन्दं शब्द फेनवत्‌ । 

॥५ | एनः एनः ख्जेदथः पाथुरुच्छासकासवान्‌ ॥ २१ 
[। | पतेन पौतनौलामं पौताभं जति देवम्‌। ` 
॥६ | भ्रलन्छोहारद्धतकरठ-दाहारचिटड्दितः ॥ २२ 
:| | सणा पच्यते दुःखे मलग्डरदिररोचेकः । 


। | । भस्योपदादनिष्ठौव-कासद्धल्ञासपीनसाः ॥ २२ 
न्‌ ॥ ° | रवं मन्यते स्त्मानसुदरं स्तिमितं गुरुम्‌ । 
वि > ९ गं सारम्‌ # रट: 
त्‌। || धि प रु सष्ट-गुसर्वचःप्व्तनम्‌ । 

म्‌ | कृपस्यापि रौव्धे्यं स्वज सब्धद्भनम्‌ ॥ : 
।४|| विभागे धे चोत्ता मिषमावयायो भता ` 
॥ || भय गरयोदोषा व मताः । . 











4) 
ध: 

{* (न 
॥ 

 , च 
रत्‌ गि । 

3 ( =. । [१ 
#. गारुडे म 
` च ~ द क 
धि. । ह; खार्‌. 
< । 
| ` 
[१' 8 

4 © । | ॐ “ 

व क (र ~-¶- 


उाएराणे प्रू्वखर्डे अति- 
तमोऽ निहाल नामेकषष्यधिव- 
पततनोऽष्यायः ॥ ९६१९ ॥ ` 


दिषद्धिकश्चततमीोऽध्यायः 1 


स्नूत्रषात 
वस्ति-वस्तिथिरा-मेद्‌-कटो-ढषण पाय च॥ १ 


एकसंवरणाः प्रोक्ता गदाख्खिविवाखय' 1 = =| 
अथीमुखोऽपि वस्तिद्ि खूतवाद्ििरासुख ; ॥ = 
पाष्दश्वः पूजत खच्छः स्यन्द सान रनारतम्‌ । | 
तस्वीरेव प्रविश्येनं दोषाः कुब्व 
सूतराघातः प्रभेदश्च ज खमा 
वस्ति-वङ्कणए-मेदास्थि-ुक्त मलम सुद्ध स्पुज्ू: ॥ 8 

सूत्राणि वाते च्छाय पित्ते पौतं सखदारुक्‌ ॥ 


| वस्तिनिस्तु दत 
| अशष्सरो मतो 


|*्रा्रौ तु मद्धतौ जा 





+ * 


१९ 
क क की 


१५४: 


99. भनया ९.० ०. ~“ 
= # ए = कन ~ क 


िषद्मधिकशतत सोऽध्य {यः । 


धन्वन्तरिसवाच । ` 
स्य निदानं णु खुदत । 


न जन = क = = = +^ 
^ 2) 


~ = वि ति ल । ४ ~ 
क्ता ` न्न ४ 


र ऋक जके 
५. २।अ 
ते कक क~ ॐ न 


न्ति विंशतिम्‌ ॥ ड 
च्छरान्मस् समाखयेत्‌ । 


रत्तं वा कफजे व्ति-मेदुगोरएवधोयवपनः॥ न 
सपिच्छं पिङ्गलञ्च सन्वः सन्वकं मलं: । 
यदा वायुभे खं वस्तेर्व्यावत्त्ं परिःशोषयन्‌ ॥ 
सूत्रं सपित्तं सकफं सशुक्र वा तदा क्रमात्‌ । 
सच्ञायतेऽ्सरौ घोरा पित्ताङ्भिव दो चना ॥ >` 
केपयः च सर्व्वा स्यादथास्याः पल्वलं णम्‌ ॥ ` 
वस्त्याष्मानं तदासन्न-देशे हि परितोऽतिस्क्‌ ॥ ट 
वस्तौ च म्ूतरसङ्किलं सूत्रङ्च््रं ज्चरोऽ सुचिः । 
सामान्यलिङ्गः रङ्नाभि-सोवनोवस्तिम्दयैख ॥ < - 
विस्तौरणा यासब्दूतरं स्यात्‌ तया मार्ग विरोधने । 
बध्यं बाधासुखं भेष्ेद च्छं गोमेदकोपमम्‌ ॥ ९० . 
तत्मङ्गेभाद्धवत्‌ सार्धा समध्व नि स्म्भवेत्‌ । 
तत्र वाताभिधत्रा्तौ रन्तान्‌-खादति वेपते ॥ १९. 
रह्ञाति मेहनं नाभिं पौड्यत्यतिलन्षणाम्‌ । 
सानिलं सुच्चति अज्न्सुद्धम्ति विन्दुः ॥ ९२ 
ग्यामख्ताश्सरो चास्य स्याच्छ्छिता कर्टवौरिव ? 
पित्तेन द्यते वस्तिः पच्यमान दवोष्णावान्‌ ॥ ९३्‌ 
भलातकास्िखुस्थाना रक्ता पोता सिताश्जरे +, ` 
इव सष्मणा शोतल गुरः ॥ ९७ 
अच्णा मधुवर्णाथवा सिता, 

भवे च अच 
ागयोपचयास्मलाइह्ार ले स ए स 
यते शृत्रषारणात्‌ ॥ १३. 


सानच्धतमसु्तं वा इर्य) रन्तरेऽनिल्‌ः 1 ` 


ह 0 42108118 [81 ©0॥66100. 0011760 0४ 66800011 


 -१५६ 2 श 





"९ 1 पसंणद्च शत्रं तच्छकरमध्यरो ॥ ०. ` | पि्तवयायामती च्छाच्छ-भोलना्मानकार 
> ` प्स्तिरक जच्छरमत्लं शत्रा श्वययु कारिणौ । , | प्रहज्वायुना चल्‌ वस्तिस्थे चव राहकृतं 
 तययोसत्यजनमात्रायां शष्के विलीयते.॥ १८. श्रत वतत परून्व खरता रक्तमेव वा । 
्ौडितें ज्वरकासेऽस्निन्नश्सव्यव च केरा । ` उष्ण एनः एनः कृच्छर दुष्ण वातं वदन्ति 
° कतौ वा वायुना भिन्ना खा लकिनरनुलोमरी । ` | कचस्य कान्ते दस्य वस्तस्य पित्त 


खूतन्चयं सरुग्ादं जनयेतां तदाह्वयम्‌ ॥३ 
पित्त कफो दावपि वा खन्येते चानिक्लेन चेत्‌ 
इच्छा सूतं तदा पौतं रतत श्वेत घनं रेत्‌ 


















इति सद सूत्रेण प्रतिलोमे विणच्यते.॥.१९ : | 


अूतरसंखलाविणं तुच्यात्‌ क्रूडो वस्तेम खं मस्त्‌। . 


सतख सज कुच्यात्‌ कटा चिच खधामतः ॥ २९ ` | 





" च्छाय वस्तिचडत्य गर्मान्तं स्यूलविश्ताम्‌ । : ` : | खदा रोचना शङ्क-चृणंवण भवेच तत्‌ । 
कोति तत्र रुग्दाहं सन्दनोदेष्टनानि च.॥ २९. . एं समस्तवमा वा तरसा वदन्ति तम्‌। 
विन्ुशच प्रवत्तत सत्रं वस्तौ तु पोडति । इति विस्तारतः प्रोक्ता रोगा गूत्रपरठत्तिजाः।३| 


ध कि 


इति यौगासुङ़ मडाएराणे पूट्वखण्डे सूराः । . वसि 
मूतरङ्च्रनिदान नाम ह्िषश्यधिक- || दूष 
ततमा7ऽध्यायः ॥ १६२ ॥ | पित्त 

| श्रातं 


 .  चजिषष्मधिकशततमोऽध्यायः। | 8 


९ धन्वन्तरि स्वाच। । जमः 
प्रभेारणां निदानं ते वच्छेऽददं णु सुश्रुत। | दष 
प्रमदा. विंशतिस्तत्र शेसणो द ए पित्ततः। | भूतः 
न निरेति निसं वा सूत्राभोतं तदल्यस्‌क्‌ । ., , | षट्‌. चल्वारोऽनिलात्‌ तेषां भेदोख्ूतरकप्रावाः॥\| अच्छ 
विधारणात्‌ प्रतिहते वातादावत्तितुं यदा ॥ २७ | हारि द्रभेन्हौ कटुकां हरि द्राखुन्निम श्कृत्‌। || मेदः 
नाभेरधस्तादुदरं खत्रमाप्रूरथैत्‌ तदा।, .. . | विदं माच्जिष्ठमेदहेन म च्लिष्ठासलिलोपमम्‌॥ ९ | इचो 
कश्या संगना्रानमधक्तिमलस ग्रम्‌ ॥ २८ विखसष्णं खलवणं रक्ताभं रक्तमेहतः! (“मान्‌ 
तन्त्र जाठर छिद्रं वगुखयेनानिलेन वा ।  वसखाभेदो बखामियं वसाभं सूत्रधिन्ुद्धः॥१२ [इरा 
 ्राक्षिप्ंमल्यसूत्रस्य वस्ती नाभौ च वा मले ॥ २९ | मन्नाम मज्नमिसरं वा मज्नेददो सुटरसूहः। | 
खिता सवेच्छछनः पश्चात्‌ सरुजं वाथवा रुजम्‌ । . हस्तो सत्त इवाजच्ं सूत वेगविवज्जितम्‌॥४ | (“पक्र 
अरत तसग॑म विच्छिन्नं तच्छेषं गुरुभोषवत्‌ ॥ ३० 


` श्रन्तव्वस्तिमुचि वत्तः स्थिरोऽल्यं सद्धसा भवेत । 


उलसौकं विव्र्नचच दस्तिभेद्ो प्रभेहति। || . रौ 

सघुभेो मुखम, जायते ख किंल दिधा॥५ ^ || =, 
श्श्म रोत॒ल्यस्रगसन्यिमत्रग्रस्यिः ख उच्यते ॥ २९१ । 
भरूत्रितस्य सियं यातो वाभुना शुक्रसुडतम्‌। 


क्रदं धातुवाद दाषातपय ह. लाले 
. | आचरतो दोषलिङ्गानि सोऽनिमित्तं प्रदर्धैत्‌॥५ । 
स्भानाच्यत सूत्रतः प्राक्‌ पश्चादा प्रवर्तते ॥ २२ 
मखोदकप्रतो काशं सत्र तरा तदुच्यते । | 


्तणात्‌ चौ णः च णात्‌ पूरणो भजते बच्छ $ [+ नौल 
कालेनोपरेचितः सर्वौ द्ायाति मधुमत ॥ = 
` ` श्धततदुग्व लयोवातेनोदावत्तं थङट यदा ॥ २३ 
वर लोतोऽनुपदेत 8ंृष्टं यकृता तदा । 


` ~ 
 -तविन्दुस्तुल्यगन्धौ स्यादिषातं तदारित्‌ः॥ २४ 


न्लारांवरो घश्वाप्येष वातवस्तिरिति स्मृतः ॥-२२.. 
दुस्तरो दुस्तरतरो दहितौयः प्रबलोऽनिलः । 
शन्नव्मा्गस्य वस्ते वायुश्चान्तरमारितः ॥ २३ 
श्रष्टौलामं बनं ग्रय्यिं करोत्यचलसुन्नतम्‌ । 
बाताष्ौक्ेति सामान विरस ताणि च सगत ॥२७ 
प्रि णः कुण्डलोख्रतो वस्तो तो व्रव्यथानिलः 
श्रवध्यस्रूतरं जमति सस्तख्ोदष्टगोरवम्‌ ॥ २१ 
इ्ूत्रमल्याल्यमयवा विसुद्चति स्त सकृत्‌ । _ .. 
त्रा तङ्घणड लिवैत्येव शुक्रो त॒ िष्टते चिरे ॥.१९ 





१ १ 

' । 
[~ ` 
| क कः 


मधुर यच्च मेद प्रायो मध्विव मेति । ६ | ॥ | 
न्वे ते मधुभेद्ाख्या माधु्यां च तनीर्यत । 


अविपाकोऽरुचिष्छदिनिंद्रा का सपोग 


((.0- 48108111\//80॥ ॥\/811 (0661010. 10411260 0 €810011 ९५--4 । ५ 






| 
॥ 
| 
| 
न 





त्रि». ह = ५ ~ 3.1 „ अक, च~" 

श [ ४ न 
9 8 ¢ = # क). +^ क्र स कै + 

„११ + | \ #^ 244 11 ~~ षषे ४ 


















चिषद्यधिकश्चततमीोऽध्यायः । ्‌ क ु 
। स्यात राविका ॥ =^ ४ 
ऋ ` 2 अरावमानखंस्थाना पोड्का < ` त ८, 
 - यन्ते सेदानां कफजन्सनाम्‌ । ^ सद्दा कूखषसंस्याना श्रेया कच्छपिका = ॥ 
¦ क. दवाः प † ज्वरः । | | 1 स्मता १२६ । 
६, ¶ इ नचीरतीदी सषकावदरय जन । => तोडका नौला विनता नाम खा च्छ : 
\। :| वलि † विड्भेदः पित्तजन्मनाम्‌ ९८| न = ~, (लनौ कष्टटायिनौ । ¢: 
स | यान्ता ततान ददति लचमुत्याने जाल... ज्ञो भवेत्‌ २2 ` ध 
५ || 1 हि्ननासदावतत डाय व ठ 8 
॥६| ` वद्ध! ठ शोषः श्वास" ह जो! मसराक्रतिख्स्थाना विक्तेया तु मद्रिका +. . ॑ 
| भका एच्रिणौ सविदारिका । ` सूपपमान स्थाना , „~ स्मत ! 
३७. | बरिकारषेप्िका ण द्‌ ॥ १२ पुन्न मतौ चाल्पा खुखच्छ। पौड़का . । ॥ 
~  प्रभेदरीपच्तया ्‌ <~ 2 न विदारिका ॥ < 1 
त दद्रधिवेति पौडका ल विद्ारोकन्द्‌ वहत्ता कठिना च {वदद | ५ 
॥ रे | अद्ध बरसं शेषात्‌ प्रायस्तत प्रत्नम्‌ । | विद्ध चस्या जेया विद्रधिका तु खा 4 
^ *  लदण-द्ह्ध-गु स-पि च्छल -णोतलम्‌ ॥ ९२ न ब ८ 
१ [ सूप-माश्चच-गड्-गो रसम्‌ ॥ एति) च विदारो च डः स ् | 
1 | हवन विनिवक्तनम्‌ ॥ ९8 खद्धः पित्तोल्वणास्न्याः खन्ध वन्तल्प मेदसः 1 - 
५।३ एकल्यानारनवति शयन हान्‌ दूषितः कफ तास्ता शेद्वशांशच स्याद प्रोद्रेको यथायथम्‌ ॥ २६ 
| .वसिगपरिः कुरते प्रभे ५५८ म 1 ्‌ 4 
‡ |  दषविहा वपः लें सखेदभेदोवखामिषम्‌ ॥ ११५ प्रमेहेण विनाप्येता जच चुष्टम्सुः । . ० 
[सतति लफारौ सतसं्यम्‌ । ` = | तावच नोपलचछन्ते यावच्च वप्नितन्‌ ॥ च 
शातं वस्तिसुपानौय तत्‌त्तयै चेव मासतः ॥ १६ हारिद्धयरक्तवख वा सा च ॥ 
8. ~ ह < स्व क सू्रयेन्न रः न +र. ५ ॥ = 
| साधाषाधमरतीत्याया मेद्दास्तेनेव तद्धवाः । व रक्तपित्तन्तु त'बकु" ॥ = 
| से सत्रक्ृता दोष परमलान्बतापि च ॥ ९० खेदः ङ्गगन्ध शिथिलल्सङ्ं 





॥ + 


।  आाग्यलक्तगां तेषां प्रथूताविलब्यूत्रता । 

|| दोषदूष्या विरेषिऽपि तत्संयोगविशेषतः । 

| मूतवणौदिभेरेन भेदो भेदेषठ कल्यते ॥ १८ 
.॥1| शच्छं बह्ृसितं भोतं नि्गन्धमुदकोपमम्‌ । 

| मेहत्युदकमेहेन किञचिराविलपिच्छिलम्‌ ॥ १९ 
1 ` || दत्तो रसमिवात्यथं मघुरजचेततमेद्दतः 1: 

[+सन्द्रोभवेत्‌ पथ्युधितं सान्द्रेण सेति ॥ २० 
[शरामेददो सरातु्यमुप्च्छमधोषनम्‌ । 


1 
1 4 
१ 








ष्टरोसा पिष्टेन पिष्टवदह्नलं सितम्‌ ॥ २९ 
४ | शूक्रामं शुक्रमिथं वा शत्रो प्रमेहति । 


। 


( 
ी 
| 
। 
| 


५ भो तभ सबह्धभो मधुर धौतम्‌ 

|| _ “अनः अनेमद्दो मन्दं मन्द प्रसेदति , 
: | ज. चं लालसिषेन पिच्छिलम्‌ ॥ २३ 
1 हि ` सपः चारेण च्ारतोयवत्‌। 








मोर ष्व (~(.0- 12110 8111८201 48111 (01661101. 01411260 0 68010011 





` || शततागून्‌ शिकतामेदौ सिकताद्धपिरो मलान्‌॥ २र| ` 


शच्याण्नखप्र सुरा भिं षघङ्ः । 
हन्तेत्र-जिद्वा-खवणोपदादा 
-घनाग्रता कैश्-नखाभिद्दधिः ॥ २8 
शओौोतप्रियलं गल-तालु शोषो 
माधुय्यमास्ये कर-पाद दाः । 
भंबिष्यतो भेद गरणस्य सपं 
सलेऽपि धावन्ति पिपोलिकाञ्च ॥ २५. ` 
 टष्णा प्रभेदे मधुर प्रपिच्छन्‌ 
भेदे मधौ स्यादिविधो विकारः । 
खभ्प्र रादा कफरसख्छवः स्यात्‌ 
चौेष दोषेव्वनिलातको वा ॥ ३३ ` 
सम्भ णो रपाः कफा-पिन्तसेन्टाः 
. क्रमेणा ये वे रतिसख् वाश्च । 
 ₹क्रामते पित्तज्ञतास्तु याप्याः 


1 एुव्वखण्डे पभेहनिरानं नामः 
प्वक्ततमोऽध्यायः ॥९६३॥ 
2 = सु = 


क धृ ~ 


नी अ की, 0 क 99. न्वा ० त १ > ति +भ ~ 9४ , 


ध च 
9 = नि न क 


गरूडङ्एराणम्‌। 


१४५८ 


चतुःष्मधिकश्ततमोऽध्यायः । 
धन्वन्तरिरुवाच । 
निदानं विदरधेर्वच्चे य॒ल्पस्य शण सुश्ठत ' 
ती पचषितालयष्ण-शुष्का-खच्-विदािभिः ॥ ९ 
जिह्म श्व्याविचेष्टाभिसस्तश्वारक्‌प्रदूषयः । 
सभेदीऽशिमदाखष्टादराख्रयः ॥ २ 
यः भोयो वहिरन्तश्च मद्दाशूलो महारुजः । 
वत्तः स्यादायतो यो वा खतो रोगः स विद्रधिः॥२ 
रोपः प्रथशृखुसदितेः भोणितेन सुतेन च ।. 
.वाच्ये ते तत्र तत्राङ्गे दारणे ग्रथितोऽश्तः॥ 8. 
ध श्रन्तरो द (6 गम्गोरों गुद्यवद्ननः । 
वत्मरौकथत्‌ समुल्मावौ अणिमान्यञ्च जायते ॥ ५ 
` - नाभि-वस्ि-यङत्‌-प्नौ इ-कल्लोम-हत्कक्ति-वङ्णे 
टये वेपमाने तु तत्र तत्रातितौवत्ररक्‌ ॥ & 
श्यामारूणशशििरोद्यानपाको विषमसंस्थितिः । 
 संज्ञाच्छदभमानाह-स्यन्द्सपेण शब्दवान्‌ ॥ ॐ 
` रकत्ताताम्नासितः पित्तात्‌ ठरसो ह-च्वर-दादवान्‌ । 
-न्लिप्तोतयानप्रपाकश्च पाण्डुः कण्डूयुतः कफात्‌ ॥ ठ 
` संते श-गोतक-सश्च-ङन्धारोचक-गोरवाः । 
चिरोत्यानोऽविपाकश्च सङ्गो्णः सन्निपातजः ॥ ९ 
सामथ्थांचात्र विड्भेदो वाच्याय्यन्तरलक्तणम्‌ । 
कृष्णः सखोटात्ततः श्यामस्तौव्रदादसजाज्वरः ॥ ९० 
पित्तलिङ्गो$जा वाद्यं स्तौगाभेव तथान्तरम्‌ । 
शस्ताद्यरभिषातोत्य-रक्तञ्च रोगकारणम्‌ ॥ ११ 
चततात्या वायुना ्िप्तः स रक्ताः पित्तमौरयन्‌ । 
पित्ताृग्न तरं कुर्थ्यादिद्रधिं भूखयंपद्रवम्‌ ॥ १२ 
तेनोपदवमेद खतोऽधिष्ठानसेदतः। 
नामो दिक्वा तु चैदस्तौ मूतरङ्च्करञ्च जायते ॥ १३ 
शखास-प्रश्वासराधश्च श्रोहायामपि ठट्‌ परम्‌ । 
गलराधञ्च क्ञाम्नि स्यात्‌ सर्व्वाङ्प्रस्जो रि । 
कचिपाश्न्तरे रेव कृत्तौ दोषोपजन्म च ॥ १४ 
तथा चेदुरखन्धो च वङ्गे कटिपृष्ठयोः । - 
49 व्यथा अ पवनस्य निरोधनम्‌ ॥ १५ 
विदग्धलं तेषां योयवदादिशत । 
नाभं स बभखात्‌ पक्वात्‌ प्रदरवन्यपरे गुदात्‌ ॥ १६ 


पक्तो डि नाभिवस्िस्थी भिनोऽन्त 
पाकश्चान्तः प्रठच्स्य ्तीगास्यो ६ ॥ सदाय ह 
विद्रधिश्च भवेत्‌ तत्र पापानां पापोधित" 1० | हर 


सते तु गंगे चेव सम्भवेत्‌ - श्वच सुन 
स्तने ससत्य दुःखं वा वाद्यविद्रधि 
नारोणां सच्मरक्तलात कन्यायान्तु न 
क्रो सद्धगतिवायुः शेफसरलकरो हिस 
मुष्का-वङ्ग्णतः प्राप्य फलक षातिवादिनैौम्‌ ॥२ त 
आपौख्य धमनौघदिं करोति फ़ल कोषयोः, ` रुः इत 


। १६ 





दोषो मेरेष सतान्ते सिः सप्तथा गद्‌ ॥९ ¦ 
सत्रं तयोरप्यनिलादाच्ये वाञ्यन्तरे ५ 

वातपूणेः खरससर्ण क्षो वाताच्च दाकर्‌॥\ ९ 
पक्षाङ्धम्बरसङ्गाशः पित्तादाहो सपाकवान्‌। | "व 
कफात्तोव्रो गसः स्जिग्धः कणर्डमान्‌ कठिनालरद| गे सुल" 
कृष्णः सफाटा्ततः पिण्डो ठद्धिलिङ्गश्च रत्ततः। | इचक्रष्णल 







कफवन्मेदसां ठच्धिमदट्तालफलो पमः ॥ २४ 
सूत्रधारणणशोलस्य स्रत्रजस्तत्र गच्छतः 
अलोभः पूणे्ठतिमान्‌ त्ोभं याति सरन्‌ गद्‌, पिततादाद। 
स्ूत्रङृच्ऋमधस्ताच वलयः फल-कोषयोः। | हारिदधय स 
वातको पिभिराहारेः भौततोयावगादतैः॥२ || होयते दौ 
विस॒त्रधारणाच्ेव विषमाङ्विचैष्टनेः। कफात्‌. 
त्तीभितेः त्ोभितौजाश्च चछौणान्तः प्ररौरो दा पौनमानरू 
पवनो विगुणौभ्धूयः भोणितं तदधो नपैत्‌। | शृल्मोऽवग! 
कुर्य्यात्‌ ततक्ञसन्धिस्यो ग्राभः श्वयथ॒रश्¶ खदोषस्थ 
उपेच्यमाणस्य च गुत्यत्तबि- प्रायस्तु वे 
` माश्मानर्ग्वे विविषाश्चशोगाः। ` ` श्वजस्तौ 
सुपौड्तोऽन्तःखनवान्‌ प्रयाति ` | शखाध्य 
प्रश्मापयन्नेति पुनश्च स्रः ॥ २९ | 
शोयत्रबिर खाध्योऽयं वातददधिः समाकृतिः। | । + सागि 
खचङृष्णारणशिरा ऊर्णातगवाच्तवत्‌॥ * || कुचति 
वातोऽष्टधा पयग्दोतैः संख चयं गतः। | हतास 0 
आत्तवस्य च दोषिण नारौ णां जायतऽ्टमः प्क गरो 


` || श्रनिङपित 
लका 





















तार 
ज्वरगूतछातिखारोश्च वमनाय कर्थ __ क्रः 
किती बलवान्‌ याति शोतात्तेश्च बसर / | भो 
यः पिवल्यन्पानानि लङ्नक्चावनादि क | व 


सेवते दौनखंन्नाभिरदधितः खमुटौरयत्‌ । 


3 9८: < 00.0- 481098111\/86| ।481॥ ©0॥€५01. 00101264 0४ ७870 - ॐ 4 


=. 











| (4 
पच्छषछ्धिक शततमोऽध्यायः ' 


: ॥ ५६९ 
कदापि गमेवडइल्यः सन्ध ते रतिखम्भवा 


‰: त पिवत्‌ । - ~ > ‡ पनः ॥ 
||. तदादनबसय चीष् क निवा ॥ ३९ | पाकं विरे मलते नव 1 सः ॥ ५२ 
1७ | वा शिदानिवां 59 = तेऽथवा । | पाच्यते ोघ्रमत्यय दुष्टरताचवस्छः 
। (१ ८ सस्य मलाः एयक चत्‌ र ब स शधं विद्ादिलादिद्रधिः सोऽभिधौय ठत । 

् । | ४ व्रतील 1 तो क वाताङेद के के, राः { वत ज 

२ | 8 व च । गुल्मान्तराखये वस्तिदाडश्च ओव ॥ ५३ 

१ * त्र न 9 

माल्य वाः द ॥ २8 स्नि-वर्य-बलम्नंशो वेगानां वाप्रवत्तनम्‌ । | 
1 8 वरणेन वा | दतो विपये वाद्यं को ्टाङ्गष च नातिर्कु ॥ ५६ 

| ए ने ताधिकम्‌ । 
१।२ न : कीटं रौच्चात्‌ काठिन्यमागतः॥२ वैवण्यमथवा कारो वदह्िरुन्नत 


“| | तन्त खाग्रधे दुष्टः परतन्त ` पराच ॥ 


€ = क ९ ते ) 
¢: ` त {धीवातरोधेन तमान प्रचच्च 
॥२ | ततः प्िर्डितवत्‌ श्येप्ा मलखख्््ट एव. च । खच 1 


ग इयते वस्ति-नाभि-त्पाग्वखं खयः ॥ ३८ धनश्वाघ्नुपमो ग्रन्यिलोऽषछिलोपि खसुन्नतः ॥ ‰= 
| ; . = -प्रौ दान्तकूजनम्‌ । < समस्त लि ङ संथु तताः प्रत्यष्टोला तदाक्रतिः ॥ 
१्‌।६| वातजन्ये शिरःश्ूल-उ्वर करूज र ्वागयोद्धवोऽप्येवं वायुस्तो ्र राया त्‌ ॥ ५० 
॥ | धः सेत विड्भर एः कुचर स्तं प्रवर्च॑ते॥ ३०९ | पक्ताश्योद्धवोऽप्यव वायु | 






लर गत्र सकष परे शोथः अनिमान्दं, तथेव च । उदारवाट्धल्यएरो षवन्धा- 
तः। || छत्ङ्गष्णल गादिलं चलल्ादनि लस्य च ॥ 8° स्यल्येन्द्रियत्रान्र विकूजनानि । 
, || भनिङपितसंख्थानो विचच्ुच्चुराततम्‌ । ्राटोपमाष्मानमपक्ति शक्तिः 
1 पिपौलिकाव्याप्र इव गुल्मः स्फ्‌रति नुद्यते ॥ ४९  सव्वस्य गुल्मस्य भवेच चिद्कम्‌ ॥ ५८ 
|| पितादादाखकौ म छौ वि्मेदाः -खेदढङ्मवाः। | इति थौगारुडे मद्ाएराशे पूव्वखण्डे विद्रधि- 
। || हारि सव्वगातेष ग्रा च्छोयस्य दभैनम्‌ ॥ ४२ ` शुत्यनिदानं नाम चतुःषच्चधिक- 


।२ || हौयते दौप्यते स्सा खस्थानं ददतव च.। 
|| बफात्‌सेमित्यमसचिः सदनं शिरसि ज्वरः ॥ ४३ 
व पौनमानस्य छल्ञासः शक्ङ्ञष्णल गादिता । 


(% घ 


शर्मोऽकगादः कठिनो गुः स्रः स्विराल्यस्‌क्‌ 18४ पच्चषद्टधिकशततमोऽध्यायः । 


| हिन 
सरु खदाषस्यानधामानस्तत एवात्र मारकाः । ` धन्वन्तरिरुवाच । 
उदराणां निदानञ्च वच्छे सुश्रुत तच्छ्रुणु । 


ततमोऽध्यायः ॥ ९६8 ॥ 





| | | क थ च इन्रो्या गुल्माः संङ्षटलक्तणाः ॥ ६५ | उद्‌ 
„ चिस $ व > 
 { ` शोघ्रपाकौ षनोन्नतः। रोगाः खन्वेऽपि मन्दानौ खतरामुदराणि तु २ 
(ते 4 क स्तिया एब प्रजायते ॥ 8& | अ्रजौणां अनिलाघरान्ये जायन्ते मलयच्चयात । ` 
। | उक्ते वागिानि ७ शा च निरोगिणौ । | जञ्खाधो वायवो रुधा व्याक्लौव प्रवाद्दिौ ॥ = 
९, | निरुचयाप्यासतं स = समोरणः ॥ 8७ | प्राणा अपानान्‌ सन्दूष्य जु्यंस्तान्‌ मांससन्धिगान्‌ ६ 
4 कुसं ष्य क २, व १ 
। 3 वकरोति ततश लिङ्गमाविव्कारोति यनस्डितम्‌। | भ्रामय कुच्तिसुदरमष्टधा तस्य भिद्यते ॥ इ 
.॥ | हेलार-रौद्ेद- शनं पन्ताराति च ॥ ४८ एथग्दोषेः समस्ते ख म्नौ ~व ङन्लतोदकैः , ` 
| | 6 । ४ तायोः ससगात्‌ पित्तं योनिषु एष्कताल्वो हाः 


. ॐ सव्तपाद्का रोद्रा 7: & 
५६ रस इरते तस्था वातप निष सञ्चयम्‌ ॥ ४९ | नष्टचेष्टावला हाराः स ॥ € 
“ ॥ ५० तुन्ना शोऽसचिवत सन्य सविदा तरि १॥ ९. 

जोन यो न जानाति स 


3८ 


+ =०० १ ~ 
मी ००५ ष्टि <^ क 
९५ = १ ट म त ;: क र प 


व त ' शि ११ ~ , चः = कोख + कत स ऋक र ५ 
(+ भ ग 


» 54 ६ 


ॐ, चि 
€~ थि 
च + क 


र मदः - ॐ 6. क 
^ क न क 1 ~ ४ ^ 


क्कः 9 4५ ‰4 
"4 भद; +=. 


"< 111 १० ति 1. = व 


„ गरुड्एराणम्‌ । 


१६० 
` च्यते बलमङ्गस्य श्वचिलल्मोऽपि चैष्टतः। 
वि्यावत्तिबदिख्च श्नोकशोपादयोऽपि च ॥ ॐ 
` सग्बस्तिसन्धी सततं लघल्पमभोजनरपि । 
। जराजीर्णो वलभ्न॑पो भवेच्नठररो गिणः ॥ = 
सखतन्ततन्द्रालसता मलसर्गोऽल्पवङ्गिता । 
` ददः शवयथराध्मानमन्ते सलिलसम्ध व ॥ < 
सस्धत्र तीये मरणं शो चनं तत्र निष्फलम्‌ । 
वाच्चवत्‌ शिराजालं रुदरं गुड्गड़ायते ॥ १० 
. -नामिमन्तञ्च विष्टभ्य वेगं कला प्रणश्यति । 
मारुते ल्टौ-नाभि-पायुवङ्ण-वेदनाः ॥ १९ 
शब्द निःखरेदायुर्वहते भूत्रमल्म कम्‌ ! 
` „ नातिमातं.मवेल्लौल्यं नरस्य विरसं सुखम्‌ ॥ १२ 
. तत्र वातोदरे शोधः पाणि-पाद-मुखाल्तिषठु । 
 क्ु्ति-पाश्वोदर-कटी-पृष्ठरुक्‌-पन्वभेदनम्‌ ॥ १२ 
 आष्ककाखाङ्गम दाघो यरता मलसं ग्रहः । 
श्चामारुणलगादितं मुखे च रसछद्धिता ॥ १४ 
सतोदभेदमुदरं नो लङ्ष्णशिराततम्‌ । 
पआ्मातमुदरे ब्द्मह्ुतं वा करोति सः ॥ ११५ ` 
वाथुश्वात्र सरक्‌ णब्टं विधत्ते सुव्वयागतिः। ` 
पित्तोदरे ज्वरो च्छा टादिलं कटुकास्यता ॥२६ 
भरमोऽतोसारः पौतलं लगादावुदरं हरित्‌ । 
पौतताम्नशिरादिलं सखेदं सोष्म द्यते ॥ ९७ 
बृमावति खदुसख् स्िप्रपाकं प्रदूयते । 
काद रेषु सदनं सेद-श्वययु-गौरवम्‌ ॥ ९८ 
निद्रा ज्ञ भोऽरुचिः श्वासः कासः शुल्ललगादिता । 
उदरं तिमिर स्लिग्धं शुक्ल-कष्णाशिराततम्‌ ॥ १९ 
नोरातिठ्ौ कठिनं धौतसर्भं गुर स्थिरम्‌ । 
विदीषकोपने तेसतेख्िरोषजनित्मसौः ॥ २० 
सन्तदूषणद्टाञ्च सरक्ताः सञ्चिता मलाः । 


कोषं प्राप्य "विकु्व्वाणा शोषम्रच्छांभरमान्वितम्‌ । 


कुब्यु स्िलिङ्मुदरं भोध्रपाकं सुद्टास्णम्‌ ॥ २१ 
ब्त तच्च स॒तरां शोतवातप्रद्थने ॥ २२ 
अल्या्नाच्च सङ्गेभादटुयानपानादितेछितः । 


अत्याचरितपानादोर्वमनव्याधिकर्बरीः \ २द्‌ 
 जमपाश्बस्थितप्नौ हा च्य॒तस्थाना विवे । 


| भोपितादवा रखादिष्यो विवह विवर्व॑धेत्‌ ॥ २४ 


(6.0- ५8198171\/801 1810 (01661100. 1911260 0\/ €68170011 


| क्रमेण व्ैमानश्च कुचो व्याति 


| छिद्रोदरमिदं प्राद्धः परिखावौति चापर ।॥\| शोमा 


पाका द्रवा द्रवौक्ुख्ैः स 






सोऽष्टोलेवातिकठिनः प्रोन्नत ८ 


ववाककापिपासा् -वैरसयाषनकच। |, हलं त 







प्राण्डंलख्यच्छ। चछ दि च रादह-मोद्े्च सय न 
पसणाभं विचिताभ नौलारिदरालिभत ।१| वपि 
उदावत्तन चानाच-मोदद्ट इनचज्चरैः। २० '| पच्च 
र गौरबारुचिकाठिन्य विषातभरमसंत्मत्‌ “4 क्नतेवोद 
शषौ दव दच्लिणात्‌ पाश्वात्‌ कु््याट्यज्खदपि दूति 
| "पक्के भूते यजति च तदा वजे मले गुर € 
दुनांमभिरुदावत्तरन्य वां पडतो भवेत्‌॥ २९|| 
वचचचःपित्तकफान्‌ बङ्ान्‌ करोति कुपितोऽगिह || 
अपानो जठरे तेन संसद्धो ज्वर सम्भवः ॥ ३, | घर 
कासः ्वारोऽवखुदनं भिरोऽङग-नाभि-पाशस्‌ | 
मलासर्गोऽसचिच्छददिं सदर स्धूलमारतम्‌ ॥ ३ भोय 
स्थिरनौलारणभिरा-जालं स्द्रमावतम्‌। ` | _ ‡ -- 
` / नाभेरुपरि च प्रायो गो एच्छ्ाकति जायते॥ त 






अख्यारि शवयेरन्येश्च विद्धे चेवोदरे तथा। | 


धमनं ः 
पच्यते यज्रदारिञ्च तच्छद च सरन्‌ वहिः।३|| शलगख 


प्राम एव गुदारेति ततोऽल्पाल्यः श््रद्रसंः। ॥ त उलो 


खं तु` विकृतगन्धोऽपि पिच्छिलः पौतलोदितः॥¶ खयं रिः 


भेषश्चापूथ्य जठर घोरमारभते ततः। | यातोऽयं प्र 
वैते तदघो नाभेराशु चति जलालताम्‌॥ ६ | शरानां ख 
उद्वतो दोषखप च व्याप च व सढड्भगे । | ततोऽल्मर 









प्रत्तः स््ञेदहपानादिः सद्सानन्द्पायिनः। | श्रुलात्तिवृ 
अल्यस्नुपानान्मन्द्ानेः तौ णस्या तिकृशस्य च।१ # ोनटय्‌ 1 
सद्धास्तमाग†ननिलः कफश्च जलम्ूच्छितः। | रुमधक्तिञ 
वैते तु तदेवाम्बु तन्म्ात्रादिन्हुरागरितः॥ ^ | ° पञ्चधा 
तत्कोपादुदरं टष्णा-गुदखतिरुजान्वित१्‌। ` | भ्रागदपम 
कारुष्वाखार्चिथुतं नानावयभिराततम्‌॥ ‰ || भरषिः पं 





मद्‌ 
तोयपूणान्मदुस्सर्णात्‌ सट शं त्षोभवेपथुः । । दः समा 
वकोदरं स्थिर स्िग्धं नाडोमाघ्रल्य जायते 1. | शशक १ 
उपन्लायाच्च सन्वषा खस्थानात्‌ प नि पितत क 


॥ 


र! 
1# पत्ते रि 
~ | ७: = श 

८. ॥ 

+ .1॥;-- 


ताः} ~ + 
सरलं चव तु खद मू्छिताशान्तरख्ि ।॥९ ` बभेद 
तदेवोदरमाप्र क्यात्‌ तदोदरामय५ = | 


` च । फ) 
5 | 
40 







| प्रधी गोद जात 2 = प्रायः कृच्छ्रतमं अतम्‌ ॥ ४ = 
५ ड मद्दाएराणे पृन्वखण्ड 
दर निदानं नाम पञ्चषष्यधिकः 

श्रततमोऽध्यायः ॥ १६५ ॥ 


काकिणी 


१ । ष्रटषा धकण्रततमाऽध्याय' । 

धन्वन्तरि सवाच । 

॥६ | -खोयनिदानद्च शण सुगत वचूमि ते । 

। 4 | पित्त) धानाः कुपिता यथोक्तौ कोपनेमैलाः ॥ ९ 

| प्र < चिता 

1१ तत नौतिन वलिना चिपाचिप् दि स्थिताः । 
||, ॑ 








| अमनोदषमौः प्रा व्याश्ुवन्‌ सुकला तलुम्‌ ॥ ₹ 

1 || श्ेहगखस्ांसानि मदूषयन्मेवमाचितम्‌ ' 

'। || ह्ांरयोस्तु क्रते लचि वणाः पृथग्विधाः ॥ द 
९०|| सयं दरिद्रादारिद्रं पाण्डुलं तेष चाधिकम्‌ । 

| | ब्रतोऽयं प्रित्या सु रोगस्तेन गौरवम्‌ ॥ 9 
॥९|| धातूनां सभ्ेयित्यमामजश्च गुण चयः । 

म। | वतोऽल्मरतसेदोऽस्थि-निःखारः स्यात्‌श्षयेन्द्रियः ॥५ 
॥५ | श्नोथमारेरिवाङ्स्तु द्रवता छदथेन च । 

। || श्रूलाच्धिक्रूटवदनसेभिल्यं तत्र लालया ॥ & 

१।१| होनदट्‌ भिभिरदेषौ शर्षलोमो हतानलः । 

| | समग्रतिज्वरो श्वासौ कं शूलो तमौ भमौ ॥ © 
| || उ पञ्चधा एवग्दोषेः समस्य िकादनात्‌ । 
1" || शगकूपमस्य दय-स्यन्दनं च्चता लवि ॥ रं 
। ८ रषिः पोतसूत्रलं सेदाभावोऽल्ममूत्ता । 

|| र उमानिलात्‌ तत्र गाढ़सक्‌ केदगात्ता ॥ < 
त॥' प दारुरभिर-नखविर्ूतनेवता । 


| तो नागरं द्रोणः वेना । ९. 
4 | > -इरितपित्तामः भिरादिष्ठ ज्वरस्तमः । 


1 ॥ -<गाष्ठसू च्छारो ग्य 
॥ | चर च्छारोग॑च्यं ओतेच्छा कटुवक्राता ॥ ११ 
| | ` सादः कफ़ाचच हदयाटरता । 


वटषष्यमाधिकश्चततमोऽध्यायः । 


क 


१६१ 


तन्द्रा लवयावक्तालं रोमद्र्षः खर-चयः ॥ ५२ 


काखर्छर्दिख निचयानिटलि आ 


उत्कर्षानिलपित्तेन कटुर्वा मधुरः कफः ॥ १२ 
दषयिला वखार्छख रौचाद्रकतविमोच्चणम्‌ । 
सोतखां संचयं क्यादतुरधा च न्ययत्‌ ॥ ^“ 
चाण्डरीशे यं यातं नातिपादास्य मनम्‌ । 
एरोषं कुमिवन्मुखेिन्ं खास्तं कप्रान्वित म्‌ ॥ ९१ 
यः पित्तरोगौ सेवेत पित्तलं तस्य कामलम्‌ । 
कोष्ठभाखादयया पित्तं दग्ध्वा खमा रत्‌ ॥ ^< 
हारिद्रं खूतरनेतलद्खवक्त यत्‌ तद! । 
दाद विपाकटष्णावान्‌ भेकाभो दुव्वलेन्द्रियः ॥ ९० 
मवेत्‌ पिन्ताज्ुगः शोथः पाण्डुरो गात स्य च । 
उपेच्तया च शोयाव्याः सङ्गच्छ: कुस्भकामलाः ॥ ९ < 
हरितथामपित्तलं पाण्डुरोगो यद्दा भवेत्‌ । 
वातपित्तम्नमस्टष्णा सोषु दषो खदुज्वरः ॥ १< 
तन्द्रा वा चानलमनं एस्तं वदन्ति दलौमकम्‌ । 
अलखच्चातिमदति तेषां पूल्वसुपद्रवः ॥ २० 
शोथः प्रधानः कथितः ख एवातो निगद्यते । 
पित्त-रक्तकफान्‌ वाथुदु्टो दुष्टान्‌ बह्दिःखिखाः ॥२१ 
नोला रुलगतिस्तेडि कुर्यात्‌ लद्ांससखंखयम्‌ । 
उत्म्रधं संत शोथं तमानं चयादतः ॥ २२ 
सव्व हेतुविशेषेस्तु खपभेदान्न वात्मकम्‌ । 
दोषेः एयग्हयैः स्व्वेर भिषातादिषादपि ॥ न्द्रे 
तदेव निजमागन्तु खन्वां ङ्गे कामजन्तु तत्‌ । 
एथृन्नताग्रग्रथिताविरेषेश्च त्रिधा विदुः ॥ २७ 
सामान्यद्ेतुः -शेथानां टोषजाता विशेषतः । 
व्याधिकरमो पवाखादि-च्षौणस्य भवति दूतम्‌ ॥ २५ 
अतिमाठं यान्यस्य गुस्रत्यन्तशौ तलम्‌ । 

क ला च्णास्त्‌-गाकास्बु-स्वप्रजागरम्‌ ॥ २३ 


| रोधो वेगस्य बह्लुरमजोणंखमभेय॒नम्‌ । 


पच्यते मागेगमनं यानेन च्लोभिणापि बा॥ २७ 

्रवास-कासा तिखारार्शो-जठटर-परद्र-ज्वरः 

विष्टद्मालसक-च्छदिं-दिक्वावीसपै-पारड च ॥ २८ 

द्देश्ेथमधो वस्तौ संध्ये कुन्वन्ति मध्यगाः 

सन्वाङञगाः सन्वगतः प्रत्येति तदाखयः ॥ 

तत्पृन्वद्षं दवथुः शिरायामङ्गगौरवम्‌ ॥ ` ४ 
९१ 


` ल.0- 48108118 [८81 ©0661101. 01011260 0४ 8800011 


9१ 


~= = = सवम अ. ~ ० 
# = कर 


+ 
र) 


क +*# >> न ५ 
= क ~+ = कक ११३ ५०; "क > च 

(1 ^ + । च क नि क ५ ॥ च 
| व न 11 


4, 6 णि 9 # है = कनि ~क 5" #॥) 


^» ^ भ कवि न > क न. 





चु कमै 
॥ ५ ११ 
॥. ` त 
1 # [++ 
8 व 
॥ > 
# | 


जरूड्णएराणम । 





१६२ | 
च्छोयश्लो खररोमारुणोऽसितः ॥ ३० | तत्र वातात्‌ स बौ सर्प वातज्चरसम्‌ | 
वाता स्च $ ह 
श्धवस्न्््यात्ति-मेदौ मेदाप्रसुपिमान्‌ । भोचस्मुरणनिस्तो ट-भरायारा स्तं वा | र मार 
वातोत्तानः समः भौघ्रमुन्भेत्‌ पौड्तस्तलुः ॥ २१ पिन्ताडुदुतगतिः पित्त-ज्वरलिङगो ति १।\ । दीप धः 
ल्लि्धस्त॒ मदैः म्ेदरात्राउल्मो दिवा मदान्‌ । | ॐ कण्डथुतः स्तिग्ध _(जवरसमानर्‌ 4 
यते सत्निपातसमसुत्यश्च || द्णाः इ 
लवि सर्षपलिपे च तसिं्चिमिचिमायते ॥ ३२ 1 
पीतरक्तासितामाखः पित्तजातश्च योषङरत्‌ । खदोषलिङ्ग्ोयन्ते सन्वः सोटेस्पेच्ितः ' + 
शोघ्रं नासौ वा प्रणमेन्म्ये प्राग्दहते तुः ॥ २२ वातपित्ता््वरच्छदि-यच्छतौसारटड्मक ह 
सटडदाष्टञ्चर स्वरो भल्ल एमदस्माः 1 


ह च 
1 
ने 
# १ 

वि 

> 
क्‌ 


ह 


{---- + 
~ ८ 
^ ५ € "मैते 


ग्रयिमेदागिश्मन-तमकारोचकोर्यतः | ८ 
साभिलापो दौ गन्धः खथैरुहो दुः ॥ २8 | करोति सन्वमङ्गचच दौप्ाङ्गारावकौर्ण॑वत | 
कखडमान्‌ पाण्डरोमा लक्ठिनः शौतलो गुरः ॥ | चं यं देष विसपंश्च विसपेति मवेत्‌ स सः॥ ९ | (. 
ल्िग्धसखच्छःस्थिर श्ूलोनिदराच्छदैयमिमान्यक्त्‌रे९ शन्ताङ्गराखितो नौलो रत्तो वाशु च चौद ए 
द्मावातिन च थस्तादि च्छर-मेद-चतादिभिः। अननिदग्ध इव स्फोटः भो प्रगलादुदतं स इ।\ | 
इिमानिलेदध्यनिलर्मज्ञात-कपिकच्छलः ॥ ३२६ | मरम्मातुखारौ वौसपः स्यादातोऽतिवलसततः। रः 















रसः शुकश्च संखर्णाच्छययुः स्याहिसयंवान्‌ । व्यथतेऽङ्ग रेत्‌ खज्ञां निद्राञ्च वारुभौरीत्‌॥ शाुनन्दाव 
शसा लोहितो भासः प्रायशः पित्तलच्चणः॥ ३०| हिक्काञ्च स गतोऽवस्थामोह णौ लभते न ना। पामभिः क 
विषजः रुविषप्राणि-परिसपेणब्ूतरणात्‌ । कचि च्छम्भरतिग्रस्तो भदूमिभव्यासनादिषु। || धराः परप 
दश्रादन्तनखाषातादविषप्राणिनामपि ॥ रेः चेष्टमानस्ततः किष्टो मनोरेदप्रमोहवान्‌। | दूषयन्ति श 
वित्रणशुक्रोपद्त-मलवदस्तसङ्गरात्‌ । दुष्पवोधोऽञरुते निद्रां रोऽगिवौसपे उच्यते।|| तवः तुरा 
बिंषवरत्नानिलसखशाहरयोगावचूणंनात्‌ ॥ २९ कफेन सद्धः पवनो भिचा तं ब्धा कफम्‌। ~ 


खदुखलोऽवलम्बौ च भो प्रो दाहरुजाकरः । रतत वा रक्तस्य लक्‌-भिरा-सतायु मात्‌ प्रादय धात्‌ 
नवोऽनुपद्रवः शोधः साध्योऽसाध्यः एुरेरितः ॥ 8० | दूषविला तु दौर्षातु-वन्तस्य्‌ लखरालिकाम्‌। | सेदक्ेदसः 
इति यौगारुडे मडाएराै प्ूव्धखर्ठे षाण्ड | ग्रन्यौनां कुस्ते मालां सरक्तां तीत्ररुगल्वरा! 
शोयनिदटानं नाम्मषट षष्छधिक- श्वाखकासातिखारास्य-रोषदिक्वावमिभमेः। | भसा च्छारि 
शततमोऽध्यायः ॥ १६६ ॥ मोदवैवण्यगूचछाङ्-मङ्ागिसदनंयुताम्‌। [इष्टानि सप 

=-= इत्ययं ग्रयिवौसर्षैः कफ़-मारतको पजः॥ | इन्ेष्वपि 

कफ़पिन्ताच्न्वरः स्त खी निद्रा तनद्रा भरो | बातैन लुष्ठं 


सप्षष्यमधिकशततमोऽध्यायः । अावसाद्‌-वि्चेतौ परलापारोचकभमाः॥ | ग्लास 
वन्वन्तरिस्वाच । मूर्छा मिदानिर्भेदोऽस्यां स्मकञष्ठ 
बौखपा दिनिदानं ते वच्छे,सुगत तच्छरणु । आमोण्वेणनं क्लेपः सोतसां स च संथ॑ति ॥ || गतश्च 


] र 9 


स्मादोसर्पां विषातात्‌ त॒ दोषद्टैशच चातिस्‌क्‌। | -छरोकस 
अधिष्ठानञ्च तं व ० | ४ सभयः काः 
। पौडकरवकौर्णाऽतिपौत-लोहित २. 


यथोत्तरद्च दुःसाध्यस्तत्र दोषो यथायथम्‌ ॥ २ प्री्धवात्‌ 
स्जिग्धोऽसितो भेचकाभो मलिन 
तता पिय विदा्दिभिः। गखोरपाको वाद्यो ख्छष्ट किकोऽवदौ "| . ह 


ध र दि खिता वद्धिः ॥ ३ | पक्चवच्छीौमांसश्च ख्टस्ञायुिरागयः । ्‌ 
चा चानिवल्ंमादतो वाश्च िसरथधेत्‌ ॥  . । बाञ्ेतो चतात्‌ क्रुः स रक्त पित्तमौ | ` गाम 


((.0- 18108111\/820॥ 4811 0661101). [10411260 0 €81001॥1 






| , र्यात्‌ कललयणचचितम्‌ ॥ रर 
ऋः \ ~. वश्रोणितम्‌। 
|| बी मयज्वररजा-दा हाव श्यावशोणितम्‌ । 
त † (य दध्या इन्दरजाश्ानुषद्रवाः ॥ २ 
ह (4 , _ _अवोलाः सव्वं चाक्रान्तमस्भण, । 

ञयुररामांसाः ज्िन्नाञ्च शवगन्धयः ॥ 
¢ 4 ॐ मद्दाएराणे पूव्वखण्डे 
मै। | वौरपैनिदानं नाम सप्तषच्यधिक- 

| 8 शततमोऽध्यायः ॥ १६० ॥ 


च. 
{ 


ः 
| 


| 





| | ५ 
ह 
9 


॥९ | | = 
व/| अषटपष्यधिकश्ततमोऽध्यायः । 
१।६|| धन्वन्तरिरुवाच । 


:। | -िश्वाहारविदहारेण विशेषण विरोधिना । 

त्‌॥| शषुनिन्दावषादूु्-रणादो च सेवितः ॥ ९ 

। || पाभिः कसैमिः सदयः प्राक्तनैः प्रेरिता मलाः । 

॥६|| रिराः प्रपद्य तेचुक्तास्ग्बसारक्तमामिषम्‌ ॥ २, 

। | दूषयन्ति शुषज्नल्य निश्चरन्तस्ततो वदः । 

।॥ तचः ठब्यन्ति वैवर्थं दष्टाः कुष्ठसुशन्ति तम्‌ ॥ ३ 

१। || बारेनोपेक्तितं यत्‌ स्यात्‌ स्वै कुष्ठानि तदप । 

|| दय धातून्‌ वाद्यान्तः सर्व्वान्‌ संजेदय चावहेत्‌ ॥४ 

१्‌। | शदक्ञेदसङ्खोचान्‌ क्रिमीन्‌ सच्च दारुणान्‌ । 

षः ब मलकृस्तायुधमनौराक्रामति यथाक्रमात्‌ ॥ ५ 

। | ४ ध यादा कुट सदाद्तम्‌ । 

९ ष्टा ५ दोषः एथगदचन्डः समागतः ॥ & 

सन्वष्वपि (= व्यपरे णोऽधिकस्ततः। 

[लं णत्‌ ॥ 
अः कव्या वातपित्तजम्‌ । 


| िासतिपादिकाः ॥ 
॥ ^. | | "९ २।।घवाः स सपित्ताइद्तारषौ । 

। । | < सविस्फोटं ठ | > प 

(8० १ उविखोटः पामा चसषैदलं तथा ॥ « 


1. पूववत्निवां 
¶ {| ¶डरोका ९ दु सकाकणम्‌ । 






। 4 


| 
र ` 
=) 
न, 


॥ 












कु 
[नि 
# ।९ 


क 
[च 


६ ल्ल निमित्तः 
"सतिकोपनम्‌ ॥ ९२, 


ञष्रषद्यधिकश्चततमोऽध्यायः 


र ५0 ५०१५०१५५ 180 (0॥6610). 0911260 0)/ 60810011 


काणा कुल णमग्रजम्‌ । 


रोमददर्षोऽस्म्जः ्‌ 
रो नु ॥ ९ र 


्ष्णारुणकपालामं यद्रचचं परुषं त 
विस्टताकृतिपय्थन्तं दूषितेर्लौमभिचितम्‌ । 
कापालं तीदबद्धलं तत्‌ कुष्ठ विषमं स्म्तम्‌ ॥ १६ 
उडम्नर फलाभासं कुष्ठमौ म्बरं वदत्‌ । 

व्चैलं बह्ृलक्तेद-धुत्तं दाहसजाधिकम्‌ ॥ ५५ 
असं च्छन्नमदरणं कृमिवत्‌ स्यादुङ्कम्रम्‌ ॥ ^€ ५ 
स्थिरं स्यानं गुर ज्लिग्धं श्वेतरक्तं मलान्वितम्‌ । | 
अन्योन्यसक्तासच्छरण-वह्कख्डुसतुति कमि _ 8 
खच्छयो तामसं युत्त मण्डलं परिक तंतम्‌ ॥ ९७ / 
सकण्डूपौङ्का ब्ावा सक्लेदा च विचच्धिका । | 
परमं तत्र रक्तान्तमन्तःच्यामं खसुन्ननतम्‌ ॥ ९८ 

ऋष्यजिद्लाङ़ति प्रोक्तं ऋष्यजिन्नं बह्धक्रिमि । 

हस्तिचस् खरस चरम्मास्यं कुछटसुच्यते ॥ १९ 





अखेदञ्च मत्यशल्कसन्निभं किटिमं एनः। ` ॑ । 
खन्तागिवणां दुःखे काण्डमत्‌ पर्षाखितम्‌ ॥ २० 6 
्रन्ताखन्तं वद्िःस्िगधमन्तचरष्टं रजः किरेत्‌ । 
शच्छस्सभं तलु सिध्य खच्छमस्येदपष्यवत्‌ ॥ २१ | 
 प्राथेण चोखैकाश्यञ्च करण्डः कण्ड्परश्चितम्‌ । ॥ 
रक्तेर लंका पाशिपाहे कच्यांदिपादिका ॥ २२. 1 
तोव्रात्तगाढकण्डुच् सरागपौड काचितम्‌ । 1 
दौषप्रतानदूर्न्वावदतसीकुखुम च्छवि ॥ २३ 3 | 


उच्छूनमण्डलो इदुः कण्डूमानिति कथ्यते । 

सबूलग्धलं खदा हात्ति रक्तसतावं बह्धव्रणाम्‌ ॥ २8 

साड कल्लर सज प्राय शः सव्वजन्म च । 

रक्तात्तामण्डल पार्ड कण्डूदादरुजाज्वितम्‌ ॥ २४ 

सा त्सघमावितं रतोः पणंपत्रमिवाम्बुभिः । 

र भवेत्‌ तद्धि चितं स्यः सितारुणः ॥२ § 
पिटिका पामा कण्डूल्ेटसजाम्विता । ॑ 


उच्छा श्डामारुणाद्धन्ता प्राय :सफिकुपाणिङूर्परे२.ॐ 





वरत षण च्‌ काका त्रिफलोपमम्‌ । 
उ्टलिङ्गदयुत ` च्व ` खस्वकार णतो तरेत ॥ ९९ 
विदिते रादिभेकतिङ्कस्षभिः । ` ` 


१९8 
कु्टोत्तं यच यच्चास्व-मल्न-शक्ररमाचन । 
च्छं ्दोगतञ्चैव याप्यं साध्यास्थिमारुगम्‌ ॥ ३ 
ह्रं कफ़रवातोयं लग्गतन्त्रमल्च यत्‌ । 
ततर लवि सिते कु कायै वेवण्यच्चता ॥ ₹ ` 
ह्े्ट-ताप-श्वयथवः भोणिते पिशिते एनः । 

, श्राणिपादाथिताः स्फोटाः के शात्‌ सन्धि चाधिकम्‌२२ 

दलनं स्याच्च मेदसि । 
-नासामङ्श मञ्जास्थि-नेत्रवेग-खरच्चयः ॥ २० 

शते च त्रिमिभिः शक्रो खदारायल्यवाधनम्‌ । 
श्था पूर्वाणि सर्व्वाणि खलिङ्गानि खगादिष ॥३५ 
क्हैशसुकावं भ्वितरं किलासं दासणं भवेत्‌ । 

निदिष्टमपरिखावि त्रिधातूडवसं ख्यम्‌ ॥ २६ 
वाताद्र्तासणं पित्तात्‌ तानं कमलपत्रवत्‌ । 
. श्वटादहं रोमविध्वंसि कफाच्छ्रेतं षनं गुर ॥ ३० 
कण्डुर क्रमाद्रक्त-मांस-मेदःसु चादिरेत्‌। 

रण नवेदटगुभयं कृच्करं तच्चोत्तरोत्तरम्‌ ॥ ३८ 
श्रश्ुक्रो मवदधलमसंस्िष्टमिथो नवम्‌ । 
अननिटग्धजं साध्यं श्ित्रं वच््यमतोऽन्यथा ॥ ३९ 
शुद्य-पाणितलोष्षु जातमप्य चिरन्तनम्‌ । 
बन्ननौयं विशेषेण किलासं सिद्धिमिच्छता ॥ 8० 
्सश्रकाहारसङ्गादि-रेवनात्‌ प्रायशो गदाः। 
एकग्र्यासनाचेव वसमा्यालुकलेपनात्‌ ॥ ४१ 


इति ओौगारुडे मदाएराणे पू्धखर्डे 
क्रोगनिदानं नामाष्टषच्यधिकभः 
शततमोऽध्यायः ॥ १६८ ॥ 





एकोनसप्रत्यधिकशततमोऽध्यायः | 
- धन्वन्तरिस्वाच । 
क्रिमयश्च दिधा प्रोक्ता ; 


वदि्मलकफाखगविडूजकभेदाचतुविधाः ॥ ९ 
नामतो विं्तिषिधा वाद्यासतत्र मलोद्धवाः । 


तिलप्रमाणसस्ान-व्णाः के णाम्बराखयाः ॥ २ ) 


बहपादाव खच्माञ्च यूकालिख्याश्च नामतः। 
हषा ते कोठपौडकाः करण्डगण्डान्‌ प्रकुन्वते.॥ २ 
क क्ेतवोऽन्तर््ना 


* ज प्रजा वाद्यसम्मवाः ॥ 


((.0- 18108111\/80॥ 48111 0661101. 10411260 0 €6810011 


गरूड़एराणम्‌ । 


र + ॐ 
न च रं 6 ह: 





# 
मधुरान्त-गङ्‌-चौरःदधि-मत्थ-नवौदन ८ ३ 
कफादामाशये जाता ठाः सर्प॑न्ति सत " क नः | 
९ "| ॥ -त& 
एयुत्र्ननिभा ¦ कोचित्‌ वौचित्रणड्परोपमा | 
खढ़धान्धाङ्कराकारास्तनुदौषास्तथाणव, „ 
भ्वेतास्ता्रावभाखाश्च नामतः सप्रथा तुत | | 


| (१ 
न प 
च । + 
न 3) + 
हि 
रं क 9 ६* ५ "दव 


| बहोत, 
अन्तादा उदरावेष्टा ह दयादा महागुदाः ्‌ 8 2 
च्युरवो दर्भकुखमाः स॒गन्धास्ते च कुश्चते , ® रोष 
ज्ञासमास्यस्तवणमविपाकमरोचकम्‌। । "रीदे ए 
सच्छा च्छ दिंज्वरानादकाण्डच्चवथुपौनसान्‌॥? || मायो 
रक्तवादिशिरास्थान-रताजा जन्तवोऽणवः। | क््ीपरो 
अपादा दत्ततास्ना्च यात्‌ केचिद्ैनाः।| शरोरारि 
केशादा रोमविध्वंसा रोमहौपा उडम्बराः। | चत्र तीव्र 
षट्‌ ते करडेकाक्म्ा णः सष्दसौरसमातरः॥ !, | -अनवसयान 
पक्ता शथे एरौषोत्या जायन्तेऽधोविसाप॑णः। | माख-मेदी 


उद्वास सयुमैवेयुख् ते यदामाथयोकुखाः॥॥ | शृं ठ 


तदास्योद्ारनिःप्वास-विद्गन्धालुविधायिनः। | शख्यः 
पृथुत्ततलुख्यलाः श्यावपोतसितारिताः॥९९ | ` मव्नस्थोऽ 
ते पञ्च नास्ता क्रिमयः ककेरुकमकेर्काः। ` ह शक्रस्य भ 
सौसुरादाः सशूलाख्या लेलिद्ा जनयन्ति ह॥ व्तहमस्य 


विङ्मेद-शूल-विट-काण्ड-पारष्य-पार्ता।| सः 
रोमदर्षाग्निखदनं गुदकख्टूविमार्गगाः॥ १४ | + = 
>= | -उनव्वाङ्गसः 


दूति ओौगासडे महहाणुराणे पन्य, ज 
क्रिमिनिदानं नामेकोनसष््धिक! || ¦ चदा त 
शततमोऽध्यायः ॥ ९६८॥ | 





सपल्यधिकश्चततमोऽध्यायः। | . 
धन्वन्तरि स्‌वाच। | 












अृष्टदुष्टपवन-शरोरमविशेषतः 1 न ) 
। 


स विश्वकम्मां विश्वात्मा विश्वखप' ` __ ग 

सष्टा घाता विभुविष्णाः खंदनत्तां द्यु 9 { ह. खरस 
तददुक्तच्च यतेन यतितव्यमतः खदा ॥ ` , 4 बापरोति 
तस्योक्त दोषविन्नाने क पराकत.वा | ` 
समास-व्याखतौ दो षभेदानामवधाय ५ # 


+ ` ~क 
क 
~ न= # 


अभिषात्‌ 


१५१ 


1 


भतत 





च 
न 
व॑ क 


मि 










क १६५ 
कः सप्तत्यधिकश्ततमोऽध्यायः । तावत 
$ ~ चच्मां खनं द अनाना सो ग्रद्म्‌ । 
, || „इ वीरो व्यापारे चतः । , ` | पादयोर्न वाद्या चनु-णठ-भि रच 
४ | विपच, सतिदानं खलच्चणम्‌ ॥ ^ इदस्य वद्धिरायामं गतो दधे धिरः ॥ २४ 
। 1 | 1 शरी वर्धा ४५ ६ उरण्यो त्क्लिष्यते ततर स्कन्धा वा नाम्यते ते तदा 
क इहलोतीवका पइ 8 ततः । दन्त्वास्् च वरवर्यमखेदस्तत्र गात्रतः ॥ २० - 
| | । = 0 0 ह ¶दय 9 ए रोगिखम्‌ 
॥१ | बसत दीष्रूणस' ध => 9 | वाद्चायाम-दलुस्तश्धं हवते वातर्‌ । 
॥६ || पैः ¦ शूलानाान्तकूजनम्‌ ॥ समौरखमोरणाः ॥ २५ 
¢. वायुः सदत्‌ त्रुः विर्सतमद्ज प्राप्य ख ट 
७ || बहरी खर्म ट दष्क आयच्छन्ति तनोर्दोषाः सव्वमापादमस्तकम 


| सीव एनः कायै उच्छरानन्यातुपद्रवान्‌ ॥ ८ 
॥६|| श्रामाधरोयो वमयु-ष्वाख-कासविचिकाः। 
1 | बीपरोधवमनदि व्यावो नूच नाभितः ॥ < 
:16 | शरीबादिबिद्दियावाघं लचि स्फ़ोटनसहच्चता । 
| | -चत्र तो्ररलाश्वाख-गरामयविवणंताः ॥ १० 
` -च्रन््रस्यान्तश्च विष्टख्ममस्‌चि कश्तां भ्नमम्‌ । 


तिष्ठतः पाख्डुमावस्य व्रणायामः ख वर्विंतः ॥ && 
गात्रे वेगे मवेत्‌ खाख्यं सव्वेष्वाक्तेपणेन तत्‌ । 
जिद्नाविकल्ेखनादुष्ण-भच्णादतिमानतः ॥ =< 
कुपितो खलुख्लस्यः स्तम्भयित्वानिलो खलुम्‌ ॥ 
करोति विघ्रतास्यलमथवा खंतास्यताम्‌ । 


कु 


| | भगवमन चमदादुपकाक म्‌ ॥ १९ हनुस्तश्धः ख तेन स्थात्‌ कक 
१ । शुङ्ग त॒दयतेऽल्यय दण्डमुष्टिहतं यथा । । वाग्वादिनौधिरास्तन्भो जिह्वां स्त क 
ः। || अखिखः सक्यिमन्यास्ि रलं तीत्रच्च लचधेत्‌ ॥१२| जिह्नास्तस्भः स तेनान्न-पान-वाक्येष्वनौ ता ॥ 
ह | भलसथोऽखिष्वरोः स्यैयमखप्रं यत्‌ तदा सलाम्‌ । | भिरसा भार दरणादति हास्य परभाष्णात्‌ ॥ ३० 
। ॥. | श्रस्य शरोघ्रमुत्सङ्-सगांन्‌ विकृतिमेव वा ॥ १३ विषमादुपधानाच्च कठिनानाच् चन्वणात्‌ ॥ 
( । तत्तह॑स्थशुक्रस्यः शिराधाश्यान विट्‌ कताम्‌ । वायुर्विवर्धते तैश्च वातलेस्ष्वैमास्थि तः ॥ ३१ 
फ १ = 
ता तत्र स्थानस्थितः कुग्यात्‌ क्रुः शवययुङ्च्छछरताम्‌ ॥\8 वक्रीकरोति वक्रञ्च उ्दश्दैसितमोच्तितम्‌ । 
॥ | नलप्रहतिस्सभं शोषं सन्धिगतोऽनिलः । ततोऽस्य कुरुते खों वाक्‌ शतिं स्तव्धनेतताम्‌ ॥३ 


3 र्वा ङसं चयस्तोद-मेद-सशुरं ण-मस्न्ननम्‌ ॥ ९ दन्तचालः खरभ्न शः शखुतिहानो ्तितियरद्दो । 

| [पः मलग शस्यम्‌ । | गन्धाज्ञानं स्मृतिष्वं खस्ताखः वासश्च जायते ॥ ३ 
| | ना = ॑ निष स 6/८. 

| भरषः परतिदतो वाशुत्रजेटूष तदा क ` ॥ ५8 | जत्रोरूषं सजस्तौव्राः शरौरायैधरोऽपि वा ॥ २९४ 

| वदाव दयं शिरःग्ङ्नो च पीड ॥ १७ ष 1 

ह चिषेत्‌ परितो गात्रं हनु वा चास्य नामत । = यराः इवा मूैषराः भिदाः ॥ इ 
|| श्ादऋरििसतस | वयवीक भ स 

1 || स [| ४ निभखद्ग सोपतन्त्रकः । प्चमन्यतरं ध न 

॥ ह 

॥॥ ्रप्ोति च सहः साख्यं उ रखाख्यवान्‌ भवेत्‌ । व पवारकभन्तनवततत 


(4 
4 
१, 
3 
च 


` 
¢ 
2 


| 















| 
। 


| अमिषातससुलय एकाङ्गरोगतां केचिदन्ये 
#। | सेदसदमरादा ` दु मतः ॥ २० स | कोचिदन्ये कन्लसजों विदधुः ॥ २.७ 
| याप्नोहि. २ त वायुन्छिकततनुरयदा । च स्तश्भञ्च सव्वकायाभितेऽनिन्ते । 


४ “"^ त सकल ह्न चायाम्यते बद्धवातङ्ञतः : कच्छ्स 
५ `" -गस्तब्बञ्च नेत्रयोः। ` ¦ ट 
¢ | अरामवच्चायनः कच्योत्‌ 


्वतमो मतः ॥ दद्ध + 
4 विद्धः सयहेतुकः ॥ ३९ 
णत्‌ सस्तभ्याद्धः कफान्वितः । 


कष ॐ ~ 2-0- 42198111५/80 ॥/8111 (0166101. 01011266 0 €6879011 
न ~ 





गरूड्एराणम्‌ । 4 


१६६ 
शरस्य एव स्वा ष 
स्सब्धलीदियितो वायु शरा 
वद्धि र चनयोववाहम ॥ ४५ 

` तं प्र्ङ्खलीनां चा 9 ८ 
बाहः कच्चयकरो बिष्वच' < 
बाः कव्याभितः सक्च कण्डरामा चिप यदा । 
तदा खच््ी मवेव्नन्तुः पड सको दयोवधात्‌ ॥ ४२ 
द्स्मते गमनार खच्छन्तिव च गच्छति । 
कलायखच्ज्ं तं विव्यान्क्तंखचिप्रबन्धनम्‌ ॥ ४० 
शनौतीष्ण-द्रव-संशुष्क-यस्‌-स्िग्ध च सेवितः। 
ज्ञीर्णाजौरी तथावास-त्तोमस्िग्ध प्रजागरः ॥ ४५ 
सश्च भेदः समये परमत्यथेसञ्चितम्‌ । 
्रभिभूयैतरं दोषं शरोर प्रतिपयते ॥ 8६ 

-स्कष्यस्यौनि प्रपूर्यान्तः श्वे मणा सस्ितेन तत्‌ । 
तदा तनामि्रलोख शोतायेते तया ततो । 
प्ररकौयाविव गुख स्यातामतिशश्व्यथो ॥ £ 
श्यामाङ्मङ्गसमित्य-तन्द्रा-मू च्छ र्‌चि-ज्वरः। 
तद्धरस्तखमित्याह वाद्यवातमथापरे ॥ ८ 
वातप्ोशितसंमोथो जानुमध्ये महासजः। 
नेयः तरो्ुकभौर्षस्त्‌ स्थृलत्रो टुक ध षवत्‌ ॥ 8२ 

-इव्णादविषमन्यस्तं खमादा जायते यदा । 
वातेन गुल्फमाथित्य तमाह्वातकर्टकम्‌ ॥ ५० 

पार्णिप्रयङ्कलौनामौ कण्डे वा मारतार्हिते । 

सातिन्तेषं निख्ह्वाति खसो तां प्रचन्त॒ते ॥ ५९१ 

कृष्येत चरणौ यस्य भवेताच्चापि सुप्तकौ । - 

प्रादकर्षः स विक्नेयः कफ-मासतकोपजः ॥ प२ 
पादयोः कुरुते दाहं पिनत्ताखकूसदितोऽनिलः। 

विरेषत्त्रमतः पाददाहं तमादिशेत्‌ ॥ ५३ 

दति ज्रौगासडे पून्वखर्डे वातव्याधिनिदानं 
नान सप्तल्यधिकश्ततमोऽध्यायः॥१७०॥ 


तानकः ॥ ४९ 


तोकाय रारे 


एकसप्रत्यधिकश्चततमोऽध्यायः । 
धन्वन्तरि स्वाच । 
वातरतानिदानं ते वच्छे सुश्रुत तच्छ्रुणु । 
 विसृद्ाध्यप्रन.क्रोष-दिवासप्र-प्रजागङ ॥ १ 


((.0- 18/1048111\/820| 48111 (4 [1011260 0\ 66810011 


¦ 


@ ! ,. ऋ 
1 क 
"क" ॥\ हर, 
॥ 





प्रायः खङ्गमाराणां मिष्याहारं 
स्थलानां सुखिनाञ्चापि कुष्यते वातय 
अभिवातादणुदध च कृणामद्जि दूषिते, \।\॥ करी दा 
वातलः शोतलेर्वांथ तदधः क्रदो विभाग 9 रीष 
ताह मेवाजा रुः प्राक्‌ तरेव परूषधेत । * | हीच ¶ 
भयं वातं शं वातं बलां वातशोपितग्‌ | 
तदा दुनांमभिः स्तव्यं पूव्वस्यारौ प्रधावति ५ वरिरर-क 
विशेषादमनाव्य् प्रलम्बस्तस्य लज्णम्‌ ॥ | लीला 
भविष्यतः कुष्ठसमं तथा साम्बुदसंज्ञकम्‌! || ` न 
कण्डस्फुरण-निस्ताद-मेद-गोरव-सुप्तताः | ~ 
शूला अला प्रभास्यन्ति कदा वाविरमवन्ति इ।| 
पादयोम्‌लमास्थाय कदाचिद्धस्तयोरपि। अपानो 
आखोरिव विषं क्रुः क्छ रें पिधावति॥ | ्ान-पान- 
द्या साश्चयसुन्तान तत्प्रव्व जायते ततः। कुपितः वुः 
कालान्तरेण गब्भोरं सन्वधातुनमिद्रयेत्‌॥९ | भू-श्रम 
कव्यादिरुंयतस्थाने लकूतामश्यावलोदिताः। | अर्ननाङ्गमाः 
ष्वयथग्रथितः पाकः स वायुख्चास्थि-मल्लंसु1॥| लिग्धला 
छिन्दन्निव चरन्लन्तशचक्रौ कुन्व शच वेगवान्‌। | कण्डु 
करोति खच पङ्‌ वा रोर सनव्वतश्वरन्‌॥१। | भक्ति विद्य 
वाताधिकेऽधिकं तत्र शूल-स्फरण-मच््नम्‌। | बायोरावः 
शोथस्य रौच्चं कृष्णलं शयावता-वदि-दानवः॥॥ पित्तलिङ्ग 
धमन्य ङ्कलिसन्धौनां सङ्ोचोऽङ्ग्रहोऽतिर्‌। | कटुकोष्ा 
भोतदेषावुपश्यो सत्भ-वेपथ-सुप्रयः॥ ५२ शतयगोर> 
रक्ते भोथोऽतिरुक्तीदस्तास्नरचिभिविमायः। | लक्नाया 
स्िग्धदवैः समं तेत दुरः केदखमनितः॥॥ | कणाठऽ 
पित्ते विदाहः सम्मोहः खेदो च्छं मद, 
सर्ासददलं सग्रावः रोषः पाको शभोता॥" 
कफे सेभित्य-गुरुता-सपि-स्लिग्धल-ष्वत 


डः 
3 | ः “५ 





| रक्ताठते २ 
मवेत्‌ खर 
| श्रोथो माः 
चललसो 








कर्ट्मन्टा च सग॒दन््सन्वलिङ्गच्च रुद्रात्‌ । 

एकदोषञ्च संसाध्यं याप्यञ्चैव दिदोषनम्‌ । | खै राद 
तिरोषजं त्यजेदाश रक्तपित्तं खदारण 

रक्तमा्म निदन्तयाश पाखारुख्धिषठ मार † शूलञ्च पौ 


वायौ पञ्चालके प्राणे रौच्याच्चापदय त कुचं 
अल्याद्ाराभिषाताच्च वैगोदौरणा : 


१६७ 





सूतप्रहत्तिरा्मानं वस्तेमूंत्राछते भवत्‌ । 

छिदधाहते विबन्धोऽथ सस्थानं परि्न्तति ॥ ^ 
तव्या ज्वराक्रान्तो मुक्तो च लभते वः ६८ 
ख्‌ पोड्तिमन्नन दु्ट शुक्रं चिरात्‌ = ` | 
सर्दवधालादते वायौ खोणिवङ्कग्णाए् रत्‌ । 
{विलोमे मारुते चेव दयं परिपीड्यते ॥ २< 
भ्रमो यच्छं सजा दाः पित्तेन प्राणं राचचते 1 
खजा तन्द्रा सखवरग्बरंभो दादा व्याने तु सव्वंशः ॥ ७ 
जमोऽङ्नेटामद्धश्च सन्तापः खवेदनः । 
सयान उश्मोपदहतिः सखेदोपरतिः खट्ट ॥ 8 
दाद्श्च स्यादपाने तु मले हारिद्रवणेता । 
चलोरचिस्तापनंञ्च तथा चानादमेदनम्‌ ॥ 8२ 
सेरा प्राते प्राणे नादः स्नोतोऽवरोधनम्‌ । 
छीवन्चैव सखेद-उ्वासनिश्वासख ग्र हः ॥ द 
उदाने युरुगात्रलम स्‌ चिवांकुस्वर ग्र डः । 
 ब॒लवर्प्रणाख व्याने पन्वांख्थिसं ग्रः ॥ 88 
खुरा खन्धेख स्थूललश्चागतं शम्‌ । 
समए्नेऽतिक्रियान्नल्मखेरौ मन्द्‌ वदिता ॥ ६५ 
। अपाने खक परं सरत्नं कृतः स्यात्‌ प्रवत्तनम्‌ । 
इति दाविं्तिविधं वातर्तामय विदुः ॥ 8& 
प्राणादयस्तथान्योन्यं समाक्रान्ता यथात्र मम्‌ । 
ख््ेऽपि विं पतिविधं विव्यादावरणच्च यत्‌ ॥ 8 
छल्ञारोच्छाखसं रोधः प्रतिश्यायः भरो डः । 
छद्रोगो सुख्ोषश्च प्राेनापान अत्ते ॥ ४८ 
उदानेनादते पराये मवेदधि वलसं चयः । 
विचारशेन विभजेत्‌ सन्वमावरणां भिषक्‌ ॥ 8० 
स्थानान्यपेच्छ वातानां तविद्दानिख कस्मणाम्‌ । 
भाणादीनाच्च पञ्चानां पित्तमावरणं मियः ॥ ५० 

५ व मावसुतिर्ियायां मिथितैञच सैः । 
स र भस्तदस्ियार्ापिं लनेकधाः ॥ ५९ 

चोय वय 

चिान्यौषितं माय उदानो चकन ५५५५ 
अ  इनाचानिरायुषचच वलस च ॥ ५३ 
प यवाऽज्नाता ज्ञाताः खस्थानविच्यतो त ्‌ 

यन्नापि दुःखाध्या भवेयुर्बालुपद्रवाः ॥ ५०५ 






गीती तमी र -चछदयरोचक म 
कीवी ग „ लगस्डादौ स्तान्‌ ्रैसंययः ॥ २९ 
इच तिमत चात करिव ; 1 
ड -दर्ष-विषादाव्यशच दूषितः ॥ रर 
। ओं | हिद कर त म्र-्ोका-चिततश्चव-च्वरान्‌ ४ 

| गृ्लीला ~ रनोद्-रीमदपै सुषठ्ताम्‌ ॥ २ 


\ विषमाजों घतस्य मोजनेः ॥ २8 
। | क्ररोद्ालयन-जागराव्य शच दूषितः । 
चे।5| ` गलगर्ारौ लन्‌ यकृत्‌ कामायान्‌ गदा न्‌^~ 

| अपानो कचयमन्-वेगाधातातिवानः । 
॥. दान-पान-खसलयान चंक्रमे चाति सेवितः ॥ स 

|| कुपितः कुरते वेगान्‌ कृच्छान्‌ पक्वाश्याचयाए्‌ ॥ 
| च एप -यहनं दिन्‌ हन ॥ ९० 
¦| || शन्वाङमाततं खामस्तन्द्रास्तेभिव्यगौरयैः 
॥\| क्ििखलादोषकालस्य शत्य ्ोथागनिहानयः ॥ रर 
। || करू चचातिनागरेन तदिधोपश्रभेन च.। 
१. । स्ति विद्यान्निरामं तं वन्दरारौनां विषयात्‌ ॥२९ 
। || बावोरावरणं बातो वह्धभेदं प्रचच्ते + 
:॥॥| पित्तलिङ्गादते दादस्ढष्णा शूलं भमस्तमः । 
१। | कटुकोष्णास्डलवरो विदाः भौोतकामताः ॥ ३ 
, || भलयगोरवशूलामि-वा्वाच्यपयसोऽधिकम्‌ । 
|. | लक्वनायाखु्ध्तोष्णकामता च कफात ॥ २९ 
॥॥ | कफाठतेऽङ्गमहैः स्याडकल्ञासो गुरुतारुचिः । 
| सकताठते सदाददात्तिस्तद्ां साख्यजा म्‌ ॥ द्‌ 
॥||| भवत्‌ श्रागः प्वययु्जायन्ते मण्डलानि च 1 
# हः मासेन कठिनो छ्ञास-पिटकास्तया ॥ इर्‌ 
॥\| लनो दुः तः भोयो गातरेषवरोचकाः ॥ - 
|| व्यवात्‌ दव ज्ञेयः स कृच्छ्रो भेदसादतः 










| खपे ्रचछादितभल सातः ॥ ३8 
|| ५ बच्छारितेऽतयु्णः शोतल बनाते । ` 
/ || +व्नाते तु विषमं चन्णं परिवेष्टन 

॥ ` ५ | द १ | नम्‌ ॥ 

। || भए पोच चातिवेनो न विते ¶ = “५ 
॥ उना जौ निढत्तिमैवति शवम्‌ ॥ € 


५ जके 


व ~... -0- ५80081)\/801 1811 (01661010. 1011760 0\/ €२810611 


१. ऋग ई । क क नि ऋ ^ 
च ~.-~-=* क स ^ -9 
न नि" छ ह रप # भ तिक्त == क क @ = हि = कु 9 कै जि 


कन + -भ्कषिङः 9 %- न्य (नः कोक = क त १) 
न च क क तेण क कित दकि चक 6 = 
71 ~: प 





१६८ 

विद्रधि-प्रौ हृद्रो ग-गुल्यागिखदनादय 
न्यपद्ववासषां मासताना सुप चया ॥ १५ 

निदानं सुश्रुत मया ्ातरेयोक्त खमोरितम्‌ । 

सद्धरीगविवैकाय नराद्या प्रवद्य ॥ ५६ 

एवं विन्नाय रोगारीधिकित्ामथवा चरेत्‌ । 

त्रिफला स्रोतो मध्वाज्यगुड्खयुता । ५७ 

सव्योषा तिला वापि सख्रोगप्रमददिनो । 

. अतावरौगुद्धच्यलिविड्ङ्गेन युताथवा ॥ पूर 

शतावरी गुद्व्यमि शरौ सुषलिका बला । 


य॒ननैवा च वदतौ निर्ग निम्बपत्रकम्‌ ॥ ५०९।' 


अङ्राजश्वामलक वासकस्तरद्रसन व । | 
आविता त्रिफला सप्तवारमेकमथापि वा ॥ &° 
पूर्वोक्तश्च यथालामं युक्ताशूणंञ्च मोदकः । 
वटिका रतप्रैलं वा कषायो शोषरो गुत्‌ । 
यलं पलाईदैकं वापि कपे कषावैमेव ता ॥ ६९ 
दति ओगारुडे मडाएराणे पूव्वखण्डे 
निदानस्थानं नामेकसप्तत्यधिक- 
प्रततमोऽध्यायः ॥ १७१ ॥ 


दिसप्रल्यधिकशततमोऽच्यायः। 


धन्वन्तरिरुवाच । 

खव्वरोगर सिद्ध योगसारं वटास्यद्टम्‌ । 
णु सुश्रुत सं ेपात्‌ प्राणिनां जोवद्ेतवे ॥ ९ 
कषायकयुतिक्तास्त-ख्तादहारादमोजनात्‌ । 
विन्ताव्यवावव्यायाम-मयशोकप्रजागरात्‌ ॥ २ 
उ्ेरभाषरातिमाराच्च क्यो गातिकर्षणात्‌ । 
बाथुः कुष्यति पजन्य जोणान्ने दिनसंच्पे ॥ ३ 
खशास्च लवण-्षार-कटुकाजौ णं मोजनात्‌। 
तौच्छ्रातपाभिसन्ताप-मदाक्रोषनिषरिवणात ॥ 8 
विदादकाले मुक्तस्य मध्या़्े जलदात्यये । 
 ग्रौकारेऽ्ैरात्रेऽपि पित्तं कुष्यति देहिनः ॥ 
खाइच्चलवणस्लिर-गुस्‌ थोतातिमो जनात्‌ । 
नवान्नपिच्छ्लानूप मांसादिशेवनादपि ॥ & 
 भ्रव्यायामटिवासखप्र-अव्याखनसुखादिभिः ॥ 
कफः प्ररोषि ग्रत च वसन्ते च प्रकुप्यति ॥ ॐ 


च 


गरूड्एराणस्‌ । 


पास्ष्यस्लसङ्ोच- 


भिषम्मेषजरोगात्ते- 


(८.0- 12148111\/820| 48111 0601101). 1411260 0# €810011 


खरत्वं सुप्तता र | 8 लान ध 
श्वावलमङ्विस्ष-बलमायाखवदवैनम्‌ त ॥६ ^ । ९ कलिः 
वायोलिङ्गानि तयुत्तौ रोग वातासं [र 
टादोसपादसंक्तद-कोपरागपरिखवा #.. ॥९ | वहन 
कदुस्त गवव गन््य-खेदम्ब च्छति भमाः। 
हारिद्रं हरितलञ्च पित्तलिङ्गगानि तरभर 
स्िम्धत्रं देदमाघुय्ये चिरकारिलवन्धगम्‌ | 
स्तमित्यटधिखङ्ञात-णोय शोतलगौरवम्‌ ॥ ¢ 
कर्डनिट्राभियो गश्च ल्तणं कफसम्ड वम्‌ । द ठंह 
हेतुलक्च णसं सगा दिव्याय धिं दिटोषलम्‌)॥ \\ | रचसं मध्य 
सव्व हेतुखमुत्यन्न तिलिङ्ग सान्निपातिकम्‌। | सीशवयाय 
दीषधाठुमलाधारो रेडिनां रेह उच्यते॥ {६ | अविकारी 
तेषां खमल्मारोग्यं चयघ्तजौ विपथ्यैयः। . | पानादाराः 
वसाख्यद्ां समेदोऽस्थिमव्जशुक्राणि घातवः॥॥| उखलायो' 
वातपित्तकफा दोषा विर्‌त्रादया मलाः छृताः। | गभिरा 
बाः भौतो लघुः सच््ः खरो ख ्ोऽखिरो व| वातलः पिः 
पिन्तमन्लकटष्णाञ्च पतयोजोरोगकारणम्‌। | इशे कुच) 
मधुरो लवणः स्जिग्धो गुसः स मातिपिच्छड॥ ह वाक्वर 
गुद्ोण्या्मयो वाथुः पित्तं पक्राप्रयखितम्‌। || ्रकालपठि 


ए ` 
॥ 
१ 9 व ॥ 
( 















कष्स्यामाशयः स्थानं कण्ठो वा सूवसन्यः॥! 9 दौ 
कट-तिक्त-कषायाश्च कोपयन्ति समोरणम्‌। . । श्थिरचित्त 
५1 .सप्र जरला 


कद्भस्लबणाः पित्त खादूष्णलवणाः कपम्‌" 
एत एव विपध्थस्ताः चमायेषां प्रयोजिताः। | 
मवन्ति रोगिणां णन्ल सस्घानां सुखहेतद^ | तोच 
चच्चुष्यो मधुरो ज्यो रसधातुविवक्षनः। | 
्रस्लोऽतुलो मनोदह्यस्तथा दोपन-पाचनः ॥ 
पोघनः पाचनः कोरी लवणः पिथिलः स 
म्यौत्ालस्यविषन्नश्च कटौ पन-पाचनः॥ ९ ८ 
दौपनो ज्वरढष्णाप्नस्ति्ताः भोधनरोवगः । 


मिख्जलच 





पित्तलो लेखनः स्तौ कषायो । भरामादिसु 
रखवौविपाकानामाख्रयो द्रव्यस॒त्तमम्‌ १| ` वचालवणा 
रः पाकान्तरस्थायौ द्रव्याधारव्यपा्य' । | ग्क्राभाव 
भोतोष्णलवणं वौय्धमयवा | कं तत 







हि | 


र) १६ 9 
मोऽध्यायः ¢ 
चिसप्तत्यधिकशततमा ( वादिवद्ननम्‌ ॥४ र 
। स्वापो दिवा का < ् | 
विपलेतान्यरिदधये न्य खिद्धये ॥ २१ तस्िन्‌ ख विष्टग खचका : ॥ ५१ 
चारि विर कति-मेषलम्‌ । शूलानग्रन्िविष्णत सत लवग्णोदकम्‌ ॥ 8४ ५। 
व व ॥ २६ विधेय खेदनं तत पानोयं व = ४ मात | । ४ 
हस्लवलब्याधो न्‌ कफमारुतवेगवान्‌ { ठ ०१ दिङ्कत्रष न्धवैः ॥ ५५. (क 
॥९ 1 वहदकनगो खपः पिन्तप्रवर्त॑कः | २. आलिप्य जठर प्रान्ना व नम्‌ ४४ 
| ५ ५ - सर्व्वाजीसंविन ॥ 1 
| इतराय दः षार समृतः । (क रोगराश्िरद्ितान्नं ततस्व्यजेत्‌ ॥ ४& 1 
# सरल > द्द्‌ ध % ठ ७ । ध 
` || $ ध्यः सप्ततेवृ इल्यतः ॥ २7 चितानि : पाचनं मवेत्‌ । ४; 
!» | वाबग्रा प्रीड्पा वात .। . | उष्णाम्बु वातुपानञ्च माश्िनैः र ४ 
` चप्तपित्तानिला ६ प्रा 2 ¦ चिरं वि स्ध्यते ॥ 
्‌ | 1 बालप्रवयसोः क्रियाः ॥ << करौरदधिमत्छश्च प्रायः च गकिकारिकाः । 
५0 न: विल्व-श्योणाक-गाग्धारौ -पाटला-ग) 
| वरंहणं काय्य स्थलद्ट दस्य कशेनम्‌ । ए # {~ 
९ प्ख ज यो ताः ॥ २० द्रोपनं कफवातच्च पञ्च्लमिद जहत्‌ ॥ 
(९ || रतयं मध्यकायस्य रेभ दास्य) न ` न 
| ्रलपर्णी एृञ्जिपर्णौ वहतोदयगोच्चुरम्‌ 


। श्रवयायामसन्तोप (९ ® ८२) 
। || सथवयायामसन्तोषेर्वोखव्यं यन्नत। वलम्‌ । 


7 वातपित्तद्दरं तष्यं ९ ७२ 
(| | अविकारी महोतादो मद्धासाहसिको नरः ॥ ३१ हरः ष्यं कनोयः पञ्ब्धूलकम्‌ ॥ 
|| पानाहारादयो यस्य विरुाः प्रकृतेरपि । उभयं द शम्पूलं स्यात्‌ सन्निपातज्चरापम्‌ । 
„| इलायोपकतययन्ते से श्वासे च तन्द्रायां पाश्वश्ूले च शस्यते ॥ ५५ ध 
॥॥| स तत्‌ साम्य मिति कष्यते ॥ ३२ | कासे वासे च तन्द्र | 
| . =` म श & 
त गभिराः सोसैभच्चैः सैखिको जायते नरः। | एतेस्तेलानि सपो घि प्रलेपान्यलका जयेत्‌ । 
ह | त 9 
वै| वातलः पि्तलेसतदत्‌ खमधातुददिता्नात्‌ ॥ २२ | क्ाष्याचचतुरुणं वारि पादस्थं स्याचतुर्गृ णम्‌ ॥ ५९ 






| कणो इ ्तोऽल्यवे गश्च चलचित्तो नरः स्थितः ] सेच तत्समं तोर कल्कश्च सेहपादकः | | 
ह| ब्रवाक्यरतः सप्रे वातप्रग्रतिको नरः ॥ २8 संवत्तितोषधः पाको वस्तो पाने भवेत्‌ खमः । | 
| | अकालपलितो गोरः प्रखेदौ कोपनो ठुषः। | खरोऽभ्यङ खदुर्नस्ये सामान्ये यं प्रकल्यना ॥ ५२ । 
॥ सपि रौपतिममेत्चौ पित्तप्कृतिसच्यते ॥ २५ | स्थूलरेदेन्द्रियाशिन्द्य प्रकृतिर्या लधिष्िता । 
। शिरवित्तः खरः साः प्रजनः ल्लिग्धभूैजः । | आआारो्मिति तं विव्यादायुखन्तसुपाचरेत्‌ ॥ ५३ 
॥४| 5 जलविलालोक शेसपरकतिको नरः ॥ ३३ | यो खद्धातौन्द्रयैर्यान्‌ विपरोतान्‌ ख खटल्य॒भाक्‌ ॥ । 
1 ` स मिखलच्चरीक्ञया दित्रिरोषान्व ॐ -& ६ 14 ५ । 

। (रः भिषञ्छित्रगुसदेषौ प्रियारातिश्च यो भवेत्‌ ॥ ५8 ध 
३॥| < वेऽप्यधिकप्रकृतिः स्तः ॥ ३.० . ॥ 4 
गुल्फजानुललाटञ्च खनुगण्डस्तयव च । | | 


|| मन्द स्तौच्णोऽय विषमः समतेति चतुविधः । 























(6. भ्रष्टं स्परानच्यतं थस्य स ज हात्थ सि 

| कफपित्तानिलाधिक्यात्‌ तत्ाम्याच्नाठरोऽनलः॥२८ | बामाल्तिमव्ननं 
९। || रमख् पालनं वर्य.विषरे वातनिगर्ः। गा जिला ब्डामा नासा विकारिणौ । 
9 तोच्छे पित्तप्रतीकारो मन्दे ेखविधोधनम्‌ ॥ ३० कव्य खानच्युतौ नच्युता चोष्ठौ पूल्यास्यं यस्य तं व्यजेत्‌ ५& ~ 
। || = र सथवरोगाणामलौ यो च्ामिना नम्‌ । इति ओगारुडे पूलष्े वैद्यके सूत्रस्थानं 
च न रखविष्टस-ल्तणं तचतुविषम्‌ ॥ 8० नाम हिसप्तत्य धिकश्ततमोऽध्यायः ॥१.७२॥ 

= _ दि्चिका-केद -ह्ासालस्यकादय, । | 
॥६| उवालवणतोयेन च्छदैनं तत्र कार धेत र 
॥* | कामा त्‌ ॥ ४१ जिसपर मो 

|| सोम भाद्‌ समत यधिकशततमोऽध्यायः ॥ 

¶ भता पादयो रसात्‌ । विवेकाय अन्न पानविधिं वदे । 

-`कषालिस्बिदोषश्षटष्णासते  नस्टष्णा इनिवारणः ॥ १ 


=> क्क > 


५ 
9, ऋ 5 ^ 
त व > ^ 8 = 


~ - 0 427081)\५/86| 4810 (01661010. 01911260 0\/ 6810011 


गरूड्एराणम्‌। 


मद्ा्ालिः परं ठ्यः कलमः श्ेसपित्तहा । 1 शफात्‌ 
. महा , जायो गौरषष्टिकः ॥२ | वातन्नं दाङ ग्राहि नागरङ्गफलं र ` । 


` ्ौती यसख्िदीषतनः प्रायघो ग।र 
पनोषगो त्तो वातलः श्ल सपित्तद । 


१७० 







कोरः मातुलुङ्ञ्च दौपनं कफ़वा ह ।९ | वि 


8 1 


्यामाकः € ८ पित्तददरं ® = [ | 4 वारि 4 
वत्त मरिवङ्क-नौवार-कोरदोषाः प्रकौत्तिताः॥ २ | वातपित्तदर माष लकद््धोष्यानिाप या 
` बहवाः सङ्च्छौतः स्ेभपित्तद्वरो यवः । सन्धेलामशकं € अ नसुर व्यमच्छङृत्‌। "^ 49 < 

द्यः भोतो यसः खादुरगोभूमो वातना्ननः ॥ 8 भक्तप्ररोचका एणा इरोतक्यखतोपमा त ॥॥ 


 ज़पित्तासनिनः कषायो मधुरो लघुः 1 खंखनौ कफवातन्नौ अक तदत्‌ तिदोषजित ज, त 
मापो बह्वलो ष्यः पित्तशचेकरो गुरः ॥ ४ | वात अचर न्त्न्ञं संखनं तिन्तिङौ फलम्‌ । ९ 9 जीवः 
दर्यः श्रे्पित्तत्नो राजमापोऽनिलात्तितुत्‌। | द षल लक्वच सादु वकुलं कफ़वातजनित्‌। | हि र 
कललः श्वासदिक्ाहत्‌ कफ़गुल्ानिलापद्ः ॥ ६ | यलप्-वात-कफ-श्वास-कासश्नं वौजपुरवम्‌। १ पं य 
रक्तपित्तज्वरो थौ गोतो ग्राहो सकुष्ठकः । कपिव्य ग्राहि दीषश्नं पकं गुरु विषाप्डन्‌। | सरा 


ंस्त्राख्क्षफपित्तन्नश्चणको वातलः सूतः ॥ ` क्र -पित्तकरं बालमाप्रूण पित्तव्ैनम्‌ ॥ २१ | त 


मखरो मधुरः शतः संग्राहो कफ़पित्तदा। ` पक्ता वातद्धन्मांस-शुक्र-वग-वलप्रदम्‌। | आरःगरहपी 
खठोनश्रैवसुदिष्टः कलायश्चातिवातलः ॥ ८ वातलं कफ़-पित्तन्नं ग्राहि विष्टशि जाम्वक्‌ || व्विदीषश्रमन 
श्राढकौ कफ़पित्तन्नौ शुक्रला कपिकच्छला । तिन्दुकं कफ़-वातन्नं बदरं वात-पित्तहत्‌। ` | थद मभुरं 
श्रतसौ पित्तला जेया सिद्वायैः कफवातजित्‌ ॥ < | विष्टि वातलं विल्खं पियालं पवनापदम्‌॥ || गयं भ्य 
खन्तारमघुरख्िग्धो वल्योष्ण पित्तकृत्‌ तिलः । तालं राजादनं मोचं पानसं नारिकेललम्‌। | शरपल्ारगदं 
बलत्ना छक्तलाः शता विविधाः स्यजातयः ॥ १० | शुक्र-मांसकराग्याद्धः स्वादु-स्लिम्ध-गुखि १ अ्न्ारीनाञ्च 
चित्रकेङ्कदिनालोकाः पिप्यलोमघुखिग्रवः। द्रात्तामधूकखल्नूरं कुङ्कमं वातरतजित्‌। ` कप-वातददर 
चव्याचरणनिगुरडोतर्कारौ का पमदैकाः ॥ ९९ मागधौ मधुरा पक्षा ्वास-पित्तदरा सरा॥५|| प्रावो दर 
सवित्ाः कफ़पित्तन्नाः क्रिमिघ्ना लघुदौ पकाः। ्रादर॑कं रोचकं चरष्यं दौ पनं कफ़-वातहत्‌। ` | वात. 
वषोश्रमाकैरो वातकफ़न्नौ वातनाशनौ ॥ १२ शुण्डी-मरोच-पिष्मल्यः कफ-वातजिती मताः॥४| बाषैपं मि 


तिक्तः सरः स्यादेरण्डः काकमाचौ व्रिदोषद्त्‌। | अदवष्यं मरिचं विव्यादितरे चष्यसम्मते। || सौमं तेलम 








चाङ्गेरौ कफ़वातश्नो सर्षपं खव्वदोषदम्‌ ॥९२ . | ुय-शूल-विवन्धन्नं हिङ्क वात-कफापदम्‌। १ ्रचजं कफ 

तदेव च को सुखं राजिका वातपित्तला । यमानौधन्यकाजाच्यो वात-श्ेसनुटः परम्‌। ` [ण म्‌ 

नाड़ोचः कफ़पित्तघनश्ुुमैषुरभोतलः ॥ ९४ चचचु्यं सन्धं ठष्ं त्रिदोषशमनं तम्‌ ॥ १ ¦ हि नाः 

हीनं पद्मपत्रञ्च तिप वातङञत्‌ परम्‌ । सोवच्ैलं विवन्धन्नसुष्णां छनच्छरूलना्रनम्‌ ।. र र 
॥ 


| भितं पि 


~ 9 






कराच्चारः सन्वदोषश्नो वास्तुको रोचनः परः ॥ ९५ | उष्णं शूलद्दरं तौच्छां विडं वातानुलोमा्‌ खष्ड तष्य 

तण्डलोयो विषदरः पाल्या चोन्द्रिका तथा। | रोमकं वातनुत्‌ तस्नाद्रोचनं कदनं य॒ । , | हि 
८ दोषञ्जचामं खिन्नं वातक्रफ़ापदम्‌ ॥ ९६ त्पाण्डगलरोगन्नो यवच्चारोऽमिदीपत ५ 
कन्वदोषद्रं हदयं कर्य तत्यक्षमिष्यते , | दनो रौ नस्तौ चाः खच्निारो विदार! | | 


| नरगं व उन 4 4 24 ह 
क्रक[टक स्वात्तांकं पटोलं कार वल्वकरम्‌ ॥१० ˆ | दोषक्नं नाभसं वारि लघु व विषाप्‌ - | | 


क्रुदु- मेद -उलर्‌ = न 1 {1 न ~ ॐ ड क र न ¢ ॥: रत्तो पित्त 
९१८ मेच्च-ज्वर ब्ाख-कास पित्त-कफ्रापष्दम्‌ नारेयं वातलं खन्न सारस मधुर १ , ए्.पित्तय 


| 
। | 










खव्वदोषद्दर दयं कुसाण्डं वस्ति गोधनम्‌ ॥ १८. | वातङ्रेष्मद्ः वाप्यं ताडागं वातलं ॐ | पाचनो हो 
कलिङ्गालाञनौ १३. पित्तनाभिनौ % इ त्रर्मीरम्‌ < 4 2 बातालुकलोम 8: | 

व्रएीर्वायके वात्र बातकारिणौ, | रौच्यममिकरं खच्चं कफ़क्नं लघु तम॑ः ¢: गतानु 

तासि 1-1 दोपनं पित्तलं कौपमौदधिदं पित्तनाधभ 3 


((.0- 48148111\/820॥ 48111 0601101). 10411260 0 €6810011 








$ २ 
ग # भः 
= (च 
= 4 0 
ह * उ 
न ह, 
क के 


ह 4 ति 
[. 
8 








* 
ह बरलाहुरतर ५ 
र 
+ 
नि 
॥ि 













# 
§ (वसते = रात्रौ ्वेनदुरभ्सिभि 
1 ह ‹ तत तुद्य गगनाम्बुना ॥ २ 
“ । करी उर.पवास-मदोऽनिल काफाण दम्‌ ' 
१६|| ्तगीतं मत „ ~ग्धं गस्‌ रसायनम्‌ । 
९९|| , फ्राप्दम्‌ । 
कि, रक्तातिसार कास-ग्वाख-क ‰ 
|| चहं लौवनं खयां रक्तपित्ते च लाक / % 
॥ त दोषं मखजातन्तु मस्तु सोतोवि्ोधनम्‌ ॥ ४२ 
| तारतित्तं नवनौतं नवो तम्‌ । 
५ || विकारा क्रिलाटाव्या गुरवः कुष्टदहेतवः ॥ 8३ 
| गर-गरहौ -घोथाः -पाख्डुतौखारशल्मुत्‌ । 
| व्रच्च मपुरं स्पिंवांतपित्तकफ़्ापदम्‌ । 
॥२७| बं मेध्यञ्च चन्तष्यं संस्काराच त्रिदोषजित्‌ ॥ ४५ 
| हि . ~ = 
२।१ शरज्ादोनाच्च सर्पोषि विद्यात्‌. खत्षौर सङणः । 
|| करफ़-वातद्दरं सूत्र-सव्वकृमिविषापदम्‌ ॥ ४६ 
| गत-श्चेमद्रं बल्यं तलं कश्यं तिलो द्धवम्‌ ॥ 9७ 
18|| साषैपं कृमि-पार्डुन्नं कफभेदोऽनिलापद्म्‌ । 
॥\५| रचनं कफ-पित्तच्ं कश्यं लको त्रत्प॑णम्‌ । 
| 
| रिङ्ा-ष्वास-कृमि-च्छ दि-भेदह-टण्णा-विषापद्दम्‌ । 
| 


"वारि < 
॥.। | तच्च दोषलम्‌ ॥ २८ 
|  (्लग्धं मादिषं वङ्किना यनम्‌ ॥ ^“ 
॥ || हयं 
| ‹ छ पिन्त-श्षेमकरं दधि । 
। | वद्यं वातदर एष्य 
॥॥ हण्ड 
१।६ तरदोषपमनं तक्रमुडतस्डेद मारि त्‌ ॥ 88 
॥ || शर्नारगदोाद-गच्छौघ्नमनवं तम्‌ । 
॥५|| परलोदर-ङुष्ाथैः-भोय-गुल्य-परमेलुत्‌ । 
ह त्तौमं 9 > - % ५ 
|| ताम तलमचज्ुष्यं पित्त्छदातना श्नम्‌ ॥ 8८ 
। | त्ररोषश्नं मधु प्रोत्तं वातलन्च प्रव तितम्‌ ॥ ४< 
॥ 
। | उव रततपित्त्ना बल्या ष्याः कफप्रदाः ॥-५० 
॥ 


ध 


1 
9 | फ्रागितं $ ~ _@ तोत्र < 

॥ ३ पितं पित्तलं तोत्र सिता मत्यरिडका लघुः ।' 
| ह्‌ खादश्क्पित्तवातजित्‌ ॥५९ 
क र ष्या वातन्नः कंफङघहुडः। 

1 || ` च परः पथ्यः एराणोऽखकप्रसादनः र 

‰ | ११ +त < सस्तेष्ा ६ गुडशकरा ¦ 

+ शेव र १ ध 

| र-पितव ` ` पमन्दलात्‌ कफवातजित्‌ ॥ ५३ 
आ ~ ° पर्या मण्डः स्याङ्ष्टतर्डलः ॥ १४ 


खर्‌ त्यं तया स्लि्धं 


ए 


५। 


५ 
=. 


| || वत-पित्तरो 


चतुःसप्तत्यधिकश्चततमोऽध्याच, | 


व 


१.७१. 


सतक्रदाड्मिव्योषा सगुडामलपिष्पलो ॥ 
न्तीयं खञता पेया ल 
पायसः कपफ्रद्धदल्यः कसर वातनाधिनि ॥ ५ 
चधौतः प्रस्तुतः स्िग्धः खखोष्णा लद ^ शत ; । ध 
बन्द्-मूल-फलस्तेदः साधिती ठंदणो शुसः ॥ ५ 
ईषदुष्णशेवनाचचच लघुः खणः < खाधित रा क 
स्विन्नं निष्मौड्तं एकं दितं सदे! ङ्ख तम्‌ ॥‰ 
दाडिमामलकयुमो वद्धिकरदात पिन्तद्दा । 
श्वास-काख-प्रतिश्याय-कफन्नो सूल कैः कतः ॥ ५< 
यव-कोल-कुललत्यानां यूषः कर्टोऽनिला पदः ॥ 
सुहामलकजी ग्रादौ से खपित्तविना नः ॥ & ° 
सगु्धं दधि वातन्न इक्तवो सहच वातलाः । 


तपूर्णोऽग्निकारौ स्याहव्या गुव्वौ च शव्कुलो ॥ ६९ ` 


दंशाः सामिषा च्याः पिष्टका गुरवः सृताः ॥ 
मेलढ़ताश्च दषटिन्नास्तीयख्िन्नाख् दुज्जराः ॥ &२ 


अद्य ष्णा मण्डकाः पश्याः शौतला गुरवो मताः ॥& इ 
रको 


अनुपान्च पानोयं खमटष्णारिनाशनम्‌ । 
अतुपानादिरत्ताकृत्‌ स्यादिषाद्रीगवच्नितः ॥ &७ 
अनुष्णः शिखिकण्ठाभो विषञ्चेव पिवत्‌ । 
गन्धसशैरसस्तोव्रा मोतं स्यान्मनोव्यथा ॥ &‰& . 
आघ्राखे चाक्लिरोगः स्यादसाध्यश्च भिषग्वरः । 
वेपथजं अणाव्यं स्यादिषयस्येतत्‌ तु ` लच्त णम्‌ ॥ &&- 
इति चौगारुङे मद्ाएराशे पूव्वखर्डे अनु-- 
पानादिविधिकथयनं नाम लिसप्तव्य- 
धिकश्ततमोऽध्यायः ॥ ९७३ ॥ 


चतःसप्तयधिकश्चततमोऽध्यायः ।: 
धन्वन्तरिरुवाच । 
ज्वरोऽष्टधा एय गइन्द्सङ्खातागन्तुजः स्तः } 
सुस्तपपेटकोशोर-चन्दनोरौच्यनागङ, 
छतत जल इद्यात्‌ पिपाखाच्चर गन्त ॥ श 
17 गरः रवकाष्टञ्च धन्याक उतीडदयम्‌ । 


सव्यात्‌ पाचनकं पूल्वं ज्वरिताय 
भरग्वधाभया- 


` <.0- 4800811\/80| 1211) 0611011. [10111260 0\/ 66810011 





गरूडएराणय्‌ 


७२ 
-सपूलार- विन्धल्य-वचीषण-कणाः समाः । 
श्र्ं पि्टाशसा नस्यं कथात्‌ सं ज्ञाप्रवोधनम्‌ ॥8 
 -तविदरिभाला-तिफला-कटुकारण्वधः बत । 
खच्वारो मेदनं काथः पेयः सन्त ज्वरापदः ॥ “ 
महौषधाख्ता-सुस-चन्दनो शौर धान्यकैः । 
 क्ायस्तोयकं दसि शकेरामधुयोजितः ॥ & 
-श्रपामा्जटा कदां लोदितेः सप्ततन्तुभिः । 
बद्धा वारे रवेननं ज्वरं दन्ति ठतौयकम्‌ ॥ ॐ 
गङ्गया उत्तरे कूले णत्तस्तापसो खतः । 
तस्मे तिलोदकं ददान्मृञचत्येकाहिको उचरः ॥ ८ 
गड्च्याः कराय-कल्क स्यां. तिफलाया तस्य च । 
-खरीकाया बलायाश्च सि्वाः स्तेडा ज्वरच्छ्िदः॥ < 
धातौ -शिवा-कणा-वद्निक्वायः सन्वज्वरान्तक्रः । 
ज्वरातौसारहरणमोघधं प्रवदाम्यथ ॥ ९ ° 
श्रभिपर्णी-वला-विल्व-नागरोत्यल-घान्यकैः । 
-पारिन्द्रयव-्ूनिम्ब-मुस्त-पपैटकाः ताः । 
, ल्यन्ाममतौसारं सज्वरं समदोषधाः ॥ ११ 
-नागरातिविषा-सुस-ग्रूनिम्नासतं-वत्सकीः। 
सव्व ज्वरहरः क्रायः सव्वांतौसारना ग्नः ॥ १२ 
शस पयंटकोदो चच-ङ्वेर रतं पयः । 
शलपणोँ पश्चिप्णौ वतौ करटकारिका ॥ १३ 
-वलाश्वदष्टाविल्वाति पाठा-नागर-धन्य कम्‌ । 
-एतदाहारखुयोगी हितं स्न्वातिसारिशाम्‌ ॥ १४ 
विल्वशचूताश्यिनिय्य दः खण्डं मध्वतिसारनुत्‌ । 
अतोखारे हिता तहत्‌ कुटजलक्‌ कणायुता ॥ १५ 
वत्छकातिविषाविल्व-कणाक्रन्दकष्रायकः। 
भ्रयुक्तश्चामशूलाव्ये चतोखारे सशोिते॥ १ ३ 
चिकित्साथ ग्रहर्यास्तु ग्रहणो चानिनारिनौ । 
. वित्रकक्राय-कल्काग्यां ग्रोन तं हविः । 
 गुत्प्-पायोदरः्नौद-गूलार्णो त्नं प्ररौपनम्‌ ॥ ९७ 
खोवच्चलं सन्वच्च विडमौद्धिटभेव च । 
खामुद्रण सम पञ्च लवणान्यत्र योजधेत्‌ ॥ १८ 
प्रज यद्व तारानि चतां चा्ेणां दरम्‌ । ` 
विचि तचचा्थैसोघ्नन्तु तक्रं नवोडतद्ध यत ॥ १९ 
 सुगडा पिणलोथुक्तामभवं छतमच्िताम्‌ । 
च्ि्दर्पाविनाणाय मन्तपेशष् लोरिकाम्‌ ॥ २० 


मोदकः सन्निपातान्तो रतोपित्त-ज्वरापह 


 नोलौमुण्डोरिकाचण मधु सपि 


८.0 48108111\/86| ॥॥810 (06610). 1411260 0\/ 60879011 


तिलेत्तुरससयोगश्ाभ कष्टविनाथ् 
पञ्चकोलं समरिचं सलूषणमयामि 
दरोतको भच्छमाणा नागरेण गुडेन ५ | षा 
खन्धवोपड्िता वापि साततयेनाभिरौषग षा। | हीखरः 
फलतरिकाख्ता-वासा-तिक्ता भूनिम्ब ॥ | तरतान् 
त्राय ्तोद्रयुतो न्यात्‌ पाण्डरोगं रतं श्रत ख 
तरिता त्रिफलाश्यामा-पिक्नली  त्िणलागुगः 


वासायां विद्यमानायामाप्ायां लौवितर ५ शुण्ट-ग 
रक्तपित्तौ त्यो कासौ किमथेमवसौदति ¢: ह 
अटसषऊ-खदौका-पथ्याक्ताथः सथर ` | बय ^ 








चोद्राव्यः काखन-श्लास-रकापित्तनिवरैपः।\ ए एनः 
वासारसः खण्ड-मधुथुतः पौतोऽय रत्ति ति 
सत्लकौ-वदरौ-जम्बू-पियालाम्राजनं धवः। | न 


पौताः चारेण मध्वादयः एथक्भोफितवारक (निएलापं २ 
सच्लफलपत्राया निर णडपाः खरसधैतम्‌।, | गोमूवु 
सिद्धं पौला तय च्ौणो निव्याधिभाति रक्‌॥ विलिदन्‌ म 


 -| दरौतकौ-कणा-शुर्टो-मरिचं गुड्खयुत्‌। | श्द्लनष्णाः 


कासन्नो मोदकः प्रोक्तस्टष्णारोचकनापनः॥४|| शुडिका शः 
कर्टकारौगुद्चोभ्यां पथक्‌ तिं पत्यते रः। | हरौ तवी: 
प्रस्थं सिद्धं घतं स्याच्च कासतुदङ्किदौपनम्‌।॥\| मीयर्णमि 
क्ष्णा धात्रौ सिता शुण्टो दिक्त त्नौ मध्य त्िवद्वरौत 
दिक्षाश्वासौ पिबेद्धागी' सविश्वामृष्णवाए| टिका मूः 
तेलात्तं खरभेदौ वा खादिरं धारयैनुख। || यूष्ण ति 
पथ्यां पिप्मलिसुंगुक्तां संथुक्तां नागरेण % ` | कल्कोञ्चते 
विडङ्गात्रिफला-विश्वचरीं करदं जयैकपु। | भरूलं नागः 
आस्नजस्वरूकषरायं वा पिवेन्माचिकवयुत्‌। ॥| रौवचचैलं ` 
छि न्वी प्रणुदति टण्णास्मैवायकर्षति। | ऽणा-पाष 
निफला मस्‌ च्छ्ंद्त्‌ पयखा मधुनापि | लाञ्चि 












पञ्चगव्यं दितं पानांदपसार ग्र दादियुव्‌ ' | 3 
कुष्मारडकरसो वाज्यं सयष्टोकं तद्त्‌ (३ | ध 
बराह्लीरस-वचा-कु-प्ङ्पष्मौभिरेष <. ॥ 

त + 


एराणं शेव्यसुन्माद-ग्र हापसमारणवु् प्व || वणं ति 
अश्वगन्धाकषाये च कल्के चौ मूते विवः 
तं पक्वन्तु वातन्नं चव्यं मासाय ष नमि | | । का 









¶ वातरक्तं सुदु 
( । पाकाय ^ पिबन्‌ न्ति त ट 
क | ॥ पि कु्टवाताशखादनाः 1 
१ | शडाः ¦ पच्च पथ्या या ७ {यमेव वा ॥ २८ 
| रस कषलापूपा वा 
$ | # । ृह्वीखर य ह लायु्चौ $ 1 
॥३| तर्तान्तक का `` तोप्रानिलकुष्ठजित्‌ ॥ ४० 
|| खदुग्ध स्याह) 
ल्‌ # नायमादुवौत-रकच्छौ पहारकः । 
॥ || न दिनाधाय गो च सुग लुः ॥ ४९ 
६।६| + ीचचरकक्षायः सामवातात्तिगरूललुत्‌ । 
१३।| कदूलारतैरण्ड-रास्तानागरदा रभिः ॥ ४२ 
।६| ज्ञाय एरण्डेन सामं द ठ 
ध -गोत्तुरोः ॥ 
। || बहा-नवैरस-ढतौदय-गो रः ॥ ४२ 
\।६| सदिङ्कलवणं पौतं वातशूलविमर्दैनम्‌ ॥ ४९ 
५. ्े 
्‌। | (िफला-निन्ब-यष्टोक-कटुकारग्बधेः तम्‌ । 
¦| | प्राययैन्मधुना मिख दाभलो पान्त ॥ 8५. 
र त्िफलापं सयष्टौकं परि णामात्तिद्धन्मधु । 
॥ | गोमूत्रणु्मण्ड्र तिफलाचृणंसंशुतम्‌ । 
म्‌ विलिहन्‌ मधुसर्पिभ्यां शूलं दन्ति तिटोषजम्‌ ॥ ४६ 
१। || व्रहक् शादरौ तव्यो दिचतुःपञ्चभागिकाः । 
॥*|| गुडिका गुडतुल्यास्ता विडूविवन्धगदापडाः ॥ ॐ 
९। || इरौतकौ-यवक्तार-पिप्मलौ-त्रिता तथा । 
॥४| तेश्णमिदं पे 4 
“| इतश्ुणमिद पेयमुदावत्तेविनाश्ननम्‌ ॥ ४ ` 
१४ | तिह्रौतकौग्ामाः स्लुरौ चौरेण भाविताः । 
प । वटिका सूतरपोतास्ताः खेष्ठाखानादमेदिकाः ॥ ४९ 
। | व्यूषरणए-त्रिफला-धन्य -विडङ्ग-चव्य-चित्रकैः । 
8 कल्दीक्ते ॐ): ६ भ 
71|| ल्वौज्ते हतं सिचं सच्तारं वातगुल्मनुत्‌ ॥ ५० 
। || भूलं नागवलानौतं सद्चौरं टया्तलुत 3 
| ॥ सोवचचैलं तदचेनत शिवानाञ्च छतं पिवेत्‌ ॥ ५ ९ 
। 4 ( एा-पाषाणमेरेला-भिलाजतुकचर्णकाम्‌ 
| [रि > दवगुडनापि ५७।।्‌ स्यूलज्ञ 
4 -ता-नागरो-धातौ-वाजिगन्धा- 
॥४|| प्रपिवेहातरोगाः 
बि सित धेगार्तः सश्ूलो सूत्र 





॥ १२ 
लिकर्टकान्‌ । 
जृच्छरवान्‌ ॥ १३ 














। 
छि 
न> 





न्वे 







. 
(५ 
, 
॥ ‹ 
~~ 


श 
+न्‌ 


| 
> 


| रवां त्रिफला शाप उदः इष्रनाभनः ॥ ५8७ 


(श 
ऋ. ` 
शि ` 
08 
| ` निरदिश्धिकार 
| कः सो 
। ववां ता 
॥ 
। 
6१ 

क -~ 


ह 
॥ 


| 


| । 





ड 
॥ 


| 


॥ ए. 
4 म 


9 
॥ 
५ 


॒ | 
| 
| 
| 
१ 
। 


चतुःसप्रत्यधिकशतत मोऽध्यायः ॥ 
स्तरम्‌ ॥ ३८ सर्ठवमेदद्दरो धाव्य 


१.७द्द्‌. 


रसः च्ौद्रनिभायुतः॥ ^ ॥ 
निफला-दास-दाव्वयजक्वाघः च "५ १ 
अखप्रच्च व्यवायद्च व्यायामं चिन्तनानि 
स्णीत्यमिच्छन्‌ परित्यक्त क्रेया तिप्रवडैयेत्‌ र 
यव-श्यामाकमीजौ स्यात्‌ स्थूलो मघुरवारिप ; ॥ ५ 
उष्णमन्नं समण्डं वा पिवन्‌ कृश्तनुमवेत्‌ । 
सचव्यजौरवा व्योषा दिङ्कखो वच लामलः । 

मधना शक्तवः पौता मेदीन्नाः खन्वदधप नाः ॥ ५<- 
चतुरे जले ब्प्रतेदियुणे चित्रको त्पलले । ू 
कल्य सिद्धं तप्रयं खचरं जठरो पिबत्‌ ॥ &° 
क्रमत्रद्या द श््धानि दश चैप्पलिकं दिनम्‌ । 
व्धेत्‌ पयसा खाद्धं तथेवापानेत्‌ एनः ॥ &९ 
च्षीरयष्टिकभोजी स्याद्देव कृष्णारुस्तकम्‌ । 
दंहयं खग्बमायुष्यं क्तौ दोदरविना शनम्‌ ॥ &२ 
पनन वाक्ताथकल्छीः सिं गोयद्र छतम्‌ । 

गवां सूत्रेण संसेव्यं पिप्पलो वा पयोऽन्वितम्‌ ए 


गुडेन वाभयां तुल्यां विश्वं वा शोथरोगिणा ॥ &ङ 


तरेलभेरण्डजं पौल वलासिद्धं पयोऽन्वि तम्‌ । 
्राश्मानशगूलोपचितामन्त्रद्धिं जयेन्नरः ॥ &8 
जञष्णोरुवकतेलेन कल्कः पथ्याससुद्ध वः 1 
ङष्णासेन्धवसंयुक्तो दद्धि रोगः रः परः ॥ ६५ 
निगाण्डौम््ूलनस्येन गण्डमालां विनश्यति । 
सलुदहोगश्भोरिकारदो ना्येदन्वुद्ानि च ॥ ६ 
हस्तिकणेपलाश्स्य गल गण्डन्तु लेपतः । 
षुस्तूरोरण्ड-निर्गुण्डो -वर्षा-भिग्र-सरषपे : 1 &ॐ 
प्रलेपः श्ञोपदं दन्ति चिरोत्यमतिदारुणम्‌ । 
भोमाच्ननक-सिन्धूत्य-दिङ्ख विद्रधिनाशनम्‌ ॥ इट 
परणुङ्ञा मधुयुता स्यात्‌ सब्चव्रंणरोपखौ । 
निम्बपत्रस्य वा जेषः सणटुत्रणशोषणः ॥ &< 
फल्या खदिरो दान्वौं न्यग्रोधो व्रोधनः ॥ 
सद्यःच्त व्रणा वेव्यः सशूलं परिषेचयेत्‌ ॥ <° 
यष्टोमधुकयुक्तेन किञ्चिदुष्णेन सर्पिषा । 


वुखागन्तुत्रणान्‌ वेदो नाशयेत्‌ स प्रलेणनात्‌ ॥ ७९ 


शोतां क्रियां प्रयुच्लीत पित्तरक्तोसनाथिनोम्‌ \ 
क व मलेर ण्ड ~शु प्राणाच्च समधुः 1 ७२. 
उपदङ्खखन्धवः पोतः कोष्ठस्थं साव दच्य्क्‌\ 


©©.0- 48108017\/826| [2111 ©0601. 01011266 ७ 81190111 


४ स 
4 3 व न १ 1 +" 


¶ 
11 
¶ 

व 
१ 
५ 
$ ४ 








|) 


१७६ | 
द्-क्ोल-कुलल्यानां निःसेहेन रसेन वा ॥ र हिनभिनच्युतास्थौनां 3 
पिबेत्‌ सन्धवखथुताम्‌ । अश्वत्यतरिफलाव्योषाः सन्व॑^रेभि सो पेत्‌ ॥ | क 


गरूड्एराणम्‌ । 











यवागं वा पिव 

यत न्याद्रणं क्रिमौन्‌ ॥ ॐ तुयो शुग्गलो योज्य मगनसच्धिप्रसाध "च ८६ 
(निफलाचयं युक्तो सुग्गलुषैटकौकतः । सव्वकुष्टेष वमनं रेचनं रल्तमोचाम्‌ ॥ १ (+: 
निव्॑चसो विवन्न्नो ्रणधोषय शोषनः ॥ ०५ | वचावाखापटोलानां निम्बस्य फलिनो || ईम 
दरव्वाखरससिद्धं वा तेलं कस्पिज्ञवोन वा । कषायो सधना पौतो वातं ण क १ ध गी 
हान्वीवचश्च कल्कन प्रधान व्रणरोपणम्‌ ॥ `€ विरेचनं प्रयोक्तव्यं तिठदन्तौ फलतिदे ॥१६ ` ष 
दति सौगारडे महाएराखे पूथ्वखण्डे ज्वरादि- | मन भरिलामरोचस्तु तलं । - क्ण 
चजिद्ाकयनं नाम चतुःरुषत्यधिक- सच्वक्ुष्ठ विज्लेपोऽयं श्विपडगुङोदनम्‌। ६ 
श्रततमोऽध्यायः ॥ १७४ ॥ करच्ञ-तगरो कुष्ठ गोद्धूत्रेण प्रलेपतः। | | पीती 
करवौरो इत्तेनञ्च तलात्तस्य च कुषठदत्‌॥ {६ | का 
1 | हरिद्रा मलयं रास्ता गुद्धचौ तगरस्तथा। | शरस 
पञ्चसप्र्यधिकशततमोऽध्यायः । आरग्वधः करच्ख लोपः दारः परः ॥\५ | 

धन्वन्तरि सवाच । मनःधिलावि्ङ्गानि वागुलौ सर्षपसतथा। || 
नाङौत्रणादिरीगाणां चिकित्सां ण॒ सुश्त । | करच््नो गूत्रपिष्टोऽयं लेपः कुष्ट डरोऽीवत्‌ ॥ पिष्टा 
नाडौ देण संपाचय नाङ्ोनां व्रणवत्‌ त्रिया ॥ ९ | विङ्ङ्गरगजा-कुष्ट-नि भा-सिनभूखसषपैः। | रफ 
शगगुलुतिफलाव्योषेः समांश राच्ययोजितः। सरूत्राम्बुपिष्टो लेपोऽयं द दरकुष्ठविनानः॥ ९ | पि्रट 
नाड़ौदुषटत्रगं शूलं मगन्दरमथो जयेत्‌ ॥ २ परणन्नाड़कवौजानि धातर-खनरस-खौ। ॥ सदिः 
निगरडौरखतस्तेलं नाङ़ोदुष्टत्रणापदम्‌ । सो वोरपिष्टं दद्रणाभेतदुदत्तेनं परम्‌॥२ ` | व्रि 


` हितं पामामयौनान्तु पानाभ्यच्ञननस्यकैः॥ २ | आरग्वधस्य पत्राणि आरनालेन पेषैत्‌। | प्रयो 
शुग गुलु-त्रिफला-ङष्ण-त्रिपञ्चेकां श्यो जिता । ददुकिद्िमकुष्ठानि न्ति सि्मानभेव च ॥ २ | खदिः 
शड्का णोफगुल्माो-मगन्दरवतां हिता ॥8 ` उष्णा पीता वागुजौ च कुष्ठजित्‌ चौरभोकि।| काय 
धिरावेधे स्वजमध्ये विशुचिरपदं चके । | तिलाच्य-त्रिफला-त्तौदर-व्योष-मल्लात-परवैराः। | 3" 















पाको रच्छः प्रयत्नेन शिश्रक्षयकरो हि सः ॥ ५ ष्याः सप्त खमा मेध्याः कुष्ठः कामचारिण॥ | 
सथुग्गल सखरिरसुपद णो विनश्यति ॥ & हन्ति कुष्ट-कमौ-मेदह-नाड त्रण-मगन्दरान्‌॥* || 8 
इडेत्‌ कटाहे त्रिफलां सा मसो मधुसंयुता । यः खादेदभयारिष्टं तथा चामलकानिधाः। | 
उपदे प्रलेपोऽय सयो रो पयते “न संपयः॥% | नण 
दग प्रलेपाशयस पचत त्रणम्‌ ॥ -ॐ | स जयेत्‌ सर्व्वकुष्टानि मासादूै न सश्यः। ४ कारः 
विफ़ला-निम्ब-शरनिम्ब-कर्न-खदिरादिभिः । | दच्यमानशुयतः कु तत्छद् खदिराङ्गरः। || -आन 
कत्व : काये तं पक्मुपदं ग्रं परम्‌ ॥ ट सान्तधातरौरसन्तौट्रो न्यात्‌ कुषं रसायन । | कदु 
श्रादो भमं षिदिला तु सेचथेच्छौतलाम्बुना धात्रौ-खदिरयोः क्राथं पौला तौर 
मर्गनालेपन काव्य वन्धनच्च कुश्रान्वितम्‌ ॥ < शधन्दुधवलं श्ित्रं दन्ति तूणं न संय । || सेलर 
छ रपः चौरं यूः सतौललः । पौला भल्लातकं तैलं माखाह्याधिं जयैनरः | शखः 
2 इ पच्चान्पानं स्वायं ममाय लानता ॥ १० | सेवितं खादिरं वारि पानाः कषटनिहवेद्‌। ` / चष 


~° वमधुलानाम्ब॒-सिताकल्कसमशुताम्‌। । त नरद्वम्‌। ` 
(क) चिपलागुङ्चौति पाठः चिट्डश्यते । 0 वदतम्‌! 





~ 


| 
| 
| 
| 
\ 
{ 
| 

4 
| 

|| 


((.0- 48/108171\/8त ॥\/811 (0621101. 01011260 0 €6810011 ~ ट ३: [भः 


०६ 









॥। 
| 
| | ॑ कं शतवर्षाणि जौवति ॥ र 
| तद वयाः पचेत तैलं चतु । 
। । कस्त त सो तभ्यङ्गारेव न॑श्यति ॥ २ 
१९ बूर कतगवदष्ार न लवणानि च गूतकम्‌ ॥ 
| इत _ -तकससतलं कष्टव्रादिनुत्‌ ॥ ^“ 
धः लं तदहीमेण च चितकम्‌ । 
निम्बभरनिम्बमाकैरः । 
4 न क्वाथः सक्तौद्रश्वाग्छपित्ता ॥ ३१ 
| वरि पटीलचच तिक्ता क्षायः उखिताथुतः। 
|| कती यंधिमषुधतो ज्वरच्छदयस्च पित्तजित्‌ ॥ ३२ 
| दासातं तिक्तष्टतं पिप्लौष्टतमेव च । 
अर्घपिते परचीक्तव्यं य॒ड्कुपरार्डकं तया ॥ २० 
 ॥ प्िपलो मधुसंयुक्ता अच्छपित्तविनाश्िनो । 
|| श्रभानिमान्यवुत्‌ पथ्यापिप्लौग॒ड्मोदकः ॥ २७ 


्‌ प्िष्ाजानौं सधन्याकां तप्रस्थं विपाचयेत्‌ । 
कपपित्तारुविद्रं मन्दानलवमि रेत्‌ ॥ ३५ 


र 
\  प्िपद्यखतभूनिम्ब-वासखकारिष्टपपैटेः। 

| खदिरारिष्टकैः राधो विस्फोटात्तिंज्वराप्दः ॥ ३६ 
| त्रिफलारससंगुक्त सख्पिस्ितया स । 

| प्रयोक्तव्यं विरेकार्थे वौखपैञ्चरशान्तये ॥ २० 

¡ [| खदिरत्रिफलारिष्ट-पटोलाखतवासकीः। 

||| क्षायोऽ्टकाखयो जयति रोमान्तिकमसरिकाः ॥ ३८ 
0  इष्टबौरपे-विसछोट-कण्डुारौनां विघातकः । 

॥॥ वचनानान्तु चस्य षष मश्कनाश्च नः ॥ २० 

| । चकोल जन्तुमालं म्रकांस्तिलकालंकान्‌ । 

॥ हि प रेत्‌ त्षारामिस्यामशेषतः ॥ ४० 

| क. र स्याष्नाल-गद्देमरोगतुत्‌ । 

॥ ्‌ । य्ज्ञाफलः तं तेलं भेङ्गराजरसेन तु । 

| वि सह्‌ चकाभायदडनापगम ॥ ६९ 
|: फ़ला-नौलेख अङ्गराजकीः । 


1॥ (- । व कलो < काच्जिवा अष्णके शत्‌ ॥ 8२ 


। , 
^ 















४ शखरोगे 1 ९ तिफ़ला-गण्डषपरिषारणाम्‌ । 
ऋ ` वार-पाठा-व्योष-रसाच््ननम्‌ ॥ 88 
शि वातूरोतवा वित्रकचूणितम्‌ । 


पच्चसघ्रल्यधिकश्चततमोऽध्यायः । 





१.७५ 


् को गनुत्‌ ॥ ०५ 
खद्धो दरं धारयदक्त गरौवादन्तस्य | 


पटील-निम्ब-जम्नौर-अ्ाम्न 
पद्चपन्ञवकः ष्ठः कषायो सुखधारःणि ॥ ४६ 
लसूनादरैकशिग्रणां पारुल्या खूलकस्य च ' 
¦ शेषः कदुष्णः कणेपूर खे ॥ ५ ~ 

कदल्याश्च रखः स ् = | 
तीव्रशूलोत्तरे कणं खन्द ले दवाद्िनि । 
च्ल रहौपतरसं कोष्णा सेन्धवेनावचणितम्‌ ॥ ४८ 
जातीपत्ररसे मलं विपक्' कणश्यलजित्‌ (क) । 
शरी तैलं सार्षप् कीष्णं स्यात्‌ कणं श्ूललुत्‌ ५ ०< 
यञ्चमूलोग्तं लौ रं स्यादितरकडरौतकौ । 
सर्भिगंडः षडड्श् यूषः पीनसशान्तये ॥ ५० 
अचिक्न्चिभवा रोगाः प्रतिश्याय-त्रण-ज्च र! ॥ 
पञ्चते पञ्चरात्रेण प्रशमं यान्ति लङ्नात्‌ ॥ ५९ 
धालीरसानाञ्च दृशः कोपं रति पूरणात्‌ 
खद्तौद्ररेन्धवं वापि शिग्ररान्वौरखाच्लनम्‌ ॥ ५२ 
इरि द्रा-दास्‌-खिन्धूलखय-रसाच््ने : सगो रिकः । 
पिष्रद॑त्तो बहिर्लेपो नेत्रव्याधिनिवारकः ॥ ५३ 
छत्ष्टामयाल्लेपात्‌ त्रिफला ्लौरसंयुता 
श्रौ निम्बदलेः पिष्टैः सखो ष्णोः स्वल्प सेन्धवे: ॥ 
धाय्येश्त्तुषि विन्षेपाच्छछोकण्ड सजाप्डः ॥ ५8 
अभयान्ताखतञ्चेक-दिचतुर्भागिकं युतम्‌ । 
मध्वाज्यलोढृं क्राथो वा सर्व्वनेतरूगङैनः ॥ ५५ 
चन्द्न-लिफला-प्रग-पलाश-तसस्तूलकीः। ` 
जलपिष्टेरियं वत्तिर शेषतिमिरापड्ठा ॥ ५९ 
दघ्ना निषंष्टमरिच रात्यन्धापद्दमच्ञनम्‌ । 
तिफलाक्षाय-कल्काभ्यां खपयस्व शतं छतम्‌ । 
तिमिरान्यचिराखन्यात्‌ पौलभेतन्तिश्यागदखि ॥ ५.० 
पिष्मलौतिफ़लाद्राच्ता (ख) लोचणा ससेन्धवम्‌ ॥ 
चङ्गराजरसषषटं गुड्काव्लनमिष्यते । 
= 

ॐ तिफला चव खन्धवञ्च मनःशिला । 


ल त प्ूतिकणजिदिति कचित्‌ पाठः| 
(ख) तारेति लाच्चेति न्त्‌ कित्‌ पाठ ॥ 


((.0- 481108111\/80| 8111 (01661101. 01011260 0\/ 80810011 











सूलं लेषात्‌ काच्ज्िकपेषितम्‌ । 
श्रयत्याश् पएष्यवा सुचकुन्दजम्‌ ॥ ६९ 
[चक्रव्याप्रौपलेः तम्‌ । 
सा मिरोेरापम ॥ ३ 
लवं सगुडं विश्वं पिप्पलो वा ससन्धवा । 
भुजसब्यादिरोरीष सव्वेषूषदैगदेष च ॥ &२ 
दूय्यवत्त विधातव्य नस्यकम्मादिभेषजम्‌ । 
इशमूलो कषाय ख्पिःसेन्धवसखंथुतम्‌ । 


जस्यमङ्विभेदन्नं सूर्यावत्तंिरोऽत्तिनुत्‌ ॥ ६ 
इषा -मधुकं नौ लसुत्पलम्‌ । 
पिबेत्‌ चौद्रयुतं नारो वाताद्ग्दरपोड्ता ॥ ६५ 
वराखकस्रसं पेते गुद्धव्या रखुमेव वा । 
जल्तेनामलकौवोजं ्वोरा-मभुसंयुतस्‌ ॥ ६६ 
श्रामलक्या रस मघु गलं कार्पासमेव वा । 
याणप्रदर्रान्लथ पिवत्‌ तर्डलवारिणा ॥ &ॐ 
तण्ड-लोयकमरलन्तु सच्तोद्रं सरसाच्नम्‌ । 
तण्डलोदकसम्पोतं सव्वैश्चाखटग्द रान्‌ जयेत्‌ ॥ ६८ 
कुशमलं तण्डलाद्धिः पौतञ्चादग्दरान्‌ जयत्‌ । 
- दति ओरौगाखडे महाएराे पल्य खण्डे कुष्ठादि 
चिकिद्ाकथनं नाम पञ्चसप्तत्यधिक- 
भततमोऽध्यायः ॥ ९७०५ ॥ 


दुग्धमेरण्डक 
शशिरोऽत्ति ना 


घटक्षप्रत्यधिकश्चततमोऽध्यायः। 


धन्वन्तरि स्वाच । 
सखोरोगादिविकित्माच्च वच्छे सुश्रुत तच्छरणु । 
त्रोनिव्यापत्छु शविष्ठं स्यते कम्म वातजित्‌ ॥ ९ 
वचोपकुञ्चिकाजातौ-ज्व्णावारुकसेन्धवम्‌ । 
अजमोदा यवन्चारं चित्रक एकैरान्वितम्‌ ॥ २ 
पिष्वालोड्य जलादैश्च खादयद्तभर्व््ितम्‌ । 
योनिपाग्वां िंह्द्रौग-ग॒ल्पार्शो विनिवत्तयत्‌ ॥ इ 
बदरोपत्रसलेपाद्योनिर्मिन्ना प्रशाम्यति । 
| लोध्रतुम्बोफ़लालैपात्‌योनेरदास्धं करोति च ॥ ४ 
„ . ञ्चपलव-यग्यक्ो-मालतौकसमैष्टतम्‌ । 
_ दविपक्तमर्ग्धारा योनिगन्धविना्नम्‌ ॥ ५ 
 सकाच्तिकं जवाणुषं म च्योतिसतीदलम्‌। ` 


लि 0 0: .121108111\/80॥ 48111 (0161101. 01411260 0 €810011 


गरूड़एरा णम्‌ । 


| दष््रलौकृतः कायः साज्यः सूतिरजापहः॥। | 







दूर्व्वापिष्टञ्च खं प्राश्य चित्वा | 
ध तोय पकरान्वितम्‌ ॥ &. ः 
धात्यच्ञनाभयाचण तोयपोतं रजो 


सदुग्धा लच्छणा पोता नस्यादा एतावतो | ¶ # 
4 | र्व 


दुग्धस्याद्धा कृकञ्चाज्यमश्रवगन्धा च एतदा । 
वन्ध्या एन्नं लभेत्‌ पौला तेन वोष-केषरम || 
कुश्रकाणोसबुकाणां गलैर्गो चरकस्य च, ` °| „इव 
मृतं दुग्धं सितायुक्तं गभभिंख्या शूललुत्‌ परम । | पिष 
पाठालाङ्गल्यपामागस्तया च कुटजेः पथक्‌। || द्‌ 
नामि-वस्ति-भगालेपात्‌ खखं नारौ प्रसूयते । , | तिद 
खताया छच्छिरोवस्ति -गूलं वे मन्दसुञ्जित्‌। | त्रिप 
यवच्तारं पिबेत्‌ तत्र मस्तु कोष्णोदकेन वा। | िड्ई 
शं 
श्ालितण्डलचंन्तु सदुग्धं दुग्धङघद्धवेत्‌ ॥ १९ | शतं १ 
विदारौकुखमरसं सलं कापांसज तथा || पकरर 
धातौस्तन्यविश्द्यथ सृद्रयूषो रसायनः ॥ १२ | प्रतिम 
कुष्ठा वचाभया ब्राह्मो मधूकं त्षोद्रसपिषो। ` | धिरो 
वणाथुःकान्तिजिननं लेद्य वालस्य दापयेत्‌॥!॥ भार 
स्तन्याभावं पवग्काग्धं गव्यं वा तहुणं पिबेत्‌ || भ्रमि 
खेदेन नाभिभोथान्तो खदा स्यादनितप्या॥॥ सयुः 
लौहमुस्तकातिविषा वमि-कारुज्वरे पिवेत्‌। 

। प्रध्या 
सुसत-शण्ठो-विषास्‌ण-कुटजश्चातिसारतुत्‌॥ 4 ( 


व्योषं मघु मातुलुङ्ग हिक्ाच्छदिंनिवारम्‌॥\॥ योह 














कु्टे्द्रयवसिद्ार्थो निशा दूव्वां च कुष्टजित्‌। , क्रिमि 
म्ासुर्डितिकोरौच्यक्तायः स्लानं ग्रहाप!। | हाड डि 
सप्रच्छ्दामयनिभा-चन्दन श्चानुलेषनम्‌। | म्बी 


शङ्जवौज-सद्राच्त-वचा-लोदादिधारणम्‌॥“ 1 
गों वां टं पं शं वैनतेयाय नमः ओं दौ ₹।६ |“ कालः 
| १. 


मन्त्रेण भान्तिवालानां माननादलिदानतः।. || चामा 
श्नं दोः बालग्रद्ा वलिं गह्लौत वाऽ `| पूवा 


मुद्चत खादहा ॥ २९ कदुकं 
तर्डलाद्धिः भिरोषस्य भ्ल पतं विधापर॥ ||| मधम 
तण्डलाद्धिश्च वरषाम्बः शएक्ताया सपंदं पु | भेर 
दध्याज्यं तण्डलोयज्च खधूमो नि ्ा रोः 
पिष्टं पानं तथा चौ द्रं सिन्धूत्यस्य व्ात९। | बात 
्द्खोठस्रलनिक्तराथः साज्य पौती विषा ॥५| ` 
यच्चराव्याधिविष्वंसि भेषज तद्रशवन | 


`~ 

। वि, ह 
"+ (न | ४ 
च. -४ हि ४ ^ १ 4 4 
| न - ऋच, 


¦ 4 न | 












( ो-कणा-मु-यङ क्रमात्‌ । 


9 4 ` रकस रखायनगुरीषिणा ॥ २५ 

की वमव धका प्रभु द पि 
| । _ या चतुव भतवरषकत्‌ ॥ २६ 
९ ष सखरसो वि दा्ञ्ातीद्धवः 

| भव र ङ्राजो जग्ध्वा वर्षश्तौ भवेत्‌ ॥ स्य 
| ू पिट्‌ „न तपर मघुना स रोगनुत्‌ ॥ २९ 
॥ माच ऋणा शरी गुद्धवो च तावर । 
` || श््गङ्गराजादि मावितं सब्वरोगलुत्‌ ॥ 


ए 

| 
पि 

8. 









२५। 


= 


( || नसं विदा्या मध्वाज्यं लौदुा दथ स्ति व्रजेत्‌ । 
। ५ ग्रतावरीकल्कीः चौरे दथरगण + पचेत्‌ । 

|| अर्रापिणलो चौ द्र-युत्त बा जारवा विदुः ॥ २९ 
|| प्रतिमर्ोऽवपौड्ख नस प्रवमणं तथा । 

|  प्रिरीविरेचनच्चेति पञ्चकखा च कथ्यते ॥ २२ 
-मरैदिसंस्यीमाषादः क्रमात्‌ षड़तवः स्कृताः । 


ह ~न 
9 









भ्रमिरेवामधुक्लौर-विक्रतौः परिषिवयेत्‌ ॥ २२ 


स्लोयक्तः शिशिरे तददसन्ते न दिवा खपेत्‌ । 






| 
। | 
| 
| 
|: {ग्धः क्यितं 

(|| रथानि भालयो सुहा वषाः कथितं पयः । 

1 | निम्वातसौकुसुख्ानां भिगरू-सषपयोसतथा ॥ ३५ 
| ष्योतिसतो-सूलकानां तेलानि च रन्ति हि । 


ध | क्रिभि-कु्-प्रमेदां ख वातश्च धिरो रुजः ॥ २६ 


४ 
ति 
“ 
र 4 | 
स 


५३ 


७ 


'बनेदर्पासु खप्रारोन्‌ शरदोन्दोखच र्यः ॥ २९ 


| 
५ 
वि 
' 
4 


^ 1 0 
च 


| 


3 | 


| 












॥"। 
> 


` 


| दाड्मिामलको-कोल-करमदै-पियालकम्‌ । 

| जम्बोरं नागर ङ्गञ्च आ्राम्नातक-कपित्यकम्‌ ॥ २.७ 
| पित्तलान्यनिलघ्नानि कफक्ते्कराणि च । 
कालजोगरतकेच्छाङु-कुटलजाकृतगोधनम्‌ ॥ इटः 
| भगागंवच्च संयोच्याः सव्वथा वमनेष्वमौ । 
| ूल्नाह्ञे मनायते मदनेन्द्रयवौ वचा ॥ ३९ 
|| सदुकोष्टशच पित्तेन खरो वातकफराखयात्‌ । 

५ + णः समदो स्यात तिवत्‌ पितते मिरेचनम्‌ ॥ 
| परेरा - -मभुसुथुक्तं सेन्धवं नागरं त्रित्‌। । 


१८1 
य 


^ हि 
| 
„^ 


॥1 ¶ | ^ 4 ड्गनि गोभ्ूत्रेणा विरेचनम्‌ ॥ 8१ 
1 +«ख्तल््‌ 


4 रोचसे स कायश्च दिगुणस्तथा । 


अ - 
~“ 


सप्रसप््यधिकश्रततमोऽध्यायः । 

दिने कव्वीत 
जकूणडवचि वस्तिरत्तानपायि ` 
निखददानेऽपि वि 


परतावचधता्-दिनघुवारा 


| मागेरोधो माद्ैवङ्त्‌ स एकाः 


१. 
पडटदादभाङ्गलम्‌ । 
॥ ९६२ 
तः। 
-माता लघुमध्योत्तमक्रमात्‌ ॥ ५८ 


¦ गा सगदेनाः। 
चल्धात्य एकदि-चतुभागा स 
ध दभाविताः ॥ ४५ 
ति ओगारुडे महाएराणे पूवव खण्डे स्वो- 
रोगादिवचिकित्साकथनं नाम षटखप्रत्य- 
सिकश्ततमोऽध्यायः ॥ ९०६ ॥ 





सप्रसप्त्यधिकश्चततमोऽध्यायः । 
धन्वन्तरि स्‌ वाच । 


द्रव्याणि मधुरादौनि वच्छे रोगद्द रा ख्य हम्‌ । 
्ालि-ष्टिक-गोधूम-त्ौरं छत तथा मधु ॥ ९ 
मव्ना--्द्गटक-य व-कशेव्विव्वा र-गो ज्रम्‌ । 
गाग्भारौ पौष्करं वौजं द्रात्ता खच्नूरकं बला॥ र 
नारिकैलेच्चात्मगुप्रा विद्ारौ च पियालकम्‌ । 
मधूकं तालकष्माण्डं सुसख्योऽयं मधुरो गणः ॥ ३ 
खघ चछ्ा-टादप्रग्मनः षडन्द्रियप्रखादनः । 

कमिकृत्‌ कफञ्चचेव एकोऽत्यथ निषिवितः ॥ 8 
भ्वाख-कासास्यमाधुष्-स्वरषातव्चुद्दानि च । 
गलगर्ड-श्ञो पदानि गुडलेपादि कारयेत्‌ ॥ ५ 
दाड्मामलकाम्न्रञ्च कपिल्य-करमदैकौ । 
मातुलुङ्गाम्नातकञ्च.बदरं तिन्तिङोफ़लम्‌ ॥ & 
द्धि तक्र काच्िकञ्च लकुचञ्चास््रवेतसम्‌ । 

अस्तो लोणः शरौ युक्तौ जारणः पाचनो रसः ॥ ॐ 


 क्ेदनो वातक्ष्यो विदादौ चानुलोमनः । 


अस्तोऽत्य्थं सेव्यमानः कु्याई दन्त दर्मकाम्‌ ॥ ट 


| धरोरस्य च भेचिच्यं खरकण्डास्य्धद्ेत 


द्टिन्नभिन्नत्रणादौनि पाचयल्मनिमावितः ॥ < . ` 
लवणानि यवन्तार-सष्निकादिश्च लावणः । 
शोधनः पाचनः क्तेदौ विर्षेष-सपै णादि ङ्ञत्‌ ॥ १० 
परिषेवितः। 
गात्रकण्डू-कोट-शोथ-बेवर् जनयेद्रसः । 
रत्तावातं पित्तरततं एस्वेन्द् ए 

| चरुजादिकम्‌ ॥ ९९ 

र 


 -८.0- 48008118 1811 0166101. 10111260 0\/ €>800011 








कं @ 


च 
= 
~ कौ ॥ ् 
"क ह " न १ # १ 
-~ + ध 
1 १५ + (श क = 

। न ६ 1५) गी न क = 14 

ध 2 ह । ० = 9 १ 
+ > ॐ 8 + = ॐ. { १, = ५७. जनक । "न = क्क ४। ५ छ 
१ ~~ -- "ननन र = ०. अ द. 
स्थं कनन ~ न ध 
यनन = 1 वि 





` १७८ गरूड्एराणम। ` 
व्योष-भिग्र-मूलकच्च वदास च कुष्ठकम्‌ । ¦ बातातपाच्बु -भारस्तौ-व्याच्नामः व ॥ 
लनं वल्वाजो फलं सस्तागुगलुलाङ्गलौ ॥ १२ रो चकत पत्तवात्यमि-वाताच्ततपथेषु नि ९ 

कटको दीपनः शोधौ कुष्ट-कण्डू-कफान्तङत्‌ । ` | अथ रण्वा शिरालारू योनिकास पितरा | 

स्धौल्यालस्यकमिरः शुक्रमेदोविरोधनः उत्तमस्य पलं माता तिभिशवा्ेखच मधन । १। || 
, एकोऽयं शेव्यमानो भरमदादादिङृधवेत्‌ ॥ १२ | जघन्यस्य पलाचन स्लेदकत च॥३ || 
कृतमालः करोराणि रिदेन्द्रयवास्तया । जलमुष्णं इते देयं एयर्‌ ते त॒ शस्यत, | 
स्वादु-करटक वेत्ाणि वददतीदय-शङ्िनौ ॥ ९8 | स्लेहे पोते तु टष्णायां पिबेदुष्णोदकं ग १ 
गुड चौ च द्रवन्तौ च तिन्मरुटूकपर्डपि । वातानुलोमं दौ प्रागेव चैः स्िग्धस्य | 










ज क क कः = 


कैवलं पैत्तिके सपिवांतिवै लवणान्वितम्‌ ॥ २8६ एव खृदणिना पक्त स्थाणयेद्रजते शम । 
५ वयोष-क्षारखमायुतम्‌ । खन्ववातविकारांस्त्‌ 
त पक्षममेरो-मास्तरोगिषु ॥ २.० | तैलमेतत प्रमयेदलासं राजवल्लभम्‌ ॥ 
लाषवदाव्पय य क्ररको्ेष देहिषु । । श्रतावरौोरसप्रसपं त्तौ रपरस्थं तख्व च! | 
= 


क ज (न के 
1 + १३ 
॥ # 
॥ 


253 


कारवेल्ञक वार्त कु-करवौरक-वाख्काः ॥ १५ सत्तस्य स्तेनं काथ्थमतिस्जिर्धस्य खत्तएम्‌। । { ५ 
रोहिणो शङ्कष्मौ च ककोंटो वे जयन्तिका । श्यामाककोरदोषान्न-तक्रा-पिष्याक-शतमि | ९ ॐ 
जातौ वरुणकं निम्बो ज्योतिसतौ एननवा ॥ १& | वातश्च सणि वाते वा कफे वा खेद इष्यते, | ३ 
तिक्तो रखग्छेदनः स्याद्रोचनो रौपनस्तथा। | न सख्वेदयेदतिस्यल-सत्त-दुन्धल-मूच्छतान्‌। । 
शोधनो ज्वरटष्णान्नो सूच्छरंश्नः कण्डकारिजित्‌॥ इति खोगार्डे माप्रा पूरे चोर नि 
विसब्रूत्ज्ञेदसंशोपो अत्यथ स च रेषितः। सारारिकथनं नाम सप्तसप्तलयधिक- | क 
मन्यास्तख्या्तेपकात्ति-शिरःशूलतव्रणारि्त्‌ ॥ १८ | . शततमोऽध्यायः ॥ ९७७॥ | त्रा 
तिफला-श्लको-लम्बु ्राम्नातक-वटादिकम्‌ । | भष 
तिन्दुकं वकुलं शालं पालङ्ख-मुद्त-चिक्ञकम्‌ ॥ १९ ८६ ॥ दि 
कषायो ग्राहको रोपौ सन्नः दो घणः ।  अष्टूसप्त्यधिकश्चततमोऽध्यायः। | „7 
एकोऽल्यथ सेव्यमानो दये चाथ पौडक्रत्‌ । धन्वन्तरिरुवाच । 1 लव 
सुखथोषज्वरा्मान-मन्यास्त स्आदिकारकः ॥ २ | छततैलादि वच्छामि शश सुश्रुत रोगवित्‌। ` | चि 
हरिष्रा क्ठ-लवणं मेषशङगोवलाहयम्‌ । शद््ष्मौ वचा सोमा व्राह्णौ ब्रह्मसवदैला॥१ | उष 
कच्छुरा हकौ चव एननैवा पतावरौ ॥ २१ अभया च गुद्धरौ च अटस्हषक-वागुलौ। ` । न्ये 
। अजिन ब्रह्मर्दं रण्व तवा । = | एतैरचसमभागो मस्व विपाचधैत्‌ ॥२ = | एत 
यव-कोल-कुलल्यादि-कर्षांभौ द श्ूलकम्‌ । करटकार््यां रसप्रस्यः ्षौरपरखसमन्वितः। | भो 
णयन्‌ समस्त बातान्तः कफ-पित्तदरस्तथा ॥ २२ | एतद्राह्मीष्तं नाम शुति-मेधाकरं परम्‌ ॥१ ॥ 0 
मतावरो विदारौ च वालकोभौरचन्द्नम्‌।॥ तिफ़ला-चित्रक-वला-निरौ -निग्ववारव्ा। ॥ अञ 
द्व! वटः पिणलौ च वदरो लकौ तथा ॥ २३२ | एुन्वा शुद्धवती च ठदतौ च परतावरौ । | चा 
हि ङ्कम्‌ ॥ २४ | बलाग्तकषाय तु तलस्यार्बाद़वा पचैत्‌। । ख 
का ¦ शरं वजमिषठा नदतो ॥ च 
सम्रतम्‌ ॥ २५ सच्छेला-पिप्मलौ-कु-लगलाग॒स-कै्रः ' | ` कि 
तया धौ-खति-मेषाभिकाङ्िणां अस्यते छतम्‌ । गन्धाश्वजौवनोये ख चौराद़कसमा त्रितम्‌ ॥“ रे 

=. 

इ 





+. ~}, 


ह 
3), ४, >+ 
ध 81. ५ १,६. 
य - ~ 4 क 9 2 + र ०५५०० 
निगिनकिरवाककककावणनककतकति चि च 
+ + 
3 = । ॥ 
त ५. ४ द्व ब 


((.0- 481048111\/80॥ 181 0661101). [10411260 0 6810011 







हः 
| 242; = ? < } ( ( | 
एकोनाशौत्यधिकश्चततमोऽध्याय | ~~ 
{` सः भ नेऽध्यायः ५ 
| वषा देवदार मांसी बेलेयकं बला ॥ ^ एकोनाण्ौव्यधिकश्चततम ^ ˆ“ [५ 
4  _ + च्ीतिष्मतौ मनःप्लिा । सूत उ (४ 
{ ५ कुष च्धीति त उवाच । ॥ 
#. ` ट्त | 1 | ~+ 
4 वि ् वर्षभः कल्कं वतप वः एवं धन्वन्तरि विष्णुः सुश्रु तादौनुवाच ख । 


# धिर -व्यङ्क- छिनाम्‌ 
| _ज-वामन-पद्चना व. ध 3 
| ¡ धे च सौदन्ति भैथुने ॥ ९ 
|| -राक्नरगात्राणामाष्मानसुखधोधिपाम्‌ नमुख्ाषणाय्‌ 


हरिः पुन राया नानायो गान्‌ सगर्दैनान्‌ ॥ ९ 
खरि रुवाच । 


 ॥ > < 9 ~~ पङ्क लङ्नम्‌ । 
५१ ` भ्रिरास््ायुगता्च सत॑वज्चरेषु प्रथन काय्य शङ्खर "त 
श । रवीसान्‌ नाश्यल्याशु तल र रोगकुलान्तकम्‌ । ४ (स गान्ति दौभवर । 
| _ यामिदं त्रं विष्णुनोक्तं रगदैनम्‌ ॥ ९२. | अग्नि्वेद। जनाद ना 
नारा = = = न. उ्वरददरः क्राथो गुद्धच्या सुस्त कस्य च ॥ ३ 
व दवप्‌ पमा | | पित्तज्चरहरं णु । 
| ~ ॑ । सेः अतः : प्त 
६ | श्रताव्ा द्व्या वा चितरवी्व्यो षनिम्बकौः ॥ १२ | दुरालय' कत ङः 8 
| शरछी-पप॑ट-सुस्ते श्च बालको गोर-चन्दनः ॥ 


। निण्यमा बा प्रसारण्या कण्टकाय्यां रसादिभिः । .. 
च 





प; ५ ‡ ५ 
व्ापूबालवा वापि वाखकेन फ़्रलव्रिकौः ॥ ९४ | साज्यः क्राथः सजन्ु सश्र्षटिः च । 
ब्राह्विकैरणडकेनापि अङ्गराजेन यष्टिना । सवालकः खब्वज्चर सशुण्ठिः ख्दपपटः ॥ ५ | 

| सुषदा दपमूलेन' खदिरेण वटादिभिः ॥ १५ कायश्च तिक्तकौरण्ड-युद्धवौ -शण्ि-सुस्त कैः । 4 


वटिका मोदको वापि चू स्यात्‌ सुव्वरोगनुत्‌ । | पित्तज्वरहरः स्याच्च शरन्य योगु्तमम्‌ ॥ &  @ 
|| एतेन मधुना वापि श्रद्धिः खण्ड-गुङादिभिः ॥ १६ | वालको शोरपाठाभिः कर्टकारिकसुस्तकः। | 


व क 
र च ~ त ॐ ~ ~ ॐ + ~ प => 
^ क र 
~ ----------- ~~ ~~~ = --- ना ------+----- ॥ (उ 
क क नकर ~ 9 ++ 12 - 0 ज 
# क ॥ भ ^ 


। लवणैः कटुकीयतं ययालामञ्च रोगलुत्‌ । ज्वरनुच्च कतः क्रायस्तया वे सुरदारुणा ॥ ॐ 
 चिव्रकाकं तरिहत्पाठे मलं हयमारकम्‌ ॥ ९० | धन्याक-निम्ब-सुस्तानां समधुः स तु शङ्कर 
| सधां वचां लाङ्गलवौं खप्तपणं सुव्धिंकाम्‌ । पटोलपत्रयुक्तस्तु गुद्धचो-तिफलाथ्ुतः । 
च्योतिसतौ्च रल तेलं धौरो विपाचयेत्‌ ॥ १८ | पौतोऽखिलज्चरद्रः च्ुधाञ्जबातनुत्‌ वयम्‌ ॥ ८ 
| १ सयन्दनं तलं शधं दद्यान्गगन्द्रे । हरोतकौ-पिप्पलोनामामलौ-चित्रकोद्धवम्‌ ॥ 
हि _ ` ~ पणव रब्बवयांकरं परम्‌ । चण जल छथितं घन्याको भौर-पप॑टः ॥ < 


| । चितरकायं महातैलं सब्वरोगप्रमच्नम्‌ ॥ ९० 
{¢ प नगडः सचिनदरूरो हरिताल-नि णहयम्‌ । 
| चारइय फ़नथुतमाद्रकं सरलोद्धवम्‌ ॥ २० 


अ्रामलक्या गुद्धच्या च मधुयुतं सनन्दनम्‌ । 
समस्तज्चरलुच स्यात्‌ सन्निपातद्दरः शगु ॥ १० 


५ 


ज = र = 

| स्र सः द दरिद्र निम्ब-त्रिफला-सुस्तकेद वदारणा । 

हि रमिः शसख्पामाग सपं सेल । अ न मम्‌ । कषायं कट्‌ रोदिण्या खपटोलं सपत्रकम्‌ । 

हि &ः अतम्‌ ॥ - क 
8 ता पचेरेतहव्य सषोरेण संयुतम्‌ न र = स्यात्‌ पोतन्तु चितं जलम्‌ ॥ ५.९ 
| अजमोदादिकं जलं च्य नाग | 

§ विदग्धस्तु पतच क शा व्यपोडति ॥ २२ | छग्ध्वा नागबं ष २ 
व रोप्य स पचेत्‌ पकं पक्वै पिधोषधेत्‌। लास प\का)ष्वास-काखादिलुन्ञवेत्‌ ॥१य्‌ 
५ ्‌ | ५ नोव तलेनानेनं । वा ब जलमुष्णं पिपासिनै। = 
| ` इति "सक तलं सदावीैचच रोगुत्‌ मण्ड वा सुह्वयूष वा आद्यन्नं वाय यूषवत्‌ । 


विश्व-पपैटकोभौर-सुस्त-चन्द्न 
स साधितम्‌ । 
दद्यात्‌ ्भोतलं वारि स वारि सयदिज्वरदाचयय । ० 


= 

, 
# ॥ । - 0 १ 
चै 

. 


द नुत्‌ ॥ = ट त्तेमातु # ~ देयं 
६ रोगास मद एराशे पूवर ज्वर षि देयं ज्वरानि < न 
तिव खणड शः नुधे द्‌ स्तदा भवेत्‌ ॥९३ | 





पततम म ऽध्यायः ॥ १८ ॥ 





व त 





ॐ गरुड्पएराणम्‌ । 
1 एतन स 
. भतएष्मा देवदार एभिस्तलन्तु साधितम्‌ 
` श्िलारिषदचगरलस्य क्षायः स्यादातिके ज्वरे ॥ ९४ न तम्‌ ॥ १. 
। 'तणलोगलं गवी -विष्वभेषलम्‌ गोएरौषरसेनव संयुतम्‌ । 
। श्रावं पिणलो गलं तत्‌ कणैभरणादुद्र कणेशू लं चयं नधेत 


| ताक तीण जयो ॥९५ | सेद छां कराच 
र यसासि यस्य संज्ञा न जायते । स भरणात्‌ ४ 
 श्रादवीस्तु ललाटे वा दद्दे्लौश्लाकया ॥ ९६ +~ विन 
{तक्ता पाठा पटोल विभाला त्रिफला तित्‌ । र > ४ ॥ ९३ 
ज्तौरो सेदनः कायः सववच्वरविथोधनः ॥ ९० कुष्ट-माष-मरोचानि तगर मधु पिष्पलौ । 














4५. ५, + पि 4 क ॥ प क न 9 हि ौ॥ 
४ = य ५ "+ + 
क ^ = ~ १ 22 ^ 
र क न ॥ौ य भ न्क 
॥ = भ्व = ्यक्क कन भ द र 9 ८ 
ध ~ 


+. न 
द -----------~-- ~ 
= ककः क व $ क ^ भ ह 
ॐ र कनः 
¢ ए = चै त्कः ५ > 











,। द्रति शौगासड़े [वण ून्वखण्डं नाना | यवास्तिलाः सेन्धवयतेषासुदत्तनं शभम्‌ । ` । 
~ योगाशिकिथन ध्‌ ना लिङ्-बाद्स्तम्मनाणं कयो दिज्गद्वेत्‌ ॥ ५ | । 
= © ङ्क @ 1 

शततमोऽध्यायः ॥ ९०९ ॥ कट्‌ वेलं भल्लातकं ठदतीफलदाड्मम्‌। | 

वल्कलः साधितं लिप्तं लिङ्खं तेन विवर्ख॑ते ॥१६ 

ञ्रभ्नौल्यधिकशततमोऽध्यायः। दरति यौगारड़ मद्दाएराे पूञ्वखण्डेऽभौल- | 
तल | धिक्ततमोऽध्यायः॥ १८० ॥ = | 

श्प्ररात्रात्‌ प्रजायन्ते खल्ोटस्य कचाः भाः । „ वि 
हन्दसिदनकिपात्‌ साजा शतो ररणाप््नात्‌ ॥ १ एकाशोत्यधिकश्चततमोऽध्यायः \! | 
क्रङ्गराजरसेनेव चतुभांगण साधितम्‌ । 8 
.क्रीश्दिकरं तलं गुच्ञाचूणांन्वितेन च ॥ २ इरिरुवाच । | 8 
` शला-मांसौ-कु्-स॒रा-युक्तमथ्युद्रतं शिरः । भोभाच्नपत्ररख मुक्तं दि च्चष.। | 
श्रन्ज्ञाफलं समादेयं लेपनचेन्द्रलुप्लुत्‌ ॥ ३ भरणाद्री गदर णं मवेन्नाख्यत स एय ॥ १ 


| 
हि 


श्ा्ाखिव्‌ यंलेपाहे कोशाः सच्छा मवन्ति च । अभौतिस्िलपष्याणि जात्याश्च. कुखमानि च। 


| द्ग्ल षना. दोषाः खिग्धाः स्युर्नो त्यतन्ति च ॥ ४ ऊषनिम्बामलाशुर्टी-पिप्पलौ तण्डुलौयकम्‌॥ २ | | 
| ` विदधङ्गगन्धपाषाण-खाधितं तेलसुत्तमम्‌ । छायाशुष्कां वैँ दुर्य्यात्‌ पिष्टा तश्डुलवारिय। ® 
। ऋ चतुगणगो मत्रं मनसः शिलमेव वा । मघुना ख सा चाच्छोरव्ननात्‌ तिमिरारिव्‌। | 
|. भिरो्वद्गच्छिरोजक-गूकालिस्यं चयं नयेत्‌ ॥ ६५ | विमौतकास्थिमव्नस्तु घञ्घनाभिमनःधिला। | 
। नवदग्धं र्त्र ्ष्टसौ खकलेपितम्‌ । निम्बपव्र-मरोचानि अजाग््रेण पेषयेत्‌ । ॥- 
| अवाः च्या महाङ्व्णा भवन्ति ठषभष्दन ॥ £ | पुष्यं रात्यन्धतां चन्ति तिमिरं पटलं तथा ॥. |. 
। श्रां लोदचूया त्रिफला बीजपूरकम्‌! ` | चतुर्मागाणि ङ्गस्य तद्धन मनःभ्िला। = || 










च्व त क क 
चै ५ ज 
* क च 


ककव "नक कच्च शको 










1 नौलो च करवौरद्च गुडभेते समे तम्‌ । सेन्धवच्च तदन एतत्‌ पिषोदकेन तु ॥ ५ ्‌ | 4 ू 

प्रलितानौह व्यानि दु्ाक्ेपाहोपरषम्‌ ॥ 2 | वाया शुषकान्तु वटिकां कला यनम द । ! 8. 
ह भागास्विमव्ना $ ला नौलौ च भङ्गराजकम्‌। | तिमिरं पटलं हन्ति पिच्छिटस्य म - ¢ | 
नो पक्मलोहतूां कास्तिक कृशोङत्‌ ॥ ८ | त्रिकटु, तिफला चेव करच्छस्य फलानि ब 4 9 
५ रि चत्रमदेकवौजानि € °।जा नि कुष्ठभेरण्डग्धूलकम्‌ । सैन्धवं रजनौ डे च शङ्राजरसन 1 ह 
+ आगयु्काजजिकं पिव शेपा्मस्करोगतुत्‌ ॥ ९ | पिदा तदच्ञनांदेव तिमिरादिविनाधतध 
। भत्वा दिह दं नागरं तया = । अटकपकसूलन्तु काच्कापिमेव ह! = || 





# : 
न 
| 
ॐ. 
= 









& द्भ ८ - ट = ५ ५ 
2 > ४ @.0- 481108111\५/86| ॥† (06601. 0191260 ०४ €6810011 ` ज 


[रि वि 1. ४ - . . ~ 





ब चन्तःभूलं विनग्डति ॥ " 


॥ च्लोर-फाच्िकस ट ८५ 
| दनात्‌ पिच्टस्यंव नामा भवति शङ्खर ॥ = 
( ट श्रीं दद्र सर क्रों द्धं ठ! ठःदद्रु खर द्धं चौं 
+= छंखर ग्रौं त्रौ ठः ठः ्राद्या वश्मायान्ति 
शरो 
अन्ेणानेन १९ 

अन्रेणनिन चाच््नात्‌ ॥ 
विलक-नौलिकाग््लं पिष्टमभ्यच्नेन च । 

नश्यन्ति तिमिराणि डि ॥ १२ 
` पिप्रलौ तगरचचैव दरिद्रामलकं वचा । 
| ्च्छनाननेतरोगनुत्‌ ॥ ५३ 
। -नीरपरंषखो घौति-क्िप्रजलेन योऽचिणोौ । 
| ` प्रमातेनैतररोगख्च नित्य सर्वेः प्रमुच्यते ॥ १४ 
| | शैरर्डस्य ब्ूलेन पत्रेणापि प्रसाधितम्‌ । 
| दागद््धसेकयुक्ताचच्चपोवतरोगतुत्‌ ॥ ५ 


० + 


कचो 
^ ष्क्‌ र णपु ~^ 2 
षि न चक 

* 


रमरि 
~~ 9, 
1 वि 


५. 
६ 


| चन्दनं सेन्धवं व्च-पलाण्ाख 'हरौतकोौ । 

| "पटोलकुसमं नौलौ चग्रिकां दरतेऽच्ञनात्‌ ॥. १६ 
 `ग््राग्रूलं छागमत्े चष्टं तिमिरबन्धनुत्‌ ॥ १७ 
-रोष्य-ताम-सुवर्णानां दस्तषटष्टशलाकया । 
एतमुदन्तेनं सद्र कामलाव्याधिनाशनम्‌ ॥ १८ 
बोषाफ़लमयाप्रातं पौतकामलना श्नम्‌ । 

| ल्वा दाड्मणुष्यन्तु अलक्ताक-दरौत गौ । 

| नाभ्राभेवातरक्तन्तु नश्येदे खरसेन हि ॥ १५ 
| 





। खपिष्ट जिद्गिणोम्दलं तद्रसेन वषष्वज । 

| नस्यादानाहिनग्बेत नासार्णो नौललोदित ॥ २० 
गव्य चत सब्नरसं सुद्र धन्याक-सेन्धवम्‌ ॥ ` 

|. अस्तूरका ॥ गैरिकच्च 5 8 . 

। > रिकञ्च एतः साधितसिक्थकम्‌ । 

। तल ब्रणनुत्‌ स्याच सफटितो चटिताधरे ॥ २ १ 
| नातौपतरचच चव्विला विष्ठतं सुखरोगनुत्‌ । 

| | भक्षणात्‌ कोश्वौजस्य दन्ताः स्यु्लिता, स्थिराः 






्‌ 

| / उकं इठरेला च यिका मघु वालवाम्‌ । 

ु ्‌ ह कारः कटकं ररनान्ुखदुगंन्धनुदधर ॥ द्‌ 

षि > वापि तिक्त्ाकस्य 
वलु्तस्य निलयं ड ष ए 
पति सव्वांणि यं ग च्छन्नेन तु ॥ = 


एकाशनौतल्यधिकश्चततमोऽध्यायः । 


= 


1 
-रडप-कवलादिभिः 1 


काच््िकस्य खते ल्य गण्ड १ 
ताम्बूलच्णदग्धस्य सुखस्य व्याधिनुच्छिव | ध 
परिलयक्तिः सओसणख शरौ चव्वणतो ययः स 
मातुलुङ्दलान्यला यष्टौमघु च पिष्यलौ ॥ 


जातौपत्रमयेषाच्च चूण लौढं तद्दा कतम्‌ । 


ज्नफालिकाजटायाख चन्वणं गलगण्डनुत्‌ ॥ ॐ 
रारक्तकार्षान्नश्येच्छङ्खर जिल्िका । 
नासाश्िरारक्तकषां नश्य च्छछर्ञर | 
नास 1 


रखः र्रौषवोजानां रिद्राया्तुगुणः 
तेन पक्घोन अते नस्यं मंस्तक रोगनुत्‌ । | 
गल्लसोगा विनश्यन्ति नस्यमात्रेण तत्‌ च णात्‌ ॥ 2.48. 
इन्तकौटविनाशः स्याह च्लाग्धलस्य चव्वशणात्‌ । 
काकजङ्का-स्लुददौ-नौलो -कषायो मधुयोजितः॥ 
दन्ताक्रान्तान्‌ दन्तजां ख कृमौन्‌ नायते शिवे ॥>० 
तं कर्कटपादेन दुग्धमिख्रेण साधितम्‌ । 


तेन चाभ्यर्दिता दन्ताः कुच्धुः कटकटा न हि ॥ ई | 


लिका ककैटपाद्टेन केवल्लेनाथवा शिव । | 
निसप्राहं वारि पिष्टा च्योतिसल्याः फलानि डि € 
शक्लाभयामव्नलेपाडन्तस्याङ्गकलङ्गलुत्‌ ॥* २२ 
लोध्र-क्ङ्कम-मच्निषठा-लो ह-कालेयकानि च 
यवतण्डलमेतै श यष्टौमधुखमभ्वितेः । 
वारिपिद्टर्व्लल्लेषः स्तौणां गोभनवक्तङरत्‌ ॥ ३३ ` 
दिमाग छागदुग्धेन तेलप्रस्यन्तु साधितम्‌ । 
र्तचन्टन-मच्लि्ठा-लात्ताणां कार्षकैर वा ॥ 


` यष्टिमधुङ्ङ्कमाभ्यां रुप्राडान्ृलकान्तिक्त्‌ ॥ ६४ ` 


श्टो-पिप्मलोचणोन्तु गुद्धचौ कण्टकारिका । 
एभिश्च कथितं वारि पौतच्चाजिं करोति चै ॥ ३५. 
वातशूलन्तयच्चेव करोति प्रमयेष्वर । 
करच्ञ-ककटो गोर ठतो कटुरोददिणौ ॥ ३६ ` 
गोत्तुरं क्थितन्त्वेभिवारि पोतं खमाप्म्‌ । 

दारं पित्तच्चरं शोषं खच्छाश्चेव "लयं नयेत्‌ ॥ ३ 
मघ्वाच्यपिषप्पलोचगा कथितं सोरसंयुतम्‌ । 

पोतं द्रो ग-कासस्य विषमच्चरलुद्धवेत्‌ ॥ २८ 
कायोषधोनां स्वासां काषः ग्राद्यमेव च । 
वयोऽनुछपतो जेयो विशेषो ठषमध्वल । ३९. 
दुगं पोतन्तु संयुतं गोएरोषरसेन च । ` 
पिषमज्चरलत्‌ स्याच्च काकजङ्गारसस्तथा.॥ 8० 


` ८.0 48108186 ॥421 (01166160. 1411260 0 €800011 











य 

` इष्टो -चौरं मच्नया च्वरलङ्यत्‌ । 
वष्टौमधुकसुस्तञ्च देन्धवं वदतो फलम्‌ ॥ 8९ 
एरस्यप्रदानाच्च निद्रा स्यात्‌ एरषस्य ५ । 
मरोच-मधघक्तानां नस्यानिद्रा. मवेच्छिव ॥ ४२ 
मूलन्तु काकजङ्ाया निद्राकृत्‌ स्याच्छिव स्थिरम्‌ । 

` {सद्धं तैद काच्जिवोन तथा सज्नरसेन च ॥ ४२ 
प्तीतीदकसमायुक्तं लेपात्‌ सन्तापनः एनम्‌ ' 
दनो रितज्वरदादेभ्यो जतसन्तापनु तया ॥ ५० 
लि-रवालालिमसखः शुर्ठौ पाघागामेदकम्‌ । 

प्रीभाच्छनं गीच्धरं वा वस गाच्छन्नमेव च ॥ ९५ 
प्रभावस्य म्रलद्ध एतेः क्रथितवारि च । . 
दला दिङ्क यवन्तारं पित्त-वातविनाशनस्‌ ॥ 8& 

, परिप्रलौ पिपलौस्धूलं तथा भल्लातकं शिव । 
ब्रात: क्षयितं पोतं शूलापसमारतुञ्ञवेत्‌ ॥ 8० 
द्रह्वगन्धा-खूलकाभ्यां सिद्धा वल्मौ कखत्तिका । 
एतया मदैनाद्रद्र जरुस्तग्धः प्रणास्यति ॥ ४८ 

द्धतक्रस्य वै मूलं संपिष्टसुदकोन च 1 

्रौतं सङ्घातवातस्य विपाटनङ्ररेव च ॥ ४९ 

परीतं तक्रोण खलश्च अद्रंस्य.तगरस्य च । 

रेह भिच्िनौवातं वल्षमिन्द्राएनियया ॥ ५० 
 श्रस्थिकंहारगैकेन भक्तन सह खादितम्‌ । 

प्रोतं मांखरसेनापि वातनुचास्थिभङ्गतुत्‌ ॥ ५९ 

एतलिप्तं णुच च्छाग लौ रेण संतम्‌ । 

त्नात्‌ पादयोर्नश्येत्‌ सन्तापो नात्र खंश्यः ॥ १२ 

मध्वाज्यसेन्धवैः सिक्थं गुड्-गे रिक-गुर्गगुले {1 

असज्नरसुं स्फुटितं कोमला ङ्श लेपनात्‌ ॥ ५३ 

्टुतेलेन लिप्तो वै विधूमामो प्रतापितः। 

हत्तिकासादितः पादः समः स्याहृषमष्वज ॥ ५४ 

शन्नरसाः सिकृथकञ्च जीरकच्च हरीतकी । 

` वला पतषटतासयह़ो चमिदश्ववययापलुत्‌ ॥ ९५ ` 

। तिलतलच्चानिदग्ध-यवमस्रसमन्वितम्‌ । 

| अनिद्गधत्रं नग्येबह्र्ः कतसेपतः ॥ ५९ 

| - नवनौतं मादिषञ्च दग्धपिष्टतिलानि च । 

ङ सभहञातं व्रणं नश्यच्छूलं नस्य-लेपतः ॥ १७ 

॥ र गव्या प्रहारः पूरितो र । 

 भल्ाद्ः उवद शक्वस्ेण ज्र । 


((.0- .127192171५,861 \/2111 (01661101. {21011260 0\ 66810011 : `" "नव 


` गरुड्पराणसम । 


पाकञ्च ्‌ बेद्नाञ्चव न स्प गेहृषभष्वज 1 
अआजद्लरर्नव अस्तवातः प्रपूरितः, ` 
ढौकते स्तवाः स्यानित्रणो तप्र ` 
परणड्धालव्नालुका-पाठा चाखान्तु सूल ` ॥५९ 
जलपिष्टं तस्य लेपाच्छ्सवाषातः प्रपाम्यति। ,, | | 
लञ्च काकजङ्घायास्िरात्रेणेव भोधितः | ^ 
पाकपूतिवेदनाञ्च इन्ति वे रोद्िते त्रश । ५ 
सजलं तिलतेलञ्च ग्रपामार्गस्य सूलका्‌ । 
तस्ेकदानान्त्डेच प्रहारोद्धववेदना 0 १९ । | 
अभया सन्धवं शुर्टोरेतत्‌ पिद्धोदकेन तु। | 
मन्तयिला चजोणेस्य नाशो मवति शङ्कर | ६९ 
कटिबद्धं निस्वस्ल मक्षि शूलदरं भवेत्‌ । 
णब्परलं सतास्चरूलं दग्ध भिन्दि यकस हृत्‌ ॥ ६४ | 
अनननखिन्नहरिद्रा च वेतस पसपलकम्‌ । 
वौजानि मातुलुङ्गस्य एषामुहत्तेनं समम्‌ । 














१) क्व उ 3 क 3 


| 


(~ | 





मूलं श्वेतजयन्त्याश्च एष्यच्तं तु समाहृतम्‌। . | 

श्वेतापराजिताकैस्य चित्रकस्य च खलकरम्‌।! | ` 
कृला तु वटिकां नारौ तिलकेन वशौमवेत्‌॥§& | ` 
पिणलौलोदचृणौन्तु शण्टिश्वामलकानि च। |` 4 
समानि सद्र जानीयात्‌ सैन्धवं मधुकरा ॥ ६ |` 
उड्म्बरप्रमाणेन सप्ताहभक्तणात्‌ समम्‌ | 


सप्ररातप्रयोगैण शएभटेहकरः भवेत्‌ ॥ ६१ | ॥ भः 
प्रवेतापराजितापत्रं निस्वपत्ररसेन तु|. | | १ रो 
नस्यदानाड्डाकिनोनां माद्र ब्रह्मरचसाम्‌। | + 
मो षः स्यान्सधुसारेण नस्याच्च वरषसष्वज॥.६६ १ 
| 







क्रा 





|| ति 





न 
व 


एमां श्च बलवान्‌ स स्याल्नौवेदषेतदयम्‌। || ला 
ग्रो ठठटठ इति | एते 


| ः 

(8 
सव्वउश्यप्रयो गीष प्रयुक्ताः सर्व्व कामकृत्‌ ॥ ६< | 
संर वच्तात्‌ काकस्य निलयं प्रददे तत्‌ । | 
चितामौ भ्र तच्छत्रं ततं शिरसि ज्र ॥ ` ` । | 
तमुच्चाटयते सदर ग॒ तं योगसुत्तमम्‌+. ||. 
निचिपतच्च एरौषं वै वनसूषिकचसषणिः॥ °^ . 
कटितन्तुनिबद्ं वै कुर््यान्मलनिरोधनम्‌।. _ # 


| 


न > ॥ 
कृष्णकाकस्य रजेन यस्य नाम प्रलिद्य? । ` | 
क्कि 



















"ह. 
= 


चूतदलेऽभेध्यमध्ये ततो निक्षिप्यते चर ५ “9 | 
~ | चं ^~ आल ` 
स खाद्यते काकठन्देरनारौःएरष. एव ₹ `` | 


[ 
+ ति 
" ह 
"क 
= 
द 
चि | 
(कः 
१ 
# 1 > 


1 

॥ि थ 1 ते 

- + 8 हिः. 
(. हि) ६ 
न ॥ 

~~ ~अ ॥ ॥ 


| १ 
ऋ 
| ; ॐ | 
८ 
< 
` न 


३ ०४ 9 









1 । | समाचर बोर तिखन समम्‌ । 

|, वदद माखादितमिदं चर ॥ र 

{ हत ५ रणाकावस्य वित्वस्याथ सर्मिच्छतम्‌ ॥ 

| वय रमु ययोर्नाम्ना तु चयते 1 ` 

| दी मद्धाविरं मेन्तराख्छत संशयः ॥ ॐ 

| |: लियन रोदितस्य सण 

| ॥ मसं तल्याधितं तेलं तदभ्यङ्गाच्च रागनुत्‌ । 

|| नन्टनीदकनस्यात्‌ तु 

| [तासन छद्दोतं तेन लेपितम्‌ । 
| । तसरं धेन र एमान्‌ ददे व्यपोदति ॥ अ= 
| . मबूररुधिरेशीव जौवं खंहरते शिव 1 

। ल्वहताततु सङ्गानां विलस्थानामपौष्वर ॥ ७ 
॥ हृहशितामौ दग्धश्च सपंस्याजगरस्म डि। 

| तह्न सकते चचिपरं तृणां भङ्क्धवेत्‌ ॥ `< 

। मन्रेणनेने तत्‌ च्तिप्तं महाभङ्गकरं रिपोः ¢ 

।शोंठठट चादि चाद्ौति खाहा, 

श्रं उदर पाहिहि पाडिदि खाहा ॥ ८° 

॥ सुद॑नाया खूलन्तु पष्यन्ते तु समाद्धतम्‌ । 

|| निच्चिप्रं रदमध्ये तु सुजङ्ा वच्जयन्ति तत्‌ ॥. ८९ 

| गरकैमूलेन रविणा अ्कांगिञ्चलिता श्वि । 

। [| युक्ता सिद्ायतेलेन वर्तिमागादिनाशिनौ ॥ ८२ 
|| माल्नौरपललं विष्ठा हरितालञ्च भावितम्‌ । 


| 


9 
॥ 
त 


क क 


॥ 

# 
¶ 

ह 


|| 
त 
त 
च 

॥ 


न द 


2 


 ॥. 
| 

¶ 
॥ 4 


। युक्तो हि मन्दिरे सद्र नात्र कार्या विचार णा । 
|| त्रिफलच्नुनएष्यापि मलातकथिरौषकम्‌ ॥ = 
| लान्ता सजरसगश्चैव विडङ्दैव गुर्गलुः | 


> 
ङ. 
४ 
+ 





[ एतेधपो मल्तिकाणां ं 

। 8 ह ( मकानां विनाशनः ॥ टप 
||  चोगारडे महारस पूलवखर्ड रेका- 
॥ ् तमोऽध्यायः ॥ १८ | 

#. इमशोत्य धिकशततमोऽध्यायः ( 

1 < ह ध व्रचा कुष्ट पियज्खनागके्रम्‌ + 

वा तास्तु लसयुत्तो हः सोणा मन्वेणा क 

4 स `. "८ 7 तदश्म्‌ | 

्‌ गाराचणौ खादहाः॥ १ ` 








दभौल्यधिकश्चततमीऽध्यायः । 


रसोमोखानं भवेत्‌ एनः ¶ ० 


। छागब्लेण तक्तितो सूषिको सूषिकान्‌ रेत्‌ ॥ ८३ 


१८ 
जोयते यस्य ख वभौ स्यात्‌ समन्ततः ' 
ओं दरि दरि खदा ॥ ~ 
गोदन्तं हरितालञ्च संयुक्तं काकजिह्णय , 
चसौ कला यस्य भिरे दौयते ख वंष्भो भत्‌ । 
ञेतसर्वपनिर्म्माल्यं यके तदिनाश्कत्‌ ॥ ~ 
त्मीतकं शकरोटकं सूलं पठच्च संयुतम्‌ । 
स्थाप्यते यह्भददारदे तत्र वै कलो भवेत्‌ ॥ £ 
खच्छरौटस्य मांखन्तु मधुना; पेषयेत्‌ । 
ऋलतुकाज्ञे योनिलेपात पु रुषो दाखताभियात्‌ ॥ ५ 
अजुर गुग्यलुञ्चेव नौलोत्पलखमन्वितम्‌ । 
शुडेन बूपयिल्वा तु राजहा द प्रियो अवेत्‌ ॥ & 
श्वेतापराजितास्रूलं पिष्ट रोचनया युतम्‌ । 
यं पश्येत्‌ तिलकेनैव वभौ कुष्यांन्तुपालधे ॥ ॐ 
-काकजङ्गा वचा कुष्ठं निभ्व पतं सकुङ्कमम्‌ 1 
अत्मर ्तसमायुत्त वौ भवति मानवः॥ ठ 
आर ख्यस्य वि़ालस्य ररडोला रुधिर शभम्‌ । 
करच्ञते ज्ञे तद्धाव्यं सद्रागनौ ` कज्जलं ततः । 
यातयेत्‌ पद्मपत्रेण अहश्यः स्यात्‌ तदच्ञनात्‌ ॥ < 
अ नमः खद्भवव्च पाणये महायन्तसेनापतथे 
खाद्धा। गों सद्रंद्धां दो वरशक्ता त्रित 
विद्या ओरं मातरो वः स्तम्भय खाष्ा ॥ 
मृास्गन्धिकामयूलं शुक्र स्तम्धेत्‌ कटो स्थितम्‌ ॥ १० 
ओं नमः सन्वसत््वेभ्यो नमः सिद्धिं कुर कुस साहा 1 
सप्ताभिमन्तितं कला करवीरस्य पुष्यकम्‌ । 
सौ णामग्े भामयेच णाद सा व्रा भवेत्‌ ॥ १९ 
| न्मरर्डो वचा पतरं मघुना खद्ध पेषयेत्‌ । | 
अङ्गलेपाच्च वनिता नान्यं मर्तारमिच्छति ॥ ९२ 
नदयो भिफा वक्ते चिप शु्नस्य स्तच्धनम्‌ । 
ले ज यन्या वक्तस्थं व्यवद्धारे जयप्रदम्‌ ॥ ९३ 
ता सलन्तु पिष्टं शुक्रोण सथुतम्‌ । 
प्व चाच्ञयिला तु वधो कथ्या न्नर किल ॥ ९७ 
अपराजिताश्रिफान्तु नौलोतयल खमन्विताम्‌। ` 


ताम्बूलं टौ 


अ क क गीष | ज जो" 2 "का कु = => ॐ -2 ` 


। ~^.0- 121102111५/86 ॥\/2811 060. [10111260 0 6810011 











गरुडपुराणम्‌ । 
१८४ | सव लल मन्दाग्नौ रसं तस्य 
„ . ~ त को उषः संस्थिता दुणाम्‌ । स ब्रधयैत्‌॥ 
` स्वौणां पदे खिते कृष्णो छ कयोः पूरणात्‌ तेन कस्तावो 


। लाति-दिङ्कलवं ला्ता पक्रतेलेन पेषयेत्‌ ॥ ्लिप्रा समौ व्रं याति नान्य 


| ४ दन्ताः स्युलोँदिताः पुः श्वेता सद्र न संय: ॥२ । ओं छौं छौं इः फट्‌ । 















वामाङ्गे दच्िणाप्न च करमाद। वामा वभौकराः।॥ | अकेपतरं खोला तु मन्दानो तापच्छने 


प्रोक्ताः कामण 
चतु षष्टिकला प्रोक्त नासैणां वभौकराः ॥१८ निष्योख्यं प्रूरयेत्‌ कणो कशे शूलं विनश्छतिं | 
लिङ्गनाद्या नारौणां कु प्रियङ्कमघुकायष्टि-धातवयुत्यलपङ्धिभिः। | ` 
निस्ब एष्य प्रियङ्गवः । | परियङ्कमधु भिः। |. 
रोचनागन्धएष्याणि मल्निष्टालोध्रलान्चाभिः कि 
चन्दनञ्चैव तिलकेन जगदशेत्‌ ॥ ९८ कोप) अ २१ 
र्णा न 
च्तिदेविसोमाग्धं खन्व मेलोक्यमोदनम्‌॥२०| शुष्वा्रलक दिद महोषषम्‌। || 
ञं होल त न्स पतपुष्या वचा कुष्टं दास-शिग्रु-ररायनम्‌ ॥ { 
सुगन्धश्च इ र १ इ गन्धिकम्‌ ॥ २१ सौवचलं यवन्तारं तथा सन्नक-सेन्धवम्‌। ` | १ 
य वचा कुषं कुङ्मञ्च तावर 1 ` | नथा ग्रस्यि विड सुस्त मधुगुती चतुगणम्‌ ॥ ७ 
दुरालभा दाभिक्धपादभो नरः ॥ २२ मातुलुङ्गरसस्तदत्‌ कदल्या रसो हितेः। | 


तिलतंलेन सं युती 


-निम्बका्टस्य धूमेन धूषयिल्ला भग सियः। 
खमगा दयात्‌ खाति सद्र पतिर्दासो भविष्यति ॥ ररे कजे इ निनायः चात्‌ न्‌" क 


पक्की लं दरेदटाशु खावारोश्च न शंण्यः॥ द 


त: 

| 
माहिषं नवनोतच्च कुष्ठञ्च मधुयष्टिका । हरिद्रा-निम्बपत्राणि पिप्पल्यो मरिचानि च। ( 
सौमास्यं मगल्लेपात्‌ स्यात्‌ पतिदांसो भवेत्‌ ्‌ विडङ्गभद्रं सस्त सप्तमं विश्वभेषजम्‌ ॥ !* । 
मघुयशटिज्च गोचौरं तथा च कण्टकारिका । गोत्रेण च पिष कृला च वटिकां इर। || 

भागानि पिबेदुष्णेन वारिणा । अरजो शा ह इवेचेकं दयं विसचिकापदम्‌॥!९ | 

एतानि समभागा टु ग 
चतुमा गावश्रेषिण गमेसख्यवसुत्तमम्‌ ॥ २५ पटोलं मघुना न्ति गोगूत्रेण तथान्वुदम्‌। || 
मातुलुङ्गस्य बौजानि स्षौरेण सड भावयेत्‌ । एषा च शङ्करो वर्तिः सबव्वनेत्रामयापदा॥ ४९ | 
तत पोल्ला लमते गम नाव कायां विचारणा ॥ २६ इति खओ्रगास्ड मदहाएराे परल्वखण्डं / (9 
मातुलुङ्गस्य वौजानि सूलान्यरण्डकस्य च ॥ चिकततमोऽध्यायः ॥ ९८२ ॥ 





{० 


तेन सद संयोज्य पाययेत्‌ एच्नकाङ्धिणौ ॥ २० 


ब. ~ 
च न~ च 
द (.¶ ॥ि क = 
१ 1 च च वि । 1 ५  ॥ क 
1 च ्। 9 क भ 





अश्वगन्धा तं दुग्धं क्रायितं एन्नकारकम्‌ ॥ पऽध्यायः। 
पलाय्य तु वौलानि चौरेण य पेषरत्‌। चतुर भौल्यधिकश्चततमां | 
रजखला तु पौल स्यात्‌ एष्यगर्मविवष्निता ॥ १८ हरित दकथरम्‌। - | र. 
इति शगार मदाएराे पूलधख्डे इभौत्य- | वचा मां च विश्च वय ` वरय्॑त्‌। | 
| धिकष्ततमोऽध्यायः ॥ ९८२॥ नागुध्ं मिवजकचच समभागा ग १ ` 
नेन धूपितो मच्यः. का हि 
। कपरः टेवटास्च्च मधुना ख ह | 
्राश्ोल्यधिकश्चततमोऽध्यायः। लिङ्ल्ेपाच्च तेनैव वभोकु्यत्‌ | 
इरिरुवाच । ` नैनं एरुषो गच्छेद्लौयात्‌ क | 
` हरितालं यवन्तारं पत्राङ्गं रक्तचन्दनम्‌ । वामददस्तेन वाच्च स्तं यस्या स्व, "रषनिी (|| 


हरोतकोकषाैण मद्रा दन्तान्‌ प्रलेषयेत्‌ [. त्रौ रक्तचण्डिवो अमुक मे 


((.0- 48108111\/820॥ 14811 0601101. [10411260 0 €681001॥1 







५ । ॥ ^ ॥ ७ 
ह छ, | + 
३. न 


 „ तलेन च शरद्र । 
| "दयत ‹ अन्त '. न 
| +त सरक्तेन वश्नौभवेत्‌ ॥ ¢ 


आ तरीका न ¦ । 
द ॐ । ॥ सनासं तेन सीवोर त बरत्यपित्तकम्‌ 
५ # व ॥ घालवा सौवो 





च 
॥ 
क 
= 
चै 
9 
+“ 


@- र ए स्वौणां तद्धगलेपनम्‌ ॥ ५. 

४ || कपि ~ गच्छेनानयां नारौ गमिष्यति ॥ ६ 
॥ 7 मान्‌ मथन श फ़त्गुकम्‌ । 

। | घ्री वचा मां सोमराजो च ४ 

गि ॥ (9 च पद्मानि त्तौरेणाच्येन पत्‌ | 

¶। |. इतालानि योन्यां प्रविशेत्‌ | 


|| ~ ^ भरीषितां ज्रला नारो 
ए ( एता भवि 1: 
७ | | संपा वचा चेव मरनस्य फलानि च। 

|| ६ स्तौकैश्चेन समन्वितः । 

| -चातव॑कहरो धूषो डाकिनौज्वरनाशकः॥ < 
त्‌॥८|| अनस्य च एष्याणि भल्ञातक-विड्ङ्गके । 
। || वाला वैव सजजजरसं सौवौर-रुषपास्तया । 
® |  उप॑-यूका-मचिकाणां धूमो मशकनाशनः ॥ ९० 

। | ` भूलतायाश्च चूरोन स्तस्धः स्याटयोनिप्रूरणात्‌ । 
|\ ॥ कन लेपनतो योनौ मगस्तग्मस्तु जायते ॥ १९ 







न= 







९ ओौत्यधिकश्नततमोऽध्यायः ॥ ९८४ ॥ 
| -पच्चाशोत्यधिकशततमोऽध्यायः । 
| (4 ` ` दरिस्वाच । 

॥ । / ताम्बूलञ्च तं चोदरं लवणं ताम्नभाजने । 


|| ष्टं पयःसमायुततं चन्ुःगूलहरः परम्‌ ॥ ९ 
| । कस्य बोजानि रितालं मनःथिला । 











| ` इरोतकौ वचा कुष्टं व्योषं दिङ्क मनःशिला । 
1१|| कासे श्वासे च हिक्तायां लिद्यात्‌ 
ह १ 8 नेष्यते १) पोनसः कासः श्वासश्च बलवत्तर ॥ प 
रि , ` भसा पिप्मलोचूरौवा लित्‌ लद त्‌ ॥ 
|. <स कासञ्च हिक्ताञ्च मघुमिखं 

= ने , स ` हकाञ्च मधुमिखं छषष्वज ॥ & 
| ° प्रा च मधुकं पद्मकं समम्‌ । . 


्‌ सद्दैकत च्छागब्धत 


तत्‌चचणादत्तेनारेव 
शद्धमामालकं पत्रं धातक्याः कु 


पिष्टा तत्‌ पयसा खाः सप्ताद्दं धारयेन्पुखि 


। | इति गास मद्दाएरा शे.पूवस्वण्डे चतुर- 






क चिरोगान्‌ नञ्खेयुरजात्चौरसमम्विताः ॥ २ 
|| _ च णत्‌ एनाः स्या्नालतौकुसमाच्ञनात्‌ ॥ ३| तेन केयथेद्ातरजेभिः सादं विचन्त णः । 


त्‌ चोदरं तश्चतम्‌॥ 


€ 


लवणं रि ताल च्च तुम्बिन्याश्च फलानि च 1 


ला्लारखखमायुततो | 
सुधा च दरितालच् श्षङ्भस मनःशिला 


लोमश्ातनमुन्तमम्‌ ॥ ९° 


सरेण पेषयेत्‌ । 
च्व लोमशातनमुत्तमम्‌ ॥ ९९ 
मानि च । 
मखे । 
स्लिग्धाः प्वेताश्च दन्ताश्च भवन्ति विमलप्रभाः ॥ ९२. 
दूति ओ्रीगासड़े मद्दाएराणे पूरव खण्डे पञ्चा- 
प्ोत्यधिकश्ततमोऽध्यायः ॥ ५८५ ॥ 


जय ग काम 


षड्प्रौोत्यधिकश्रततसों ऽध्यायः । 


 खरिरुवाच । 
रद्ध मवसन्तेष॒ प्रायशो दधि गरहिितम्‌ । 
हेमन्ते शिशिरे चेव वर्षासु दधि शस्यते ॥ ९ 
मुक्ते तु एकैरा पोता नवनोतेन बुचिङरत्‌ । 
गुडस्य तु एराणस्य पलमेकन्तु भक्षयेत्‌ ॥ २. 
प्रत्यद्दं वषमेकन्तु निरन्तरमथो खर । 
स्ौरुहस्रच् ग च्छच एमान्‌ बलयुतो खर ॥ ड 
काष्ट खच्‌णितं कला छत-माल्तिकसंयुतम्‌ । 
 भन्तयेत्‌ खप्रवेलायां (क) वलौ-पलितनाशनम्‌ ॥ & 
अतसौ-माष-गोधूम-चश कला तु पिप्यलोम्‌ । 


कन्द्येखटटश्ो मर्त्या नित्यं मवति ष्क ॥ ५ 
यवास्तिलाश्वगन्धा च सुषलौ सरला गुडम्‌ 8 


| एभिश्च वटिकां जग्ध्वा तसो बलवान्‌ भवेत्‌ ॥ & 


दु सोवचचैलं शण्डो पौला तु क्थितोदकषः । 
परिणामाख्यशूलञ्च अरजो रखे व नश्यति |॥ 


धातक सोमराजोच् - व सोमराज चच ौरेर ख पेष स पेषयेत्‌ । ` 
(क } सखल्यवेजायाभिति पाठोणपि उश्यते । स 





(;(;.0- 8108111\/820॥ 4811 01661101). 10411260 0 68104011 


वि > + कै 9.9 त क द्‌ = ऋ कक * कि णि # `हो 
“ - ~ 111 1 -- ~ > 


च के 


म 9 ना क धः ई 


* नि णा 
` > ~ 0 किकिरा ििि क ऋनि थिः श, "> 1, 


[+ + तै न ह ऋष ` च ऋ , कत "क ३ र्ये च च 
1 ् १ ० | 4 4: ध भ नि) कह न 
न 











` १८६ 


दुन्बलख्च भवेत्‌ खलो नात काग्यां विचारणा ॥ टे 
कैरा-मधुसंयु्तौ नवनौतं बलौ लिहेत्‌ । 


, श्वोराभौ च चयौ एटि मेधाञ्च वातुलां लमत्‌ ॥ < 


करलौरवचरं सक्तौरं पोतच्च चय रा गनुत्‌ ॥ ९० 
भल्लातकं विडङ्न्च्च यवच्चारञ्च सन्धवम्‌ । 
मनःशिला-ग्ङ्गचण तलपक्त तथव च। 

लोमानि शतयल्येव नात्र काय्यं विचारणा ॥ १९ 
मालरस्य रसं ण्य ललोकां तत्र पेषयेत्‌! 
स्तौ संज्ेपयैत्‌ तेन अ्रमिसतस्यनसुत्तमम्‌ ॥ १२ 
शत्मलोरसमाटाच खरभ्बूत्रे निधाय तम्‌ । 


द्मग्यादौ विक्षिपेत्‌ तेन अमिस्तस्भनसुत्तमम्‌ ॥ १३ 


वबायरौो-उदर रण्छय मर्डकवसया खद । ` 


शुटिकां कारथेत्‌ तेन ततोऽ नौ सं्तिपेत्‌ सुधौः॥१ 


ओं मिस्तस्यनं कुरु कुर्‌ ॥ 
एवमेतत्‌ प्रयोगेण अगिसतस्मनसुत्तमम्‌ ॥ १५ 
म्ुरडोतकवचासुस्तं मरोचं तगरः तथा । 


चन्विला च इमं सद्यो जिह्यया ज्वलनं लिहेत्‌ ॥१६ 


गोरोचनां श्ङराजं चर्णी्य छतं रखुमम। 
दिव्याग्यसः स्तखनं स्यान्बन््रेणातेन पै तथा ॥ १७ 
ओं नमो भगवते जलं स्त्य सस्यय सं सं 
ख कोक वक चर चर ॥ 
जलस्तख्नमन्त्रोऽयं जलं सग्ययते शिव ॥ १८ 
इप्राश्िञ्च गवास्यिञ्च तथा नि्म्माल्यभमेव च । 


 चस्यारेनिंखनेहारे पञ्चलसुपयाति खः ॥ ९० 


यञ्च रत्तानि पुष्पाणि एथगजात्याः समालमेत । 
काङ्गमेन समायुक्तमालरतताखमन्वितम्‌ ॥ २० 
एष्यण तु सम पिष्टा रोचनायाः पलेकतः। 
स्िया युखा कृतो द्र तिलकोऽयं वभ्रौकर ॥ २१ 


ब्रह्मदण्डो तु पुष्येण भव्ये पाने वभोकरः। 


पक्तमुष्णोदकर पिवेत । 
विष्टम्भिकाञ्च च्छलं हरत्येव महेप्रव॒र ॥ २२ 
श्रद्‌ जः॥ 
2 स सद्र सन्वदश्चिकजं विषम्‌ ॥ २३ 
च शन्वरद्च सन्धवम्‌। 
मर चं धि कुष्ट नस्येःपाने `वि हरेत्‌ ॥ २४ 


| 3 । न ्रिलादरकङु्ञच चन्दनं इतखयुतम्‌ । 


((.0- 48/108111\/80। 14211 (0661100. 01011260 0\ 66810011 म 4 


 शरूडपएराणम । र 






















एतत्पानाच्च लेपाच्च विषनाधो सेदि ॥ 
पारावतस्य चाक्चोणि हरितालं नि ॥ २ 1 | 8 
एतद्योगो विषं डन्ति वेनतेय इवोरगान्‌ शा। 6 
सन्धं लष चूं दधिमप्वाच्य संयुतम्‌ 4 | . 
व्चिकस्य विषः हन्ति लेपोऽयं ठषभष्वज | 
ब्रह्मदण्डो-तिलान्‌ क्ताथ्य चयो तिकः 
द्द गुल्मानि निरं रक्तमेव च । ९ 
पोता च्लोरं ्षोद्रयुतं नाशयेद खि । 
अटस्हघकस्दूलेन भग नाभिञ्च लेपेत्‌। 
ख प्रखयते नारो नात्र कार्य्या विचारया ति 
शकरा मषुखंयुक्तां पोला तण्डुलरारिणा, 
रक्तातिखारश्मनं भवतौति तषष्वज ॥३१९ ५ | 
इति खौगार्ड़ मदाएराणे पू्वखरडे ए ॥ 
शोत्यधिकश्ततमोऽध्यायः 1 १८६।॥ 


॥ 


~~~ = 
"= 


| 


सप्राशौत्यधिकश्ततमोऽध्यायः। [षं 
हरि रुवाच। | 
मरोौचं ङ्गवेरच्च तुटजल चेव च । ड 


क [१ 1९ 
पानाच ग्रहणो नश्येच्छणाङ्गाङ्रतिशखर ॥\ |; 


पिप्पलो पिप्यलौसूलं मरौचं तगरं वचा। । ‹ 
देवदार्रसं पाठां चौरेण ख पेषयैत्‌॥२ [ष 
अनेनव प्रयोगण अतीसारो विनश्यति। [क 
मरौच-तिलपुष्याग्यामच््नं कामलापहम्‌ ॥१ 
हरौतकी समगुडा मधुना सं योजिता। 
विदेचनकरौ सद्र भवतोति न सश्यः॥४ | 
तिफला-चित्रकां चित्रं तथा कटुकरोद्िणौ। | 
ज सस्तम्यद्दरो येष उत्तमन्तु विरेचनम्‌ । ^ | ॥: 
हरौतकौ शङ्गवेरं देवदार च चन्दनम्‌। | 
क्राथयेच्छागदुग्धेन.ऋपामा्गस्यं खलकन्‌। | 
जङ्वाशूलमपरस्तखखं सप्तरातेण नाधथेव्‌ ॥९ || 
अनन्त-शङगवेरञ्च सदाचूर्णानि कार्‌ । , | 
गुग्गुः गुड तुल्यञ्च गुलिकासुपञुल्य च । 
ायु-स््ञायुगतञ्चैव अगिमान्यच्च नाः 
श्ङगुष्पौन्तु येण ससुल्य पतिका 8 
सग्दल द्ागदुःग्धेन अरपसारदरा (५ | 


"4 
[शि । 


| 
| द 
3 








| 

पे 
५; 
| 


"र 



















` समं पिबेत्‌ ॥ 

[8९ छेत नात काया विचारणा ॥ < 

4 (प | ५ कुला अआस्यच्च प्रूरयेत्‌ । 

ती ई नीयं सथ्चच्छर्दिनिवारणम्‌ ॥ ९“ 
गीता धन्याकं रक्त चन्द्‌ नम्‌ । 
ह-टष्णाच्रम गि कृत्‌ ॥ ९ ` 


| 
१! 2 


२, | दाकर 
° >. _-र-च्छदि-द 


|| 
॥ 


त्‌। | शरौ हं नम दूति । 
क -,; = श ड च्ट्रेत्‌ ॥ १२ 
॥२ | वचः सश्िनौ मोहय सव्वव्याधौन्‌ 


| 
| 


+ 
^ 


| वातो इ 
। (मप र ज्घ्ा स्ते त॥ नखं स्थशेत्‌ । 

| , ~ च्यरो रुदर अन्ये चेव ज्वरास्तथा ॥ ९२ 
"| > रिदा च सर्पस्यैव च काञ्चम्‌ । 


॥ ३९ 


। 
। 
। 


ई (्मल्वराणां धूपोऽयं दर स्ातुयैकस्य च ॥ ९४ 
सौरं शङ्गपत्ं लवणं कु-ककेटम्‌ । 

(तरेत मूत्रे ण पेत्‌ ते लं रेच तत्‌ । 

(गिं विचर्चिकां कुष्ठमस्य दि व्रणानि वै ॥ १५ 


0. ८. 
(लो-मधुपानाच् तथा मधुरभोजनात्‌ । 


(दा विन्ते सद्र तया शूरणसेवनात्‌ ॥ ९६ 
पलो हरिद्राञ्च गो सूत्रेण समन्विताम्‌ । 
(िण्च गुददारे अशींसि विनिवारयेत्‌ ॥ १७ 

५ © पतं 
। [आ््मारकञ्च पो करौ दादिनाश्ननम्‌ । 
[च विडङ्गानि सोमराज तु सधैषाः ॥ ८ 
[) इ विषञ्चैव गोमूलरेरीव पेत्‌ । 
एता शख तज्ञेपान्निम्बपत्रादिना तथा ॥ १९ = 
| इत चोगारुडे मदहाएराणे पूप 
| सप्राशोलधिकश्रततमोऽध्यायः ॥१८७॥ 





2 
[ष ह 
| # | 
+ 


| अष्टाओोत्यधिकशततमोऽध्यायः। 
|... हरिरुवाच । 
-रलो्तारसेषः सिध्मविनाशनः । 


त रमो कथगूलविनाधन" 





८ 









4 
१ 

= 

न्क 








[> | ५ 
[9९ 
र | 

१ 


॥॥ 
८ कटिशूलविना्नम्‌ ॥ ९ 


९ 
| 

4 

४ {१२ 


अष्टा्रौल्यधिकश्रततमोऽध्यायः । 


१८७. 


अटद्धषकपनरेण घुतं खदग्निना पचेत्‌ | ट) स 
ज्ञला तु लेपोऽयं द्र्ममारोगद्दरः पर" 
६ 


व ने गन्दरम्‌॥ 8 


दजाजो-्ङ्गवेर ञ्च दन्ना मर्डं विपाचयेत्‌ । . 
लवेन त॒ संयुतं स्तङ्च्ऋ विना नम्‌ ॥ ^ 
यवच्तारं एकरा च सूत्रङच्छऋविना पनम्‌ ॥ & 
चितागिनिः खच्ञरौटस्य विष्ठा फेनो खयस्य च ॥ 
श्तोेभाव््नं वासने नर एत स्तु न्‌ 
अद््यस्विदः सर्व्वः किं एनमानवः भिव ॥ ॐ 
तिलतैलं यवान्‌ दग्ध्वा खों कला तु सेपधेत्‌ । 
तयैव ख त्रेलेन अजिदग्धः खस्लौ भवेत्‌ ॥ ८ 
लज्जालुः एर एधा च सेषः खाज्योऽगिनिना श्नः । 
शरो नमो भंगवते ठ ठ छिन्धि छिन्धि ज्वलनः 
प्रज्वलितं नाय नाश्य दहं फ्रट. ॥ < 
करे बडन्तु निगुय ्ूलं ज्वर चरं दतम्‌ ॥ ९० 
मूलञ्च श्वेतयुच्ज्ञायाः ला तत्‌ सप्तण्ड काम्‌ १: 
हस्ते वद्धा नाशयेच्च अशास्येव न संश्यः॥ ९१ 


विष्ुक्रान्ताज्तेण चौरः व्याघ्रादिर च्च णम्‌ ॥ ९. 


ब्रह्मदण्डयास्तु सरलानि खष्वकर्माणि कारधेत्‌ । 
विफलायास्तु च णेन्तु साच्य कुष्ठविनाशनम्‌ ॥ १द्‌ 
आज्यं एननैवाविल्वेः पिप्पलौभिख संयुतम्‌ । 
इरेचिक्षां शवाख-कास पोतं स्तोणाञ्च ग्स॑कत्‌ ॥ ९७ 
मन्तयेचचेवमादरौनि पयसाज्येन पाचितम्‌। _ ` 
छत ग्केरया युत्ता शुक्रं स्यादत्तयं ततः ॥ १५ 
विड्ङ्ग मधुक.पाठां मासौ सज्नरसं तथा । 
चदिद्रां तरिफ़लाञ्चेवमपामागे मनःशिलाम्‌ ॥ १ इ 
उड्म्नर धातकौच्च तिलतैलेन पेषयेत्‌ । 

योनिं लिङ्गच्च मकचैत स्तौ पंरोःस्यात्‌प्रियं मिखः ॥९.० 

, नमस्ते ईष वरदाय आकर्षिणि विकर्षिकि 
स॒ग्धं खाहा इति । “ 
्ा ्‌ 
० जच्णात्‌ ततः ॥ श 
अ गकञ्चन्द्र वारुणो । 
बोजेनेषां जातिकाया रसेन करमदनम्‌ } १८. 
ब्टषाया मध्यगं कला रसं माररा स) 
मध्वाज्यसहितं दुग्धं व्‌? एमसि 
"ज्यस {तं दुग्धं वलौपलि 
भप्वाज्यं गुडताम्रञ्च कार वेद 


#॥ 


रसुस्तयाः।. नः 


` .0- 48010811\/830| 811 06611010. 1911766 © 6७80011 






















१८ | गरूड्एराणम्‌ । 

|` दना भवेद्रौप्यं उवण॑करणं शण ॥ २ 1 तु्ोभा भेष्छिि, । 

¶.-. | भिरोरोगरं लेपाहुच््नामूलं 11 

१: धौतं चुस्तररणएष्पच्च सौसकच्च पल मतम्‌ निमर्डिकापि £ पाश्च । { 
ला ङ्लिकायाः पाखाञ्च खयाच्च दनाद्ववेत्‌ ॥ रर फां पला गण्डमालादिन १8 
ब्ल शस्त्र चस्य तेन दौपं प्ररोपयेत्‌ । कैतकोपतरजं चार गुडेन रु ी 
शमाषावुपविष्न्तु गगनस्थो न पष्यति ॥ २२ तक्रण परणु्कां वा पोला श्नोहां ॥ 
द्षस्य खरसययस्मैव युक्तो भेको निर्द्यते । मातुुङ्गस्य निया गुडाज्येन 
आङ्करावयवैयुक्तो धूपं प्राला च गति । वातपित्तजशूलानि दन्ति वै पानयोगं 
विस्यं कसते चव तषवन्नात्र सशयः ॥ २8 शर्ट खोवच्ैलं दिङ्‌ पला छदवरोगहु । 
-दाद्नौ च सार्षपं वेलं कौट खदयोतनामकम्‌ । इति खौगास्ङ़ पूर्वखण्डे 


तास्वा दोपः प्रज्वलितो वानिञ्वालाकलापवत्‌ ॥^५ 


® न क्य 
लचं डण्डमसपैस्य सुखे सख्य वं चित्‌ । 


धिकश्ततमोऽध्यायः॥ १८द॥ || 













| 


~या नच्छन्दरौ रहं दश्वा सदर प्रलेपयेत्‌ । [न 
वपन्ते ततन्ञणादर्ध्वा यदि सम्यक्‌ प्रलेपयेत्‌ । 
-चन्टनेन भवेन त्तः पानालपात्‌ सुखौ भवेत्‌ ॥ २६ एकोननवत्यधिकश्चततमो पष्य । 16 
क्च्नरस्य मदात्तस्य खयं नेतरे भिवाप्लयेत्‌ । ५ ४ [षा 
-ङूग्रामं जयते सोऽपि महाशूर जायते ॥ २७ आं ग गणपते खादा दति। [ह्‌ 
अय गणपतेमेन्त्ो घन-विद्याप्रदायकः।! 
| 


"तिष्ठते जलमध्ये तु नि्विवकल्मं सले यथा ॥ रत 
-क्रखओरनेत्रदषएटाणि सास्थौनि रुधिर तथा । 
















इममष्टसदसरञ्च जघ्षा वद्धा भ्रिखां ततः। 
व्यवद्दारे जयः स्याच एतजापान्नणां ¶॥ 


खातेलसमायुक्तमेकवर तन्नियोजयेत्‌ । तिलानान्तु एताक्तानां कृष्णानां रद हो| 
आलानं जच्धेत्‌ तेन जले तिष्ठेदिनत्रयम्‌ ॥ २९ | अरष्टात्तरख्हसन्तु राजा वश्डस्िभिदिरः। | 
कुखोरकस्य नेताणि दयं कच्छपस्य च । अष्टम्याञ्च चतुडैश्यासुपोष्याभ्यद्य विष्रर्‌। 
+ -भूषिक्रस्य वसास्ौनि शिशुमारवसा तथा । तिलाच्चतानां जुयादष्टोत्तरखदसषप्‌। 
.तान्येकत संलेपाव्ले तिेडूयया दे ॥ २० | अपराजितः स्याद्युद्धे खव्े तच्च सिपर॥ 7 
| लोहचरणं तक्रपोतं पाण्ड्रोगद्दर भवेत्‌ ॥ ३१ जघना चाष्टसददसखन्तु ततश्राष्ट्तेन दि।  [ 
ध तण्डुलोयक-गो चुर-लं पोतं पयोऽन्वितम्‌ । शां बद्धा राजकुले व्यवदार जवी १४ 
। -कामलादिहरं पौतं मुखरोगहरं तथा ॥ ३२ छोङ्गारं सविसगंञ्च प्रातःकाले नर ६. । 
ज्ातौमरलं तक्रपौतं कोलम््रलन्त्वजौ यौनुत्‌ ॥ ३३ | स्वोणां ललाटे विन्यस्य वश्डता नवति [१ 
{ -खतक्रकु शम्भलं वा वाकुचौग्ूलमेव वा । सुखमादितचिनत्तेन न्यस्य तु 


-काल्जिकेन च वाकुच्या सल वे दन्तरोगनुत्‌ ॥ ३७ 


. तथेन्द्रवारुणो सूलं वारिपोतं विषारिष्ठत्‌ । जुद्धयादयुतं यस्तु शुचिः प्रयता" 
-खरभिकाद्धलपानादातनाश्ो भवेच्छिव ॥ ३५ दष्िमान्रे खदा तस्य वश्यमायान्ति 
-धिरोरोगरं लेषाहच्लञाचूणं सुकाच्िकम्‌ । मनःशिलापतकच्च खगोरचनवाई१ 
बला चातिवला यष्टौ शकरा मधुखंथुता ॥ २६ एभिः कते च तिलके व 


अन्यागमेकरं पोतं नात्र कार्यां विचारणा ॥ ३. 
-अवतापराजितास्रलं पिष्मलो-शूण्डिकायुतम्‌ । 
अरिपिष्ट धिरोलेषाच्छ्िरःगूलविनाशनम्‌ ॥ ३८ 


((.0- 481048111\/820॥ 14811 0601101). [10411260 0 €810011 


सोत्कामां कामिनौ क्यात्‌ र 





निद्रया ॥ 


© 
















ठ काथ्या विचार्णा॥१९२ 
तं व्र 


प यं ल्पत दरौतक । 
लं इष-सकल 7 
# ५ खरवा इवे प्रवर ॥ १२ 
५ मादव चार्वतो प्रिय शङ्गर । 
इरोला त॒ वामदस्तन यः एमान्‌ । 
. > रा वामं लिप्येत स्यात्‌ स्ियाः प्रियः 
। बहारेव पारावतमलं मयु । 
प (तिपत लिङ्गं व कामिनोव श्रद्ध वेत्‌ ॥ १५ 
पि प रक्तानि दौला यानि कानि च ॥ १६ 
(वब िवङ्गच पेषयैरेकयोगतः । 
|! (तित लिप्लिङगस्य कामिनौ वश्ताभियात्‌ ॥ १७ 
| (॥का्ा च मच्तिषठा मालतोकुसुमानि च । 
विप एतैश्च लिप्तलिङ्गः स्याः प्रियः ॥ १८ 
| तु काकजङ्ाया टुग्धपोतन्तु णषनुत्‌ । 
गः।षगन्ा-नागवला-गुड़-माषनिषि विः । 
र भवेद्यथा तदन्नवयोवनचारिगाम्‌ ॥ ९९ 
| तृण समायुक्तं त्रिफलाचृगोभेव वा । 
सेवितं सद्र परिणामाखखयशू ललुत्‌ ॥ २० 
[तादकपानन्तु शस्बूकच्छारकं तया । 
११ चमिरग्धं गव्याज्येन समन्वितम्‌ । 
व। |. हत्यृष्टगूलानां भवेन्नाशकरं शिव ॥ २१ 
[क उ'वचलं शु्टौ तषध्वज मद्दौषधम्‌ । 
स्तु क्षयित वारिपोतंवै सुव्वशूलनुत्‌ ॥ २२ 
व सूलं सासुद्रलवणाम्वितम्‌ । 
एतमजौगोस्य शूलस्य स्यादिमदेनम्‌ ॥ २३ 
डरो सदर तण्डुलोदकषर्षित 
तोखार चयं नयति शङ्ख ॥ २४ 
र पिष्टं तण्डुलवारिणा । 
५ गौ द पोतं दरति तप ॥ २५ 
नमुच गुडान्वितम्‌ । 


म्‌ ॥ २६ 


। 
| "कद 
ती 
4 > 


| 
| प ५ ६. 
कि 


| | 
रि 


१1 
| 
| 


| 
। 8 
।# 
पिमे 


(8 ै 


री 
= 
| 
[88६ 
१ 
- ॥ 
क. 
र 


१८९ - 


नवत्यधिकश्चततमाऽध्यायः । 

प्वेतापराजिताश्चलं 
अपामार्गतिकटुकमेषाञ्च उ 
विसचिकामद्ाव्याधिं रत्य 
{्रिकट तिफला चेव शिलाजतु 
एकैकमेषां च गन्तु म 
पोतं सव्वच्च मेदन्तु चय नय 
अकै 
मन शिलामरोचाना 
चरं कृला ताम्रपात ला 


इरिद्रारिकयलण्डल र । 
टिकां शिव । 
व न संश्यः॥ र<. 
तु व्रीतकीौ ॥ 
घुना च विभिखितम्‌ । 
ति शङ्खर ॥ २८ 
र प्रस्थमेकं तिलतल तथव च । 

चिन्दररस्य पलं पलम्‌ ॥ र< 
तपैः शोषयेत्‌ ततः । 


पोतं स्लृदौगत दुग्ध रुन्धत भ्रललुद्धवत्‌ ॥ २ 
त्रिकट लिफल!लती तिलतलं तथव च। 
मनःशिला निस्व पतर जाती पष्पमजापयः ॥ २५ 
तन्त्रं णड्धनाभिशच चन्द न घर्षयेत्‌ ततः । 
एभिश्च वत्तिकां कला लर्ण चाच्ञयेत्‌ ततः 
नश्यते पटलं काचं एष्यञ्च तिमिरादिकम्‌ ॥ २२ 
विमीतकस्य वै चगो खमु भ्रवाखनानम्‌ ॥ २२ 
पिप्पलौ लिफलाचणं मधु-खन्धवसयुतम्‌ । 
सर्टवद्धपञ्चर-प्रवाख-शोष-पो नस स्धवेत्‌ ॥ २४ 
देवदारोश्च वै चणैसजाग्धूल्रेण भावयेत्‌ । 
एकविंशति वै वारमच्जिणौ तेन चाच्ञयेत्‌ । 
राव्यन्धता पटलता नश्येन्निलामता तथा ॥ ३५ 
पिप्पलौ कैतकं सद्र हरिद्रामलकं वचा । 
सर्व्वाच्चिरोगा नश्येथुः स्तौ रारच्लनात्‌ ततः ॥ ३६. 
काकजङ्ा-श्िग्रदूले सुखिन विष्ठेते शिव 
चच्वि्रा दन्तरोगांणां विनाशो ह भवेद्र ॥ ३ॐ 
इति खौगास्‌ड़े माएराणे पूञ्वखण्डे एकीन 
नवत्यधिकश्ततमोऽध्यायः ॥ ९८९ ॥ ` 


ए 





नवत्यधिकशततमोऽध्यायः । 


= रिस्वाच। 
पोतं खार ुद्धच्याश्च मधुना च प्रगेडनुत्‌ । ` 
पोत गोहालिकामूलं तिलदध्याज्यसं युतम्‌ ॥ ९ 
निसदगयूत्रं छितं निवत्तयति शङ्कर । ` „ 
तथा दिक्षां दरेत्‌ पोतं सोवद्चैलथुतच् चै ॥ २ 
गो रन्ल-ककै टीम््रलं पिष्टं वास्योदकेन च । 


प €.0- 421048111\/80| ॥॥81 (0॥661100. [1411260 0 6810011 


(मी कित ध 


न 19. 


भ~. 94 
च ॥ि १०७ च्छ 


~ 


क 
क» क > ¬ 
य ध 1 

॥ =| 





ध 
¢ - 
५ 
| 


1 र 
क च 


व 4 ११ 
9; ॥ ४ । क ॥ # ग > [~ च ॥ ^ ॥ कि कोः कको "त कोः कर कडि 
६ क» क, § अ .१ 
~ १/५ = 2.6 क ५ ॥ + 

३ क ब ध क» हि +. र ह 

#ै | (र + * 

= च ‡ ¢ ¢ ॥ । 

= ४ ४." र 









१९० गरुङ्एराणम्‌। ` 
सोतं रिनतधेणंव नाश्यैडन्त एकेराम्‌ ॥ २ स्तीर मच्तितं कुच्यीत सां 
पिष्टं त मालतौखलं ग्रोसकाले समाहितम्‌ । नरं ुतिषर सदर खशनद्रगति भ || 
साधितं छागदुग्धेन पौतं श्रकैरयान्वितम्‌ । पद्मरागप्रतौकागं युक्तौ रस्यत ५९ | 
रेकतनिरोधन्च रेदं पाण्डु शकारम्‌ ॥ ° पोड़गान्दाकृतिं सदर सततं त र ॥ 


रिजयश्नाश्च वै सूल पिष्ट तर्डलवारिणा । 
गण्डमालां हरेलेपत्‌ तुरर्ड-गलगण्डको ॥ ५ 
रसाच्नं दरोतक्याशरूण तेनेव गुख्ठनात्‌ । 


न्येड एरुषव्याधौन्‌ नात्र काय्यं विचारणा ॥ & 


करवोरसूललेपाल्लेपात्‌ प्रगफलस्य च । 
-चंव्याधिर्नश्यते सद्र योगमन्यं वदास्यदम्‌ ॥ ॐ 
-दन्तिमूलं हरिद्रा च चित्रकं तस्य लेपनात्‌ । 
भगन्दरविनाशः स्यादन्यं योगं वदाम्य दम्‌ ॥ ८ 
जलौकाजग्धरक्तञ्च मगन्दरसुमापते । 
~त्रिफलाजलघ्रष्टञ्च मार्जारास्थि विलेपितम्‌ ॥ ९ 
तती न प्रसरतैदतो नात्र काय्यं विचारणा। 
हरिद्रानेकवारञ्च स्तौ चौरेण भाविता ॥ ९० 
भारिव्यो विनाणाय तक्ञेपाहषभष्वज । 
-बोपाफ्रलं सैन्धवञ्च पिद्धा चार्णोहरं परम्‌ ॥ ९९ 
गव्याज्य साधितं पौतं पलाशक्षारवारिणा । 
 विगुखेन तिकटुकमशांसि ययेच्छ्िव ॥ १२ 
विस्य च फ़लं दग्ध रक्ताशःप्रविनाश्नम्‌ । 
-लग्ध्वा कृष्णतिलान्येव नवनौतथुतान्यपि ॥ १३ 
यवत्तार शुरडोच णा युत्ता त॒व्यगुडान्वितम्‌ । 
-लोढृमनिं करोत्येष प्रत्य षभष्वज ॥ १४ 
शर्या च कथित वारि पोतच्चागनिं करीति वै । 
हरोतकों सेन्धवन्च चित्रकं सद्र पिप्पलो ॥ १५ 
चूणंमुष्णोरवोनेषां पौतच्चातिज्चधाकरम्‌ । 
सज्य शूकरमांसं वै पोतञ्चातिच्चुधाकरम्‌ ॥ १६ 
इति चौगारुडे माएराणे पूर्वखण्डे 
नवत्यधिकश्ततमोऽध्यायः ॥ १९० ॥ 





९कनवत्यधिकश्चततमोऽध्यायः । 

हरिरुवाच । 
 इस्तिकयंस्य वै मूलं ख्दौला चृ याधेचर । 
| अन्वरोगविनिरतत चण पलशतं शिव ॥ १ 


0.0- 48/10811\/86| 811 0611010. 01011260 0 €6804011 


 मासमात्रप्रयोरीण -वलौोपलितव्जितः। | ` 







मधु-खूपिं समायुत्तौ जग्धमायुष्करं भत | 


तच्जग्ध मधुना सादं द पवधेरुइसतिकम प 





कूथ्यान्नर श्रुतिधर प्रमदाजन | | ह 
इघ्ना नित्यं भक्जितन्तु .वजदेद्दकारं म [4 
केश्राजिसमा्ुततं नर वर्ष॑स त्र 
तच्च काल्िकखथुत्त नरं कुर्याच मचिता। | पी 
शतवष दिव्यरिदं बलौ पलितवितम्‌ | 


जग्ध त्रिफलया युक्तं चचुमन्तं करोति\। | ए 
अन्धः पञ्ेत्‌ तु च शेस्य साज्यस्यैव तु म 

मदिपौ चौर संुक्तस्तक्ेणः कष्णे || षो 
खल्लोटस्य च वं कौ णा भवन्ति वषमघवत॥' 
ते लथुक्तेन च्‌ खन बलो-पलितनानम्‌। | 
तदुदत्तनमातरेण सव्वरोगैः प्रसुच्यते॥९ | 
सच्छागत्तौरचणन ष्टिः स्यान्मारुतोऽचा्‌ 
पलाशस्य च वौजानि खरावशे वितुषरायि१॥ 
रोता नवनौतेन तेषां चूगंच्च मचैत्‌॥॥|| शौ 
वषै मेककल्याषं नला नित्यं रि प्रम्‌। [गो 
षष्टिएराणधान्यस्य पथ्यमम्बुव्ं हर। || श्र 
जौवेदर्षसस्राणि बलो-पलितवच्नितः।!| 
शङ्राजस्य वं म््रलं पुष्यत्त तु समात्‌ ` 
विडालपदमाव्रन्तु ससौवौरञ्च मच्चयैत्‌॥“ 












ध। 
ट 


व मि 











। 





ध 





तानि पच्च जौवेचं नरो नागबलो १९। - | । 

मवैच्छतिधरो सद्र यष्यर्तं चैव मच | 

दति खौगार्डे मद्दाएराणे पूष ^ | 
नवलत्यधिकश्रततमीऽध्यायः॥८५ 











हिनवल्यधिकश्रततमोऽध्यय' | | | । | । 

हरिरुवाच । ति „|| 
निग्र॑णः खात्‌ गूयदौनो महार ° ९ | ` 
अ्रमामार्गस्य व भूल 1 









| ह प्रूरणात्‌ ॥ १ 
ह बहिनान ८ शल्यो निःसरति त्रगात्‌ । 
यलं लिप गा शङ्खर ॥ २ 

{ ्ष्टी$पि तेन मागण: 1 
{ इालपर 1 व सितम्‌ 
ति 1 मूलं वा बारिष 
॥}| _ = शष र 
| „ चिरं जातं नाङ़ौतव्ररप्र शास्यति ॥ २ 
| 4 दपि धुतीन जग्धं कोद्रवभक्तकम्‌ । 
१ | गे चणा दत्तं नाङौत्रणापदम्‌ ॥ 9 
| क पिद वारिणा तेन लेपितम्‌ ॥ 
ब्रह्मष्टिफल ५ 
| ह षृ रक्तदीष प्रणश्यति न सशण्यः ॥ ५ 
॥ || यवस विङ्गचच गन्धपाषाणमेव च । 
‡ ? | क म्र 69 & धिरे > 
' || शखिरिषाञ्चव चण भावितं सधि रणा च । 
. ५५ ९ दधिं 
| | कढलारख तिरं त्र नाशयेच्छिव ॥ 8 
| | मूलत्तु तसौ म सिना सड । 
|| गौरर्षपयक्ञानि सुव्वांर्टेतानि शङ्कर । 


॥६ 


3 
; ) 
४ 

\ |) 
| | 
, "म ~ 
| ¢ 

+ 
४ 
"4 
: 








५ व 
१ ी ह पिर 
१३ 


¢ 
४४ 
# ~ 
(न 



















| 
| 
॥ 
॥ 
॥ 
| 
[१ 


[) 


ग 
(ठ 
न 
५ 


| | | [ष्रान्यनस्सतत्रर्‌ ग्रयिकं नाशयेद्धि व ॥ 9 
| ता जितासूलं पिष्टं तण्डल वारिणा । 
त नस्यप्रदानात्‌ स्याद्ुतचन्दस्य विद्रवः ॥ ठ 
रा्पषमनस वे समरौचन्तु शूलत्‌ ॥ ° 
ृलङ्वस् व दिङ्क निम्बपत्राणि वे यवाः । 


| 
ह 
1 
१. 
ह ~. 





॥ ग्रस्य पुष्प 
|| 
॥ 
[१ 
| 7 रचना मरोचानि पिप्पलो रेन्धवं मधु । 
। | जन कृतमेभिः स्याद्रहभूतदरः शिव ॥ ११ 
| ॥ प्रच्छाय भूपाज्नदहरो भवेत्‌ । 
¢ तथकल्वरेभक्तो कृष्णवस्तावगुण्डितः ॥.१ 
“| इति ग्रोगास्डे स 
|:  महाएराशे पून्वखण्डे हिनवत्य- 
धिकश्ततमोऽध्यायः ॥ १९२ ॥ 


| 


५ ५ 














॥| 
ह ्रिनवल्य . 
॥8 धिकश्ततमोऽभ्यायः । 


ह. 
| ॥# 
५ 19 





चिनदत्यविकश्चततमोऽध्यायः । 


©6.0- .814811\/801 2111 (0661011. 01011264 2\/ €681001॥1 


गि 


१९१ 


श्वेताकस्य तु त्रे सूलं तस्यास्तहत्शलवुत्‌ ॥ ~ 
पवेताक्र पष्य विधिना ख्ौतं पूठ्वमन्तितम्‌ ॥ 
ऋतुशुद्धा च ललना कटौ ब्धा नरोऽयवा । 
नारौ पन्नं डि लभते सुरते ठषभव्वज ॥ £ 
हस्तबद्धं पलाशस्य शपामागस्य वा खर । 
सूलं सव्वञ्वर्दर श्तप्रेतादिनुद्धवेत्‌ ॥ ५ 
सौतं चिकस्ध्रलच्च प्थुितजल्तेन वे । 
खारः विना्येडादह-ज्वर च्च पर मेष्व ॥ & 
{प्खिायादौव तदद्धं भवेद काडिकादिलुत्‌ । 
एतत्‌ सुकाच्जिकं पौतं रक्तकुषटज्वरादिलुत्‌ ॥ 
वास्योदकेन पोतं तडददिषर मवेत्‌ ॥ ॐ 
यस्य लव्नालुकास्धलं दोयते च खरेतखा । 
खादङ ख तेर याति पुमान्‌ स्तौ वा न. खशयः ॥ ८ 
पिा गव्यतेनैव पाठामूलं पिबेत्‌ तु यः । 
स्य विषं विनण्डेत नात्र काय्यं विचारणा ॥ 2. 
वास्योदकयुतं स्धलं शिरौषस्य यथा तथा । 
रक्त चित्रकस्लस्य रसस्य भरणाद्धर । 
करणयोः कामलाव्याधि-नाशः स्यान्नात्र संशयः ॥१० 
ष्वेतकोकिलाच्चम्द्रलं चागो चौरेण संुतम्‌ । 
तरिसप्राहेन वे पोतं त्षयरोगं यं नयेत्‌ ॥ ११ 
नारिकेलस्य व पुष्यं च्छागौ सौरेण खंयुतम्‌ । 
पिबेच्च त्रिविधस्तस्य वातरक्तो विनश्यति ॥ १२ 
कुच्थात्‌ स॒दभेनास्यूलं माल्येन सुखमाद्धतम्‌ । 
कर्ठवल्ध त्थाहिकादि-ग्रदग्ूतविनाश्नम्‌ ॥ १३ 
एष्ये घवलगुच्ञाया रदौतं स्रूलमुत्तमम्‌ । ` 
सुखे तु निहितं सद्र हरेन्नानाविषं बद्ध ॥ १६. 
इस्ते वद्धं काण्डयुक्तं कण्ठे बद्धं ग्र ादिद्धत्‌ । 
बष्णायान्तु चतुदैश्यां कटिवद्ं समाद्धतम्‌ । 
छिदारिग्वापदाञ्लौतिं खरेच नौललो ददित ॥ १५“ 
विषण्रान्तालमै कणवखन्तु धारयेत्‌ । 
पटृख्लण भनेश्न मकरादिभयं न तै ॥ १९ 
इति ओगारुङ़ मदापराे पूर्णे 
वैदयशास व्रिनवल्यधिकशत- 
| तमोऽध्यायः ॥१९.३॥ 


जका श 








¢ = * = 4 १४ उक ९ ५ भ 
1.4: "4141141: 
ह. "१. ग । 


ऋ लि धव 1 9 ब ^ 
ह + ५ त ॥ ०५ ५ क 
व 1 5१४. श्‌ व-ॐ+ 

। ¶ ® + क. , ३.३१ ॥ नै - =>», ४. 2 ३ # | १ क 7 त 

। । † ध = 


गरड्प्राणम्‌ 


१< र तज्ञपो रुद्ध मासेन 
घरकशततमोऽध्यायः मादिष नवनोतच्च सिन्दूरञ्च मरौचकम्‌ 
च तुनेवत्य सीः | पामा ० ठषभष्वजञ। ॥ 
| जीमृतरेण समन्वितम्‌ \ विशुष्कगाग्धारोग्धूल पक्वं रेण 
छपराजिताया ५ गण्डमालां न संशयः ॥ ९ भितं शक्षपिन्तस्य विनापररमोर्‌ 
, चौतञ्चापि दरत्यव (चिना पौतमोग्वर \ मूलकस्य तु वोजानि अपामार्गरसेन्‌ चै, 
भयनद्रवासणोमल समन्वितम्‌ । पिष्टानि तेन लेपेन भिद्िका सद्र नश्यति । हि 
चो -जौवाव्यथां रेत्‌ ॥ २ कटलौच्तार संयुक्ताहरिद्रा भिहिकापदा । व | ू 
व # नवतो तच्च अश्वगन्धा च पि्पलो । र्भापामागयोः चार एरण्डेन विभिथित । ¢ 


वचा-कुष्टदयं लेपो लिङ्ख्ात स्तनात्तित्‌ ॥ २ 
क्-नागवलाचूण नवनौोतसमन्वितम्‌ । 

तक्ञेपो युवतीनाञ्च कुया नोर स्तनम्‌ ॥ £ 

यस्य नाम्ना सुदूरतः । 

नित्तिष्यते समुत्पाव्य तस्य प्रोदा विनश्यति ॥ ५ | 
चनर्नवायाः शुक्लाया खल तर्डलवारिणा 1 

प्रीतं `विद्रधितुत्‌ स्याच्च नात कार्यां विचारणा ॥& 
जदलोपव्च्तारन्तु पानोधेन प्रसाधितम्‌ । 
तस्यादनादिनग्यन्ति उदरव्याधयोऽखिलाः ॥ ॐ 
कदल्या खलमादाय गुडाज्येन समन्वितम्‌ । . 
श्ममिना खाधितं जग्धमुदरस्थक्रिमोन्‌ रेत्‌ ॥ ८ 
निलयं निम्बदलानाञ्च चणमामलकस्य च । 

व्रि मच्तधेच्येव तस्य कुष्टं विनश्यति ॥ < 


ड हरीतकी विडङ्च् दरिद्रा सितसषंपाः। 


सौमराजस्य वौक्ानि (क) करच्स्य च सन्धवम्‌ । 


जोमूढपिष्टान्येतानि कुष्ठरोगहराणि वे ॥ ९० 


एकञ्च विफरलाभागस्तथा भागदयं शिव । 
स्रोमराजस्य वौजानां जग्धं पथ्यया ददरनुत्‌ ॥ ५१ 


` आरस्वतक्रं स गोग्धूतरं कथितं लवणान्वितम्‌ । 


कौस्य्षटं खरं लेषात्‌ कुष्टरोगविनाश्नम्‌ ॥ ९२ 
हरिद्रा दरितालच्च टूर्न्वागोगूतरसेन्धवम्‌ । 


` श्रयं लेपो दन्ति दद्र पामाभेव गरं तथा ॥ १३ 


खोमराजस्य बोजानि नवनोतशुतानि च । 


मधुनाखादितानि स्यः शुक्तकुष्टदराणि वै । 


तक्रान्नपानतो सद्र नात्र काग्यां विचारणा ॥ १४ 
श्रवेतापरालिताग्रलं वत्तितच्चास्य वारिणा। 
( क ) खलानोति बा पाठ | 


((.0- 18108111\/820॥ 14811 0601101. 01011260 0# €6810011 १ 












तदभ्यङ्गाद्ारेव रुदः सिधा विनश्यति ॥१९ | ‡ 
कसार्डलताच्ारश्च सगोमूत्रश्च तत्वचः।. | 
जलपिष्टा दरिद्रा च सिद्धा मन्दानक्ेन हि! | ` 
माद्िषिण णरोषेण विटिता वषमध्वज। | ` 
अस्या उदनं कुर्व्यादङ्सौषवमौष्वर ॥२\ |` 
तिलसषं पं युक्त रि द्रादयकुष्टकम्‌ । 7 
नो दत्तितद दः स्यादु ञ्ज्व लः सुरभिः एभान्‌॥| 
मनोदहरश्ानुदिनं दून्वाणां काकलङ्वा! | ` 
अच्जनस्य तु पत्राणि जम्बुपत्रयुतानि च। | ३ 
सलोध्राणि च तचज्ञेपो टेददुगंन्धतां इरेत्‌॥९ | 6 
युत्त लोध्रमवेनौ र शणेत्तु कनकस्य च। | स 
तेनो द्तितदहस्य न स्यादौ सप्रवाधनम्‌ ॥२॥ | 
दुग्धेनोषसि सेकश्च बस्भदोषश्च नश्यति । 
काकजङ्गोदन्तनन्तु अ्रङ्रागकर भवेत्‌ ॥ ९५ || नं 
यष्टौमघु शकैरा च वासकस्य रसो मषु! | 
एतत्‌ पौतं रक्त पित्त-कामला-पाण्डुरोगत्‌द। | ध 
रक्तपित्तं रेत्‌ पौती वासकस्य रसा म। | ` 
प्रातःकाक्ते तोचपानात्‌ पौनसं दारुण 1 
विमौतकस्य वै चसो पिप्पल्याः सेन्धवस्य च 
पोतं सकाच्जिकं इन्ति खरमेदं महेदर। ` || च 
चणेमामलकां सेव्य पौत गवयप्ी ्‌ त 
जनःगरिला बलामूलं कोलपग॑चच ग्र ` | १ 
जातिपत्रं कीलपलरं तथा चव मन ह 
एभिश्चैव कृता व्तिवदथमौ मदे ५ ¢| 
धूमपानं काखद्दरं नात कार्या विचार्य । | ` 
तिफला-पिपलौचय मचितं मगः 


भोजनादौ दि खमघु पिपास 


ट 





+ 
{ 

1 
१ 











धकश्चततमोऽध्याय १९ 
१ जलम्‌ चवण गव्यद्तञ्चव खेन्धवेन & 
व | नापयेव तन्बद्दादेव वेदना द्र्चिकोड 
2 ६ | | 
क व कुस्ग्धं कुङ्कमञ्चव हरितालं मन शिलिा 
८ व्‌ करच्छं पिषितद्चव कस्रूलद्य पक्र । 





ध्यायः ॥ ९९8९ ॥ 
ज्वनव्यधिकश्चततमोऽध्यायः 

| हरि स्वाच । 

मूलञ्च पवत पष्य खमदतम्‌ । 

तस्य पाश्च भवनेषु न पन्नगाः ॥ ९ 

ता्॑भूत्त वटवो वै भक्क्रदन्तनिम्मितएम्‌ । 

| स परमन द्वत यावन्नौवं षष्वज ॥ २ 
प्विच्छालालिगरूल यः एष्यच्च सद्र वारिणा। 

तसिनपासदश्ना नागा स्यर्नात्र खं श्यः ॥ २ 

थे लत्नालुकासल्े स्तब तु पन्नगान्‌ । 



















{. 


4 
| 


|| शे शवेताकैमलन्तु पौतं शोतेन वारिणा । 

॥ नेत दंकविं करवीरादिजं विषम्‌ ॥ ५ 

\ || महाकालस्य वे सूलं पिष्टं तत्‌ काण्लिकेन व । 

| वोद्वाणां इण्डमानाच्च तक्लेपो रते विषम्‌ ॥ & 


॥ || तर्लोयकसूलच्च पिष्टं तर्डलवारिणा 


नौलो -लव्नालुकामूलं पिष्टं तर्डलवारिणा । 

/ मौला तदं कविषं नश्येदेके न चोभयोः ॥ ८ 
कुारडकस्य खरसः सगुडः स शक्षरः । 

/ भतः सुदग्धो नापः स्यां यवस्य विषस्य चै । 
|| पथा कोद्रवमूलस्य मोदस्य दर एव च ॥ < 

| बटोमडुरमायुक्ता तथा पौता च भरकर 
ष्वा च त्रिरातेण मूषांविष्रा भवेत्‌ ॥ १० 
` पुगत्रयपानाच वारिणः भोतलस्य वै । 


| 
पालाच्लावो विन्छति ॥ ९१ 
्‌ 


५ 
॥५ 


| 
| 
| 
| 


॥ 


रह्लौयाक्षेपतो वापि नात कार्या विचारणा ॥ 8 


(क) सड पौतन्तु रेत्‌ सव्वविष्ाणि च ॥ 





विषं नणां विनश्येत एतेषा भत्तणाच्छ्िव ॥ ५५ 


ङोपतलप्रदानाच दंगे विकले भिव । 
खश्नरकविषं नश्धेत्‌ तदा वे नात्र रूप्य ॥ ९६ 
दंशस्य नं वश्चिकस्य सद्र रग लुभूर्पितम्‌ । 
विषं नश्येत्‌ ततो सद्र नात काय्य विचारणा ॥ ९० 
को न्‌ नण्येन्मषिकजं विषम्‌ ॥ ९८ 
नारीष्वर-मरौचानि शण्डो तगरपादिका । 
नश्येन्बघुमन्तिकाया एतेषा लेपतो विषम्‌ । 
श्रतघठष्या रन्धवच्च खाज्यं वा तेन लेपयेत्‌ ॥ १९ 
चियेषस्य तु वीजं वै सिलं चौरेण घर्षितम्‌ । 
तक्ञेपेन मद्धादेव नश्येदुन्टु सजं विषम्‌ । 
ऊ्वलितागनिवीरि सेक तथा ददु रजं विषम्‌ ॥ २“ 
शुस्तूरकरसं मिं चौ राज्यगुड्पानतः । 
श्ना विषं विनश्येत अश्गङ्खकतगेखर ॥ २ 
वंट-निस्ब-्मौो नाच्च वल्कले: कथितं जलम्‌ ॥ 
तद्ेकान्खदन्तानां नश्येह विषवेदना ॥ २२ 
लेषनाद्ेवदारोश्च गेरिकस्य च लेपनात्‌ । 
नागेश्वरो दरिट्धे दे तथा चेव मच्जिद्धका । 
एभिलपादिनश्छेत लूताविषमुमापते ॥ ॥ २३ 
कर्स्य तु वौजानि वस्र च्छ दमेव च । 
तिलाश्च सधेपा खन्युविषं वे नात्र सं एयः ॥ २8 


इति खोगारङ़ महदाएराे परव्व खण्डे पञ्च- 
नवद्यधिकश्ततमोऽध्यायः ॥ १९५ ॥ 





घरणवत्यधिकश्ततमोऽध्याय्‌ः । 
हरि स्वः!च । 
एकं चनने वाड्धलमपामार्गस्य वा रिव । 
सरसं योनिविचिपतं वराङ्गस्य व्यथां हरेत्‌ । 
प्रसतिवेदनाच्चव तरुणौनां व्यथां हरेत ॥ ९ 
मिकुष्माण्डस्ूलं वे शालिच्रयमथापि वा = 
( क) शालितण्डलवारिणिति पाठान्तरम्‌ 1 5 
रि ६। 


^.0- 4879811\/801 1810 (0166100. 1911260 0\/ €68170011 





यस्य वालस्य तिलकः कृतो गोरोचनास्यया । चतुष्पाद-दिपदयोः कृमिजालं निषातधव्‌' || 


वाल्लानामुपसचग श; 2४ म + 

` बालानामुपसगभ्यो सद्ध॑र चाकरं मेत्‌ ॥ १८ | चीरे गो-मद्दिषसःव गोः एष हित हः ¢ 

क उम गव्याज्यामलकरान्वितम्‌। पत्रञ्च परणद्धाय! दत्तं खलवय र वना 8 ` 
 . रविद्ग पोतमावं नरं दुर््याश्रहामतिम्‌ ॥ १ | वारिष्टं इ-परनवचच वेरा ५ =| 





3 ४ 








१६8 

सपादं दुग्धपीतं स्यात्‌ सतलौणां बह्ृपयस्करम्‌ २ । मासकेन महादेव जरा- ॥ 3 
सप्ताहं दुग्धपीतं स्यात्‌ सनौ णां बह्ध व गि 
सदधेन्दरवासणौ मलं लेपात्‌ स्तौ स्तन वेदन । ५१ तच मष्यन्वितं समम्‌ ` 


नयेत तपक्षा च काथ्यावश्वन्तु पालिका ॥ ३ सपादं भसितं सद जरां नयति सं हि ` 

योनिशूलं 69 दे ` @ ` इ ॥ ९ | ५ ॥ 
मच्चिता सा महेशान योनिशूलं विनाशयेत्‌ ॥ 8 सद्रामलकच वे मञु-तेल-एता | 14 [ 
र्ञेयिता कारवल-खलेनेव विनिग॑ता ! | जग्ध्वा मासं युवा स्याच्च नरो प | 
योनिः परवैपमायाति नात्र कार्या विचारणा ॥ ५ | शिवामलकचूरा वै सषुना उदकेन वा, ष 


हि | 
^ 
| 


नौलो-पटोलबूलानि खाच्याति तिलवारिणा । | वलानि क्व्यान्नाखाया प्रलूषि भक्तं धि । य || 
चिषटान्ये षा परलेपो वै ज्वाला-गदैमरोगतुत्‌ ॥ & | क्त्र खाच्य-मघु प्रातजेर्ना मवेन्रः। "|| ¦ 








































पाठामूलं सद्र पोतं पिष्टं तर्डुलवारिणणा । साच्चात्‌ सुरभिदिदो वै ज वेदषैखुडसवम्‌ ॥२ 
पाणरोगदधरं स्याच्च कुष्ठपानं तथेव च ॥ ॐ माषस्य विरलान्येव वितुषाणि महेश्वर। | 4 
वास्योदकन्च समधु पौतमन्तगंतस्य व 1 छतमावितशुष्काणि पयखा साधितानि ३ । ५। ह 
पापरीगस्य सन्ताप-नि त्ति कुस्ते शिव ॥ ८ समघ्वाज्यपयोभिश्च भत्षयिला च कामरीत | | ( 
ततुल्या सदर लान्ता पोता चौरेण वे सद । स्लौणां एतं महादेव तत॒न्षणानात्र संघव्‌। ५ (. 
प्रदरं हरते रोगं नात्रकाय्या विचारणा ॥ ९ रखशचैरण्डतेल्ेन गन्धकेन शुमो-भवेत्‌। | ` 
दिजवष्टौ -त्रिकट्‌कं च्‌ ण पोतं उरेच्छ्िव । तिकालोरकसषुष्टो बलङ्ञद्धत्चणाद्धवेत्‌॥२७ || | 
तिलक्राथेन संयुतो र्ता त्यं सिया र ॥ १० ट्ग्धं लतुषमाषेश्च शिम्नौवौजेशच साधितम्‌ । | | | 
कुसुमस्य निबद्धञ्च तस्णोनां महेश्वर । शदामार्गस्य तत्तेन पौतं स्तो श्तकामङ्त्‌॥ रः || । 
रक्तोत्मलस्य वे कन्दं गकैरातिलसंथुतम्‌ । इति ओौगारुडे मदहाएुराणे पसे | ॥ 
पौतं सश्कैरं स्लोणां धार यैमपाचनम्‌ ॥ १९९१ घ्रखवद्यधिकश्ततमोऽध्यायः॥ १९१। | । 1 
रक्ता्तावस्य नारः स्याच्छो तोदकनिषेवणात्‌ ॥ १२ ॥; 
यौतन्तु कालिकं रद्र कथितं शरणएड्या। र | $ 
मातुलुङ्गस्य वे सूलं कटिबद्धं प्रसतिङत्‌ ॥ १३  रिस्वाच । प | ; 
श्रपामार्गस्व वै सूले मर्मवत्यास्तु नामतः। या मौरहेष्टि खक वप्रं तस्या देयं खकं पव। | 
 त्याय्यमाने सकले एन्नः स्यादनन्यथा सुता ॥ १४ | लवशेन समायुक्ता तस्या वत्सः प्रियो भवेत्‌॥ । ' 


अपामागस्य वं मूले नारौणणां भिर सिगस्थिते । इनोऽस्थि करटवद्धं हि मददिषाणां गवां तव | = 
गमेशलं विनश्चेत नात्र कार्यां विचारणा ॥ १५ | कृमिजालं पातयति खकलं नात्र संग्रयः। | ॥ 

कपर भच्चणात्‌ | 1 [4 ॥ 
पूर-मदनफ़ल-मधुकैः पूरितः भिव । गोजङ्नाभिपातः स्याहच्ाखरूलस्य म्ण | 


योनिः शभः सयाहदाया युवत्याः विं एनर ॥ १६ | वरणफ़लस्य रसं केण मथितं भिव। || ` 


8. 
हि. 


परकैरा-कष्टपानच्च दत्तं  स्याच् निर्मयः। व्रणञ्च शमयेद्र जयायां प्रूरणाव्‌ तथ! । , & 
विष-ूत-ग्रहादिभ्यो व्याधिभ्यो वालकः शिव ॥ गलजस्ूतरस्य वै पानं गो -मिध ततित्‌।  ( 
डनामि-वचा-वुष्ट-लोषानां धारणं रुडा।. | समसूर भालिवौलं पौतं तक्रेण ष, _ ॥| 


((.0- 48148111 48111 06101). ग 2\/ 68100111 







क म 


पूवव खण्डे सप्ठ- 


ध्यायः ॥ १५९ ॥ 


४ -वलयषिक ग्रततमोऽ 


क 


घ्रकश्रततमोऽध्यायः। 
हरिसवाच । 


॥ 8 रणस्य च घोड्य । 
॥ | 4 सिषटगगा असेचानां दयं तथा ॥ ९ 
ावच्ारि ू परिणो मूलं विडङ्गनां चतुष्टयम्‌ । 
न याश्वतुष्टयम्‌ ॥ ~ 
९ शन यस्तरैषां मोदकानि दि कारयत्‌ । 
-हचपमलीयौ हि पारडरोगच्च कामलाम्‌ । 
|| जतीसाराणि मन्दाजिन पौ हाचैव निवारयेत्‌ ॥ २ 
वरिलामिमग्यः श्योणाक-पाटला-पारिभद्रकम्‌ । 
. प्ररणष्वगन्धा च ठतौ कण्टकारिका ॥ ४ 
| वला चातिबला रास््ञा श्वरंष्रा च एुननंवा । 
॥ एरण्डः शारिवा पग गुद्धचो कपिकच्छुका ॥ ५ 
| एषां दश-पलान्‌ भागान्‌ क्राथयेत्‌ सलिल्तेऽमले । 
। तेन पादावशेषेण तेलपात्रे विपाचयत्‌ ॥ & 
। .श्राजं वा यदि वा गव्यं चौर दत्वा चतुगंणम्‌ । 
। शतावररो सेनवञ्च तेलतुल्यं प्रदापथेत्‌ ॥ ॐ 
|| इव्याणि यानि पेष्याणि तानि वच्छामि तच्छरणु । 
तुष्य दवदास्‌ बला पणौ वचागुस्‌ ॥ ८ 
कुष्ठ मासो सेन्धवञ्च पलमेकं एननैवा। 
प्राने नस्ये तथाग्यङ्धे तेलभेतत प्रदापयेत्‌ ॥ < 
च्छल पाञ्चशूलञ्च गरडमालाञ्च नाशयेत्‌ । 
परार वातरक्तं वणुमांश्च एमान्‌ भवेत्‌ ॥ १० 


गमश्वतरौ चिन्यात्‌ लि 
अश्वानां बा शो रः 





< 
‡ 
४. 


--------~ 


। 








कक 


खट नवल्यधिकश्ततमोऽध्यायः | 


१९४ 


बाधि कर्णगरूलद्ध पूय सला त= का्ायोः। 
| {विनभ्यन्ति त्रेलस्यास्य प्रपूरणात्‌ ५ ९ 
शरुष्वास्रूलक-शुण्ठौ तां चार हिङ्कल-नागरम्‌ । 
्तपष्या वचा कुष्टं दासि दसाच्लनम्‌ ॥.९१ 
खौवश्चलं यवच्चारं सामुद्रं संन्धव तथा । 
ग्रयिकं विडसुस्तच्च मधु एकत चतुरा णम्‌ ॥ १६ 
मातुलुङ्रख्चव कदंलोरख एव च । | 
मलजेभिर्विपक्तव्यं कणैगूलाप्डं परम्‌ ॥ ५० 
बाधिर्य कर्णनादश्च प्रूयस्लावश्च दारणः । 
पूरणादस्य. तेलस्य क्रिमय कणयोदहैर ॥ ९८ 
खलो विनाशमायान्ति शश्षाङ्गक्रतथेखर । 
्षारतै लमिरं खेष्ठं सुख-दन्तमलापद्दम्‌ ॥ ९< 
चन्दनं कुङ्कमं मांसौ कपूरो जातिपत्रिका । 
जाती-कक्कोल-प्रूगानां लवङ्गस्य फलानि च'॥ २० 
अरगुखभोरकस्तूञ्धः कुष्टं तगरपादिका । 
गोरोचना प्रियङ्कख बला चेव तथा नखौ ॥ २९ 
सरलं सप्रपण ञ्च लात्ता चामलकौ तथा । 


| तथा तु पद्यकद्ैव एतेस्तेलं प्रसाधयेत्‌ ॥ २२ 


प्रखेदामलद्गेन्ध-कण्ड-कुष्ट दहर परम्‌ । 

स्यात्‌ एमां खव श्ुक्राख्यः स्तो णाच्चात्यन्तवल्षभः । 
स्तो श्तं गच्छते सद्र वन्ध्यापि लभते खुतम्‌ ॥ २३ 
यमानौ चित्रकं न्यं ल्ूषणं जौरक तथा ॥ 
सोवचैलं विड्ङ्च्च पिष्पलौस्प्रल-राजिकम्‌ ॥ २8 
एभिः पचेद्टतप्रस्थं जलप्रस्थाष्टसंञतम्‌ । 
तथार्णौ-गुल्यभ्वयथय न्ति वद्धिं करोति व ॥ २५ 
मरिचं लित्रत कुष्टं हरितालं मनःशिला 
देवद्दास्‌ रिषे दे कुष्टं मांसौ च चन्दनम्‌ ॥४२६ 
विशाला करवौरञ्च अकैक्तौरं शङ्गद्रसम्‌ । 
एषाञ्च काषिको भागो विषस्याद्पलं भवेत ॥२. 
प्रस्य कटुकत लस्य गोस्पूत्रेऽ्टगुणे पेत । 
त्यात ल पाले वा एनं खग्निना पतेत्‌ ॥-२८ 
पामा विचचिंका चैव दद्रू-विस्फोटकानि च । 
अच्यङ्गन प्रणश्यन्ति कोमललञ्च जायते ॥ २०९ 
भ्रखतान्यपि श्वित्राणि तेनानेन स्तर्चथैत्‌ । 
बचिरोखितमपि ग्डित्रं विनष्ट तवन्तणाद्धवेत ॥ ३० 


. पटोलप्॑कटका मच्जिष्ठा शारिवा निभा॥ `. 


 .0- 491108011\/84। 18111 (01166101. 01411260 0 66810011 








१९६ 


' जातौ-शमी-निम्नपत मधुक क्वथितं छतम्‌ ॥ २९ 
| हमिर्लपात्‌ स्यररली व्रणा विख्लावि शः शिवि । 


दनिमन्ी वचा वासा पिप्पलो मधुः उन्धवम्‌ । 
इत्तरात्रप्रयीगीण किन्नरेरिव गौयते ॥ २३२ 
च्षपामार्गा गुड्धचो च कुष्ठ श्रतावरो वचा 
श्रह्ष्ययमया साज्यं विडङ्ग मच्ित समम्‌ । 
तरिमिदिननैरं कुर्याह््धाषटतधारिणम्‌ ॥ २२ 
कडवा पयसाज्येन मासमेकन्तु सविता । 
त्रच दु्थौन्र प्राज्न श्ुतिधारणसरुयुतम्‌ ॥ ३० 
सग्रह पीतं पलमेकं पयोऽन्वितम्‌ । 
` उचायासतत्नं वु््यानमद्ाप्रजञायुत नरम्‌ ॥ २५ 
सूनिम्ब-निम्ब-त्रिफला-पपैट श्च शृतं जलम्‌ । 
वरमीलो-मुस्तकाभ्याञ्च वासकेन च नाशयेत्‌ ॥ ३६ 
(विदोटकानि व्यक्तानि नात्र काव्यां विचारणा । 
क्रेतकस्य फलं णड सन्धवं त्यघषण वचा ॥ २० 
परीनी रसाच्नं चौरं विडङ्गानि मनःपिला । 
शषा व्तिंन्ति कासं तिमिरं पटलं तथा ॥ ३८ 
र्यं माषकस्य क्रायय द्रोणमन्भसाम्‌ । 
चतुर्भागावशेषेण तेलपरस्ं विपाचयेत्‌ ॥ ३९ 
काल्जिकस्यादकं द्वा पिष्टान्येतानि टापेत्‌। 
यनन॑वा गोच्वरकं सेन्धवं व्यूषरां वचा ॥ £° 
लवणं सुरदारु च मच्ि्ठा कण्टकारिका । 
नस्यात्‌ पाना्ररत्येव कणश लं सुदारुणम्‌ ॥ ४९ 
वाधि सब्वरोगांच च्रभ्यङ्गाच महेष्वरः) 
परैलदयं सेन्धव्च शुरटोचित्रकपञ्चकम्‌ ॥ ४२ 


` सौवौरपन्चप्रस्यचच (क) ते लप्रस्थं पचेत्‌ ततः ।* 
अ्रछग्दर-सखर परौ दा-सव्ववात विकारतुत्‌ ॥ ४३ 


उङ्कम्वरं वट चं जग्बरूदयमयाल्लंनम्‌ । 

प्रिप्रलञ्च कदम्बञ्च पलाशं लोध्रतिन्दुकम्‌ ॥ ४ 

मधूकमामसंलञ्च वदर' पद्मके परम्‌ । 

भिरोषवोजं केतकमेततक्वाथेन साधितम्‌ । 

तरलं दन्ति व्रणान्‌ लेपाचचिरकालमवानपि ॥ ४५ 
दति खोगार्ड मद्ाएरारे पू्खर्ते अ्ट- 
 नवत्यधिकश्ततमोऽध्यायः ॥ १९८ ॥ 


ध ~ क ककसत्लल्लम््छःा- पपरखत्तारनलमिति ग 


((.0- 181048111\/820| 14811 0661101. [10411260 0 €681001॥1 


गरुड्पराणम्‌ । 


एतच्चागिवलं चण पिबेदुष्णेन वारिणा। 










तवनवत्यधिकश्तततमोऽध्या | 
| 

हरिरुवाच। | 4 

पाठा दे रजन (क) कु्ठमश्बगन्ध 

वचा त्िकट कञ्चव लवणं च तमम्‌ ४ |# 

ब्रा्मोरसुभां वितच्च रुपिमषुसमन्वितम्‌ । ५ < 


8 कुब्धान्निसलाञ्च मति पर्‌ । || 
सद्ाथक वचा दिङ्कुः करल्छं देवदार च ॥\|. 
मच्िष्ठा लिफला विश्वं गिरौ रजनौ । 
प्रियङ्क-निस्ब-तिकट्‌ गोसूत्ररीव ५ 
नस्यमालेपनञ्चव तथा चोदत्तेनं हि तत्‌} + || 
अपस्मारविषोमा-योषालच्छौज्वरापडम्‌। || 
भरतेभ्यश्च भय दन्ति राजहारे तु पूलनस्‌॥१ ` | स 
निम्नं कुष्टं दरिद्रं दे शिग्र-सुषेपलजं तथा। ` धै 
देवदास पटालञ्च धन्यं तक्रेण घर्षितम्‌॥ १ | | 
दषं तलात्तगात्र वे नेनोह्तेनं तया। 
पामाः कुष्ठानि नश्येथुः कण्डं हन्ति च निधि ` 
सामुद्रं सेन्धवं चार राजिका लवणं विडम्‌। 
कटु लोद्दरजश्चवं तच्छ रणकं समम्‌। 


इधि-गोखत्र-पयखा मन्द्पावकपावितम्‌॥ द 



























। 
| 
[ 
| 
| 
| 
| 


जौरुजौ शं तु मुच््ौत मासादि एतभोलनम्‌॥५|| प्र 
नाभिशूलं सूत्रशूलं गुल््-घरौदभवञ्च यत्‌। कन 
स्वै शूलद्दरं चण जठरानलदौपनम्‌। | 
परिणामससुत्यस्य गलस्य च हितं परम्‌॥* (हरि 
अभयामलकं द्राच्चा पिप्पली करण्टकारिका। ||षद्‌ 
ङौ एन्ैवा शण्ड जगना कारं निहति १ | 
अमयामलकं द्राचा पाठा चैव विभौतक्रम्‌। ¦ 
शरवरा च समये जग्धं उ्वरद्दरं मवेत्‌॥ ¢ । 
त्रिफला बदरं द्रा ्ा पिप्पलो च विरेषत्‌। 
इरितकौ सोष्णानर-लवणच्च विरेषड्‌। ५4 
कूरम-मत्याप्व-मदहिष-गो-गाला* वानः ।॥ 
विड़ाल-वददि-काकाश्च वराष्दीलूषवुरध । |} । वे | 
हस एषाञ्च विरत मास वा गपि | 
धूप दयाञ्न्वरात्तभ्य उन्मत्तभ्य्च | 
(क) पलाण्डु जीरकं दति क्च मरः ५ 8 । श 





` (वको 


ि 
~, 


१< ॐ 
 दिश्रततमोऽध्यायः 
ह्विविक्रमस्तु मे दवः खुव्वान्‌ पापान्‌ निकृन्तत । . ` 
पिता व नियथाः ॥९६ तथा नारायणो द्टेवो बुद्धिं पालयता मम £ ९६ 
१ (८ = लानि रीगाणि द सलोगनुडधेत्‌ शेष्पे मे निकल ज्ञान क । 
। || भगवान्‌ विषय ५ काय्यं विचारणा९० बड़वामुखीो नाशयतु कल्मषं यत्‌ कृत न 
|| दितः स्तुती वापिता नव~ ` | पष्ठगं ददात परमो मुखं ष्दरद्चिंमम प्रसुः। 
| दृति यगारड मदाधराछे पूल्वख्ड इत्ताः कलयतु सए॒त्न-पश्रु बान्धवम्‌ ॥ १९ 
॥ नवलधिकप्ततमोऽध्याय ध सर्वानरीन्‌ नाश्यतु रामः परएना! सम । 
हि, ह र्षोन्नस्तु टराश्रयिः पातु नित्यं मद्ाश्जः ॥ ९ 
वन्‌ दलेन क्न हन्याद्रामो यादवनन्दनः ॥ 
प्रलम्ब-केण-चागार-पूतना-कसना शनः ॥ 


हरिरुवाच । 
रष्वं कवचं शुभम्‌ । कृष्णस्य यो बालभावः सं मे कामान्‌ प्रयच्छतु ॥ १४ 
अ त काय विचारणा । ९ | न्धकरतमावार एर्न कष्ण पिङ्गलम्‌ । 

शन र्ता इता 


नौ शानमजं नित्यमनामयम्‌ । पश्यामि मयसन्तस्तः पायदान ॥ १९. 
पर विषां सच्वव्यापिनमव्ययम्‌ ॥ २ ततोऽददं एर्डरो कान्लमच्युतं शरण गतः । $ 
| प्रतीकारं नयस्छ्त्य जनार्दनम्‌ । धन्योऽद् निर्भयो निद्यं यस्य मे भरावान्‌ ददिः २० 
१ क्रषाप्रतिनं स्वं सथ्वदुःखनिवारणम्‌ ॥३ ` | ध्याला नाराचण द्टेवं सर्व्वापद्रवनाशनम्‌ १ 
। (रिमामग्रतः पातु ङ़ष्णो रत्तु णष्ठतः। वरष्णवं कवचं वद्धा विचरामि महौतलले ॥ २९ 


| 

। 

| 

| 

ह 

| 
| 





















प 
ि ६. 
ू 
„ $ 
कि, 
चम 
* 91 


~= 


3 अः 
क ०, क 


न कुक 


दविभरततमोऽध्यायः । 


जि = क 
अ र. ~ नन 
---~ "णण भ 


[इगि रचत भिरो हृदयञ्च जनादैनः ॥ 8 प्रटष्योऽसि ग्धूतानां सब्वदेवमयो दम्‌ । 
| बनो मम षोकेणे जिन्वा रक्षतु के शवः सरगाद्धेवटेवस्य विष्णोरमिततेजसः ॥ २२ 
गह नेते वासुदेवः ओते सङ्धषणो विभुः ॥ ५ सिद्धिर्भवतु मे नित्यं ययामन््रसुरातम्‌ ॥ २३. 
4 प्रयः पातु मे प्राणमनिरदस्तु च च । यो मां पश्यति चच्ु्यां यञ्च पश्यामि चज्लुषा । 


गा व रोव रत्ततामषः॥ & | सर्व्धेषां पापदुष्टानां विष्णुव॑घ्नाति चन्चुषा ॥ २४ 

, जः चक्रो बामं देत्यनिवारणः । वासुदेवस्य यच्चत्र तस्य चक्रस्य ये लर: । 

' |इकषिणन्तु गदा देवौ सन्वासरनिवारिणौ ~ - 
| सरानवारिणौ ॥ 9 | ते हि च्छिन्दन्तु पापान्‌ े ममदिंखन्तु हिंसकान्‌ २५ 
"रर मुषलं पातु ष्ठ मे पातु लाङ्गलम्‌ । से चे 
रचत भ जे रच राक्षसेषु पिशाचेषु कान्तारेष्वटवोषु च । 

| ए नन्द्कः॥ ८ विबादे राजमाग व्यतेषु कलद्ेषु च ॥ २६ 


"र च्ततु ग्ड पदां मे चरणाव॒मौ 
। 
ष नदौसन्तरशे सम्प्राप्ते प्राणसंशये 
थावेस्चि्थं पातु मां गसः सदा ॥ « घोरे सम्प्राप प्राणसंशये । 


रचत जले विषमेषु च वामनः । अस्वि-चौरनिपातेषु सव्वग्रहनिवारणे ॥ २.७ 
| नारसिंइख सव्व ग विद्युसपे विषोदेगे रोगेऽय विन्नसङ्गट । ४ 
॥ ॥ः १ भगवान्‌ हिरणं वश 1 त 
, | देत द ए कपिलो धातुसाम्यं करोतु ् पव गवत श मच्‌ ॥ 
हा ४) रीं नयलल ^ ९१ | विच्डातं कवचं गुच्छं ख्वपापप्रणा्नम्‌ । 
| पि 0 मकु टमसदन न सखमायाङृतनिम्ञांण-कल्पान्तगदनो ष्ठत्‌ ॥ २७ 
ण्डा तत किचि मन पिरहत | | अनाद्यन्तं जगहोज पद्यमनाम नमोऽस्तु ते ॥ ३५ 


पः कालाय खादा। ओं कालपुसषाय | 
। ५३ शरो इष्णाय खादा। शरो कुष्याकपाद शा ॥ 





((.0- 421048111\/80॥ 1811 (06010). 14111260 0 €6810011 


न +, 





१९ = 

अप चर्डाय खादा। आ चण्ड्पाय खाद । 
द प्रचण्डाय खाद्ा 1 आं प्रचण्डपाय सादा । 
कौ सर्वाय खाद्ा। ओं सन्वरूपाय खादहा । 
नरो नमी भुवनेशाय त्रिलोकधात्रे इद विटि 
सिविटि सिविटि खाडहा। श्रा ननं अयोखितये 
@ 8 संज्ञायापात्न दत्य-दानव-यन्व-रात्तस-ग्छतः 
पिसाच-क्सार्डान्तापस्ारक -च्छदैन-दुसैराणाभे- 
काददिक-हितीच-टतीय-वातुथैक-मौह्त्तिक-रिन- 
ज्वर-रात्रिज्वर-सन्थाज्वर-सब्वज्वराटौनां लूता- 
जरीट-करटक-पूतना-सजङ्ग-स्थावर-जङ्मविषादौ- 
नामिदं शरीरं मम पथ्यं तुम्बुस्‌ स्फुट स्फुट प्रकोट 
लफट विकटदंष पूष्वतो रचतु। ओं द ह हे े 
दिनकरसदसरकालसमादहतो जयप्चिनतो रक्त । 
दरों निवि निवि प्रदौप्रज्चलनञ्वालाकार महा- 
कपिल उत्तरतो रक्त जं विलि विलि मिलि मिलि 
गरड गसि गौरौ-गान्धारो-विषमो ह-विषम- 
विषमां मोदयतु खाद्दा दक्िणतो र्त । मां पश्च 
सन्वभ्रूतमयोपद्रवेभ्यो रत्त र्त जय जय विजय 
तेन डयते रिएत्राखादहङ्गतवादयतो मयस्दय- 


बोभयो रभयं दिष्तु च्य॒तः तदुदरमखिलं विदन्तु 


श्गपरिवत्त॑सुदस्रसंस्येयोऽस्तमलमिव प्रविशन्ति 
बष्मयः ॥ २९१ 
वादरेव-सद्गषण-प्रयुम्बाञ्चानिरुडकः । 


. सव्वञ्चरान्‌ मम श्रन्तु विष्णानारायणो दरिः ॥ ३२ 


दरति खरौगास्डे मडाणराे वैष्णवकवचकथनं 
नाम दिग्रततमोऽध्यायः॥ २०० ॥ 


| ममरच्चांदरि कु्य†न्मत्थम्र्तिंजले 


एकाधिकदिशततमोऽध्यायः । 


इरिरुवाच। ` 
सन्वकामग्रदां विद्यां सप्तरात्रेण तां णु । 
नमस्तुभ्यं भगवते वासुदेवाय घौमद्धि ॥ १ 
प्दयुन्नायानिरुदाय नमः सङ्कर्षणाय च । 
नमो वि्नानराते च परमानन्दमूर्तये ॥ २ 


8 | भ्रालारामाय शान्ताय निरत्तारैतदष्टपै } 
ल छपाणि च सर्व्वाणि 





गरुड्एराणम्‌ । 


खकलसालत-परिघ्तढ -निकर-कमलं 


णि त्नात्‌ तुभ्यं नमी नमः॥२ । यन्नो रोगात्‌ समस्ता च व्या 


((.0- 18108111\/820॥ 48111 €<0॥661010. [10411260 0 €81001॥1 

















षके पाय मते नमसतेऽन 
यकिन्तिदं यतश्चतत्‌ तिष्त्यन्योऽपि 
खर्सयौ' वद्दरि त्तरं तदे ते. 
यन्न स्णश्न्तिन वदुैनोडबौम्दियासः | 
अन्तवहिञ्च विततं व्योमतु्धं नमामयग १ 


५ 
१. । 
ब व्र भगव नदापरषाय माभू | 
। ४ 
परह 


ब्रह्मे 


धम्मांख विद्यया चरणारविन्दयुगल ` पर| 
नमस्त ॥ ॐ णत धर 
अवाप विद्याधरतां चित्रकेतु विद्यया ॥२ 4 


इति ओओगारुडे मद्ाएराशे पूञ्वखर ए 
धिकदिश्ततमोऽध्यायः ॥ २०१ 





इ्रधिकद्िश्षततमोऽध्यायः। 
हरिरुवाच । | 

अवाप जा चेन्द्रलं विष्णुधर्म्मासखवियया। | 
सर्व्वान्‌ शत्रून्‌ बिनिच्जित्य ताञ्च वच्छे महेष्वर॥[ ` 
पादयोजानुनो व्व सदरे वयथोरसि। # 
सुखे शिरस्यानुपूढ्वमो क्गारादौनि विन्वसेत्‌॥९ || -3 
नमो नारायणायेति विपथ्यांसमथापि च। | पृ 
करन्यासं ततः कुच्यांहादशाक्तरविद्यया॥* |च 
प्रणवादि-यकारान्तमङ्कल्यङ््टपव्वसु। | प 
न्यसे्दटय चीङ्कारं मनु द्ब्नि समस्तकम्‌ ।° || रो 
दोद्घारन्तु शुवी्मध्ये शिखानेतादिगूतः। | इ! 
ओँ विष्णवे नम इति दमं मन्तमुदौरथैत्‌।* || के 


आत्मानं परमं ध्यायेच्छेषं षट शक्तिमिचुत१' || से 
{वतु 14 || ष 


तिविक्रमस्तथाकाशे स्थते र चतु वामनं 1 4 
अटव्यां नरसिंदस्तु रामो र्त पन्वते॥ । |. 
श्रूमौ रक्ततु वारादो व्योम्नि 

कसषवन्धाच कपिली दत्तौ योगाच 
खयग्रौ वो देवतानां कुमारे मकरध्वज" ^ 
नारदीऽन्याचैनात्‌ पायात्‌ कृ ग 


धन्वन्लरिश्चापष्याच नाग 
सीन नर्बि १ 









कल्किरवतु कल्मषात्‌ । 


एषा । नन विष्ण प्रातर्नारायणाऽवतु ॥ ९९ 
प्रदीपिव्यात्‌ प्र्यपिऽव्याच्जनार्दैनः॥ १२ 
रात्रे पदानाभो नि्ान्तके । 


7 नि-वाणा क्ञन्तु शतूख् दाच्तसान्‌ ॥ ९२ 
शरत्थ्यः शाङ्ग वे गस्ड्स्तथ। । 

प्राणान्‌ पान्तु पाषेदभ्रषणम्‌ ॥ ९९ 

्‌ | । | 1 सर्वतश्च खपश्च सदा खल्वत्र पान्तु सा 1 

| हिव च खदा नारसिंहश्च रच्चतु ॥ ९५ 

" एतद्वारचमाणस्य य य पश्यति चच्तुषा 1 

|| शवौ खारिपापा च रोगसुक्तो दिव व्रजेत्‌ 1 १६ 
| इति भौगारुडे महाएराणे प्ूव्वखण्ड इप्रधिक- 

| दि्रततमोऽध्यायः ॥ २०२ ॥ ` 












त्ऋधिकदिश्रततमोऽध्यायः 

| धन्वन्तरिस्वाच । 

|| गार्‌डं स्वच्यामि गसडेन उदौरितम्‌ । 

कष्यपाय सुमित्रेण विष्टदट्येन गास्ड ॥ १ 
|| एविव्यापस्तथा तेजो वायुराकाशमेव च । 
नतिलादिष्वेव वणौश्च एते वै मरडलाधिपाः ॥ २. 

तत्त सिता देवाः सकथः शिववाचव 
वखरविमिन्नख्च 1३ 

५ मर्तो च्छि शिखा व्रमात 1 

ह स्तं स्यान्य[स खस्थ लसंस्थिति नः 

4 ` १ ट्स कालवज्किरधोऽनिल 


चति 
१8 
इ शि 
हि च 
^ 
+ ह| [ष्य 
व. 
क (र, 
॥ 


` 
। 
. 
९ 


| 
॥ 
1 क. 


प 





न र्‌ न # ` . 
न्ध्म = 
# ~ ४ 


च्रधिकदिश्चततमोऽध्यायः 


९९९ 


{त्रिकोणं खस्तिकयक्तं ज्वालामालाङ्ल स्मरेत्‌ । 
मिन्नाच््ञननिमाकारं खवरत्तं विन्दु खषितम्‌ ॥ ९“ 
वायव्यमर्डलं व्याप्यं तौचएवेंग भयङ्गरम्‌ । 
छौरोग्भिखड साकारं ्ु्स्फटिकवन्चै खम्‌ ॥ 
श्नावयन्तं जगत्‌ सव्वै व्योमातसनु स्मरेत्‌ ॥ १९ 
वासुकिः शङ््पालश्च ख्ितौ पाथिवमश्डले । .. 
कार्वतटः मद्धानासश्च वारस्े तौ व्यवसितो ॥ ९२ 


द 
| अरागेधेन तु कुलिकस्तच्चकश्च महाजक। । 


वायुमण्डलसंस्थौ च पञ्च तानि विन्यसेत्‌ ॥ १३ 
अङ्ग्ठादि-कनि्टान्तमलुलो म-विलोमत : । 
पर्वसन्धिष्ठ च न्यास्याः जया च विजय च तथ!९७ 
स्यादि खपुरस्छाने न्यासः शिवषड्ङ्कम्‌ । 
कनिष्ठादौ दायेव श्खिायां करयोन्येसेत्‌ ॥ १५ 
व्यापकन्तु ततः यूव्वं क्रमादङ्लिपव्वसखु 1: 
शरूतानाञ्च एनर्न्यासः शिवाङ्गानि तथेव च ॥ ९६ 
प्रणवादि-नमश्चान्ते नास्नेव च खमन्विताः । 
स्व्वमन्तेषु कथितो विधिः स्थापन-प्रूजने ॥ ९७ 
आद्या्चरं तन्नाम्नश्च मन्त्रोऽयं परिकीर्तितः । ` 
अष्टानां नागजातीनां मन्तः सान्निध्यकारकः ॥ १८ 
ऋं सादा क्रमश्थैव पञ्चभ्रत पुरोगतम्‌ । 


, | एष साच्लाद्धवेत्‌ ताच्यैः सव्वकस्मप्रसाधकः ॥ १९ 


करन्यासं खरः ला शरौरे तु एनन्य॑सेत्‌ । 
ज्वलन्त चिन्तयत्‌ प्राणमात्मसशुद्धिकारकाम्‌ ॥ २० 
बौजन्तु चिन्तयेत्‌ पश्चादर्षान्तमखता्मकम्‌ । 
एवञ्चाप्यायन कला सद्धिं सञ्चिन्दय चात्मनः ॥ २१ 
एथिवों पादयोद॑व्यात्‌ तप्तकाञ्चनसप्रभाम्‌ । 
अशेसभ्रवनाकोणे लोकपालसमन्विताम्‌ ॥ २२ 
एतां भगवतो एष्व स्वदेहे विन्यसेदधः । 

तत आपः प्रसुन्नाख्च ध्यया हन्नाभि चान्तरा । 
श्यामवणैमय व एथिवोदिगुणं भवेत्‌ ॥ २३ 
ज्वालामालाकुलं 1ब्रह्य-्वना 
नाभिग्रोवान्तरे न्यस्य तिकोणं क 8 
भिन्नाच्ञननिभाकारः निखिलं व्याप्य संस्थितम्‌ 





अप्रमाणमदाव्योम व्य 


। ((.0- 48/108111\/80। 121 (0661101. 01011260 0 66810011 ख्तोपमम्‌ ॥ ६ 





, गरुङ्एराणम्‌। 


० © 


भूतन्यासं एरा कला नागान यथाक्रमम्‌ ॥ 
लक्राराद्या बिन्दुयुता मन्ता भूतक्रमेण तु ॥ २ 
श्रिवदीलं तती दव्यात्‌ ततो ध्याधैच्च मण्डलम्‌ 
यद्यस्य क्रभमास्यातं मण्डलस्य विचक्षणं । 
तस्य तच्चिन्तयेदणा क्का विधानवित्‌ ॥ र्८ 
पादपस्चीसतथा चञ्च-कष्णनागे विभ्धूषितम्‌ । 
ताच्य ध्यायेत्‌ ततो नित्यं विष स्थावरजङ्गमे ॥ २९ 
ग्रब्भूत-पिशाचै च डाकिनौ-यत्त-रा्तसे । 
नाओर्विवै्ितं कला खरे विन्यसेच्छिवम्‌ ॥ २० 
इषान्यासः समास्यातो नागानाञ्चैव तयोः । 
एव॑ श्यालला कस कुव्थादालसतच्लादिक क्रमात्‌ ॥२९ 
{त्ितच्छं प्रथमं दच्वा शिवतच्छं ततोपरि । 
यथा इहे तथा देवे श्रङ्कलोनाच्च पन्वसु ॥ ३२ 
ङ्न्यासं यरा कला अनुलोमविलोमतः। 
कन्दं नालं तथा पद्यं धम्म ज्ञानादिमेव च ॥ ३३ 
हितौयखरसब्धिनं वगोन्तेन तु पूजपेत्‌ । 
्तौमिति कणिकाकध्े सन्नि रेफ़ण संयुतम्‌ ॥ ३8 
अकचटतपयशा वगाः पूर्न्वारिके न्यसेत्‌ । 
पत्रान्तकेषरान्ते त॒ हौ दौ पूव्वादिकौ तथा ॥ ३५ 
कै शरे तु खरा न्यास्या ईशन्तान्‌ पोडश्ाच्चयेत्‌ । 


वामाद्याः शक्तयः प्रोक्तासितचखन्तु ततो न्यसेत्‌ ॥२६ 
` आवाहयत्‌ ततो मद्वि शिवम ततोपरि । 


किंकार्यां न्यसेदेवं साङ्ग तत्र एरःसरम्‌ ॥ ३.० 
एथिवो पञ्चिभे पत्रे रापश्चोत्तरसंस्िताः। 
तेनस्त॒ दधिरे पत्रे वायु पून्वण पूजयेत्‌ ॥ ३८ 


` खवोजं मूत्तिरूषन्तु प्रागुक्तं परिकल्पयेत्‌ । 


चं वायुूलं नेत्ये रेफास््नलसंस्थितः ॥ २० 
वं च ईशे खदा पूज्य गों रिस्छच्च प्रूजयेत्‌ । 





| कालागिमिव रौपञ्च चिन्तयेत्‌ सन्वकरषस्‌। (| 











| 
पूल्वयेचच खटा मन्त्रौ विधानेन | 
टि पद्म विधानेन शिलादौ | 
एतत्‌ काय्य खमुद्धिष्ट नित्ये 
आलानं चिन्तयेन्नित्यं कामदं मनोर्‌ प ५ 
श्नावयन्तं जगत्‌ सव्वं खषटि-रंदारकारकम  @ 
ञ्वालामालामिरुहौपं अ्रहम-धवनासि््‌। ` ॥ 
दप्वाड्ध' चतुन्वक्तं पिङ्गाच्चं शूलपापितम्‌ १ ^ 
द्राकरालमल्यु्र तिनेतं शगिभेखरम्‌ 
मेरवन्तु स्मरेत्‌ सिद्ध गस्ुं सब्ववाभसु ॥ 8: | 
नागानां ना्नाथाय गस भौममोषणम्‌। प 
पाटो पातालसंस्थौ च दिणां पत्तास्तु संधि | 7 
उप्त खगं उरसि च ब्रह्माण्डं कर्डमायितप्‌ 
सद्रादि ई शपय्येन्तं शिरस्तस्य विचिन्तयेत्‌ ॥\ 
सदटाश्विश्खिन्तस्थं शक्तितितयमेव च। ` 
परात्परं शिवः साच्चात्‌ ताच्छ भुवननायकम्‌।॥! 
विनेवसुग्रखपच्य विषनागच्चयङ्करम्‌। 
ग्रसन्तं भोमवक्ताञ्च गरुडं मन्रविग्रदम्‌। ` 





न श्य्‌ | # 


` ऋ. ^ 
क ॥ 














| 
| 


०9 8 २, 9८ 
[क 
3 (अ 


एवं न्याखुविधिं कला य॑ यं मनसि चिन्तेत्‌। | 
तत्‌ तस्यैव मवेत्‌ खाध्यं नरो वै गरुडायते ॥ 
प्रेता तास्तथा यन्ना नागा गन्न्वराचणः। 
दर्भनात्‌ तस्य नश्न्ति ज्वराश्चातुथेकादवः॥४ |, 
धन्वन्तरि स्वाच। ्‌ | । 
एवं ख गख प्रोचे गरुडः कश्यपाय च। | , 
मेश्वरो यथा गौरी प्राह विद्या तथा १ प | र - 
इति चीगाखड़े महाएराशे पर्वण || ` 
दिश्ततमोऽध्यायः ॥ २०३॥ 


1 # (व, ४ + क + त 1 श क 


तन्मात्रान्‌ भूतमात्रास्तान्‌ वदिरेव प्रपूजयेत्‌ ॥ 8० | 3 | 4 ह. 

| {ध्याय'' ||. 

शिवाङ्गानि ततः प्चाद्याल्ला सम्प्र जयेत्‌ ततः चतुरधिकदिश्चततम्‌। |. 
भ्रानच्या दय पूज्य शिर ईश्रानगोचरे ॥ 8९ भयव सा मति द| ` 
नच्ऋत्यं तु शिखां दव्यादायव्यां कवचं न्यसेत्‌ । नि्यक्लिन्नामयां वच्च ४ वा| 
अस्न्तु वाद्चतो दद्यानेत्रसुत्तरखंयुतम्‌ ॥ ४२ शरो ऋं आगच्छ रेविचण वौ 14 
 अनन्तारिङ्लीरान्ता ्र्टौ नागाः क्रमात्‌ । यंक वा गयारेखय' ; 1२ क 
पूल्वोदिवक्रमेरीव ईणपर्थन्तमेव सँ च निर ॐ 
~. ८.0 विप 8111 0610. 01011260 0\/ कए ` ५ नि 


त 
ए 
कै 

, र 

च च 
< @ = 

ह. र 
, (2 = 
हये ॥ न 


































यच्चाधिकदिश्रततमोऽध्यायः ¦ 
@ खनतावलोति च ।. पच्चाधिकदिशततमोऽध्याय 
(त ट वना च प्रपूजधेत्‌ ॥ ४ सरव उवाच । 
। न्रा क्रीं छं | < शद्धपे 
(8 तत्रो निलय मदद्रवे क्रं न अपि चडामणिं वच्छे शमाश्ुमर्विशु : । ^ 
५4 रौद जं त तथोत्तरम्‌ । स शो श प्रश्नवाक्यतः। 

|| „जी परिमचह्णं आ ८ म । त्रिरेखा सोग्परलिकाभा अथवा प्रज वि 
६ | | 4 र दिशं १ ज 8 मो वा ध्वजादौन्‌ ग अ ॑ 
| > ०७ नम, | सिं * $ 
ह ` पणाय रौ (2 ह शिरस्तथा च्वजो धूम्नीऽथ सिष्ठव 4 म न्यसेत ॥ ३ 
8 । | । क 5 ०७ {न्य म तेयो नाम-मन््श्च { | 
| श्रादय ग < च्छ क्रों श्रस्ताय फट ॥ ॐ च्व स्म्‌ च्ञेयो (चन्ताथनादिकम्‌ । 
|| -पवि कवचै । ८ । चै नमः। ष्वशसदानि वव इ ५ लाभकम्‌ ४ 
|| प्ख इ कामकपाय परिताङ्गा च्वजस्छाने खतो षृम्नो धातुचिन्ता च लाभ. "^ ` 


तवभ | स 
रताय ॥ 


धाय नमो | ध्वजस्यानि स्थिते श्वाने दासौ चिन्तासुखाद्कम्‌ ॥९ 
च्वजश्याने दषं दृष्टा स्थानचिन्ता च लाभकम्‌ ॥ 
च्वजस्थाने खर ष्टा दुःखक्ञे शारदिकं भवेत्‌ ॥ & 
च्वजस्याने गजं दद्दा ख्यएनचिन्ता-जयाद्दि कम्‌ ॥ 
च्वज्ञस्याते तथा च्वाङ् क्रेरचिन्ता धन्य. ॥ ~ 
भूर्न ष्वजं ष्टा पूल्वं दुःखं ततो धनम्‌ । 

धूम्मे धूमनं तथा षा कलिदुःखादिक भवेत्‌ ॥ ८ 

॥ | | । दतिपरतिकामरेवान्‌ पञ्च वाणान्‌ यजेदथ ॥ ९२ धूम्तर्याने स्थिते सिद्द मनचिन्ता-धनादिकम्‌ | 

| ओं ज कामरेवायण डो हौं डा ङौ टं नमः। | भूमस्थाने स्थिते श्वाने जयलाभादिकं भवेत्‌ ॥ € 
|| ` गणोचचचेत्पालाः पूज्या ज जरे ताम्‌ ॥ ९३ धूम्रस्थाने षं ददवा नारो-गो-ऽश्वधनादिकम्‌ ॥ 


4 


| रस 


|| नमः कौमाय । उन्तरे चोल्काय 

|| वेन ॥ ^ त 
|| अनिको अवोरायावाइनञ्चान्निको एकम्‌ । 

|| चद्मत्तमैरवायेति वाव्वाख्ये राच सालये ॥ १० 
§ दुलान्तका विलोना च मादेनद्रौ वाथरुकोणकम्‌ । 
; हि. ` ४ = श्रकोयाके 

| जालगरं मौषणाच्च चासु्डा चं ॥ ९९ 
|| गौव संदारञ्च चण्डिकाञ्च प्रपूजयेत्‌ । 


¢ 
[५1 


ह. 


|| ध्थानाशचनाव्नघयददोमादेवौ सिद्धा च सब्वदा । ` | धूम्नस्ताने खरं इटा व्याधिश्चापि धन्यः ॥ १० 

| । नित्या च त्रिपुरा व्याधिं ₹न्याञ््वालासुखो क्रमात्‌९४ धूम्नस्याने गजे दष्टे राज्यलाभजयादिकम्‌ ॥ 

॥. ज्वालासुखौतरम वच्छे सा पूज्या मध्यतः शभा । भूम्नस्थाने स्थिते ष्वाङ्क घनराच्यविना नम्‌ ॥ ९९ 

| ^ (4 भदतातुरा मदा मोहा परजल्यपि ॥ ९५ | सिंहस्थाने ध्वजं दृष्टा राज्यलाभादि निददंशेत्‌ 

ह धामो । | सिंदस्थाते स्थिते भूम्ने कन्याप्राप्तिधनादिकम्‌ ॥ १द्‌ 

| | वारा डव ५ क क तथा ॥ ९६ सिंदस्याने स्थिते सिदे जयो मितसमागमः । 

 . ध विनया चाजिता जव न 0 । िंदस्थनस्वितेभ्वानेस्तनौ चिन्तायरामलामकाम्‌(क) १ 

| सग्िनो या ॥९० | सिंस्थाने षं दद्रा र्दन्तेत्राथलाभकम्‌ 
सिंदस्थाने खरं द्धा ग्रामखामित्वभेव च ॥ १७ 


=, 
च 


| 
| 
| 
| 
| 
1 
॥ 


₹ 


| क 


` इति गोगा =, श्य विषारिहरणं मवेत्‌ ॥ ९द 


॥ ध र किना ' गार महाएराणे' ूश्चरड ह सिस्य गजद्द्धा आरोग्याञुःखादिकम्‌ # 
(हि उगातिएराज्वालासुखौदिदया `| बब 
। कदि्ततनो भव्याय ॥ २० भ ए्दिकम्‌ 


ए * @.0- 48108011\/84॥ ॥ 11 ©0॥९५107. [21011260 0\ 66810011 
ठ न 


२२०२ 
उरवानस्यथाने स्थिते सिंहे कायसिद्धि्मैविष्यति । 
शवानस्थाने सिते श्वाने धननाशो भविष्यति ॥ ९० 
ब्वानस्याने वरं टद्धा रोगौ रोगादिसुच्यते। 
ब्रबानस्थाने खरं ष्टा कलद्श्च भयं भवेत्‌ ॥ १८ 
ग्वानस्थाने गजं दषा एुत्तभाग्यांसमागमः। 
श्वानस्यानेर्िते ध्वाङ्‌ पौडास्यादलनाश्नस्‌(क)१९ 
वषस्थाने ध्वजं दृष्टा राजप्रूजादिकं भवेत्‌ । 
व्षस्थाने स्थिते धूभ्ने राजप्रूजासुखादिकम्‌ ॥ २० 
व्रषस्थाने स्थिते सिंहे सोभाग्धञ्च घनारिकम्‌ । 
वषस्थाने स्थिते श्वाने बलस्रौकाम ईरितः ॥ २ 

# वषस्थाने दषं दृष्टा कौत्तितुष्टिसखादिकम्‌ । 
छषस्प्राने खर दष्टा महालाभादिकं मवेत्‌ ॥ २२ 
वषस्ाने गज दष्टा सौगजारिसमारमः। 
बषस्थाने स्थिते ष्वाङ्ग स्थानमानसमागमः ॥ २३ 
खरस्य्ाने च्वजं ष्ठा रोगशोकादिकं मवेत्‌ । 
खरस्वाने स्मिते धूमे तस्करादिभयं भवेत्‌ ॥ २8 
खरस्थाने स्थिते सिंहे प्रूजाग्नौ विजयादिकम्‌ । 
खरस्थाने स्थिते श्वाने सन्तापधननाशनम्‌ ॥ २१ 
खरस्थाने तष दष्टा सुखं प्रियसमागमः । 

खरस्वाने खर दष्टा दुःखपौडारि निदिंशत्‌ ॥ २६ 

खरस्थाने गजं दष्टा स॒खयुन्नारिकं मवेत्‌ ! 

` खरस्याने खिते ष्वा कलहो व्याधिरेव ॥ २७ 
गनस्वाने ध्वजं दृष्टा स्तौजययौ सुखादिकम्‌ । 
गजस्मराने स्थिते पूजे धनधान्यसमागमः॥ २८ 
गजस्थाने सिते छिंहे जयरिष्िखमागमः। 
शजस्वराने सिते ए्वाने आरोग्धसुखसम्यदः ॥ २० 
गजस्ाने षं दद्रा राजमानधनादिकम्‌ । 
9 १ पूं दुःखं तत. सुखम्‌ ॥ ३० 

अ द त्रधान्यसुखादिकम्‌। 

४ 'खते च्वाडुः घनधान्यस्मागमः 









गरूडएराणम । 





ष्वाङ्स्थाने खरं हषा धनना्प 
ष्वाङ्स्थाने गजं ष्टा भनकी 
प्वाङ्स्थाने स्थिते घ्वाङ्ध विरेपरगनादिक व्‌ 
इति ओगारुडे जहापुराशे प | ¶ 
पञ्चाधिकदिश्ततमोऽध्यायः ॥२० कः | , 





| षः 
६ ॐ ॥ शौ" 
राजयः | 1 4 | 
§ "व ¢ 
भेत्‌ ष्व. 





णी पय 


ण डधिकदिश्चततमोऽध्याय, । 


| भैरव उवाच । 

वच्छ वायुजयं रेवि जयाजयविदहेधकम्‌ | 
वाव्वगिजलशत्रास्यं सङ्लानां चतुष्टयम्‌ | 
वामदक्चिणसंस्थ यच वाश्च बद्धलो मवेत्‌। 
ज्चैवाौ भवेदमिरघस्तु वरुणो भवेत ॥ २ 
माहेन्द्रो मध्यसस्छस्तु लपने २। वामगः | 
कष्णापन्ते दक्तिणग उदयस्य व्यहं त्यद्म्‌ ॥१३ 
वेत्‌ प्रतिपदादये च विपरोते भवेनतिः। ` | 
उदयं सथ्थमारीण चन्द्रेणास्तमयो यदि ॥ ४ 
वर्चन्ते गुणसंबाता अन्यथा वि्नमोचितम्‌। 
संक्रान्त: षोडश प्रोक्ता दिनरात्रौ वरानने ॥१ | ` 
यदा च सक्रमेदायुरदाचप्रहरे स्थितः। | | 
खाख्यद्ानिस्तदा श्नेया वाथुभ॑मति देदिष॥६ | 
दक्तिणे च एट वागुतो भोजनमैयुने। | 
खङ्ग हस्तो जयेदुथुद्धे रिपून्‌ कामसमन्वितः॥ 
वामेन गमनं.खष्ठं स्व्वकार्थथेषु श्रषितम्‌। 
वायो वहति तत्रस्थः प्रञ्नो भवति भोमनः॥ ८ 
माहेन्द्रे वासणे वाते कोऽपि दोषो नज्रायते। | 
अनाघ््टिदं चवा चिः स्यादामवाहकै॥ | ` 


| 


इति शओौगारडे मद्दाएराशे पूर्वखण्डे पई | ३ 
धिकदिश्ततमोऽध्यायः ॥ २०६॥ | 


॥ ॥ 

। | 

॥ 

| 
| ' 


त 


| | 

` 
॥ 

| 
हि 

ह! 

| 


हि. 
| 










ॐ 
शै 
“ 
क 
ष 
ह 



















हि 


॥ शाव म 9 ॥ २९ 1 हः 
~ 4 | ॥ त्वज द्वा काथ्थनाभो भविष्यति। | त्ख . - 
= ॥ ` | 6 =) म ^< # ह । लि -. 
वाड सतो कलिदुः गमिदयति ॥ ३२ सपाधिकदि्ततमोऽध्यायः। . || 
 ध्वाह्स्थाने स्थिते श्नि [3 धन्तरिर्वाच। ., अ 
4 ाङ्गस्याने ष्वा स्यानभरंगमय दिकम्‌ द्रीष्णातालुक _ -नकः।॥!. | 
त सकाम 1 _ व काकतुर्डी इष्णजिह्नः वल्लास्यबोणताबु---~ |. ` 
५: | (क) यसर्नार्थरुचयमिति कचित्‌ पठः = | 
~ ((.0- 48/108111\/80। 121 (06611011. 01411260 0 66810011 । ~ 5 ज ` 





न्न 





सप्चाधिकदिश्रततमोऽध्याय  „ 
लशुनादिकषायश्च पानमुक्चोपश्ान्तय 
| मोसौनां दसवकेन बा 1 
खयी दयात्‌ तत्र नस्यमन्यवां ति लस युतः ॥ १८. 
पलदयं प्रथभमेऽद्कि एकैकपलघछ्चितः । 


॥ कः 1 (क) 
3. > चाधिकरदन्त | 
| वव व्याध्रामः कुष्टविद्रधिसन्निभः । 

























| , कपिलोचनः ॥ 2 


तीस 


८: त न> १९. , 

। | अनि (= न पलान्यद्टाद शोत्तमे ॥ \ 
१। क्न वामन > न्तमीदैचतुष्कार ( ख ) 1 ना व्यव = 

कि. यस्या स प ड 

|| ददततदौनीऽप्व। सु लतः ५५ शरन्तिदाघयोनव देया नव तु द 

|| _वयासमान वाद दौषैतः- ञक्ञेन वातिके दोग शकैराच्यपयोऽन्वितः ॥ < 

|| [सुटिरनः ववत तमाव्मान काटत्तैसैः कफर व्योषेः पित्ते न्रिफलवारिभिः ॥ २ 

हि ` क्णास्तथंव चच | २9 न ध 

स्ता चे च वादा क 1 पिन (1 शाल्लिषरिकदुग्धाशे दयो हि न लुशष्छित । ५ 
अ्वलामाः प्रभा भष " ४ पक्तजस्बूनिमो हेम-वर्णोऽ श्लो न जनुगुष्छितः ॥ २ < . 


। | वतपूनाडोमादर च्छाय दिज भोजनात्‌ । ठ 
| ए. रलंभ्िषपतराणि गुग्गुलुः सषेपा तम्‌ ॥ 

|| ततिहध्रैव बचा दिङ बक्नौयादाजिनां गल । 

§ ्रागन्तुजं दोषजन्तु व्रणं दिविधमौरितम्‌ ॥ ८ 

` दिरपावं वातजन्तु शमलं ्तिप्रपारिकम्‌ ॥ 

| बणटदादातमवं पित्ताच्छोणितान्मन्दवेदनम्‌ ॥ < 
| इतं कफात्‌ सन्तिपातात्‌ सव्व दिदोषजम्‌ । 


| ब्रागन्तजन्तु ्खाेदैष्त्रणविभोधनम्‌ ॥ ९० 


गद्प्रहर शे घूर्थे गुगग लुं प्रारयेडयम्‌ 1 ` 

मोजधेत्‌ पायसं दुग्धं खल्लरं सख॒स्धिरो दयः ॥ २ 
विकारे मजने दुर्ध शात्यन्तं वातुले ददत्‌ । 
कार्बमासर तैः पित्ते मधु-सुद्वरखाच्यकोः ॥ २8 

कापर सुद्वान्‌ कुलल्यान्‌ वा कटु तिक्तान्‌ कफे खये 1 
बाधिर्थ व्याधिते ग्रासे त्रिरोषादौ तु गुग्गुलुः ॥ २५ 
घादन्व१ खव्वरोगे प्रथभेऽज्कि पलं दरत्‌ । 


क म =. 
क 


च ~ 


= कः 


ऋ 











 मलातस्य पचेत्‌ तेलं नाड व्रणद्चरं परम्‌ ॥ १३ 
व पञ्चवस्लवतलोन तेन च प्रलेपयेत्‌ ।. 
। ₹ इरिद्रे पिडङ्गानि तथा लवणपञ्चकम्‌ ॥ १४ 


| च पटोलं निम्बप 
ॐ त्रञ्च वचा चित्रकमेव च । 


|| पिपलोमुङ्गवेरजच चमकत कारयेत्‌ । 


| एतत्‌ पानं ्रमिनने-मदानिलविना नम 
18; ४: निम्बपतं 4 नाणन्‌म्‌ 


वातपित्ते त्रे व्याधौ गोक्लौर छतसं युतम्‌ । 

देयं करणानां एष्य माषेयं्तञ्च भोजनम्‌ ॥ २२ 
सपिष्टायाः प्रदातव्यं गु्धच्याः पलपञ्चकम्‌ । 
प्रभाते छतसखंयुक्तं एर ङो ष्पे च वाजिनाम्‌ ॥ ३२० 
रोगन्नं एष्टिदश्चापि बल-तेजो विवदैनम्‌ । 

तदे वाश्वाय दातव्यं चौरयुक्तमथापि वा ॥ ३९ 


| । | दनौगूलं दरि द चित्रवं विग्वमेषजम्‌ । विवदैधेत्‌ ततो काषेमेका ञ्नि पलपञ्चकम्‌ ॥ २२९६ 
|| ररोनं सेख्वं वापि तक्रकाच्छिकपेषितम्‌ ॥ ११ पाने च भोजने चव अशोतिपलकं वरम्‌ । 
|| विलपहुकपिरडौका दधिथुकता ससेन्धवा । मध्ये षष्टि्ाधभेष चलारिं शच्च भोगिषु ॥ २७ 
। ॥ निम्बपत्रयुतं पिण्डं व्रणशोधनरोपणम्‌ ॥ १२ व्रणे कुष्टंष खच्ेषु तिफलाक्ाथसयथुतम्‌ ॥ ` 
॥ 4 करवोर-कददके-सलुरौ-कट्‌ जचितकषैः । मन्द्‌ाग्नो णोथरो च गवां सूत्रेण योजितम्‌ ॥ रलः 
| 
| 





-4 
ह 
# 






| क्रायिल्ा ततो त | गुद्धचौकल्कयोरीन तावथथश्वगन्धयौः । 
| व्यहरेव प्रदातव्य णः । चल्नारिः तौणि मध्यस्य जघन्यस्य पलानि हि ॥ ३यद/ 
॥ र ` ल पलं चितम्‌ । _ ५ | वा 

¢ (य) तरल्र सदर--१। शिते च यदा चिप्रस॒पस्गैः तमादिभेत्‌ ॥ इर ` 

॥ ् मध्यमः ६: रतदोषौ स । सो | इमाव था विप्र-भोजनेर्वलि कम्मण ॥ 


उरोतको गवां सूतैः लेनं लवणान्विता ॥ : . `` 


((.0- 421048111\/80॥ 1\/1 (0601010. 14111260 0 €6810011 





` -शननेवाय वर्षाभूः कारविल्लः कटिल्लकः। 


| ए व्याप्रो तु वहतो नव्या सपादो मुवा । 
` वामनो कण्टकार स्यात्‌ चदा सिंहौ निदिग्धिका च तथा तेव प्राचीना केलिकेति च || गा 
 विक्ादयख्ता कालौ विषन्नौ सर्पदंष्ट्रिका कलौ मता। |` 
छ. 1 सर्पद्टिका । सुषवो तोषनाश स्याद्रण्या च १ 
` मरकट चालसुप्ना सादारपयौ कपिकच्छुका ॥ ६ 


ग्क्छै त + 


 नग्रोषस्त॒ टो जवो ्रदब्यः कपिलो मत्‌ः ॥ 


3 0.0- 48/08/11५8 8111 06001. 0011266 0\/ €6810011 । 4 


‡२०8 गरुड्एराणम्‌ । 
-श्रादौ पञ्च ततः पञ्च वद्या पूणेशतावपि । 
उत्तमश्च शतं मात्रा लभोतिः षष्टिरेव वा ॥ ३५ 
-गजायुर्दमासास्ये उक्ताः कर्मा गजे हिताः । 
गजे चतुर्णा मात्रा ताभिगजरुगदनम्‌ ॥ २६ 
गजोपसर्गव्याधौनां मनं शान्तिकर च । 





घ सोऽय गदेभाण्डः स्यात्‌ पकौ ~व | 
पायसतु कमो घन्यौ विदो कषोतनेः। || च 
नन्दौठ चः परोहौ स्यात्‌ पधा ॥६ { । 
लोध्रः सारवको ४टस्तिरौटश्चापि क ॥९ ¢ 
-ूजयिल ¡ सुरान्‌ विप्रान्‌ रत्रेभां कपिलां ददेत्‌ ॥३६०| वहत्‌फला मडाजस्बरूर्ञेया बालफला प | ¶ 
इन्तिदन्तदधे मालां निवप्रौयादुपोषितः । तोया जलजन्बूः स्यान्नारेयौ सा <, गोपि ¢" (॥ 
अन्चे मन्तिता वैयर्वचा सिद्वार्थकास्तथा ॥ दे | कणा बष्णोपकुल्या च भौरी भागवि । | 6 
-द्र््यारि-भिव-दुर्गा-णौ-विष्ल चां रक्तधैदजम्‌। | कथिता पिप्मलो तज्ञ स्तचूलं ग्रन्थिकं ॥ 
 जलिं दयाच श्रतभ्यः सतापयेच चतुषैटः ॥ २९ ऊषरं मरिचं ज्ञेयं श्रो विभ्वं मोष 1 (: श्र 
-भीजनं मन्तं दद्याइस्मनोख्‌ नहजम्‌ । व्योषं कटुत्रयं विद्यात व्यूषणं तच्च बौचते ५ । ९ 
भूतर च्चा शमा मेध्या वारणं र्तधेत्‌ खुदा ॥ ४० | ला्गलौ दलिनौ च स्याच्छरेयसौ गजपिलौ प | 
“द्रिफला-पञ्चकीले च द णम्दूलं विडङ्गकम्‌ । तायन्तौ ायमाणा स्यादुत्वा बह्धवदा छता, 4 ए, 
-तावरौ गुदधवौ च निम्ब-वाखका किंशुकाः ॥ 8९ | चित्रकः स्याच्छिखौ वद्भिरमिसं ज्ामिरुचयते।\। | इत 
गलरोगविनाभाय हितो सं्लः कषायकः। षड्‌ ग्रन्थो ग्रा वचा ज्ञेया श्वेता हैमवतीति च 1.4 | 
च्युन्वदो गजाश्वानासुक्तः संत्तेप णारतः ॥ ४२ कुटजो वच्चकः शक्रो वत्सको गिरिमल्निका ॥१६ । | बीर 
` इति चौगारडे मदाएराणे प्र्चखण्डे सघा- | कलि्ेनद्रयारि्टं तस्य वौजानि लचेत्‌। | इ 
धिकरिशततमोऽध्यायः ॥ २०० ॥ 















मुस्तको ेषनामा स्यात्‌ कौन्तौ जेया रेरा | प 
एला च बहला प्रोक्ता खच्छेला च तथा तुि। || ¶ 
पद्मा भागौ तया काच््रौ छया ब्राह्मणयष्टिका || १३ 
सूल्वां मधुरसा ज्ञेया तेजनौ तिक्तवल्कला। || 
मद्ानिम्बो ठडन्निम्नो दौप्यकः स्याद्वमागिका | 
विडङ्गं क्रिमिलुः स्याद्रामटं दिङ्करुचते। | ' 
अजाजो जोरकं जेयं कारवी चोपकुचचिका॥८ | 
विज्ञेया कटुका तिक्ता तथा कटुकरोदिणौ। | 9 
तगरं स्यान्नतं चत्र चोचं वचवराङ्गकम्‌॥ २ | [5 
उदौच्य वालव प्रोतं वेरं चानडुनामिः। || एत 





अष्टाधिकदिश्चततमोऽध्यायः। 


सत ऊवाच । 
एवं धन्वन्तरिः प्रा सुश्रुताय च वेयकम्‌ । 
रथ नामानि वच्छामि ओरोप्रधौनां समासतः ॥ १ 
स्थिरा विदारिगन्धा च शलपर्थंशुमल्यपि । 
१ क्ते 
लाङ्गलौ कलसौ चव क्रो्पच्छा गा मता ॥ २ 


'एरण्डश्ोरतूकः स्याहामण्ड वमानकः॥२ | पत्रकं दलसंज्ञामिश्नोरवं तस्कराह्वयम्‌ ॥** || 
ऋषा नागबला ज्या वदरा गोच्रुरो मतः। हेमाभं नागसं ज्ञाभिर्नागकेश्रर उच्यति। # 


| नोरवाह्निमम्‌ सि 
अ्धम्‌कुङ्कममा्यातं तन्ना काम्लौरवा ° । | + 
| अयोः ससद्िष्टो यौगिको लोहनाम १ 


[कि क 
४ सुयो 
"~ 


श्तावरो वरा भौर पोवरोन्दोवरौ वरौ ॥ 8. ` 


8 | 
रः § 


एर कुटन्नटं विव्यान्मदिषाचचः पवी त ५ 
काश्मरी कटफ़ला च्रेया च्रौपण। ध. 
शल्क रजमच्छा च पतौ च सरभो क 





ह| 


¶ ट 
 ॥ 
न्‌ 


म॒हपणो चुद्रसा माघपर्णी म्दास्दा । 





= १ 

4 
त 

`. च 







। 3 वयादचचैव विभीतकः । 
॥ | 1 (नलम (अ (4 पूतना च हरीतकी ॥ २8 
| क्रमा रवी तच्च चेयं फलति कम्‌ । 
कारच्लञश्चेति कौत्तितः ॥ २७ 
गी स्यात्‌ खमङ्ा कु् 
न्नीतं गीष सितचन्दनम्‌ । 
| चन्दनच्च दितौय रक्तचन्दनम्‌ ॥ < 
| | | खता वौरा वयस्या चाकैएष्पिका । 
'ह. रौ > वर्वट्श्ो च मदहाघोषा च कौत्तिता ॥ २० 
हगाच्तीरो एमा वामी विक्रेया व शलाचना । 
|| शरि च खता द्रा्ता तया गोसतनि 
स्यादुभोरं रणा ल चच सेव्यं लामचञ्जक तथा । 
शारद गीपवललौ च गोपौ भद्रा च कथ्यते ॥ ३२ 
दतती क्टब्टेरौ च ज्ञेया दास्‌ निशेति च । 


| 












| 
| 
्‌ ्ीरदत्तौ वरतससथा वोरतरः स्मृतः । 
[| ठच्ादनौ च्छिनसदा नोलवल्लौ रसाखता ॥ ३९ 
| [ करोता चेव संज्ञा च सूव्यभक्ताभिधोयते । 
करठमल्ला कण्टशाला कटपं परिकौत्यते ॥ २५ 
वुकोटश्च विन्ञेयो वाशिरः काभ्पिको मतः। 
|| ्ाणमेदकोऽरिषटो चश्सभित्‌ कट़्भेदकः ॥ ३६ 
| षरणटाकः शुष्कको ज्ञेयो वचोऽथ सूचको मतः । 
॥0 ऊसुस्मञ्च चछ त्रादि च्छत्रं ज्ञ कः ॥ ३.७ 
सुरसो वोजकशव पौतणालोऽभिधोयते । 
| ष्जठ्ो मदावत्तः लद्दौ सच सुधा गुडा ॥ ३८ 
| लस्त्‌ य तवः स्यादनिथसिनिभो मतः 

रव िरिमको ह 
{ कथिता सिता, 


च 
9 
9 


ञ्र्टाधिकदिशततमोऽध्यायः 


दा मता॥२र्८ 


कामता २९१ 


दस्रा रजनौ प्रोक्ता पीतिका रातिनामिका ॥ ३२ 


२०४५ 


अजकर्णः भवेदूर्व्नो वाजि कर्णोऽ्वकयकः \ 
शचेातकस्तया श्रलुर्बह्टवारच कथ्यते ॥ ४० 
अलम्बुषगीच्छातः कुलाङ्न द्रति स्पृतः । 
सुनन्दकः ककुा्द्रं खच्राको च्छत्रकः ॥ ०९ 
कवर कुम्यको दष्टः चुदिधो धनक्त्‌ तथा । 
कष्णाञ्जकः करालश्च काममानः प्रकौत्तितः ॥ & 
प्राची बला नरोक्रान्ता काकजङ्ाय वायसौ । 
च्या स्रूषिककणौ तु द्रवन्तौ चाखुकणिका ॥ 8 
विषसुष्िद्रावणच्च कैसुष्टिर्दाद् ता । 
किलिरौ कट कों विद्यादन्तकञ्ास्त वेतसः ॥ 8८ 
अश्वत्या बद्धप॒न्ना च विज्ञेया चामलक्यपि । 
अरघकं पत्रशूकं ्लौरौ राजादनं मतम्‌ ॥ 8< 
मापात्रच्च दटाडस्वं तमेव करक वदेत्‌ । 
मसूरो विदलौ शष्या कालिन्दोति निरुच्यते ॥ ५० 
कार्टकाख्या महाश्यामा वच्चपादौोति वच्छते ! 
विव्या कुन्तौ निकुम्भा च तरिमङ्ी तन्रिएटो लित्‌॥५९ 
सप्ला यवतिक्ता च चर्म्म च्रुदेति च (क) । 
शङ्किनी सुकुमारो च तिक्ता त्तौ चाचि पोलुकम्‌॥५द. 
गवादौ चाखता शेता गिरिक गवादनो । 
काग्पिज्लकोऽथ-रक्ताङ्गो युर्डा रोचनिकेति च ॥ ५३ 
हेमत्तोरौ स्पृता पोता गौरौ च कालदुश्धिका! 
गाङेसको नागबला विशाला चैन्दरवार्ुखौ ॥ ५७. 
ताच्य शलं नौलवणमच्ञनञ्च रसाच्ञनम्‌ । 
नियांसोऽयच्च शाल्यल्याः ख मोचरसर्स॑न्ञकः ॥ ५. 
प्रल्यकूपष्यो खरौ ज्ञेया अपामार्गो मयूरकः । 
सिहास्य-वष-वासाकमटसहष कमार शत ॥ १६ 
जौवको जोवशाकश्च कन्वूर ख शटी विदुः । 
कट्फलं सोमन्तः स्यारगिगन्धा सुगन्धिका ॥ ५. 
गताङ्ग शतपुष्मा च मिसिमेधुरिका सता । 
ज्यं पष्करम्दलञ्च एष्कारं पष्करादह्यम्‌ ॥ ५८ 
यासोऽथ धन्वयासश्च दुष्पर्शोऽथ दुरालभा 
वागुजौ सोमराज च सोमवक्लौति कौत्तिता ॥ ५८ 
माकरः केशराजश्च टङ्खाजो निगद्यते 4 
भो्स्त्ेड्गजस्तज्‌ सेशत्रमदैकास जकः ॥ &° 
सखरङगी तगर साथः कलनासा तु वायसौ । 

(क चक्षक्वेति चेति क न पाठः 


((.0- 421048111\/820॥ 181 (0661010. 14111260 0 €6810011 





२०९ | 
नदाकालः खतो बेलस्तण्डुलोयो घनस्तनः €. 
इच्छाकुस्तिततुम्बो स्यत्‌ तिक्ञालािंगदाते! 
च्ामार्मवोऽय विज्ञेयः कोषातकयय जामिनो ॥ &ैर 
वियत्‌ कोषातकौभेदं कृतमेदनसन्कम्‌ । 
था लगूतकास्या च खुड्डाको देवताङ्क, ॥ ° 
अग्रादना खध्रनखो हिद काकादनौ मता । 
द्शारिश्वेव बोदव्यः करवीरोऽश्वमारकः ॥ ६9 
या कपि्यपुन्नौ च तुरखो कुप्रजेति च । 
सिनषु न्ध इ-खिममूय-मणिमुखसुदाद्छतम्‌ ॥ € ५ 
च्ञारो यवाग्रजशेव यवच्चारोऽभिभधौयते। 
दरव्विका सव्जिकाच्चारो दितोयः परिकौत्तितः ॥६६ 
चष्टतारच्च निःसार मूषरौषधमािेत्‌ । 
तुक शिखिकण्ठां चिन्रमाकमिति स्तम्‌ ॥ &ॐ 
कालों पष्पकाशौ शं विज्ञेयं नेत्रभेषजम्‌ । 
धातुक धकाध्ौ च संजयं तचच कौत्तितम्‌ ॥ ६ 
दौराष्रौ खत्तिकाच्ारं काच्तौ च पङ्कपपेटो । 
वियात्‌ समाक्िका धा तु-ताप्यं ताप्यलखसम्मवम्‌॥६९ 
(श्रला मनःशिला ज्ञेया नैपालो कुलटौति च । 
द्ालं मनसतालकं वा दरितालं विनिदिं शत्‌ ॥ ° 
अन्धको गन्धपाषाणो रसः पारद उच्यते । 
ताखनमौडम्बर शूलं विद्यान्‌ चछमुखं तया ॥ ७९ 
शटिखारस्वयस्तो च्छ लो दकञ्चापि कथ्यते । 
माचिकं मथु च चौरं तच एष्यरसं सृतम्‌ ॥ ०२ 
च्येठन्तु सोदवं तत्‌ स्यात्‌ काल्िकन्तु सोवौर कम्‌ । 
सिता सितोपला चैव मल्यण्डौ पक्ेरा स्कृता ॥ रे 
लगेलापत्रकैस्तुल्येस्वि्चगन्धि त्रिजातकम्‌ । 
नागकेशर संयुता तचतुजातमिष्यते ॥ 8 
पिप्पलो पिप्मलोसूलं चव्य-चित्रक्र-नागरेः। 
क्रथितं पञ्चकोलञ्च कोलकं कोलसं ज्या ॥ १ 
भन्तेलाङ्गो मदहाशलो नोवारः शालिका स्मृता ॥ 
प्रियज्खः काक्का नेया कोरदूषख कोद्रवः ॥ 98 
त्रिणटः एटसंज्श्च कलापो लाङ्गको मतः। 
 सतोनो व्तैलेव वेणख्वापि प्रकौर्तितः ॥ ०9 
पिचुकं पित्तच्ा्चं विङ़ालपाटकं तथा ॥ ७८ 
-विद्यात्‌ कष तथा चापि सुवयां कवलग्रदम्‌ । 
अला शुक्तिमिच्छन्ति तयाष्ट-माषकस्तिति ॥०० 


€.0- 48/1048111\/80| 1181 (0661100. 14111260 0 6810011 


= 8 र च्छु च्छे + ७५ = च्व, 9 












पले विल्खञ्च सुषिः स्याहे प 


ले प्रति प 

च्लि च आ ९ 

भच्ञलि कुड्वञचव विद्यात्‌ पलवतुश त्‌। || 
अष्टमानं पलान्यष्टो तच्च मानमिति पम्‌। „१ 


चतुभिः कड्वे प्रस्य परस्थाश्चललार \। | । । 
काशपात्रञ्च सम्मोक्तो द्रोणञ्च पाक चतुराद '॥प | 4 
तला पल्तं प्रोक्तं भारो विं्तयल, च | 
मानमेवं विषं प्रोत्तं प्रस्थद्रव्येषु परिः ।" । सक 
द्बदरव्यष चो दिष्ट दिशां परिकौिता . 
वलं तुरुष्कमेवोत दास्‌ स्याहेवदास ( ॥ २ ॑ 
रस्थिस्योशेयकं विद्याद्भूमिकं वासकं द | | ५ 
कुष्टमामयमाख्यातं मासौ च नकत ए | 4 
एक्तिः शुक्तिनखः शङ्ख व्यप्र वयाप्रनस | 2 
एरं पलङ्कषं विद्यान्बहिषान्चञ्च | कः 
रसं गन्धरसो बोले सज्जः सन्नरसो मतः। ६। छे 
कुन्द कुन्दुसक दृष्टं द्वं ओौवेष्टवां मतम्‌। । | यर 
परियङ्कः फलिनौ श्यामा गीरोकान्तेति सोय प 
स्यादातगणनामारत्तं-मौषणो बह्वकण्टवः। || यतं 
सेरौयकः सहचरो हितौयो वाणसंन्नकः॥ पः | | 
करक््ो नक्तमालः स्यात्‌ पूतिकशचिरविलडः। | 
शिग्रुः ोभाच्छनो नाम ज्वालो मांस बौ शा 
जया जयन्तौ शरणो निरगुर्डो पि । | ¶प 
मोरटा पिलुपर्णीः च तुर्ड स्यात्‌ तुरेएव|| १३ 
मदनो गालवो.बोधो घोटा बोटौ च बक। || ए 













चतुरङ्कलखम्पाको व्याधिषाताभिसन्नकः॥५. र 
9 9 ष ६ 
विद्यादारग्वधं राज -दचचं रोवतसुंननवम्‌। | {इत 
दष्टका चातितिक्ता स्यात्‌ कण्टकौ च वक ध्र 
न | पटोलं - द न 
निम्बोऽरिष्टः समाख्यातः पटोलं कोलक 4 || ज 
स्थाय च्छिन्ना च्छत्र ` || ३ 
वयःस्था रचत विश्रवा च [च्छन्न | कतु 
वत्पादन्यता षेति गुद्धचौ नामस ग्रह || ठते 
किरातस्तिक्ताकश्चेव भूनिम्बः ह, | शर 
नामान्येतानि च दरेवन्यानां मेष" _ ॥||खा 


॥ 
(र. 


र 


| 
| 
| 





अती व्याकरणं वच्छे कुमारोततच् वनन ६. ५ 
दरति श्रीगारुडे मद्ाएराये „ | ए 
जौषथनामकयनं नामा „ व 
हिप्रततमोऽध्यायः ॥ २०८ , | + 


क 









निक , % 


दशाधिकदिशततसाऽध्यायः। 


| जवाभिकदिश्रततमोऽध्यायः ' 
| ` कमार उवाच। 
र | रं + (२.२३ वच्छे काद्यायन समासतः 1 














† 
५ 
कि . 
९. नी 
ध { 
\ । 
फ , 


(1.4 
> 


| -वाधिसखतीया [ह 
| न्त्‌ 


॥। 
| 


४.६ 
† 
॥ 
1 
| १, | 


| 
॥ 
॥0 

| 
र | 


॥। 
त 
ह| ॥ | 
|£ 
५१ 


8 


4 


षु सहाथ च 


॥ 
(7 
श न 
च 
गे हि #। 
९ 
> 


| 
| : 
| 


+ ॥ ५, 

|| प्राणे हि विभक्तौ 
„+ § > 

(पिः 

+ ( चै चक 


ॐ# ग ~ ~, 


५ `. ८ प्रोक्ता 
1 7 3 ज्ञ [ति 
द्वी प्रथमा 

(~ -- 


4 | हितोया च चतुर्थो स्याचेष्ट 


4 वालव्यत्यत्तिेतवे ॥ ९ 
° दंस्ातं पः सप्त विभक्तयः । 

4 [ खा प्रातिपदिकाठ्मके ॥ > 
| -~धतैच लिङ्गादावुक्ते कस्मणि क्तरि ¢ 
|| + तिपदिकं घातुप्रल्ययवच्जितम्‌ ॥ 
ध. | रमीसी ह ~. हितीया स्यात्‌ तत्‌ कस क्रियते च यत्‌ । 
१॥ ् ्र्ीणि प्रोक्तान्तरान्तरेण संयुते ॥ 8 


| सर्वा स्यात्‌ करणे कत्तरौरिता + 
|| बरं द्वियते धेन कत्ता यश्च करोति सः ॥ ५ 


| स्थाद्मारषतुरथ स्यात्‌ सम्प्रदाने च कारके । 
यर टिल्ला धारयते रोचते सम्भदानकम्‌ ॥ & 
एम स्यानङसिभ्याग्मो पादाने च कारकै । 
|| तोति समादत्ते ्पादन्ते भयं यतः ॥ ॐ 

|| चरोसाम ष्ठो स्यात्‌ स्वामिसम्बन्धमुस्यको । 

§ स्यो सप्तमौ स्यात्‌ सा चाधिकरशे मवेत्‌ ॥ ८ 
रषारश्राधिकरणे र न्चार्थानां प्रयोगतः । 

( | ।सतद्चानिखिलं यत्‌ तद्पादानवं सृतम्‌ ॥ ° 
| पमो पेपाङ्योगी इतरर्तन्यदिदधसि , 

। | ितोया स्यात्‌ कसैप्रवचनोयकैः ॥ १० 
| गखेयजमावचिहगेऽभर्ा चैव परिप्रती । 


दोनेऽनूपश्च वण्यते ॥,१९ 


यां गतिकस्मणि। 


2२०७ 
दिविधं प्रातिपदिक नाम धातुसयथे व च॥ 
अूवारिभ्यस्तिङो लः स्याल्लकारा दग वै स्मृताः॥९० 
तिपतखन्ति प्रथमो मध्यः सिप्‌यसृथोत्तमणरुषः । 
मिप्वसमः परस्मे तु पदानाञ्चातमनेपदम्‌ ॥ ९८ 
ते शाते न्ते प्रथमः से याये ष्वे च मध्यमः। 
ए वद्धे मद उत्तमः एुस्षो हि निद्ध्यते ॥ १८ 
नाम्नि प्रयुज्यमानेऽपि प्रथमः एरुषो भवेत्‌ । 
मध्यमो युसदि प्रोक्त उत्तमः एरुषोऽस्मदटि ॥ २२ 
भ्रूवादयया धातवः प्रोक्ताः सनाद्यन्तास्तथा ततः ॥ 
लद्धौरिते वर्तमाने सेनातौते च धातुतः ॥ २१ 
भ्रूतेऽनवयतने लड वा लिडगश्रिषि च धातुतः । 
विध्यादावेवानुमतौ लोड्वाच्यो मन््े भवेत्‌ ॥२२ 
निमन्रणाधोट्टखम्मश प्रायनेषु तथाशिषि ॥ 
लिडतौते परोक्षे स्याददुते लुङ भविष्यति ॥ २३ 
भविष्यत्यपरोक्ते य्‌ लुट्‌ परो श्च भविष्यति । 
धातोलृङःक्रियातिपत्तौ लिडथं लोट्‌ प्रकौर्तितः॥२& 
क्रतस्विष्वपि वर्तन्ते भावे कस्मणि क्तरि । 
ठन्‌तव्यषडनोयः स्यात्‌ शटडगयाञ्च धातुतः ॥ २१ 
इति सौगार्डधे मदाएराशे पूर्व खण्डे नवा- 
धिकदिशततमोऽध्यायः ॥ २०९ ॥ 


दश्ाधिकदिश्षततमोऽध्यायः। 


कुमार उवाच । 

सिद्धोदादरणं वच्छे संदितादिपुरःसरम्‌ ।` 
विप्राग्रं सागता वौरं सत्तमं स्यात्‌ पिदघमः ॥ ९ 
कारो विश्ताश्चेषं लाङ्लोषा मनौषया । 
गङ्गोदकं तवल्कार ऋणासीं प्राणमिल्यपि ॥ २ 


| शोतात्तश्च तवल्कारः चन्द्रौ सौकार इत्यपि । 


नघ्वाखनञ्च पित्र्थो लनुबन्धो नये जयेत्‌ ॥ ३ 
नायको लवणं गावस्त एतेन त ईश्वराः। ` 
देवों अथो अत्र अ अवेद्धि पट्‌ इमो ॥ 8 - 
अमो ्रश्वाः षडस्येति तन्नवाक्‌ षड्ढलानि च ॥ 
तचरेत्‌ तलुनातोति तच्जलं तत्‌ अ्स्ानकाम्‌ ॥ ५ 
खगखत पचन्नत्र भवांग्खादरयतोति च । 


 भवाञ्कनल्वरैव भवांस्तरति संतम्‌ ॥ & 


न 


0.0. ५4808111\/80| ॥/811 (01661010. 1911260 0 66810011 





, वाक्रग्दिङूक्रधः प्रायो युवतिः कुक्मसया । 


शंरुडपराणंम्‌ । 



















अवाच्छौनं लन्तरसि लक्घरोषि सदाचनम्‌ ॥ 2 | ए. ल्वा पूल्मात्‌ पू्भकचिन्‌ षा ॥ 
वष्टकारेण क > कुर्यात्‌ क क्षौ फले सखितः। | गोभूविव्या जुद्धोतिख . जद्दातिष शसि | 

रेत्‌ कष्ठकारप \ 

कोऽथः को याति गौरवम्‌ ८| दौष्यतिः स्त॒यतिश्चेव एन्नीयति 


कश्मेते चव कघषण्ड 1 8 
ल दात्र क एवाह्ररवा आआाहकश्च भो व्रज । तुखति नियते चेव चिचौषति निष ४ ^ 
खपूविष््रीजति च गोष्यतिचचव धूष्यति ॥ < सनिः करोति क्रौणाति णोति | 
ज्खनिष व्रजेत्‌ स स्याक्वाम स च गच्छति । | कव्य कवच इलया च प्रत्ययाः ख ॥ 


सूरव्यांहारो सराः सन्ति रेव 


तथा च्छाया सन्धयोऽन्ये तथट माः ॥ ९ 
सा नरेण काथय वेदश्च क्रियते देहि सोलनग 


अभमासाः षट समाख्याता सदहिजः कस्मधारयः। 


इिथख्िवेद प्रायश श्रयं तत्पुरः छतः ॥ ^` दिजाय च वरिष्टास्यां मा तेभ्योऽय समागत । | न्न 
तद्घतश्च तदर्थ चकभोतिख यद्चनम्‌ । तौर्थात्‌ तथा्रमस्या च्च पञ्चभ्यः वशर ३। || र 
ज्ञानदक्तेण तच्छन्नो बडब्रौ दिर याव्ययो- ज्ञानतच्ेषठ चैतमे मन्ये नेया यथामति ॥२, || चप 
आआदौऽधिस्ि यथोक्ति च इन्डो देवधिमानवाः ॥१२ „ सत उवाच । | रा 
तदिताः पार्डवः रवो ब्राद्य्च ब्रह्मतादयः ॥ १२ | सुपि तिङन्तं सिद्धरूपं नाममातेण दभितम्‌। | ४६ 
देवामिसखिपल्यं श-क्राष्खायद्युव पिता। कात्यायनः कुमारात्‌ तु श्रुला विस्तरमब्रौत्‌॥| 

ना प्रणासता च रा गौग्लौरडजन्ताख पुस्यपि ॥१४| इति खौगारुडे मदाएराणे पूष्ण द| 
खलन्ता्वयुक्‌ च्छासुक्‌ तथा त्रव्यान्मृगाविधः । धिक्रहिष्ततमोऽध्यायः॥२१०॥ | । 





आला राजा युवा पन्धाः पूषब्रह्महणौ सभो । ह 
तट्‌ तया ॥ ९५ 

सादो एकादश्ाधिकदिश्चततमीऽध्यायः। ` | 
करखपिं्वपुसेजः अ्रज्‌भालन्ता नएंसको ॥ १६ | खत उवाच । 

न्नाया जरा नदौ लक्छौः योः स्वौ शरमिर्वधूरपि। | बासुदेव गुर नला गण च्छु सरखतोम्‌। 
भरः एनर्भलथा धेनुः खसा माता च नौः सियः॥९०| मात्रावणंप्रभदेन च्छन्द वच्येऽलबुदचय॥\ . | पथ 
सर््वादिमध्यान्तगलौ स्तौ भ्यौ जौ सो त्रि अस 
व्यो-ति-प्राषश्च॑व उण्णिक्‌ समनसः सियाम्‌ ॥९८| अ्राय्यां चतुव्कलादयन्तखव्वमध्य चतुर्ग णाः।* | निरि 
शुणद्रवयक्रियायोगा स्तौलिङ्गाश्च वदामि ते। व्यच्छनान्तो विसर्गान्तो दौरषो युत्तपरो ¶९। || परोड 
कः कौलालपाचैव शुचिश्च ग्रामणीः धीः ॥ १९ | सानुखार् पादान्तो वा इयती वि § 
वाहः कमलभूः कर्तां सुमती वद्टवः सुनौः । यदा नापि क्रमं योग लघुतापि 4 ३ 
स्या नार्यस्य एसो मधुतच्ता च दौषैपात्‌ ॥ २०| श्नोकचाव्वाादिखन्ना स्या, 
सत्वविश्चोभये चोमो तथान्यान्यतराणि च । यः पादश्च तुच्धां भो शुक्‌ सम ॥ 





तरो डतमो नेमस्ल्ः समोऽय सिमस्तया ॥ २९ | सममदैखमं दत्तं विषमञ्च ठतौयभम्‌ र 
र्वपरावराश्ैव दक्विणशरोत्तराधरो । दूति खीगास्डे | 
अपरञ्चान्तरोऽप्येतटयदूतदुकिमदसो इयम्‌ ॥ २२ | ` छन्द्ःभाखं एकादघाधिकर्िपः १ 

्रदसदट्प्रयमथ चरमा तथाव । | तमोऽध्यायः ॥ ९५५८ , , | पोर 

, पएक्रः कतिपयो दो च तयं सर्वादयस्तथा ॥ २३ ८ ५ ॥ 

ख्व तिष्ठनि उ सतत्‌ उन्ती गतः । ८ | । 


((.0- 18108111\/820॥ 48111 0661101. [10411260 0 €681001॥1 






[8 
4 (4 पथ्या स्या 
ट| | तिर्य ज्ञी चपला सुखपू्वादिचापल ॥ 
| दरार्याजातेखच लच् णम्‌ ॥ २ 
| | आर्णपरयमार { लच्य गोति स्याचेदलदये । 

| -पीतिरतीवाददौतिव्यल्ययाड़ "त्‌ । 

§ 11|| ततयर्गी तिजाते्च लच्चणम्‌ ॥ ४ 
कला विषमे यदि समेशद्टौ न निरन्तराः । 







¶ चवे 














। क प्राचिता न स्यादेतालौयै श १ 

| तते वौं पब्वदिद मौपच्छन्दसिकं मतम्‌ ॥ ६ 

|| बौ खादापातलिका ऋ्ेयायो दकिणान्तिका । 

|| परितो दितौयो लः पादेषठ निखिलेष्वपि ॥ 3 

[| दरौचठ्तिरसमे प्राच्यदत्तिस्तु युग्मवे । 

- | सद्मश्रतुयीभे युगपत्‌ तौ प्रवर्तकम्‌ ॥ ट 

। | इरौच्यादङ्धिसंयोगादुयुग्मपादे कपादिका (क) । 

|| बारदारिन्युग्माङ्कौ वेतालौयस्य संग्रहः ॥ « 

क्न नाद्यान्नसौ स्यातां चतुर्थाद्यगणो मेत्‌ । 

/ पश्ावन्नं जेन समे विपरौतादिरन्यथा ॥ १० 
[ऽते नय चपला विएला लेषु उपमा । 

|| | ग वा सतवस्य सरो न्तौ चाब्धेस्तत्ूष्वकौ ॥-९ 
| । श्नोकाः स्यात्तच्चतुष्वं पायाम्बुषेय॑था 

| णाव स्यालितरा व पारवासिणा 2 ९२ 
|| ममात्रासमादिष्ट ५ पोड्थासिका | 
| ध. र्ट पदाक्लकमोरितम्‌ ॥ १8 
| 


क + 


०.५ 


| ° वमा बिना मथः वलौ 
| शरषो एला वणां गु रभिर्वि 
लदशे निद्यं ना। 


ं प्रमाण 
| अष्टावि्रतिल मिति निश्चितम्‌ ॥ १्‌ 
| | पा ला गन्ता प्रयमाद्ध 
0 


जयोद्ाधिकदिशततमोऽध्या' | 


संप्रविंश्तिला गन्ता दलयो रुचिरा 
मात्राद्वत्तानि चोक्त (निव 


२०६ 
इयोः ॥९० 
साद्वत्तानि वच्मि. वै ॥\८ 


दृति ओौगास्डे मदाएराणे परठ्व खण्ड 
च्छन्द्ःणास्े दाद्शाधिकदिश्त- 
तमोऽध्यायः ॥ २१२ ॥ 





चयो दश्नाधिकिश्ततमोऽध्यायः 
सूत उवाच । 
सौरुक्था रीन सा ज्या अल्युक््‌या स्तौ गु र॑दयम्‌ । 
नो नारे रो खग मध्या मगौ कन्या प्रतिष्ठया ॥९्‌ 
सी गने पङ सुप्रतिद्ा तज्ुमध्या तयो स्ता । 
नयाम्यां बालललिता(क)गायन्नौ च्छन्द एव हि ॥ २ 
मसरसदलेखा स्यादुष्णिग छन्दः शृतं लषः । 
स्तै जै चित्रपदा ख्याता विद्युन्माला ममौ गगो ॥२ 
मानवकं मात्‌ तलगा स्न्ौ गो दंखसतं स्पृतम्‌ । 
समानिका रजगला जरला गः प्रमाणिका । 
आग्यामन्यदितानं स्यादतुष्टपच्छन्द्‌ ईरितम्‌ ॥ 8 
रनसैः स्याद्लसुखौ नौ मः शिष्ुश्ता भवेत्‌ । 
वतौ च्छन्द इत्यत समो जगो विराजितम्‌(ख) ॥१ 
पणवं स्यान्मनयगेमयू रखारिणो भवेत्‌ । - 
रजाभ्याञ्च रगाभ्याञ्च सकमवतौ भमौ खगौ ॥ 8 
मत्ता मभसगैयुंक्ता नरजा गो मनोरमा । 
पङ्किच्छन्दः समाख्यात जखता गाबुपञ्छितम्‌ ॥ ॐ 
तौ जो गाविन्द्रवच्वा स्याच्जतज्‌गा गुपपूव्विका ॥ट 
उपजातयोऽन्यायन्ताः सुखौ नजजा लगौ । 
मंमंभा गौ द्ोधक स्याच्छालिनो मतता गरौ |<. 
अन्धिलोकश्च विच्छेदो वातोम्मौ मभता गगौ । 
खओोसैतौ ननगाः प्रोक्ता पञ्चभिः षड्भिरेव च ॥ १० 
मगना नो गो भ्नमरविलासितसुदाह्छतम्‌ । 
रथोदता नौ रलगाः स्वागता रनम ग्त ॥ १९ 
चत्ता ननौ सगौ गः स्यान्नौ रलौ ग. स दिका । 
रजरा तगो श्छनि का स्याच्जखता गौ शिष्लर्डितम्‌ । 
( क) चच रसेति घातपेङ्गले नाम, शए{शबद्ेति 
ठ ततरत्ाय.रःदौ । 
(ख ) शद्धविराडति पेङ्गलरौ । 
4 ्‌ सः 


((.0- 42148111\/80॥ 181 06101). [20111266 2\/ 6810011 





र बशग्रदयतिः पभो जतौ 


गरूड्एराणम्‌ । 


२२९१० 
तिष्टपन्दः समास्यातं चिङ्ल्ेन मददात्ना ॥ ९~ 
रनौ मसौ चन्द्रबलं वंस सयाव्नतौ जर ' 
ततौ जराविनद्रवंपा वेदरस्ताटक छत । 
सतौ नौ दूतविलम्बितं एट स्यालनौ सयौ ॥ १३ 
सु-वेरेशख विरतिसेदितवदना लियम्‌ । 
ननररैः समाख्याता नयना यस्तथा भवत्‌ । 
सातु कुसुम विचिता जलो दतगतौ रस ः:। 
जञ जसौ च पाष चतुरः खग्िणौ मता ॥ ५५ 
मुजङगमयातं वत्तं चतुमियः प्रभौ पतितम्‌ । 
प्रियं नभजरेच मणिमाला तया तच। ॥ ९६ 
गुहवद्वेय खन्तद्रा ललिता स्यात्‌ तभौ जरो । 
प्रमितात्तरा सजसखसरुञ्ज्वला तु नना भर! ॥ ^< 
ममौ ययौ पे्वरेवी पञ्चाण्वेश्च यतिमवेत्‌। 
मभौ समौ जलधरमालाव्ययन्यर्थतिर्मषेत्‌ ॥ १८ 
नौ ततौ गः त्षमाघरत्तं तुरगै रसे्॑तिः। 
प्रहषिंणौ मनौ जरो गा वङ्किभिरदभिवेतिः॥ १९ 
जमी सजौ गो रुचिरा चतुर्भिश्च ग्रदेर्थतिः । ` 
मत्तमयूरं मतयाः सगौ वेद ग्रहे॑तिः ॥ २० 
मच्ुभाप्रिणो सज्सा जगौ सुनन्दिनौ.खल्‌णा मगो । 
ननो ततौ चन्द्रिका गः सप्तभि रसेर्यतिः॥ २१ 
असम्बाधा मतनखा गगौ बारग्रर्थतिः। 
ननराः सो लधुुरः खरः प्रोक्तापराजिता ॥ २२ 
ननो मनौ प्रहरणकलिकेयं लगौ तथा। ` 
वसन्ततिलकं शिहोन्नता तम्‌जा जगौ गुः ॥ २३ 
सजो खनौ गगाविन्दुवदनाथ सुकश्ररम्‌ 1 १ 
नरना रलगाः पारे केरौ प्रतिपादिता ॥ २8. 
चतुद यलषुः स्याच खेष्ठा शशिकला खगा । - 
रसग्रहयतिः स्क्‌ू सा वसुशेलयतिस्तथा ॥ २५ 
स्या्मणिशुणनिक्ररो मालिनौ ननमा ययौ । 
वल्षरयतिः साच्च नजौ मज्‌राः प्रभद्रकम्‌ ॥ २६ 
एला खजा ननौ यः स्याच्चित्रलेखा खरक । 
मरो मयौ वथ भवदुतोयमतिशक्ेरो ॥ २७ 
खरात्‌ खं परभगजङद्धितं मनना नगौ । 


। ६९ 


नजभजरा वाणिनौ गः पिङ्लेनाष्टिरौरिता ॥ रद 


रख-रदः शिखरिणो यमौ नसभला गुसः। ए 


५1 जषथला गुस्‌ः ॥}२९ 


((.0- 18108111\/820॥ 14811 0160101). [10411260 0 €810011 


द शस्र व शपत्रपतितं सनौ नूनभ्‌] लगौ 
षड्वेदाश्वेश्च खरिणौ नसम | | 
मन्दाक्रान्ताच्धिषड़्‌ नगेमेभनास्ततगा 4 '॥३ ्‌ ः 
नर्देटक नजमजा जलौ गो यतिरेव च। । 7 
सप्तलच्धिः काकिलकमत्बष्टिः स्याच्च ह । 
भ्ूतलश्वः कुसुमितलता मतौ न्यौ | | । | 
रसलंष्वोथ॑मौ नसौ रौ भेषविसाच्वित सौ "| | 
शद्लविक्रौ ङितं मः सूर्याश्च व 
छन्द) छतिष्ठतिः प्रोक्तमत खश ृतिर्मे 0 | 
सप्राण्ठदतेः सुवदना स्नो मनौ यभला गुर्‌) 
ठत्तं रजो रजो पारे रजो गो लः का तभे 
विरप्तकेः खग्धरा स्यात्‌ परकृतिर्ममनेखिे॥१ | | 
दिगर्भद्रवं भौ नौ नरना गो यथाति। | 
नजो भश्नाष्वललितं जभौ जभलगा भेत्‌॥\ |. 
मत्ताक्रोडच्चाष्टवाणद श्केमो तनौ ननौ। | 
नलो शुरुञ विकृतिग्छिनना खंकतिर्चते॥ २७ || वः 
पञ्चाश्वाकसतो तन्वौ नखमा नया गणाः। | वती 
क्रोञ्चपदा बाणाश्रवसुशलेभेमो सभो ॥ ३८ ॥ म 
नो नो गोऽतिकृतिः प्रोक्ता च्छन्दो चल्लतिस्् | द्रापे 
वस्तौ णश्वे्मम तङः स्याद्धज ङ्विकृशधितम्‌॥ ९ | ततौ 
ननरसलंगथुक्तीश्च अपवाहाख्यकं यतिः। | 
शुद्धः ड्म रचर्वासीर्मोनाः षट्‌ सगगा गण ्त 
चरडठत्तिप्रपातोऽरो दरक नो ततार || 
देफददान्तकादस्य व्यालजोषूतकादवः॥^ 
इति ओगास्डे महाएराे पूष | 
समद्तत्तकथनं नाम तयोदग्राषिक लि 
दिश्ततमोऽध्यायः॥ २१३॥ |. 

















[[8रप 
सीऽध्यायः। [1 
> 





चतुदशाधिकदिश्नततम 
सूत उवाच । 
सससलगाश्च विषमे पादं यद्युपवित्रक ४ ¢ 
समे मौ भगगाः स्युश्च द्रुतमध्य वी ४ 
गः पारे विषमेऽन्यत्र नजो च्योच गती पौ ^ | ~ ्‌ 
विषमे वैगवतौ सा गः समे भो 
पादेऽसमे तजौ रो गः समे 















केतुमतो त विषमे यी 0 
आस्यानकौ लथासम । 


| वीम क्ोताखयानकं तयादिषने जस्तजौ गगौ । ' 


ह. 
॥ खमे गः स्यात्‌ पिङ्गलेन 


द 


= [4 
|^. विषमे चैव एषिताग्रा नन रयो । 
पपाद > लौयं वदन्ति हि, 
2 छी श नजौ जरो गश्च वैता 
वक्तास्यमौ पच्छन्द सिवा परम्‌ ॥ & ` 
॥३|| दरत्तश्चापर 

|| बाहमतौ(क)रजरा च. 
॥ | ति यीगारडे पूव्वसवर्ड अद समदत्तकथनं 
(| | नाम चतुदैषाधिकदि ्रततमोऽध्यायः ॥२१९8॥ 


॥ 


| 
| 


क सिया 









ध 


| 
+| ` 
|| 

| 


| 
| 


पच्चद शधिकदिश्रततमोऽध्यायः । 
सूत उवाच । 

^ > + % 

[मीटर पादो दितौयो हादगाच्चरः। 

धः पोड्शारगख विंश्रदणखतु्ैकः 


+ #ै 







। 
| 





| गमान्यलक्तणं पदचतुरहर्वाभिरधस्य हि ॥ ९ 
|| ्रापोडः सव्वलः प्रो ततः पूञ्वपादान्तगदयः ॥ २ 
| सितिपे्टा चरः पारेध्कलिका प्रथभेऽकजे । 
[बबली स्यात्‌ ठतोयेऽय पूष्ववचाष्टका च्रे । 
क्ता चाखतधारेयं चतुर्टा चरे खति ॥ २ 
4 इति पदचतुद्हैप्रकर णम्‌ । 
| सलो च प्रथमे नसजा गो दितोयके 
| छतोये भनभा गश्च चतुधं खजखा जगौ ॥ 8 


॥३। 

"नः व 

= चत 
॥ि 

। 


| 

| 

4 

(3 

| प्र _ _ >= इ ७, 

 |[४अबत्‌ स्यात्‌ रोरभकं ठतोयेशङ्गौ रनौ मगौ । 


| 
९ 
¢ 


। ~ 
| २ 
#ै 1 
ति ७ ६ 
क = 
श । ॥, 













| ड न 


॥ 


हि इत्यह्तताप्रकरणम्‌ । 
> अतप्रपितं प्रयसेऽङ्खो मसौ जभौ । 

[षां 

| ॥ रा गस््टतोधे ननौ च सः 

(8 स -चशचतु स्याच्छेषपादाश्च पूल्ववत्‌ ॥ § 
[षं तजराः प स्याननां सनो नसौ ॥ ॐ 
|च" पारे ठतोधेऽन्यच्च पूल्धवत्‌ । 
7 तजराः शुचविराड्भवेत्‌ ॥ ट 
| द सपसख्ितमरुपितप्रकरणम्‌ । 
^) मतीति जनय 


1 
श 


| 


स्तदध्ाधिकदिशततमोऽभ्य 


लेन द्युराद्तम्‌ ॥ ५ 


स्यादयुग्मे जरजा रगो॥९ 


लितञ्चोचैतावत्‌ स्यात्‌ दतोधैऽङ्खो ननौ ससौ ॥ ¶ 


२११ ` 
दि यावक्रम्‌ । 
म्मादिवद्धवेत्‌ ॥ ^ 


चिकरिश्त- 


विष्माच्चरपादं वा भ १ 
छन्दोऽत्र नोक्ता गायेति द शण्ध 
दूति यौगारुडे माएुराे 
वरत्तकथनं नास पञ्चट शण 
तमोऽध्यायः॥ २१५ ॥ 


ण काक) क 


परोडल्नाधिकदिशततसौऽध्यायः । 
सूत उवाच । ॑ 
प्रस्तार आद्यगोऽथो लः परतुद्यीऽय प 
नद्टमध्ये सञेऽङ्खे लः खमेऽद विषमे गुरः ॥ १ 
प्रतिलोमयुखं लाद्यं दिरददि्टक एकदुत्‌ ॥ ~ 
संस्या दविर पे त॒ शून्यं शून्ये दिरो रितम्‌! 
तावददं.तहुखितं दिद्रूयनन्तु तदन्ततः ॥ २ 
पर परां परे पूणं मेसः प्रस्तारतो भवेत्‌ ॥ ४ 
| लगसंख्या चत्तसंख्या चाव्याङ्कलमयो तः । 
| संखव दिशुरीकोना च्छन्दःसारोऽयमौरितः ॥ ५ 
| इति सओ्ौगारूडे महाएुराखे पूञैनखर्डे 
छन्द्ःप्रकरणं नाम षोड्श्ाधिक- 
दिणततसोऽध्यायः ॥२९६॥ 





सप्रदश्णधिकद्िततसोऽष्यायः । 
सदत{उवाच 1 
देः ुतलाब्रवोद्रह्मा यथा व्यासाय पभौनक। 
ब्राह्मणादिखमाचारं सव्वददं ते तथा बटे ॥ ९ 
शतिच्छतौ तु विज्ञाय खोतं कस समाचरेत्‌ । 
खोतं कस न चेच्छत तदा स्मात्ं समाचरेत्‌ ॥ २. . 
तलाष्यश्क्तः करणे सदाचारं चरेद्धः,। 
श्ुतिख्छृतो इ विप्राणां लोचने धञ्मदशेने ॥ ३ 
काणः स्ारकया दोनो दाभ्यामन्धः प्रकौ्तितः ॥ 
श्त्युक्तः परमो स्मः सृतिशास्तरगतोऽपरः १ . 
विष्टाचार शिष्टानां तयो घम्माः सनातनाः ॥ 8 
र दान .दयाऽलोभो विद्या पूजनं दमः 
अष्टा तानि पविन्नासि शिष्टाचारस्य लच्तृणा ह 
तेजोमयानि पूर्वेषां रौर , 
र।राणोन्द्रियाणि च | 


` ८.0- 48108111\/861 1481) (0166101. 01011260 0४ €6810011 





२१२ 
| न च लिप्यन्ति पापन पडापतमिवाम्यसा । & 
निवारसुखया वणानां धम्माचारा' प्रकौत्तिताः। 
सद्यं यज्ञस्तपां दानभेतदधम्भस्य ल चणम्‌ ॥ ° 
अदत्तस्यानुपादानं दानमध्ययन तपः। 
हिसा सत्यमक्रोध इज्या धस्य ल्त णाम्‌ ॥ ८ 
विद्या वित्तं तपः शोध्य कुले जन्म त्रोगिता । 
संसारोच्छित्तिहेतुख धम्मादेव प्रवत्तते ॥ <€ 
धम्मौत्‌ सुखद ज्ञानञ्च ज्ञानान्मो त्ोऽधिगस्यते । 
इच्याध्ययनदानानि वयास सनातनः । 
ब्रह्म-्त्िय-वैश्यानां सामान्या धस उच्यते ॥ १० 
1जनाध्ययने शुध विशदा प्रतिग्रहः 
रत्तित्रयमिदं प्राह्धसु नयो उ्येष्टविंनः ॥ १९ 
शरसेणाजोवनं राज्ञो धतानाच्चा भिर ्तणम्‌ । 
पाश्पाल्यं कृषिः प्यं वै्यस्याजोवनं स्मृतम्‌ ॥ ९२ 
शूद्रस्य दिजश्ञ्रूषा दिजानामनुपूव्व शः । 


गरौ बासोऽनिशखूषा खाध्यायो ब्रह्मचारिणः ॥१२ 
त्िराता स्ल्ञापिता सैच्चं गुरौ प्राणान्तिको स्थितिः। 


घभनेखलो.जटौ दण्डौ सुख्डो वा गुरखं खयः ॥ १8 

मिदोत्रीपचरगं जोवनञ्च खंकस्भभिः। 
चर्दारेषु कल्पेत पव्ववव्न रतित्रियाः ॥ ९५ 
वपित्रतियिस्यखच प्रूजादिष्वनुकस्पनम्‌ 
गुतिष्त्य्थ संस्थानं सर्म्मोऽयं मेधिनः ॥ १९ 
जटिल्वमनिरोटलं ूश्याजिनधारणम्‌ । 
वने वासः पयो-ग्रल-नौोवार-फलवत्तिता ॥ ९ 
प्रतिषिद्धानित्तिश् तरिःच््ञानं व्रतधारिता । 
देवतातिथिप्रूजा च घर्म्मोऽयं वनवासिनः ॥ १८ 
सर्व्वारखापरित्यागो सेच्चाश्यं रन्स््रलता । 
निष्यरिग्रहताःद्री दः समता सव्वजन्तुषु ॥ १९ 
प्रियाप्रियपरिष्वङ्ग सुखदुःखाधिकारिता । 
सवाद्याभ्यन्तर शोचं वाग्यमो ध्यानचारिता ॥ २० 
` सन्वद्दियसमादारो धारणा ध्याननिल्यता । 
भावसं शुद्धिरिव्येषर परित्राडघमम उच्यते ॥ २९ 
अहिंसा सुकृता वाणो सुत्ये त्तमा दया 
वणिनां लिङ्किनान्चेव सामान्यो घ उच्यते ॥ २२ 
यथोक्तकारिणः सच्चे प्रयान्ति परमां गतिम्‌ । 
आ वोधात्‌ खपनं याबदरद्स्यधसम वच्मि ते ॥ २२ 


((.0- 18148111, 1181 2061161. 01411266 0 €681001॥1 , 


गरूडणराणम । 


| मार्गोपजौव्यच्छायासु न मेहेत सभारति 


खस्स्य तु यथो दिष्टमात्तः कुच्यादुयथाव 


ब्राह्म स॒द्त बुध्यत घमस्माथौ चालु 
शव्वय्यन्ते ससुल्याय कृतशौचः स 
स्ताला सन्ध्यासुपासौोत सन्धेकालमत 
प्रातःखन्ध्यासुपासौत इन्तधाव 
उभे शटूत्र-एरोषै च दिवा काद 
रात्रा च दक्षिणे ठुच्यादुभे स्ये यथा 
च्टायायामन्धकाररे वा रातावद्दनि वा हवि 
यथास्खसखः कुव्योत्‌ प्राणावाधमचेषु च । 
गोमयाङ्ार-वल्मोक-फालङ्ृष्ट 





(३।२| तते 
अन्तच्नलाद्ेवग्यदाइत्मौ का न्पूषिकस्धलात। १ 3 


परेषां शो चश्ि्टाञ्च ष्मशणनाच्च सदं लक्नेत्‌।\| छप 
एकां लिङ्ग खद्‌ दद्यादामइस्ते खं त्रयम्‌। । ततः 
उभयोद च दातव्ये सतूत्रशोचं प्रचच्छते॥ ३, | चृ 
एकां लिङ्क गुर तिखस्तथा वामकरे द्ध्। || तक्ष 
पञ्च पारे दरेकस्िन्‌ करयोः सप्र स्तिकराः॥९| कः 
परप्रखतिमात्रा तु प्रथमा खत्तिका सृता। | यूथ 
दितौया च ठटतोया च तदद्ाला प्रकौ्तिता।३॥ तच 
उपविष्टस्तु विरतं कत्ते यस्तु न विन्दति। ` सौ 
स कुर्याद ्ौचन्तु अरस्य शौचस्य सब्वरा॥ स || षट्‌ 


दिवा भौचस्य रात्यद्ं यदा पादो विधौयत। | | [२ 
ला । अना 
; वन्न 















वसा शक्रम््यव्ना लाला-विमूत-कयाष् | 
श्े्ाश्ुदूषिका खेदो हादभेते ठणां मला | जप 
यावता शरदिं मन्येत तावच्छौचं खमाच्‌। । प्रात 
रपदिश्वते॥ 4 
प्रमां णो चसंख्याया नादि | सख 


` पनौचन्तु दिविधं प्रोत्तं वाद्यमाग्यन्तर तथ || 


रव्नलाग्यां छृतं वाच्यं भावशुिरयातर || स 
तिराचामेदपः पूवे दिः प्रखल्यात्‌ ¢. ||| नः 
सं ख्ज्याङ्कठग्धलेन ति भिरास्यसुपखभर्‌। । भो 
रङ्कष्टन प्रदेशिन्या घ्राण पञ्चादनन्तर१ | + ू 
अङृष्ठानाभिकाभ्याञ्च च्ःोत ए + । | 
कनिष्ठाङ््ठयोर्नामिं छदयन्तु तलेन | र | । ई ध 
सर्वाभिस्तु शिरः पश्चादाद वार वध ४ 
ऋचो यजलंप्िसामानि तिः प्विव्‌ _ | ` 
अथर्वाङ्गिरसौ पूर्वं दिः प्रमाच्च ` | 


१ 
| 










[कर यंनत खथ शरुतो दमः °. 


|4 न नाभिं बरह्माणं टये २१ । 























५ 


। 


श्‌ 


यूथ च ठद्दती जातौ करच््ञाकातिसुक्त काः ॥ ४० 


लसू-मभूकापामागै -िरौपषोड़म्बरा खना । 


11 


॥। लस्य प्रीणात्यथ शिखाखपौन्‌ ॥ ४२ 
|€ नमा चस-कुवेर-वधानलान्‌ । 
| धरहि ५ विष्णभिन्द्र विष्णुं करदयम्‌ ॥ ४० 
॥ जन नागान्‌ जलं चिपति यत्‌ चितो ! 

|. ४ => ८-0 
। = विन्दो वान्ति वत्रा १ ॥ ४ 
|| बनि्वाधुख सेन्द्र गिरवीऽङ्धखिप ५ 
६ तते सोमः सतीर्थ॑श्च सृतोऽतः पावनः कर । 

|| श्ञयाः सरितस्तास च रेखाः करमथ्यगाः ॥ ४६ 
| खास त रद्मापे भौचं ज्ञला यथायेवत्‌ ! 

| ततः लानं प्रकर्व्वौत दन्तधावनपूल्वकम्‌ ॥ 8 

| भृ प्युषिते निलय भवत्यप्रयतो नरः! 

| तल्नात्‌ स्प्रयन्ेन म ्तयेदन्तघावनम्‌ ॥ ४८ 

|| बर्व-वि्छ-खदिर-करवौर-वटा्नुनाः । 

| | 
| च्ौरि-करटकिन्लाव्याः प्रशस्ता दन्तधावने ॥ ५० 


कट्‌तिक्तकषायाञ्च धनारोग्धसुखप्रटाः । 


। 
॥ 7 
| » 


| प्रत्ता सुक्ल च श्ूचो दशे त्यक्वा तदाचभेत्‌ ॥५१ 
 भ्मायां वा ततथा ष्यं नवम्यां प्रदिपद्यपि । 


| व्नथेदन्तका्न्तु तयैवाक्षेस्य वासरे ॥ ५२ 
| दन्तकाष्टस्य निषिद्वाचां तथा तिथौ । 

| | रपां इादगग्डूषेः कुर्व्वीत सुखो धनम्‌ ॥ ५३ 

| ष तः ज्ञानं परथंखन्ति हष्टाटृष्टकरं हि तत्‌ । 

| | ¦ ए एचाला प्र तःस्ञायो जपादिकम्‌ ॥ ५४ 
॥" तमकिनः कायो नवच्छदरिसमन्वितः। 

|| जषलेष दिवारात्रौ प्रातःसतानं वि शोधनम्‌ ॥ ५५ 

। -गरसारजननं सहपसौभाग्यवनम्‌ । 

` भोक `इखपरमनं गङ्गास्ञानवदाचरेत्‌ ॥ ५६ 

|. इस्त तु नक्ते ₹्म्यां ज्य्टको सिते । 

|| ~ पपापरायाञ्च अद खादानकल्यषम्‌ ॥ .ॐ 


५ ५ य दसा परदारोपरेवनम्‌ । 


। 
| रतपणुन्यमसम्ब्वामिभाषणम्‌ ॥ ५८ 
| एगभिषवानञ्ं मनसानिष्टचिन्तनम्‌ । 


ए 


॥। 
| 
। 


ष + 
॥ि 
(१ 


६ 
क्ष) 

हि) 

{ #+ 

श क 


। | 
| 5. 
: 1. 
ह नके वि 
हि नि 
॥ 


ग क ` 


आचम्य तौर्यमावाच स्तायात्‌ लट 


२१२ 


लप्रदश्चाधिकदिश्रततमोऽध्यायः ! 


(ॐ क ॥ ५९८. 
एतद शाषबाताथ गङ्गास्तानं न | 
प्रातः संच्तेपतः सान मध्याक्ग व व 
प्रातर्मध्याह्वयोः स्त्लानं व त 
५ ५ ॥ चरा ५ 
न्लिषवसं सानं सङ्ञत्‌ तु ब्रह्मच 
५ न यं खरम्‌ ॥६१ 


तिलः कोव्यस्तु विन्ञेया अन्टेद्ा नाम रात्तखाः । 
उदयन्तं दुरात्सानः खव्थमिच्छन्ति खादितुम्‌ । भ 
स न्ति स्ये खन्यायां नोपास्तिं कुरूते तु यः । 

द्यन्ति मन्तरपूतेन तोधेनामलदपिणा ॥ &२ 


अद्टोरातस्य यः सन्धिः खा सन्य मव 
डहिनाडिका भवेत्‌ सन्ध्या यावदाज्योतिदशनम्‌ ॥६० 
सन्याकम्मवसाने तु खयं दोमो विधौयते । 
स्वयं दोभे फलं यत्‌ तु तदन्येन न जायते ॥ ६१ 
ऋलिक्‌ एत्नो गुरुता भागिनेयोऽख विट्पतिः १ 
एभिरेव इतं यत्‌ तु तङतं स्वयमेव दि ॥ ६& 
बरह्मा चै गादैपत्यागिद॑च्तिणाग्निस्िलोचनः। 
विष्णुरावनौयोऽगिः कुमारः सत्य उच्यते ॥ &> 
कला होमं यथाकालं ्वान्‌(क)मन्तान्‌जपेत्‌ तत्‌ः १ 
खमाहितात्सा सावित्रौ प्रणवच्च यथोदितम्‌ ॥ ईट 
प्रगात नित्ययुक्तस्य व्याद्तोषु च सप्तसु । 
तिपद्ायाच्च खावित्यां न भय विदयते क्रचित्‌ ॥ &९ 
गायन्तौ यो जपेन्नित्यं कल्यसुट्याय मानवः । 
लिष्यते न ख पापेन पद्यमपत्रमिवाख्सा ॥ ° 
प्वेतवरणप समुदिष्टा कौषियवसना तथा । ` 
परच्चखत्रधरा द्वो पद्याखनगता शुभा ॥ ७१ 
अवाच्य यल्ुषानेन तेजोऽसोति बिभधानतः। 
एतद्यच्युः एर देवें शिदगेनकाङ्कभिः ॥ ७२ 
आरदिल्यमण्डलान्तःस्थां ब्रह्मलो कस्थि तामपि । ८ 
तत्ाबाच्च जपिलातो नमस्कारादिसच्नधेत्‌ ॥ ७३ 
रल्वाह्न एव कुन्वीत देवतानाञ्च पूजनम्‌ । 
न विष्णोः परमो रेवस्त स्मात्‌ तं पूजयेत्‌ सदा ॥ 8 
ब्रह्म विष्णु-भिवान्‌ देवान्‌ न एयम्मावयेत्‌ सुधीः । 
लोकीऽिन्‌ भङ्गलान्यष्टौ ब्राह्मणो गौ लान: |= 
दर्यं सधिरादित्य रापो राजा तथाष्टमः । 
एतानि सततं पञ्चेदश्चये च द 1 

( क) सौरानिति वा पाठ । स 








[)- .|2/1018/11\//801 ॥\/॥81/1 (01166101. 01411260 0 60810011 





2१४ 

वेदस्याध्ययनं पूर्वं सम्नदाभ्यखुनं जपः । 
तानेव सिष्येभ्यो वेदाभ्यासो हि पञ्चधा ॥ 5 
वेदां यज्ञ्ाखाणि घस प्ास्लाणि चेव हि। 


मूल्येन लेखयिला या दद्या याति स वद्िकम्‌॥अय 


दतिददास-एराणानि लिखिला यः प्रयच्छति । 
ब्रह्मदानसमं प्यं प्राप्रोति दिगुणो कृतम्‌ ॥ ९ 
टतौ च तया भाग पोष्यवगायंखाधनम्‌ ॥ ८° 
माता पिता गुरर्भाता प्रजा द्रौनाः समाञिताः। 
ज्रभ्यागतीऽतियिषामिः पोष्यवगां उदाहृताः ॥ ८९ 
भरणं पोष्यवर्गस्य प्रस्तं खगंसाधनम्‌ । 
मरणं पोष्यवर्गस्य तस्नाटयतेन कारयेत्‌ ॥ ८२ - 
स जीवति नरध्रैको बहभिर्योपजौव्यति । 
जोवन्तो खतकास्न्ये एरुषाः खोदरन्मराः ॥ ८२ 
खकौोयोदरप्रणञ्च कुक्षरस्यापि विद्यते ॥ ८४ 
अ्धभ्योऽपि विददधेभ्यः सभ्भूतेभ्यसतस्ततः। 
क्रियाः सर्व्वाः प्रवत्तन्ते पठ्वतेभ्य इवापगाः ॥ ८१ 
सस्वरत्ाकरा भूमिर्धान्यानि पश्वः स्ियः। 
` अयेस्य काथ्योगलादयथं इत्यमिभौयते ॥ ८९ 
अद्रो हेणोव भरूतानामल्यद्रोहेण वा एुनः। 
या तत्तिसां समास्याय विप्रो जोवेदनापदि ॥ ८७ 
धनन्तु तिविधं ज्ञेयं शु शवलभेव च । ्‌ 
कृष्णञ्च तस्य विज्ञेयो विमागः सप्रधा पृथक्‌ ॥ ठट 
क्रमायत्तं प्रोतिदायं प्राप्रञ्च सद भाशया। 
अविशेषेण सव्वघां वर्णानां त्रिविधं धनम्‌ ॥ ८< 
वेभेषिकं धनं ष्टं ब्राह्मणस्य तिल चणम्‌ । 
याजनाध्यापने निद्यः विशुद्धा प्रतिग्रद्ः ॥ <° 
तिविधं ज्ञन्रियस्यापि प्राह्वशेषिकं धनम । 
शुहायलग्यकरजं दण्डाप्तं जयजं तथा ॥ ५१ 
वथेषिकं धनं दष्टं वेश्छस्यापि तिल्तणम्‌ । 
कषि-गोर त-वाशिच्यं 'ूद्स्यैभ्यस्तरुग्र हात्‌ ॥ ०२ 
। कुणौर-कपि-वागिच्यं प्रकुर्वीत खयं कृतम्‌ । 
आपत्काले खयं कुन्न्‌ ननखा युज्यते दिजः ॥ «३ 
^ बहवो वर्तनोपाया ऋषिभिः परिकीर्चिताः । 
सन्वषामपि चवषां कुषौद मधिकं विदुः ॥ ९४ 
अनार्या राजमयाम्मषिकायेसपदट्रवैः। 
 श्ष्यादिवो भवेद्राधा सा कुषीद न विदयते ॥ ०५ 


,-€.0- 48108111\/820| [811 0166101. 01011260 0 60810011 


गरूडएराणम्‌। 


उष्ण वर्ष॑ति प्रोते वा वदनं ठ पि बा | 
द्ग्गतानाया तकिनानापरलो ९३ 









व ता ।९| दं 
ते ठप्रास्तस्य तद्दोषं णमयन्ति च॑ ।| 
बणिक्‌ २.13 द्दात तु वसं गां " ॥९६ { ( 


पाच्च प्राश्यमानस्य मूलभूतं विवध ^ रि 
कृषौवलोऽन्नपानादि-यान-्व्यासना बक ॥ 
राजग्यो विशति द्वा पशु || 
विद्या भ्िस्पं शतिः सेवा न । 8 
त्तिभच्छ कुषौदञ्च र जौवनद्ेतवः॥ ११ 
प्रतिग्रहाञ्निता विप्रं च्न्तिपै शसनिन्निवा, 
वेश्षे न्यायाज्जिताश्ा्थाः शूट शुभरूषयानिता|| तर 
नदौ बहूदका शकशत्पर्णानि रुमिलृगराः। 
अगनया ब्रह्मघोष विप्राणां घनमुत्तमम्‌॥ ११|| ध 
अयाचितोपपन्ने तु नास्ति दोषः प्रतिग्रहे। | ए 
अष्धतं तं विदु वास्तस्मात्‌ तन्नेव वजनपैत्‌॥१ रा 
गुसग्त्यां खो ज्निडो षर चचिष्यन्‌ देवतातिधौत्‌। 
सव्वतः प्रतिख्ह्लौयान तु टण्येत्‌ खयं ततः॥ १३ 


साधुतः प्रतिर्ज्लौ यादथवाऽसाधुतो च्जि। | 
गुणवानल्पदोषश्च निर्गणो हि निमल्नति॥4| †" 
एवन्त्वच्चरव्या वा कला मरणमातनः। | 
ु््यादिशुद्धिं परतः प्रायचिततं दिजीत्तमः | , 
चतुर्थे च तथा भाग सानां ख्दमाइरत। ॥ ड 


तिल-पष्य-कुशादौनि स्त्ञानञ्चाकृतिगे त। # 
नित्यं नेमित्तिकं कास्यं क्रियाङ्ग मलब | 

क्रियास््ञानं तथा षष्ठं षोढ़ा स्ञान प्रकी 
अस्लातस्तु एमान्‌ नादा जपा 










| 
॥ ॥ 


॥ दुरं 
प्रातःख्ञानं तदन्त नित्यं सानं प्रक || ` 
चार्डाल-शव-विष्टायान्‌ सश्र] १ न 
स्तानार॑स्तु यद्‌] स्लाति स्तानं नर का | ख 


एष्यद्लानांदकं स्ञानं दं वी 
तदि काम्य समुद्दिष्ट नाकामस्तत्‌ “ . | : 
जप्तकामः पवित्राणि अ्धिष्यत्‌ ,# 

स्ञानं समाचरेडयत्‌ तु त्रिया 






| २१५ 
सप्रदश्शाधिकडि बतला. हन््वघोऽच्छलिम्‌ । 
द्गपवकम्‌ ! प्रागच्छन्तु ने पितर : दच्िणे तथा ॥ ९३२ 
॥ (हाप न पन्या ॥ १९७ | तौ्लौनन््लीन्‌ स गीर्णवदिंषि । 

10 वाव प्रततित > वयनं एव सव 
| अप तीथे च नदोष च । णं कुर्न पाने त॒ कदाच “ `` 

| ई वसः ४ सात्‌ त्रियास््ानमत. म्‌. प 2. दभेध्यन्तु किञ्चन । 

| ह त्िया (> तीयसानाद्येत्‌ फलम्‌ । | यदप! यु गच्छतु ॥ ९३९ 

व (दिगवार ता शुध्यन्ति = ति ॥ ११३ रणन्तं मलिनं यचच तत्‌ सन्वमप 

| ¶ लमैत्यैः पापमाशु प्रण्छ।त ॥ ` दो लानेन मन्त्रेण तोयं सव्येन पाकिना । 


श्रीः 








९१ अन्नितदारप ४ ।- प मलकषेणम्‌ । ध 
ह > व्रायाङ् म ^ ~ = इतये त॒ तत्‌ ॥१२५ 
| श ्मि्तिकच्चापि ददकपरोदकैः ॥ १९० प्रज्तिपेद्धिशि नेत्या रक्चोपनः ¦ 
| ्‌ तीयामावि ठ ह न म लवणादिकम्‌ निषिद्मच्तणाद्य व समभि | १२६ 
| भूमिह्सतात्‌ एष्य यत । २९८ | दुज्छृतं यच्च मे किच्चिदाद्नः कायक १ = 

प्रख्य ९ 


| $पि सारसं - : सव्रष्डस्पतिः । 
(४ । ॥ ततीऽपि य गाङ पण्यन्तु सत्वतः । पुनातु मे तटिन्द्रस्त्‌ वर्रणः ख्व 
¢. त॑तो ततः 3 


, 1 नेव मनयः सनकादयः ॥ १३० 

५ ३ गरं पयः एनाल्या १ ॥ १९९ ष 1 

1 तोष ।९२०| च्विपेदपोःन्नलौस्तौसत॒ कुनवन्‌ ंचैषत भम्‌ ॥१९ 
५ मि पवित्रं विदुषा गिरः। स॒राणामचैन ्ादरहमादौनाममतर) | 

| | र््ारणवेलायां विप्रो व्यासमति स्थितः ॥ १२९१ ना = च 

| | द्नलकनि योगीषु तथा संक्रमणे रवेः । तलिङ्रच्येन्मन्तरः व १ 

` २२ | नमस्कारेण पुष्पाणि विन्यसेत्‌ तु एयक एय ॥५७० 


|| राख दने स्तानं प्रपस्तं नि नान्यथा ॥ ९ 
















= 
म 
# 
7 


 हपखषरसि यत्‌ स्त्ञानं खन्धयायासुदिति रवौ । ` सब्वदेवमयं विष्णां भास्करञ्चा चाचयत्‌ । 

1 प्राापलयेन तत्‌ तुल्यं महापातकनाशनम्‌ ॥ १२द | दद्यात्‌ एरुषस्क्तेन र पमा वप वा ॥ ९९९ 
| यत्‌ फलं दाद्‌ ्ान्द्‌ानि प्राजापदयैः तवेत्‌! | अचित स्याच्जगदिदं तन सव्व चराचरम्‌ । 

| । प्रातःस्ञायौ तदाप्नोति वर्षण खद्धयाम्वितः ॥ ९२8 | अन्येख ताज्तिक्ैन्त्ेः पूजयेच जनार्दनम्‌ ॥ २४२ 
|| य इच्छदि एलान्‌ भोगां बन्द्रस्ओग्रदीपमान्‌ ! अाद्ावय्यं प्रदातव्यं ततः पश्चादिल्तेषनम्‌ । 


। | (परातः्ञायौ भवेन्नित्यं हो मासो माष फाल्गुनो॥९२५| ततः एष्पाच्ञलिं ूपसुपड्ार फलानि च ॥ १४३ 
| षरट्तिलो माषमासन्तु प्रातःस्ञायो दविष्यभुक्‌ । . | स्तञानमन्तजल्ले चैव माल्ननाचमनं तथा । 

| हितिपापं महाघोर मासारेव व्यपोति ॥ १२६ जलाभिमन््रणं यच्च तौ येस्य परिकल्वनम्‌ ॥ १४७ 
| | मातरं पितरज्ञापि शनातर सुद्र शुम्‌ । अरवमषेरास्तोन लिरावत्तत नित्यशः । ` 

| निमच्नेत इद्ध लभत्‌ तु सः ॥ १२० | स्ल्ञाने चरितमित्येतत्‌ ससुद्िष्टं मद्दात्मभिः ॥ ९६ 
| २ वष्णरेकादश्यां विश्रेषतः। ` त्रह्म-््त-विशाञ्ेव मन्तवत्‌ स्ञानमिष्यति । 

| नः ष सन्दा स्तानं इन्व तामलकीन रः ॥१२८ | तुष्णौभेव तु शूद्रस्य सनमस्कारकं छतम्‌ ॥ ९४ ध 
र कोत्तिरस्पायुधैनं निधनभेव च । ध्यापनं ब्रह्मयज्ञः पिटयन्नस्तु तर्षणम्‌ 

| * रोख सन्वकामाप्िरग्यङ्गाज्ञास्करादिषु ॥ १२० | हामो स्वो वलिम्तैतो रय ॥ 

| उपोषितस्य व्रतिनः कृत्त पिति  डयन्नाऽतियिपरूननम्‌ ॥ ९४७ 
` ` >तस्य त्रातनः कृत्तकेशस्य नापितः । ररे सेकशुणं ज्यं दिगण 

/ तावच्छरसिष्ठति = लकयुणं जप्य नान्तु डिगुणं स्मत्‌ 

, न ति प्रता यावत्‌ तेल न संस्डेत्‌ +ल ६५ 

| एवं ९ ॥९२० | गवा गा द्‌ णर्‌ णमरन्यागारे ताि 

क. साला पिष्टन्‌ दवान्‌ मनुष्या स्तपैयैन्नरः ] सिस = र कम्‌ ॥ ९४८ 

|| नाभिमात्रे लले सद्धवेकेष॒तौयषु देवतायतनेषु च । 


-गनिमातर जज्ञे सिला चिन्तयेदूखैमानसः ` तनौ 
ह. त दूमानसः ॥ १३९ | सदसत शतकोटौनामनन्तं विष्णुसन्निधौ ॥ ९६९ 


द 


()- .12/1018/11\//801 \/810 0166101. [21011260 0\ 66810011 





२२१६ 
पञ्चे च तथा भागे संविभागी यथायेतः। 
विट-इ्व-मतुथाणां कीटानाञ्चो परिश्चते ॥ ९५० 
ब्राह्मशेग्यः प्रदायान्नं यः स॒ह्धङ्खिः उ हात । 

ख त्रे लभते सखग॑मन्नदानं समाचरन्‌ ॥ १५. 

यज्व मधुरमशोयाल्लवणाच्छौ च मध्यतः । 

कट-तिक्त-कषायांश्च पयव तथान्ततः ॥ ५५ 

्ाकञ्च रातिभूमिष्ठमलत्यस्तश्च विवञ्जत्‌ । 

न चैकरससेधायां प्रसज्येत कदाचन ॥ ५५२ 
अर्तं ब्राह्मणस्यान्नं क्षन्ियानं पयः च्छृतम्‌ । 

चैश्यस्य चान्नभेवाननं शूद्रां सधिर स्मृतम्‌ ॥ १५४ 

रमावास वसेद्यस्तु एकद्दायनमेव वा । 

तत चौैव लच्छी वसते नात्र सं श्यः ॥ १५५ 
उदरे गादह॑पयानिः पृष्ठटेशे तु दल्षिणः। 

द्मास्ये ्रादवनोयोऽनगिः सत्यः सन्तत्र स्ंनि । 

यः पञ्चामौनिमान्‌ वेद आहित्यामिः स उच्यते॥१ 
शरोरमापः सोमश्च विविधञ्चानमुच्यते। 

प्राणो चनिस्तथादित्यखिभोक्ता एकं एव तु ॥ १५० 
अन्नं वलाय भे भ्रूमेरपामग्यनिलस्य च । 
भवल्येतत्यरिणतो ममाण्यव्यादतं सुखम्‌ ॥ १५८ 
स्तेन परिमाच््याय कुर्यात्‌ ताम्बूलमच्चणम्‌ । 
खवणश्चेति दास्य तत्‌ कुर्यात्‌ सुसमाहितः ॥१५०२ 
दतिहाख-एराणादेः ्ष्ठसपतमकौ नयेत्‌ । 
ततः सच्थासुपारोत स्लाल्ा वै पञ्चिमां नरः ॥ १६०. 
एत दुद गतः प्रोक्तमनुष्ठानं मया दिज । 
यः पठेडाचरेदिदान्‌ शुयात्‌ स दिवं व्रजेत्‌ ॥९६१ 
आचारारिषैरिष॑माधखवक्ता च कौश्वः। 
प्रायश्चित्तादिकं विद्धि ख्गमथा दिकं हरिः ॥ १ ६२ 


इति ओगार्ड महाएराे पूर्वखण्डे सप्त- 
द शाधिकरिग्ततमोऽध्यायः ॥ २१७ ॥ 





अशद्श्ाधिकदिश्ततमोऽध्यायः । 
ब्रह्मो वाच । 
अथ स्हानविधिं वच्छे सञानम्ूला क्रिया यतः 


 खहोमयतिलान्‌ दर्भान्‌ पुष्पाणि सुरभौणि च । १ 


आरत्‌ ञानकाले च खाना प्रयतः शूचिः। 


((.0- 181048111\/820॥ 14811 0661101). [10411260 0 €81001॥1 


गरुूडएराणम्‌ । 





` "र. 






| 
| 


॥२ । 0 


गन्धोदकान्तं विविक्तं 
त्रिधा जला दं क तान्यथ {ि 
स्च पि 
अद्िखद्धिश्च चरणो प्रद्ताल्याय करतौ 
उपवोतौ वद्धभिरखः सस्य गाचस्य इ षा॥३ | 
उर्‌ राजेत्युचा तोयसुपस्ाय प्रर प:। | शी 
अआवत्तयेत्‌ तदुद्क ये ते त | | | 
रस्‌ डि राजा वरुणश्चकार ॥ 
खष्याय एन्धामन्वेतवा ख | ॥ 
अष्ट पादा प्रतिघातवेऽक | 
उतापवक्ता दयाविधशित्‌। | 
नमो वस्णायाभिषटितो वसणस्य पास 
गाय नमः॥ ५ 
अये ते शतं वर्ण थे सदस ॥ 
यज्जिवाः पाश्ना वितता महान्तः। | 
तेभिर्नोऽद्य खवितोत विष्णु-` ` | 
विष्वे मुचचन्तु मरतः खाः खाहा॥९ | ` 
सुमित्रिया न इल्यपोच्ञलिमाङृत्योत्तरेण | ` 
पश्चादिराज्य चेव विनिचित्‌ ॥ ॐ ध 
चों सुमित्रिया न याप गोषधयः सनु दृक्ष वर्‌ 
तियास्तस सत्तु योऽस्मान्‌ दष्ट यच्च वयं ‰।॥| 
पादौ जङ्घं कचिद्चैव पूव्वखद्धिस्िमिखिमिः। |` 
प्र्ताद्य दस्तावाचम्य नमस्य जलं ततः।० | १२ 
दरदं विष्णुविचक्रभे.तेधा निदधे पदम्‌। | अगि 
सद्परढमस्य पाशे ॥९ ` 
मद्ाव्याह्ृतिभिः पश्चादाचाभमेत्‌ प्रयतीऽपि ष ( 
माज्नयेते खदाङ्गानि इदं विष्णुरितिर्वृब। | 
माख्कराभिसुखो मव्मेदापो अ्रसरानिति दृ ॥ 
दों प्रापो अस्मान्मातरः एन्धयन्तु 
छतेन नो छतप्वः एनन्तु । | 
विश्वं हि विग्रं प्रवदन्ति देवोः॥ ^` । | आ 











ततोऽवष्टष्य पात्राणि निमच्नयी सन्न "| छ. 
गोमयेन विलिष्याय मानस्ता ऋ दूति | दष 
ओं मा नस्तोके तनय माग आ 


मानो गोष मा नो श्रवु 
मानो वीरान्‌ सद्र भारि 
ईविप्रन्तः सदमित्‌ ला 







-दान्यैस्तु वासं 
व्य लन सु ल्लनन द्‌ 
सु छन्त्वव्धथेति च ॥ १४ 
र बण सधौ दवम 
ल्वामवस्य॒राचकौ ॥ ११५ 

| तत्‌ ला यामि ब्रह्मणा वन्दसान- 
लदाप्ासते बजभानी हविभिः। 
| 1 दरहेलमानो वस्खेदद वाच्य 
रयश्स मान श्म प्रमोपौः ॥ ९६ 
। च्रं चन्न अगे वर्‌ प्यस्य विदान्‌ 
श्वस्य ेलो ्रवयासिरोष्टा । 
यजिष्ठो वद्कितमः श गुचाना 
| शिवा देवा्सि प्रसुसुग्धयन्नत्‌ ॥ ९० 
| श्रो स लन्नो अने अवमो भवोतो 

नेदिष्ठो अस्या उषसो व्युष्टौ । 
 उवयच्च नो वर्णध्ट रराणो 
" बौदहि खलोकप्ं सुवो न एधि ॥ द 
। ओं रापो नोषधौदहिसिद्धांननो राजंस्ततो 
| वरुणो नो मुञ्चा यदा रस्या इति ॥ ९९ 
। गं वरुणेति पामे ततो वसूण नो सुध ॥२ 
| ओं उदुत्तरः वस्णपाणमंस्मदवाधमं वि- 
। मध्यमखयाय अथाग्यमादित्यत्रते तवानागस्मे 
| अदितये स्यामः ॥ २९ 
| 
| 
| 


















सुच्न्तु मामप्यथादर्णस्य तत्‌ । अदद यमस्य 
न्न सां नः सव्वस्मारेव किल्िषात ॥ २२ 

अवय निदुम्बन निचेर्रसि नित्यं प्रन्नः, 
अवरेवद्‌ वज्गत मेऽनी यासि षमवम्य॑म॑त्य कतं 
/ एरुरावो टेवरिषः पादि ॥ २३ 

॥ अभिषिच्य तथाढानं निमज्याचम्य य एनः । 
र्भण पायथेनन्तर लिङ्गैः पाररीरिमैः । २४ 
भरापो हवति तिखमिरिदमापो हविष्मती । 
देवोराप इति हास्या रापो देवा दति त्यचा॥ २ 
ईपरादिवि इति च शन इवीरपां रख 


| 
। 
| 
्‌ 


| 


च गन: श्नाव्यात्मानं समादितः। 
रवा इति च पावमन्यस्तयापराः । २.७ 


अष्टाद्ाधिकदिशततमोऽध्य 1यः। 


| नितातिरि देवीः पावमान्यः एनन्त्ाद्ास्तरपरचो नव ॥२ 


0) :/2/12/11\//20| 


२१७ 


६ ॥ 
तरत सामा शद्धवत्य प्रवित्रीणि च पक्तित 


वासण्या बद्धवः एख्या प्क्तित व ॥ २८ 
अङ्गादेरा व्याद्धतिभिगांयचच्य च खमन्वित 
कुव्वीत अरभिषिक यथाक्रमम्‌ ॥ २ 
जलमभ्यस्ितस्यव माञ्जनन्तु विधौयते । 

अन्तज्ञल्ते जपेन्मन्त्रं तिः कला अघमर्षणम्‌ ॥ २. 
टृपद्ाद्ा व्रिरावत्तदय जीरिति चेव्यचम्‌ । | 

| अन्यांयेव तु मन्ान्‌ ता स्तिदृष्टान्‌ खमादितः ॥ २९ 
सव्याद्ति खप्रणवा गायन्तौ वा जणद्धः। 
दआवर्तयेदा प्रणव स्मर्दा विष्णुमव्ययम्‌ ॥ ३२ 
विष्णोरायतन रापः स एवाप्पतिरुच्यते । 

त्येवं तमवस्तेतस्तस्मात्‌ तं चप्‌ च ख्ख रत्‌ ॥ ३ 
तदहिष्णीरितिमन्लेण निमच्याप्यु एनः एन. । 

| गायन्नी वैष्णवौ छेषा विष्णोः संस्मरणाय चे ॥ ३७ 
चों इदमापः प्रवता यदज्ञानं मल दि तत्‌ । 

यथा बदोतराख्तं यच शके अभौष्णम्‌ । 

द्मापो मातः खाद नखः पावसानख् सुत ॥ २५ 















अआदावन्त च 


हविष्मान्‌ नो वा प्रवो विष्पान्‌ . अस्तु 
स्श्यः। देवीरापो अपा पल्था यश्च ऊस्ि- 


विष्यः, इन्द्रियावान््ादित्यन्तनंः तं देवेभ्यो 
देवता दामुशुक्रलेभ्यः तेषां मागकषिवसि- 
समुद्रस्य दद्धि ण्याग्रयासिमेनापो ग्रभिंरष्सत- 


मोधौः। अपो देवौ मधुमतौरण्टह्न्तु शयन्नतौ 
राजसतिलाः1 याभिभित्रावरुणस्य सिद्धयाभि- 
रिन्द्रमनयत्यन्नवातौोव द्ुपदां शन्नो रैवो अपा- 
मखग्दयसंसूव्य सन्तं समाद्ितमपां रसस्य 
यो रस्य यो ग्ह्वास्युत्तमम्‌। आपो देवौ 
सपसव्य मधुमतो वयस्या च प्रजाभ्यः 
तासामास्पानालष्निदतामोषधयः खापिप्पलाः । 
एनन्तु मा पितरः सौम्यासः पुनन्तनापि पिता 
सहसाः पवित्रेण गतायुषा। पनन्त मा 
पितामद्ाः एनन्तु प्रपितामहा पवित्रेण गत्‌ा- 
शुषा विश्वमाथुवां वैष्णतैः। असन आयुषि 
परखतमाश्चरोज्जमिषञ्च लवे वाव 
एनन्तु मा सख्वजना 


५ 


एनन्तु मां 





॥\/811 01661101. 1411260 0 €७80104011 


हविष्मती विना आपो विषां आविराखति। ` 


खलच्छरूनाम्‌ । 











॥ । 
न 
[4 च 
1 वि धे 
6 त 
| ऋः के = 
नकः = 9 ७ आ । 
(1 
# 


२१८ 
पुनन्त॒ विश्वा भ्रूतानिं जातवेद पुनो ४ 
पदित्ेय पुनौहि मा शुक्रेण देवरौ श्रनं कला 
ते शष्यने विततमन्तरा 
क्रतुधन्वः। यत्ते पवित्रम चिष्यगनं ४ 
ब्रह्मा तेन एनातु मा । पवमानः साऽव्य ˆ 
पवित्रेण विचाषणौय पोता मा एनातु | मा । 
<भा्यां हेव सवितः पवितेण वसन च मा खनौ- 
विश्वतः! वैश्वदेवौ एनता रव्या खमूस्यामिखा- 
वच्यस्तान्नोकीत पूज्याः! तमयादन्तखधमा₹्‌> 
वयं स्यामपतयोरषोणाम्‌ । चित्पतिमां एनाल- 
च्छ्दिण पविश्नेण सृग्धस्य रभ्मिभिः। तस्य ते 
पवित्रपते पवित्र पूतस्य यत्कामः । एतेतच्छकेयम्‌ 
वादपतिमौ एनालच्छिदेण पंवितेण स्थस्य 
रप्सिभिः । तस्य ते पवित्रपते पवित्रपूतस्य यत्‌ 
करामः। एतत च्छ्केयम्‌ युपतिमयं गोः एृञनिवक्र- 
मौसदशश्रतं यनः पितरञ्च प्रयसः । द्वोमा 
सविता एनालच्छदेण पवित्रेण सध्धस्य रश्मिभिः । 
तस्य ते पवित्रपते पवित्रपूतस्य यत्कामः एने 
तच्छकेयम्‌ । श्रं तदिष्णोः परमं पद्ध सदा 
पश्यन्ति सूरयः। दिवौवचच्चुराततम्‌ ॥ ३६ 


, ल्ालेवं वाखसो धौते अच्छिन्ने परिधाय च। 


प्र्ताल्य च खदाद्धिश्च दस्तो प्र्ताल्य वै तदा ॥ २ 
्राचान्ते एनराचाभे्न्तेण स्ञानभो जने । 

दपदाञ्च त्रिरावच्यं तथा चैवाघमर्षणम्‌ ॥ ३८ 
्आचस्याभ्नाव्य चात्मानं त्रिराचम्य नैर सून्‌ । 
ततोपतिष्ेदादिल्य मू द्वि एुष्पान्विताच्नलिः ॥ ३९ 
प्रि्योदकसुद्ूय उदेत्य चित्रमित्यपि 1 

तचनरुदव इति च दसः शचिसदित्यपि ॥ 8° 


एतां जपेदूवैबाद्धः खथ्थमोच्य समाडितः । 


गायत्रोञ्च तथा एत्वा उपस्थाय दिवाकरम्‌ ॥ 8२१ 
विभाडत्यनुवाकेन सक्तेन एरुषस्य च । 
शिविसङ्गल्मेन तथा मण्डलब्राह्मणेन च ॥ ४२ 
दिवा कियत्‌ तया चान्येः सौर्न्वरैश् एत्तितः। 
जपयज्ञस्तु कन्तव्यः सव्वरेवप्रणोतकीः ॥ ४३ 
श्रध्यान्मविद्या विधिवन्नपेहा जपसिद्धये । ` 


वाचं वागौश्वरं एष्ट तुष्टिञ्च परितप॑धेत्‌ ! 


((.0- 48108111\/86| 1811 (01661100. [1411260 0\/ 6870011 ५ भ | 


गरुड्एराणम्‌ । 


पल्वताख्डष्यन्ताम्‌ । 


५6 | ख्ट्धताम्‌ । 
सव्य कला तरराचस्य य मेधा तिं क्षितिम्‌ ॥ 88 


उमामर्न्धतीद्धेव शीं मातरमेव 
जयाञ्च विजयाञ्चेव साविकं 
खा हां स्वधां एतिञ्चैवं तयेषादितिस्‌ त 
ऋषिपतौ श्च कन्याञ्च तपेत्‌ काम्य (४ 
देवलोका यमा्ैव वसुसत्यौ स शः 1 
सन्वमङ्लक्रामस्तु तप॑धैत्‌ रषमङगलाम । 
आब्रह्मस्तम्व पथ्यन्तं जगत्‌ टप्यलिं क | 
चिपेदपोच्ञलोस्तौंख कुव्चन्‌ काङ्खत त | 
इति ओौगार्डे महापुराणे पू्वखरे श | 


दभाधिकदिश्रततमोऽध्यायः)॥ २१८ ` 


, *॥ ४१ 










1 
॥। 
। | 


॥ 
# 


| 





॥ 





^, 


एकोनविंशत्यधिकदिश्ततमोऽध्या। | 
ब्रह्मो वाच । | 
तर्पणं सभ्मवच्छामि दिवादिपिढतुधिदम्‌॥१ ` 

ओं मोदाण्टप्यन्ताम्‌ । गौ परमोराखता| 
ओं सुमुखाण्टप्यन्ताम्‌ । ओं दु सुखाखणता्‌| 
श्रं विन्नारटष्यन्ताम्‌ । ओं अविहाय 
यरं विन्नकर्तारख्ष्यन्ताम्‌। गां | 
ठण्यन्ताम्‌। ओं वेदा्टग्यन्ताम्‌। श्र ¶| 
घयस्प्यन्ताम्‌ । ओं खनातनस्डप्यताम्‌। ५ । 
दूतराचार्य्यस्छप्यन्ताम्‌ । गं सुवत्रख| 
रटष्यन्ताम्‌ ! ओं रे वाखष्यन्ताम्‌। प्ण | 
स्टप्यन्ताम्‌। ओं द्िवान्धकार्टप्यता । 
सागरास्ट्यन्ताम्‌ । ओं नागाष्ढग्यन्ता१। ` | 
ओं शरिवनुषा ¢| 
सढग्यन्ताम्‌। ओं रच्ांसि (ट्त, | 
पिधराचाष्ग्यन्ताम्‌ । ओं सुपयाछ महि | 
भरतानि ट्प्यन्ताम्‌ । ओं भो # | 
सढष्यन्ताम्‌। ओं द चश्ढष्यता्म्‌ | 6 | 
स्टप्यताम्‌ । र) मरोविष्टष्यता्‌ ८ | 
खप्यताम्‌। जं अद्विरास्छम्यता, ं 4 
सप्यताम्‌। गओं य । भ | 
च्रं ना | सताम “ | 


| म 
| 

| 
ध) 
| 

॥ वि 
0. 
१ 





सटटप्यताम्‌ । 
कश्यपस्दष्यताम्‌ । 











उक | र 
आ 
\ | ऋ्हट्तान्‌ । 


| 4 हरीर 
"8 























खायग्शुवसटष्यताम्‌ । चअ 
तामसस्प्यताम्‌ । यर 
ऋः. ह श्रं चाच्रुषष्प्यताम्‌ । श 
१।४|| तकता । स म्‌ । ओं 
| स्प्यताम्‌ † वेवखतश्प्यत 
ताम्‌। श्रो धवरूप्यताम्‌ । च्रं अनिलः 
॥ ४९ | ह्धताम्‌। अ] प्रभाषश्छ्यताम्‌ ॥ ~ 
च्‌। |  -निवौती-ज्रों खनकर्ढप्यताम्‌ । आ खनन्द 
य१्‌।६|| । शं सनातनशूटप्यताम्‌ । चा -कपिल- 
६ दछधघ्ताम्‌ - 
|| छथताम्‌। शं ्ास॒रिरष्यतान्‌ । | 
-॥ हणतास्‌। श्रो मनुष्याणा कव्यवालष्ट््यतान्‌ 
| श्रां रीम्टग्यताम्‌। ओं यमरट्प्यताम्‌ । च्रं 
10 बर्मा दष्यताम्‌ ॥ २ ॑ 
४ प्रचौीनावोतौ--यं असिष्वात्ता पितर 
ङणन्ताम्‌। चों सोम्याः पितरणश्छष्यन्ताम्‌ । ज । 
हविन्तः पितरण्ढष्यन्ताम्‌ 1 श्रो उप्पा पितर- 


+ 


के 


ष ^ छणन्ताम्‌। आं सुकालिनः पितरश्ट्प्यन्ताम्‌ । 
पत्‌ । ओं वर्दिषद्‌ः पितरस्टष्यन्ताम्‌ । ओं आज्यपाः 
थता 


परितरख्डष्यन्ताम्‌ ॥ 9 
यमाय नमः! धञ््मराजाय नमः! खव्यवे नमः 

रन्तकाय नमः । वेवखताय नमः । कालाय नम 
सव्वभ्रूतच्चयाय नमः 1 ओ्रोद्धम्बराय नमः । दक्नाय 
नमः! नोलाय नमः। परमेष्ठिने नमः। चको- 
द्राय नमः! चित्राय नमः 1 चित्रगुप्राय नमः॥ षू 
॥ ब्रह्मारिस्तस्भपय्यन्तं जगत्‌ ठण्यतु ॥ & 

म्‌। | पिल्भ्यः खधा नमः। पितामहेभ्यः खधा 
1 €| नमः। गों प्रपिताहेभ्यः खधा नमः! चं माटञ्य 
४ | खधा नमः। ओं पितामदौभ्यः खधा नमः। 


4 





-ॐ व ~ 


2 
६ 





० 
न मु कये 9 ण ताकत 
की ~ + ५ त ( 
= ष. 
४ 8 


जरू ॐ 


~य 
^> 


क. 


4 

४ 

| 

+| 
वि [+ 
द 


ष्यमा; पितरः सोस्यासः । 


्‌ विंशत्यधिकदिश्षततमोऽध्यायः । 


अआ मातामहेभ्यः खधा नमः। ओं प्रमातामहेभ्यः 
सधा नमः! ओं वजप्रमातामदेष्यः(सखधा नमः ॥ॐ 
टप्यताभिति उदौरतामववतत्‌ परामतन्ब- 


अय य इतर वत्वा 


२२१ . 


पथितिदवयाने रस्मिन्‌ यन्न स्वधया मदन्तीऽधि- 
चहन्तौरख्त छत 
ब्रुवन्तु त चवन्त्वस्मान्‌ । अ ५ ह 
परयः कौलालं परिखुतष्ट खंध॥ ख त = 
पिष्टन्‌ । पिस्य: खधा नमः । पितालदहेभ्य म 
नमः } प्रपितामदेभ्यः खधा नमः ' मातामहं 
सवधा नमः 1 प्रमातामडेभ्यः खधा नमः । वद्ध 
तामद्धेभ्यः खधा नमः ॥ < = 
4 ग्रन्षुयः पितरा अमो मद्टन्त 
पितरो अमी ण्यन्तः पितरः खघन्त पिबेह पित- 
रोऽपि वानत्रयांश्च विवखयाच्च भवनप विल्लल्ला रथ- 
वति ते जातवेदाः खधाभियन्न सुकृत च्नुषस्छ । 
ओ मधुवाता ऋतायते मघुन्तरन्ति सिन्धवः । 
माघ्वौर्बः सन्त्वोषधौः ॥ आ मघुनतः सुतोषसो मश्जु 
मत पार्थिव रजः । सघुदौरस्तु नः पिता ॥ अ, 
मधुमान्नो वनस्तिमेधुमां अस्तु सूः । माघ्वौगावाः 
भवन्तु नः ॥ १० ्‌ 
प्रपितामदस्याच्ञलित्रवद्दानम्‌। नमो वः 
पितरो रसाय । नमो वः पितरः शुष्य । नमो 
वः पितरो जीवाय । नमो वः पितरः स्वधायै 1 
नमो वः पितरो घोराय। नमो वः पितरो मन्यवे ! 
नमो वः पितरो रान्न पितरो दत्त। नमो वः 
पितरो दप्े। चों एतदः पितरो वासः ॥ १९१ 
मातामद्ानां ¦ तिरच्ञलिः । ततो माता- 
दौनाम्‌ ॥ १२ 
ये चास्माकं कुले जाता अ्रएच्ना गोिणो खता; । 
त ट्प्यन्तु मया दत्त वस्निष्मौड़नोदकम्‌ ॥ ९३ 
दति खोगारूडे मन्हापुराे पूञ्व रण्डे त 
। विंषल्यधिकदि्रततमोऽध्यायः ॥ २९९ ॥ 


छा) 





विशचत्यधिकडिशततसोऽध्यायः । 


र तोचारश- गों 

श्र “| ` प्रथमाच्नलिं पि न्नद्यावाच । 

शरी स्पर्व्वाणो क १:। पितरो न बा | वैश्वरेवं प्च्छामि दोमलक्तणसु त्‌ 

प ५ खः। तेषां यज्ञं प्रमतौ भज्चाल्य चाजिं पच्छ म्‌ ॥९ 
१ अपिन्ततरे सोनसः सौनसः सेष्याय । ८ ्ो्दिणोमि दूरं यमराच्य क्रव्यादमसिं 






ह । 
५ [ध 


[- बराचान्तु नः पितर्‌ सोम्यासो अगिनष्वात्ता 


गच्छतु रिप्रवाद ॥ = 


ओं इहवायमितरो जातवेदा इचेभ्यो 





(+(~.0- 48/08/1180 ॥\/811 01661101). 1411260 0 €8010011 





ष ॐ ॥ 
कै 
त # न +~ 
न १६० हि * 
ष + ककव के छि = 2. ऊ 





गरूड्एराणम्‌ । 


२० 
डी पावक वश्वानर इदमा 
सनमवनौगर्मरंख्तः। तेजोखप मदाब्रह्म =, 
सहन्त वैश्वानरं प्रतिबोधयामि । _ अ 
यश्वानरी न उभयं श्माप्रयातु परागत अमि्म- 
खद्यतीसपणष्ठो दिवि पृष्ोऽगिः एथिव्या ष्ठा 
वितिवा ओषधौ चाविविश् वेश्वानरः उद उ 
पृष्टोऽगिः नमो दिवाणोषसा स षष्ठां नतम्‌ ॥ 
ननो प्रजापतथे खादा। ओं सोनाय खाहा। 
चं ददसतधे खादा। अ द्मौोषोमाभ्यां 
खाहा। ओं इन्द्रामिभ्यां खादा। आ द्यावा- 
पृयथिवौभ्यां खादा । शरं धन्वन्तरये खादहा । चअ 
इन्द्राय खाहा। ओरं विश्वेभ्य द्‌ वभ्यः स्वाह । 
रं ब्रह्मणे खादहा। श्रो अद्भयः खाहा। ओं 
दरोषधिवनसखतिभ्यः खादा । गों ग्रहाय खाहा । 
रं द्वशेवताभ्यः खादहा। ओं इन्द्राय खादा । 
दमं इन्द्रप्रसिभ्यः खादहा। श्रं यमाय खादा। 
श्रा यभणरुषाय खाद्ा। ओं सन्वभ्यो शरूतेभ्यो 
दिवाचारिभ्यः खाहा। श्रं वसुधापिटठभ्यः 
खादहदा। ओं य श्रूता प्रचरन्ति द्वा च 
निमिदन्तो भुवनस्य मध्ये तेभ्यो वलि पुष्टि- 
कामो ददामि। मयि पुष्टिं पश्टिपतिरद॑दातु । 
शरं अचाण्डालपतिद॑दातु आचाण्डालपतित- 
वायसेभ्यः ॥ 9 


इति ओओगारुडे माएराणे पूठैवखखण्डे विं शत्य- 
धिकदिश्ततमोऽध्यायः ॥ २२० ॥ 


वहतु प्रजानन्‌ । 


“ एकविशत्यधिकदिशततमोऽध्यायः । 
ब्रह्मोवाच । 


अथ सन्थाविधिं वच्छे दिजातोनां समासतः ॥ १ 


अपवित्रः पवित्रो वा सर्व्वावस्थां गतोऽपि वा। 


यः जरत्‌ एर्डरो काचं स वाद्चाभ्यन्तरः शुचिः ॥ २ 


 गायनत्नो च्छन्दो विश्वामित्र ऋषिस्तिपात्‌ 
समुद्राः कुच्चिश्न्द्रादिव्यो लोचने अनिर्मुखं 
विष्णुहदयं ब्रह्म भिरो सद्र शिखा उपनयने 
विनियोगः। श्रं भूः पारे। भुवः जानुनि । 


((.0- 48108111\/820॥ 14811 0601101). [10411260 0 €810011 















~ न 


| 
| 
| 
1 


खः दये । मडः भिरसि। 
तपः कर्छ । सत्य ललाट चों हट 
रूः शिरसे खाहा। भुव पिये ेम| 
स्वः कवचाय द्दं। चर खूमुवः स भाव बट 
अाच्ड्‌ः। अआ सुवः। ओंखः। डं म ९ 
जनः । श्रा तपः ओं सत्यं । ततस्िपद्‌ र| 
तत्‌ सवितुवरे्य भगो देवस्य धौमहि , धि 
यो नः प्रचोदयात्‌ ॥ ओं आपो च्योतौ रपर | 
ब्रह्म्भुवः खरोम्‌ ॥ 8 
रों स्यश्च मा मन्युश्च मन्यु पतयथ॒ मनाङ्‌ | 
पापेभ्यो रन्ता यद राव्या पापमकाे मनश 
इस्तास्या पर्तयासुद्टरेण शिश्ना परदस्तदहुषर 
यत्‌ किञ्चिइरितं मयि इदम्मापोऽगतवौौ 
स्य ज्यातिषि परमात्मनि जुहोमिखादा॥१ . 
ओं आपः पुनन्तु एथिवौं एृश्नौ प्रूता एनातु मा१। 
एनन्तु ब्रह्म णस्पतित्र ह्य पूता एनातु माम्‌। 
यदुच्छ्िष्टमभोज्यच्च यहा दुश्चरित मम। 
सन्व पुनन्तु मामापो अखताञ्च प्रतिग्रहप्खादा॥ 
आं अमिख्चमा मन्यु मन्युपतयश्च मन्युक 
पापेभ्यो रच्चन्तां यदक्का पापमकाष मनसा 
हस्ताभ्यां पद्धयासुदरेण शिशा अ्रदसदव्‌ध || 
यत्‌ किच्चिइरितं . मयि दद मद्मापोऽयतवो | 
सद्य ज्योतिषि परमात्मनि जुदोमि खाहा॥' || 
्मायातु वरदा हेव पूर्वाह्न ब्रह्मदेवता। || 
गायन्नो नाम या खन्या रक्ताङ्गी रक्तवार्ण ॥ 
=हसस्वन्धे खमादढ़्ा खौमल्युष्करस्यता। ‰ || 
कमण्डलुधरा घान्ता अरच्तखत्रघरा परा । ˆ 4 
आयातु वरदा रैवो मध्याक्तं वत  ॥ 
माद्े्वरो च सावित्र शबव्दिम१०, 
वरषखन्धसमाखढ्ा तिशूलवरधारिणो , 
आयातु वरदा देवौ अपरा | 
अतसौकुखमप्रख्या वैष्णवो गा 1१. 
पौ तवसा गङ्-चक्रा-गदा-पद्य समन्वित) | | 
। 
| 
| 


` 

| 

| 

॥ 
4 


| 
| 
| 


| 


॥ 


ता। 
श्वेतवणां खसुददिष्टा पित 3 
श्वेतपद्मसमासौना भ्वेतपुष्योपभो 1१ || 


आयातु वरदा देवौ अपराह्न ह 


~>) 

५, ~~ क 

~ “अ 1 
" "ऊ च 









नि दधा- 
छा मयी भुवस्ता न उच्ज दद 
| | < त ] द्रं यो वः शिवतमो 
1 | मर गत नः! तीरिव मातरः ॥ 
वषट, | (वलस्य मा < ज्न्वथ 
द्‌ | शीं तसा पः १३ 
६।% | > ्ञनयथा च नः ॥ ् 
“।गरो | री तन घुमिवरिया न आप श्रोषधयः खन्तु । 6 
तु योऽस्मान्‌ देष्टि यञ्च च 


# दि 













। र| गरी 
. "18 6 ४ 
धि | ूर्ितिया क ८ 


गोष्ठं | .रिमः॥ ९४ ~ 
। # दूपदादिव मुमुचानः खिन्नः स््ञाता 


(१ बलादिव । पूत पविक्ेणेवाज्यमापः शुन्धन्तु 
गक || सनः ॥ ११ | त 

दुष | ` श्रं ऋतञ्च सल्यञ्चाभीदात्‌ तपसोऽध्यजायत 
तवत ध ततो रव्मजायत ततः समुद्रोऽणैवः ससुद्रादणंवा- 
॥\. | धिरंवत्मरोऽजायत अद्ोरात्राणि विद्ध 









मा्‌।| 
| प्मकल्मयत्‌ दिवञ्च एथिवीच्चान्तरौ चमथो स्वः! 


> 
४ 





| 
| 


ग 


| गायच्या विश्वामित्र ऋषिगयत्तौ च्छन्दः 


| सिस्य मिषतो वतौ सूर्याचन्द्रमसौ धाता यथा- 


च ॥ सविता देवता जपे विनियोगः । 
ह्व | ओं उदुत्यं जातवेदसं रेवं वदन्ति केतवः 
1१|| हये विश्वाय सज्धम्‌ 1 ओं चित्रं देवानासुदगा- 
तुष |  दनोकं चच्ुभित्रस्य वरूणस्यागनेः । ्ाप्रादयावाएयि- 
तव |  बोग्रन्तरो चस अराला जगतस्तस्मुषञ्च ॥ ९७ 
॥७| चों तच्चचचुदवद्दितं ॥ 
ग ए तच्न्नुद्धवडितं एर स्ताच्छक्रसु्चैरत्‌ । 
|| न्छम शरदः शतं जोवेम शरदः शतं णुयाम 
५ ८ | † 1 9 < श ~. 
ध। | त॒ प्रत्रवाम शरदः शतं अयश्च 
हः प्रदः शतात्‌ ॥ १८ 
| ओं विश्वतशरद्वसत विश्वतो सुखं विश्वतः 
| स््बाह्णस्यां धमति संपततद्यावाभूभिंः जनयन्‌ 
| स्व एकः ॥ १९ 
. देवानां भुवि गोङ्गविदानाद्वेत्‌ मनसस्पत दव 
| सवयन्च खादहा वा तेषा जपेत्‌ ॥ २० 
ॐ | खम्तरे । क ् 
|| उत्तरे पिखरे जाता भूम्यां पश्वतवासिनो । 


न व ॥ त 
| । ब्राह्म 
१ द र  § 
४.५.०१ 

+ ५. 


4 ~ 


क~ = 
क 


। ^| ते बोगासड़े महापुराणे पूल्वखड एकरविंभ्- 
त्यधिकदिग्ततमोऽध्यायः ॥ २२९ ॥ 


भकना 


ॐ 
9 
+ + 
ए 
# 
॥ 
ह 
॥ 
* 
क 







4 
= 3 | ५, २ १ 











दा विंशत्यधिकद्विशततमो {ध्यायः । 


| दकमध्यं सखा 


ब्रा म लुन्ञाता | 
° ` णरभ्यः गच्छ रेवि यथासुखम्‌ ॥ २९ . 


२१ 


दाविंशत्यधिकदिशततमोऽध्यायः । 
व्रह्मो वाच । 

व्यास खाद्वमद्ं वच्चे मुक्तिस॒क्तिप्रदं ठु णाम्‌ । 
प्व निमन्चयैदिप्रान्‌ वि ्ेषाद्रह्मवारिःण 1 
प्रदक्तिणोपवोतेन देवान्‌ वामो पवौतिना । 
{चिद्धन निमन्रथेत्‌ पादौ ततो संयीगमन्वतः ॥ २ 

स्मौ खागतं भवद्धिरिति प्रश्नः । रं सख्ागत- | 
मिति तसक्ते- ओं विश्वेभ्यो देवेभ्य एतत्‌ पाद्‌! 
हा दति दिवब्राह्मणपादयोरव- 
तीर्थेनामर्नकणसह्ितजलद्दानम्‌ ॥ २ 

तती दच्तिणाभिसुखिन वामोपवोतेन असुक- ` 
मोतेम्यः अस्मत्पिटपितामद्प्रपितामे स्यो यथा- 
नामस्य एतत्‌ पाटोदकमध्यं स्वधेति पित्रादि 
बराह्मणपादयोः पिटतीर्थन भगनकुश-कुसमसदित- 
जलदानम्‌ ॥ 8 

एवं मातामडादिष्य एतत्‌ अआचमनौयं खाददा 
स्वधेति ब्राह्यणद्स्ते एष वोऽषैः। इति ब्राह्मण 
स्ते पुष्दानम्‌ ॥ ५ 

यओं सिद्धमिदमासन इह सिद्धमित्यभिन्ञातः 
मों भ्रूः सुवः ओंस्वः च महः यं जनः 
चओ तपः गो सत्यं सप्तव्याहृतिभिः पूव्वसुखरेव- 
ब्राह्मणो पवेशनम्‌ ! उत्तरारिख्युण्वाः पिटनराह्य- 
णोपवेणनम्‌ ॥ & ` 
ओं देवताभ्यः पिटस्यश्च महायोगिभ्य एव च । 
नमः खघायै सखाय नित्यमेव नमो नमः । 

इति त्रिजैपेत्‌ ॥ ॐ 

अं अव्यासिन्‌ दे अमुकमासे असुकागते 
सवितरि अरमुकतियो असुकगोत्राणामसत्पिट- 
पितामद्-प्रपितामदानां यथानामग्य्णां विश्च 
देवभूल्वकं करिपये। ओं विष्वेभ्यो इवेस्यः 
स्वाहाः | 
` _ आं विश्वान्‌ देवानावाहचिष्ये। चों आवा 
येत्य॒क्त ओं विश्वे देवास आगत "गातम | 
| इम्‌ < वम्‌ ५ एद वहनिषौदत । > 


(1 


___ (~(.0- 481108111\/801 14811 (0166110). [01260 0 60809011 


चर 
-रौन्ञे य उप दयवि छ । शै अणिजिद्वा 
यजन्ना आसाद्यास्िन्‌ वहिंणि मारयत्म्‌ ॥ 
ओं श्रषधयः सुममदन्त सोसेन सह राच! 
चद कृणोति ब्राह्म णस्त राजन्‌ पारयामसि ॥ 
॑ ओं आगच्छन्तु महाभागा विश्वं रवा मइ वलाः । 
श यत्र विहिताः खाद सावधानः स॒वन्तु ते 1९ 
4 - ङं अपहतासुरा र्ता सि वेदिषद ॥ 
५१ दूति ल्िभियैवविकिरणम्‌ ॥९० 
२, शरो पात्रं करिषये। चा कुरष्व॑ति अलु 
ज्ञातः साग्रक्कपतदयं प्रादेम्रमाण कला अ 
विन्न स्थो वैष्णव्यौ अनेन कुणन्तरेण च्छला 
ओं विष्णीसनसा पूते स्थः 1 दद्य्युच्च कु णन्तरण 
तिरतं क्वा पात्रे पवित निषिवणम्‌ ॥ ११ 
जं चन्न देवौरभोष्टधे आपो भवन्तु पौतये ॥ 
उयोरमिख्वन्तु नः ॥ इति पात्रे जलदानम्‌ ॥१२ 
ञं यवोऽसि ययास्रदेषो यवयारातौः । इति 
यवदानम्‌ ॥ १३ 
ओं गन्धहारां दुराधर्षां नित्यप्टां करौषिणौम्‌। 
ईश्वरो सव्वभ्रतानां लासिहो पद्ये भियम्‌ ॥ 
दति गग्द्ानम्‌ ॥ १४ 
द्रं या दिव्या आपः पयसा संवभ्नूवुयां अन्त- 
रौत्ता उत पाधिवोयां दिरण्यवणां वज्िवास्ता 
न॒ आपः श्वाः शएश्योनाः सुहवा भर्वन्तु । 
ओं एषोऽषो नमः इति ब्राह्मणदस्ते जलं दत्त्वा 
अनेनेव पात्रेण पवितग्रहणं कुवा खंखवं पवित्रञ्च 
ब्राह्मणपाश्ं दद्यात्‌ । ततः प्रथमपात्रे संसव- 
जलं संस्थाथ्य कुशेपरि जवसुख्यं स्थापनं कुर्य्यात्‌ 
तदुपरि कुण्दानम्‌ 1१५ 
विश्वेभ्यो रैवेभ्य एतानि गन्ध-पुष्म-घूप-दौप- 
 वासोथुग-यनज्नोपवोतानि नमः। गन्धादिदटानम- 
च्छदिमस्तु। अस्तिति ब्राह्मणप्रतिवचनम्‌ ॥ १६ 
ततः पिढ-पितामद्-प्रपितामानां मातामद्द- 
प्रमातान इ-घ्प्रमातामदहानां -याद्धमद्हं करिष्ये 
उतिञ्लुन्नावचनम्‌। ततः कुरु्बेति ब्राह्म लसकतो- 
आ देवताभ्यः पिटभ्यश्चेति तरिजपेत्‌ ॥ १९ 


उतवा 








4 
| | 
4१ 


च, [१ 


च, क + र्ग पि # = ॐ ^ न 
न र ५ $ क ८ 4 ४. 
ह~ जो कन को 9 ज क अ क क वि न ॥ि 





गरूड्एराणम्‌ । 


मुकगोतेभ्योऽख् त्पिद्टपितामहहेभ्यो यथा- 


((.0- 48108111\/820॥ 14811 06011010. [10411260 0 €681001॥1 


| नामपरसभ् सपत्र केश्य इरमासनं 
ब्राह्मणवामे आसनदानम्‌ ॥ १८ 

। ओं पि्टनावादयिष्ये! ओं ६॥ 1 

। ओ उशन्तस्त्वा निधौमच्युणन्त स "प 

। उन्न एत आवह पिद्टन हविषि अत्ते | 

आ आयान्तु नः पितरः सोस्यासो अरमिषाक्ा 

| 

















पथिभिदववानः। असिन्‌ यत्ने सधय 
न्तोऽधिह्वुवन्तु ते अवन्त्वरान्‌ । रत्यावादन्‌॥ १६|| 
तं अपहताग्रञ्रा र क्ताएसि वेरिषदः। प 
तिलविकरणम्‌ । ओं तिलोऽसि सामदवल्यो गोपत 
वनिम्मितः। प्रतसद्धिः पएक्तः सधय कि 
लोकान्‌ प्रोणाहि नः खाडा । इतितिलदानग्‌॥, 
गन्धपुष्पं इस्ताभ्यां दसा पिट्पात्रसुला 
या दिव्येति पठिल्ला असुकगाोत्रास्मत्पितरमुदहः | 
शन्मन्‌ सपलोक एष तेऽघेः खा! स्पवि्रं 
स्होला वामपाश्च दिशे कुशोपरि श्र 
पिटभ्यः स्थानमसोत्यधोसुखपात्रस्थापनम्‌॥र्‌ | 
आं शुध्यन्तां लोकाः पिढसदनाः प्स | 
मसोत्यघोसुखपात्रस्सशेनम्‌ ॥ २२ |; 
ततो तां्तमन्नं उ्डोला दविषो | 
पिलब्राह्मणम्‌- ओरं अरमनोकरणमद करिथे। ¶्र | 
क रुष्वेति तेनोक्तम्‌। ओं अगनये कबाह 
खादहा। ओँ सोमाय पिढमते खादा रहि 
इयं देवव्राह्यणदस्ते द्वा अवशिष्टानि 
सापयिला अपरम पित्ादिपात्े मातामहा | 
पात्रं च निल्तिपेत्‌ ॥ २३ ह | 
पात्रमुद्रादि निधाय कुशण्दच्ला अधो | । 
पा | 
पाणिभ्यां पातं णौला-आं प्थिौ" | 
यौः पिधानं ब्राह्मणस्य मुखं „| 
जुहोमि खाडहा। इति पात्रामिमन्तणम्‌॥ ` | 
यओं इदं विश्णार्विचक्रमे तेधा निदधे 
सम्रढमस्य पाले ॥ ओं विष्णी खदा । 
दन्नमध्ये अधोमुखदिजाङ्कषठनिविदरनम्‌॥ ` | 
ग्रपदतेति तियैवविभिरणम्‌॥२ | 
दमं निदममि स्वैः यदभेध्यवन्नः 
ताश्च सरन्वख्रदानवा मयः । 





| 
| 
| 











त्ता सपिशचस्गा 
7 


य 


दृति दिद्घार्थविकिरणाम्‌ ॥ २ 


दपि 


तते. 3 
महि | ततं मधुविलोचमखज्नकेम्य) देवेष्य एतदन्तं 

पानी यं सव्यच्न खादेति वारि कुश्यर्दु- 
तातः | अदलयतम्‌ ॥ र = 
ह| ओं अन्रमिदमच्छिदरनस्त । दां सङ्कल्प 
्‌॥६ || हिदिरस्तु ॥ २९ | 
। ए । तता विपरौतोपबोतेन खव्यच्छनं सखद्तमन्न 


गोपो | (ादिव्राह्मणपाते निधाय तदुपरि शमि 
पि | संलनदुशं ददा अ] पृथिवौ ते पात्रमिति मन्त ण 
प्‌ | =तानाथां पात्रं णदौला ओं इदं विष्णीरिल्यन्ना 

वाप । प्रि दत्तान दिजा ङ्गं निषेधेत्‌ । ों अ्रपदतेति 
बर | हितविङ्गिरणम्‌ 1 ऋमिपातितवामजानु- अनुकः 
तप | गोतरेशयोऽसत्पिटपितामदेभ्यः सपत्रौकेभ्यः एत- 
हरं सष्टतं सपानोयं सव्यच्ननं प्रतिषिद्धवच्जितं 
॥* || धा । अन्नं खङ्कल्मप--ओं अञ्ज वदन्तौरण्त 
स्स # एतं पयः कौलालं परिसखतम्‌। सवधा ख तपेयत 














पोते | गराहमिदमच्छ्द्रिमस्तु गों सङ्कल्पमसिद्धिरस्तु ॥ २० 
|| ओं भुवः खः इति विसच्नयिला-चों सभु 
हा || बाता ऋतायते सधु रन्ति सिन्धवः! साष्वौनं 
द्री | रन्त्वो पौः ॥ सघुनक्तसुतोषसो मधुमत्‌ 
खा | पयिवशरजः 1 मघु यौरस्तु नः पिता 1 चो मघु- 
हह | मान्‌ नो वनसखतिभेुमां अस्तु खख्धः। माघ्वौर्गादो 
। ब््तुनः॥ ओं मधु मघु मधु इति जपः ॥ ३९ 
बाध | यथासखं वाग्यता जुषघ मिति त्रयात्‌ ॥ २२. 
पा शतीवत्‌ सप्तव्याधादिकं पिटस्तोतरं जपेत्‌ ॥३३ 
|| ¶ सप्तव्याधा दशाणेषु खगाः कालच्रे गस । 
५ || करवाकाः सरडोपे साः सरसि मानसे । 
$भिजाताः कुरुचतेते ब्राह्मणा वेदपारगाः , 
अता दूरमध्वान यूयं तेभ्योऽवसौदत ॥ २४ 
द्तिणाभिमुखो वामोपवीती 


9. मिद्य 
| च धे जवा 
हि 


| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 


 ्थे 


दप्यन्तु दपा यान्तु परां गतिम्‌ ॥ 


हाविंश्षत्यधिकदिशततमाऽध्याय, । 


ग प्ि्ठन्‌ ॥ दल्तिणासुखवारिघाराल्यागः। ओं 


२२ 
दृति मौ. कुशोपरि सष्टतमन जलश्रुतं 


विकिरेत्‌ ॥ २५ 
ततौ ब्राह्मणक्रमेण जलगण्डूष रच । प्रन्ववत्‌ 


सव्याहृतिकां गायन्तौ मधुवाते्यच जं घ्रा--अा 
स्चितं मवद्धिरिति देवनब्राह्मयाप्र्ः। सुर्‌चित- 
निति तेनोक्तो द्ोषमन्नमिति प्रश्रः! आ द्रष्ट 
खद्ध भोजनम्‌ ॥ २६ 

पित्ादिनब्राह्मणं वामोपवौतेन-ओआं टत्ताः ख्य 
दूति प्रज्ञः। जं ठप्ताः स्र इति तेनाक्त- त्रा रषः 
नमिति प्रषः। चीं इष्टः खड मुङ्कति तेनाक्त 
मातामद्दादिव्राह्यखे तथव प्रश्नः ॥ २७ 

ततः पिव्रादिब्राद्यशे-ो पिर्डानद पात- 
विधे । पातधलयुक्त तदुच्छिष्टाग्रतो -भूम्यभ्यु त्तर 
मण्डलचतुष्कोणं तिलविकिरणम्‌ ॥ २८ 

स्रों अमुकगोत्र अस्मत्ितः असुकरेवश्स्मन्‌ 
सपत्नीक एतत्‌ ते पिण्डासनं खधा 1 इत्थं देखा - 
मध्ये पितामद्धाय सव्याहृतिकां -गायन्नौः मघु- 
वातेति चिजैपन्‌ अन्नं खाज्य पिर्डं क्रला 
कुशोपरि च्रसुकगोतर असरत्पितः असुकरिवशरम्मेन्‌ 
सपन्रौोक एष ते पिण्डः खषा । इत्यं देखानध्य 
पितामद्ाय ततः सव्याहृतिकां गायन्तौ सधु- 
वातेति त्िजंपन्‌ पिर्डविकिरणं पिण्डान्तिके । 
रं जेपमुजः प्रीयन्तामिति स्तरणकु शेषु खस्त- 
मानसम्‌ ॥ ३९. 

प्रच्चालितपिर्डोदकेन ओं असुकगोत्न अस्मत 
पितः असुकरिवस्न्‌ सपल्नौक एतत्‌ ते ॐलमव- 
नेनिच्च धे चात्र लामनुजां ख लमनु तस्त ते स्वेति 
पिटपिण्डसेचनम्‌ ॥ 8० 

पिरूडपात्रमधोस॒खं कत्वा वद्धाच्ललि चों 
पितरोमादयष्ठं यथाभागमादषायष्वभिति जपेत । 
~ ` 

मः इति जपः ॥ 8२९ 
1 व्व 
ओं अमौमदन्त । ए इविणातचः 
॥ (प्त यथाभागसमादरषायिषत 


इति जपः । वासः भिथिलौकत्याच्ञलिं कलाः च्रं 


म्‌ (~(~-0- .811048111\/80। 4811 01661101). 1411260 0 ©80104011 





श. । वि = 
०७०७ ७ कवेन््नक 





२९ 
नमो वः पितरः पितरो नमो वः दत्‌ ज 
खद्टान्नः पितरो दत्त इति खहवौत्तणम्‌ । सदो 
द; पितरी इस इति वौच्य-एतडः पितरो वासः 
र्यश्च असुकगोत्र एतत्‌ ते वाखः सधा 
ततः सूत्रदानम्‌ ॥ ४२ द 
वामेन पाणिना उदकपाचं रौला उल्ल 
वदन्तौरख्तं तं पयः इत्यादि पिण्डोपरि 
धाराल्यागः 1 ४३ न. 
पश्वस्यापितपातरेषोदकः प्रत्येकं पिण्ड रचन 
चि्डमावाद्च गन्धादिदानं पिण्डोपरि कुशपत्रञ्च 
द्वा-ग्रा अच्चन्नमौमदन्त दव प्रिया अधूषत 
अस्तोषत सुभानवो विप्रा नविष्ठयामतौ यो यान्‌ 
विन्दते दरति तिपः ॥ ४8 
, इत्यं समातामदादितव्राह्यणानामाचमनम्‌ । 
ओं सुसप्रोक्तितमस्तिति श्दूम्यब्युत्तगं कला- 
ओओ अपां मध्ये-स्िता देवाः सुव्वमप्षु प्रतिष्ठितम्‌ । 
ब्राह्मणस्य करे न्यस्ताः शवा श्रापो भवन्तु नः॥ 
श्रां शिवा रापः सन्त्विति ब्राह्मणद्दस्ते जल- 
दानम्‌ ॥ ४१ . 
लद्लमव॑ख्ति एष्येष्ठ॒ लच्छोर्वसति पुष्करे । 
लच्लौवखति सदा गोष्ठे सौमनस्यं सदास्तु भे ॥ 
खोमनस्यमस्त्िति एष्यदानम्‌ ॥ ४६ 
ओं अच्चतञ्चस्तु मे पण्यं यान्तः एष्टि्टेतिञ मे । 


यद्धयच्छरेयस्छरं लोके तत्‌ तदस्तु सदा मम । 


ओं ग्रत्तञ्चारिष्टञ्चास्तिति यत्रतखण्ड्लदानम्‌ । 
ओं ग्रसुकगोत्राणामसरत्पिट-पितामद-प्रपिता- 
मदानां सपत्रोकानामिदमन्नपानादिकमस्षथ्य- 
मस्ति पितादिब्राह्य णस्ते तिलजलदानम्‌ ॥४० 
यजमानस्येति प्रश्रे अस्त्िति ब्राह्मणो वरेत्‌ ॥ ४८ 

, एत्नात्र मादौनामन्ष्यमाशिषः। 
ग्रां अरषोराः पितरः सन्तु गोत्रं नो वदताम्‌ ॥ ४९ 
ओं दातारो नोऽभिवर्थन्तां वेदाः सन्ततिरेव च । 
यहा च नो मा व्यगमदरद्ध रेयच्च नोऽस्ति । 


` अन्नञ्च नो बह्क भवेदतियी लमेमदि । 
चाचरितार नः सन्तु मा च याचि कञ्चन ॥ ` 


एता एवागिषः सन्तु॥ ५० 


गरुडपएराणम्‌ । 


अनेन विधिना खां कृतं वे यढ इण ष = | 


((.0- 48108111\/820॥ 4811 0601101. [10411260 0 €681001॥1 4 











सोमनस्यमस्तु सुखुखच्च अओ स्ति | 
पिर्डस्थाने अध्याय पवित्रमोचनम्‌ | °" प्रप. | 
रोता तेन कुषिन पित्नादिब्राह्मणं „ भ्र । 
स्वधां वाचयिष्ये । ओं वाच्यताम्‌ । शो शे | 
पितामहेभ्यो यथानामशसषभ्यः २ 
स्वधोच्यताम्‌ । 
वदन्तौर तं तमिति पिरडोपरि बि) 
ददात्‌ ॥ ५९ ॥ 

ततः ओं विश्वेरेवा अस्मिन्‌ यत्त प्रीयत 1 | 


4 
ह ९ 


मिति तेनोक्ते गों देवताभ्य इति तिलैपेत्‌॥ | 

अरधोसुखः पिण्डपात्राणि चालयिला ग्रा | 
दच्विणोपवौतौ पूव्वाभिसुखः ओं अमुक । 
असुकदेवपरस्शे ब्राह्मणाय सपत्रौकाय ह| 
प्रतिष्ठा्य॑दस्िणाभेतद्रजत तुभ्यमदं सम्मदर। ए ॥ 
दश्तिणां दद्यात्‌! ततो मातामदहादौ ततो क| 
ब्राह्मणाय द ्िणादानम्‌ ॥ ५२ || 


४: 


॥॥8 
ततः पिदव्राह्मखे ओं पिण्डाः सुमना #§ 


=> पिण्ड + च| 
प्रषः । ओँ सुसस्यन्ना इति पिण्डे च्षौरधारां ए | 
पिण्डचालनम्‌ अतिधिनव्राह्मणे पिर्पा्र | 1 


| 


१ 
५४ 


च  _ 
ओं वाजे वाजे वत वाजिनोनो || 
धनेषु विप्रा अता तन्ना । | | 


्रस्यमध्वः पिबत मादयन 
न्ति द ‡ 
घ्रा यात पथिभिदवयानः ॥ 
४ 
दूति पिर्डादिविसन्जनम्‌॥ ^ 
रों ्रामावाजस्य प्रसवो-जगम्या 
दमे यावाणथिवौ विश्वलप 1, 
द्ामागन्तं पितरा मातरा युव 
॥ । 
मामा सोमो श्रखतलाय गम्या ` 
| दति देव विसजनः "दि ५ 
दमो श्रभिरमतामिति पिटब्राह्म „| 
ब्राह्म ेरलुदतस्य निवत्तनम्‌ । 4 
प्रतिपादनमिति शेषः ॥ ५६ "यतात | 


: 1. 
व 
॥ि ५ 
॥ कि १ 
ष [१ 
4 धि. 
८. 
+ 8, 
1 
ग 









` # मप्रासिधरुवा तथा । 
प्ि| वि करदि्ततमीऽध्यायः ॥ २२९.॥ 


1 


| ` गरत्यधि 
| 
९ ¢. ९ ी ५ | 
वा हि धिकदिश्ततमा 
| शा 
यत । ॥ ॥ | 
॥| तिह्यसाद्ं प्रवच्छामि ठ 
|| न दस्मो त्राणामस्मत्पिदधपितामदानाम 


[= बः 


। ५ सुककीणां सपरतोकानां याजं सिद्ान्नेन युसत्‌ ` 


शर्ष | हदं बरिथे ॥ २ 

| म स्यादिश्वेदेवाविवच्नितम्‌ ॥ २ 
व| हवा प्रवच्छामि पूल्ववत्‌ तदिगरेषकम्‌ ॥ 8 

१ | जातएत्नसुखदगैनादौ ठदिगालं ल्वामिसदिषु 

| इियोपवौतिष्॒ मु-वव-वरर-करवतौ्न 
1 | नमखारान्तेन दच्चिणोपचारेण कत्तव्यम्‌ ॥ ५ 


7 #/ दच्चिणजानु र्दोला ओं अद्यालरौयामुक- 













पवदौ अमुकागोत्राणामस्नत्पिटपितामदहदादि-पिता-. 


। || षररौ-मादणामसुकरदेवौनामसुकगोताणां खाद 
। | वत्त वसुसत्यसं न्न कानां विश्वेषां देवानां खां 
| षिदवान्नेन यसा मया कत्तेव्यमिति रेवब्राह्मणा- 
| मन्रम्‌! ओं करिष्यसोति तेनोक्त इलयभेवापर- 


| रेवब्राह्मणामन्लणम्‌ ॥ ६ ` 
| ततः अमुकत्लौ अ्रसुकगो तराया , मत्रपिता- 
| मच्चा ्रसुकरेव्या नान्दीमुख्याः यादं सिदान्नेन 
|| शसा मया कर्तव्यमिति प्रपितामदौ्राह्मण्णा- 
| षणम्‌ । करिष्यसोति तेनोक्ता इत्यमेव प्रमाता- 
 [[शचचादिब्राह्मणामन्तणम्‌ ॥ ॐ 
|| रेवपिटसब्वरेवब्राह्मगां खआङकरणानुन्ञापनम्‌ । 
५ | एखन भो विश्वे रेवास श्रागत गताम इम 
च | इ १ परिनि पोदत ॥ भं विष्वेरेवाः रातिम 
४ | = 8 मे अन्तरौक्े य उपाद्यविष्ठ । च अगिजिह्वा 


कि ` ‡ 


तवा आसद्याखि 
“स ग | न विषि माद्यघ्वम्‌ ॥ 
अ च्छन्तु इति विश्वेरेवावादनम्‌ । ग्धादि- 


| "1 भच्छिदरावधारणवाचनम्‌ ॥ दं 
॥ | 8: 





"83 ष्यः 
| रोने 


च ठुव्वि्त्यधिकदिश्रततमोऽध्यायः । 


१२२१५ 


ततः प्रपितामौप्रथ्तौनामनु न्न पनम्‌ व 
दानं गन्धादिदानञ्च अच्छद्रावधाराव ध: 
दूत्यं पितामच्याः मातुः । ततः म 
मनुज्ञापनम्‌ अ्रखनम्‌ अवाहन गन्धाद्‌ र 
ददममातामदादौ नामनुक्ञापनादिकर एन मा 
वसुखत्य-सं ज्ञकेभ्यो टेवेभ्य ४ एतदनत 2 
सवदरं सदधि प्रतिषि नम इति अ ¢ 
सङ्कलनम्‌ 1 ओं ्रसुकगोतर मत्पितानि सु 
देवि नान्दौसुखि एतदन्नं सवददर सदधि नमः। 
एवं माताम्द-प्रमातामद्ेग्यः ॥ < 
एकोदिष्टं एरावत्‌ ते तदशेषं वदं ण ॥ ^ ˆ 

प्रथमं निमन््रणं पादप्रत्तालनम्‌ आखनम्‌ अव्य 
असुकमोत्रस्य मत्पितुर सुकदेव श्ण, प्रति- 
खावरिकञेकोदिट्ाद्ं चसिदान्नेन युखाखच 
करिष्ये दति खादकरणालुन्ञापनम्‌ । आखनम्‌ अध्य 
गन्धादिदानम्‌ अन्नानुकर्यनं जप्थम्‌ निकवोती 
उन्तराभिमुखौभूयातिथिखाद्धं कुच्यात्‌ ॥ १९ 

ततस्टिं ज्नाला .दक्िणाभिसुखो वामो- 
पौती उच्छिष्टसमीपे अनिदरग्धा इति अन्न- 
विकिरणम्‌ । अमुकगोत्र मत्पितरसुकदिव शस्घन्ने- 


तत्‌ ते जलमवनेनिच्च थे चात्र लामनुजां ख लमनु ` 


तस्मे ते खधा नम इति रेखोपरि दरल्तिणासुख्य 
वारिधारादानम्‌ शेषं पूव्ववत्‌ ॥ ९२ 
इति खौगार्डे मदाएराणे पूव्वखण्डे त्रयो- 
विश्ल्यधिकदिग्ततमोऽध्यायः ॥२२३॥ 


चतुव्विं शत्यधिकदिशततमोऽध्यायः । 


ब्रह्मोवाच । 
सपिण्डौकरणं वच्चे पूरऽव्टे तत्‌च्लधेऽनि । 
कत सम्यग्यथाकाले प्रेताः पिटलोंकद्म्‌ ॥ १ 
सपिण्डोकरणं कुर्यादपराह्ने तु पूल्ववत्‌ ॥२₹ ` 
पितासददादिनाह्मणनिमन्तरणम्‌ । ओं फुर 
रवोमाद्रवःरुजनवेभ्यो देवेभ्य एतदासनं नमः । 
वामपाश्व चासनदानम्‌. अवाडनम्‌ । 


पितामदप्रपितामद्दानां रुपन्नीकानां ` खादमद्द 
प 


क. _ ~~-0- .18/108111\/८80| 1481 (01661101. 10111260 0\/ ९6810011 


६ 


= ऋ 





1 
१ 


` ऋ (भः चे प्यक, कः = कः ह, 
क + चै 
॥ 
ऋ 
# 


४ 


'२य६ 


करिष्ये इत्यनुज्ञाग्रहणम्‌। पातत्रयकरण पात्र 
परि कशं द्वा पात्रान्तरण पिधाय अच्छ्द्रव 


ारणान्तं परिसमाप्य तथेव पितुरपि सपत्नो कस्य 
तरेतपदान्तनाम्ना खाद्गकरणानुज्ञापन स्वपा 


च्छ्द्रावकधारणम्‌ ॥ २ 
तत परिसमाप्य पिढ-पितामद-प्रपितामर-वच- 


त्रपितासदहक्रमेण पात्राणां मनाक्‌ चालनं उन्ना- 

ठनं कला- 

छं च समानाः समनसः पितरा यमराच्य। 

तषां लोकः खधा नमो यज्ञो रेवेष्ठ कल्पताम्‌ ॥ 

त्रो थ समानाः समनसो जौवा जवेषु मामकाः । 

तेषां जी्मवि कल्यतामसिन्‌ लोके एतं खमाः॥ ` 
एतन्बन्दधेन पिढपात्रोदकं पितामद-प्रपिता- 

सहपातरे प्रपितामपात्रं परित्यज्य पितामह- 


म्रपितामदयोरुदकं पवित्रञ्च पिटटपात्रे च्षिपेत्‌.॥ ४ 


ततः पिटन्राह्मणदस्ते पात्रस्थपवित्रदानम्‌ । 
पात्रस्थ-पष्मेण शिरसः करपाद्ाचनं ब्राह्मण- 
हस्तेऽन्यजलद्टानं दस्ताब्यां पात्रमुत्थाप्य या दिव्या 
दूति पठिल्ला अ्रसुकगोत्र मत्िताम ग्रसुकरेव- 
शस्मन्‌ सपत्रोक एष ते गरधैः खधा ॥ ५ 
पिटपातरेणेव पितामदद-ब्राह्मण्स्ते स्तोक- 
मर्षोदकं गला सोकमुदकं पिण्डसेचनाथ पाता- 
न्तरेण पिधाय पिलब्राह्मणएवामपाश्वं दचिणाग्र- 
कशेपरि पिदटभ्यः स्थानमसोति अधोसुखपातर- 
स्थापनम्‌ ॥ 8 
पितामह-प्रपितामह-वद्धप्रपितामदहान्‌ गन्धादि- 


, दानममोकरणम्‌ । अवशिष्टान्नं प्रपितामदारिपाते 


च्तिपेत्‌। पितामडादिपात्राभिमन्तणत्रभमेण सपा- 
प्यापि ब्राह्मणपात्राभिमषेणम्‌ शअङ्कष्टनिषवेशनं 
तिलविकिरणं कृला-अनुकगोत्र एतत्‌ ते अन्तं 


सतं सपानोयं सव्यच्लनं प्रतिषिद्ववच्ितं ये चात्र 


लामनुनां त्र लमनु तसे ते खधा इति ॥ ॐ 

ततो देवप्रश्तिभ्य आपो्ाणं दात 1 ्रतियि 
भाघोग्रतियिषाद्वं दुर्व्यात्‌। अस्िन्नवसरे 
विकिरणम्‌ ॥ द 


` पिितामहादो प्रञ्नं जला पिदनब्राह्मणम्‌- 


((.0- 18108111\/86| 4811 0601101. 10411260 0# €81001॥1 


गरुडपुराणम्‌ । 


ओं खदितं भवद्धिरिति प्रथ | 
मत्पितरसुकरेवश्स्मन सपल्लव 
चलत्रल्ामनुजाख त्भनु तस्म सूति 
पात्रमच्छ्द्रिमस्तु। ततः ८ 
समाप्य पिर्डं डिधा छता शै सरभाना सरि | 
मन्तइय पठिला पितामद-व॒दधप्रपि ° || 
्तिपेत्‌ । पिण्डेषु गन्धादिकं र्वा ¢ 
अतिथिब्राह्मणे खदितादिप्रश्ः। उपा 
चमन भुक्तिक्रमेण ताम्बूलदानम्‌, सपर 
जस्तु | शिवा रापः सत्तु । ठचपरपिताम्ष | 
ब्राह्मणस्तं जलदानम्‌ । गो तथमत्‌। | 
पिटब्राह्मणदस्ते उपतिष्ठ | 
दानम्‌ ॥ € पति स 
घोराः पितरः सन्तु । अस्तिलयत्ते स । 
वाचयिष्ये इति पितामहादिन्राह्मणानुब्राप्‌ | 
श्रं वाच्यतानिल्युक्त ओरं पितामदादिथः सपर 
च्यताम्‌ । अस्तु खधेत्यक्तं पिव्मब्राह्मणं- पि 
सखधोच्यतासिति। अस्तु खधेल्यक्त ओं जव 
व्न्तौरिति दत्तिणाभिसुखवारिधारावा। || 
ओं विश्केदेवा श्रस्मिन्‌ यज्ञे प्रोयन्तामिति|| 
ब्राह्मणदस्ते यवोरकदानम्‌। गों रेका 
इति त्रिजपः ॥ १० | | 
पिर्डपात्ाणि चालयिल्ला गआराचम्य ! 
मद्दादिभ्यो दक्िणां दक्वा ततः प्िन्राहण 
द्राशिषी शने प्ररौयन्तामित्याभौ प्राथनम्‌। ॥ | 
खद्चतानिलयक्ते दातारो नोऽभिववैन्तामिध ५ | 
सुत्तानं कल्ला वाजे वाजे विसचननम्‌ भर्म || 
गतव | 


०५ 
















# 


मिति पिद्णव्राह्मणम्‌ ॥ १२९ 
सपिण्डो कर णखादधं व्यास प्रोत्तं मय | 
खाद विष्णः श्राद्वकन्तां फलं खबारिकि ° _ | 
दति ओ्रौगास्डं महारा (५ 
सरादधालुष्ठानं नाम चतुन्व 
इिप्ततमोऽध्यायः ॥ २२४ । 


जक 






दिशततमो ५ | # म ॥ ९६ 
$^ ल जरयः परमिदं च" < | 
गे स्यु 1 ध यकम्‌ ॥ ५ 
जव तस्य जन्म निर व । 
अजागलस्तनस्यव ; गुस्‌त्यग 
अणद्दा ब्रह्मद! गः >. प्रमुच्यते ॥ ^ 
(> सथ्वययोपेतां दवा पापः -िः। 


| ङ्द कुलम्‌ | 1 १ 
॥ कै 




















दान 
| षी नान्नदानात्‌ परः < : जगत्‌ ॥ २? 
क| श्वाः कर्मं लोकाः कस अन्रेन धाते ख्व चराचरमिदं जः ~. 


| 8 
छे ` क) ह क 
* § ` 
॥ ~ $ द्राण 


रन्तौ एरर सखुःखयीः ॥ ° कन्यादानं वप्रोत्सरगो जपस्तौथ शुत तथा । 


| न्धराः ॥ २९ 

॑ दानं ततो नरः ॥ ४ दस्यश्वरयदानानि ए वावन 

यमु | ' सामुकिब राय = बरदंचिणः । भलत शा : स न्ता र ति सृतिः ॥ २२ 

ह ; समग्रवरद्‌'च “ˆ ` | ; {त ५ 
वकः | एवो दानभेवाह् (रान प्राणरत्तणम्‌ ॥ ५ | अन्नात्‌ प्राणा वत ५: र्धत 

4 एतो मयमोत्य परा ए) प रूम-वापोत-ङ्ागादि आरामाणि च कार । 


षिः | र ं 
1 दामेव परी धर्म्मो दानात्‌ सर्दवमवाप्यते । 


४. ` न म्पि ७ 

, / तप्डा ब्रहमचर्येण यन्नः सानेन वा एनः । ¦ ~ 

सं तपण ब्रहमचः य निःखप्रकुलसुडल्य .विष्णुलो के सदौयते ॥ २३ 

| धरवैखनाश्काथेचतेवे निरयगामणा॥. (२. 0 ५" (विषयत | 

चौ चैष होम जप-स््ञान-देवताचचैनतत्मराः । साधून दभन एष्य तर ५ 

(1 ॑ ध सव्यः : ॥ २8 

प्रि | स्व -्तमा-दचाुक्तास्ते नराः खर्गगामिणः 1 | कालेन फलते. तोय. सथ 

! ह| न राता सख-दुःखानां न च इत्तास्ति कञ्चन । . | सत्य दमस्तपः 1 न्तोषश्च सा 

 सढ़तान्येव शन्ते दुःखानि च सुखानि च ॥ ८ | ज्ञानं शमो दया दानमेष धस्मः सनातनः ॥ २५ 
ह|| षयं जौोवितं चैषां सन्तानाथैच्च नेयुनम्‌ । | इति श्रीगासडे पूवव खण्डे घसषसारकथनं नामं 


9 


१" | < 6९ 9 ् = 
वा|| शबाय तपं धेषांदुगाष्डतितरन्ति तै ॥ < पञ्चविं श्त्यधिकदि शततमोऽध्यायः ॥२२५॥ 
` रन्तुः को न शक्रोति फलस्पूलेख वर्तितुम्‌ । - 


च सन्न एव हि सौरेन सङ्टान्यवगा दहते ॥ १० 


। प | = ्‌ 
| एष एव हि लोभस्य कार््योऽयमतिदुष्करः। लङ वि ्चत्यधि कदि त्‌ तमोऽध्यायः ¦ 
॑ | ॥ लोभात्‌ रोषः प्रभवति लोभाद्रोद्दः प्रवत्तेते ॥ ११ | श 
| लोभान्नोहञ् माया च मानों मत्सर एव च । ब्रह्मो वाच । 


| सगसेादतोष.लोग-मोहमदोजग 1 ध वच्छेऽन्दं नरकाघौषमदैनम्‌ । 
र | ॥ यः शान्तः सपर लोका याति व मु नारो भुवि तोयं नाख्नेः 
[ए पापविवच्जितः। माव्नारो = < इः चता णनः 1 
। ऽनय। नागा गन्धर्व्वा गु्धयका हर (क) । (सु कुलश्चव श्ुचोन्ये तानि निलयः ॥ १९ 


| ` पाम्मिवं पूजयन्तो न घनाद्यं न कामिनम ॥ १२ ० 0 वि 





# 
[न 
।) 


। ति ध 
हि 


| ॥ ॥ ने अहोरात्रो उगच1-~ -न 
> || पद व 1 पच्या पोरा वा न षित अला मद्धगव्येन शुध्यति 
^ || चर समते मसत का परिदेवना ॥ ९५ | विभो विभेण संख चच्छिेन वन = १ ५९ 
भाप मत्यचयते श्वापद भव । सानं जप्यञ्च कात्य ~ । 
सन्त वित्तवा चन्त समस्ति काकेशं भ एजनस्‌ ॥ च्‌ 
न्द्वरि | त्‌ ॥ १५ ‰ बएच्यद!न्तेनं तत्ध र्‌ गतै 
सन्त न्द्रिय विनिग्रह यञ्च पाणितले सुक ङ्खलया व ५ त्‌ । 
अदो राते ्=्नाचयः 
| । 9 
पोतेषन्तु प्त पिवेत्‌ पतितवा्खुत । 
यत्‌ तोयं वामहस्ते 


त # 
कु + 


~(.0- 4810811\/801 810 (01661100. 1011260 0 €819011 ` 


^ 








२२८ गरूड एर।णम्‌ । 

चद्चमध्यगतं तीयमशुवि स्यान्न तत्‌ पिबेत्‌! नित्यमास्यं शचि स्तौणां शकुन्त 
अन््जातिरविज्ञाती निवसेद्यस्य वेश्मनि ॥& | प्रसवे च शुचिर्वत्सः श्वा गय सये 
चान्द्रायण पराक वा दिजातौनां विशंधनम्‌ । उवे चादकस्यन्तु स्थलेषु स्य १ । ¢ 
्ाज्ञापलन्तु शूद्रस्य पश्चाजज्नाते तथापरे ॥ ° पादौ स्थाप्यौ च ततेव आचान्त 


यस्तत्र ुङ पक्तानं कच्च तस्य दापयेत्‌ । 
तेषामपि च यो मुद्ध इच्छपादो विधौयते ॥ ८ 
रजकानाञ्च रलौ -वेणचरम्मोपजो विनाम्‌ । 
एतदन्नञ्च यो भुङ्के दिजशन्द्रायणं चरेत्‌ ॥ 
चार्डालकूपभाण्डेषठ अज्ञानात्‌ पिवते जलम्‌ । 
कुर्यात्‌ सान्तपनं विप्रसदञ्च विशः स्छृतम्‌ ॥ १० 
पा शूद्रस्य दातव्यमज्ञानादन्वेष्सनि । 
प्रायचित्तं तिङ्घच्छं स्यात्‌ पराकमन्यजातवे ॥ ११ 
समन्यो च्छिष्टभुक्‌ शुष्येदिज शानद्रायशेन च । 
प्रड्रात्रादिश्च विप्रारेवां पोते लन्तय वेश्मनि ॥ १२ 
चारडालान्नं यदा भुङ्के प्रमादारेतदाचरेत्‌। 
न्लत्रजातिः सान्तपनंदुषट्‌ तिरातरं परे तथा ॥ ९३ 
एकवन्ते तु चर्डालः प्रमादाद्राह्मणो यदि । 
करलं भ्यते तत्र अरहो रात्रेण शुध्यति ॥ १8 
भुक्तो च्छ्िष्टो चनाचान्तश्चाखालं स्णशते यदि । 
गायच्यष्टसदस्त्तु द्रुपदां वा शतं जपेत्‌ ॥ ११५ 
चाण्डाल-ग्वपचान्ते वा व्रिरसूत्रे तु तेऽथ वा । 
भ्रायचित्तं त्रिरात्रं स्यात्‌ पराकश्रान्लनागतौ 7 ९३ 
अकामतस्ियो गल्ला पराकं तत्र साधकम्‌ । १ 
अन्यजातिप्रसतस्य प्रायश्चित्त न विदयते ॥ ९७ 


, मद्यादिदुटभार्डेष्ठ यदापः पिवते दिजः । 
` ङच्छपारेन शुध्येत एनः खस्कारकसौीणा ॥ १८ 


ये प्रल्यवसिता विप्रा प्र्रज्यानित्रतादिषु) 


अन्नपानादि संख्य चिकीर्षन्ति खडान्तरम्‌ ॥ १९ 


चारयेत्‌ तोणि कृच्छाणि त्रीणि चान्द्रायणानि । 
लातकम्मादिसंस्कारं वशिष्ठो मुनिरब्रवीत्‌ ॥ २० 


 म्राजापत्यादिभिभष्टा स्तौ शुध्यहिजभोजनात ॥ 


उच्छ््टोच्छ्ष्टसुखष्टः शुना शूरेण वा हिजः ॥ २ १ 


उपोष्य रजनोभेकां पञ्चगव्येनःशु्यति । 

वणैवाद्चेन संख्टः पर्चरातरेण तै तथा । २.२ 
अदुष्टाः ुन्तता षारा वातीदताश्च रेणवः । 
सियो वालाञ्च ठदान्न न दुयन्ति कदाचन ॥ २३ 


((.0- 18108111\/820॥ 14811 0601101. [1411260 0 €681001॥1 


भस्मना शुष्यत कास्य सुरया यन्त 
सूले स भिं तापने: खलु शुध्यति प 
गवा कांस्यानि | 
काक-प्वानडहतान्येव द ८. 
भसनना॥ २७ | 
शूद्रभाजनभोक्ता यः पञ्चगव्यमुपोषितः । || 
उच्छं यत विम पवशूदष्ापदादिम्‌। ९ || 
उपोषितः पञ्चगव्याच्छध्येत्‌ सद्वा रनसलाम्‌। 1 
अनूटकेषु दशेष चोरव्याघ्राकुले पथि ॥ २९ 
कृला स्ूतएरोषन्तु द्रव्यदस्तौ न दुष्यति! ॥ 
ष्मो निच्तिष्य तद्भव्यं शोचं कला समादहितः॥३, || 
प्रारनालं दधि ्लौरं तक्रन्तु कथरच् यत्‌ | 
शूद्रादपि च तद्वाच्यं मांसं मधु तथान्जात्‌॥३ |' 
गोड पैष्टिच्च माध्वीकं विप्रादिर्यः सुरां पिषि। ॥ 
सुरां पिवन्‌ हिजः शुष्येदमिवणौं सरां पित्‌। ॥ 
गोद्धतरसुदकं वापि अ्रशुद्धः शतां व्रजेत्‌ ॥१९ ||. 
नटो -लषिकौञ्चेव रजक वेणुजोविकाम्‌। | 
मातुलस्य छतां गला मातुलान प्रजन नरः॥९ | 
गररुणन्नौ ाटमाथ्थां सख्यः स्यात्‌ तप्तक्च्करम्‌। || 
माटखसुदृदिष्टश्च गच्छतो नासि निष्रृतिः॥ 
शगालग्रूकरोच्छष्टमोजौ षड्रातङरच्छुचि। 
तप्रकच्ऋाच्छर चिरा कवचं शएष्कमांसकम्‌॥ ६“ 
अजिरो गरदन्छेरौ तप्तङच्छेण शुष्यति। 3 
सूतके खतके मुके शूदस्या्ट एतं जपेत्‌॥२ || 
वश्ये पञ्च णतं ज्यं गायच्याः चल्ियस्य च। | 
शतं विप्रस्य सुक्घान्ं प्राणपातेन सूतवे ॥ ` 
शुचिविप्रो दाहेन चत्तियो दादाहतः , | 
वैष्यः पञ्चदधराेन शूद्रो माखन शएष्यति॥ ` ( 
राज्ञां युष यज्ञादौ टेान्तरगते ‰ ` व 
वाल प्रेते च षरे सव्यः भौं वि | 
अविवाद्धा तथा कन्या द्िजी यो मौच्ि 10 
जातदन्तस्य बालस्य कमारो च । 
श्द्धिस्िरातेण गसंस्तावे च र्ति | 
| 







+ ॐ „ॐ क अ 6 अ~ 9 
३ 
" 


4 १ २ ॐ 
1.4 ८ ४ ५ 


॥ ग र 
ए. 1 चि ^) ~ 


चत न न 
“~ छ ~ र 9, क 






व तुरः रजखला ॥ ४१९ 
| श ह सतक खतकेऽपि वा । 
॥ | ई न दुघनत्ति दानधञ्षपरास्तया । 

| -मिषिक्ताख व्रतदीर्थपरास्तथा ॥ ४२ 
कप | ५ विवाद्दादौ देवदिजनिमन्तिते । 

. | स्कल्िते वापि नाशौचं खतसखतके ॥ ४२ 
, 6 £ दूतपतौरंखशीदशुविः स्यात्‌ तथा दिजः ॥ ४४ 
9 । | | | रो चत्र यन्ते वेरो वा यत्र प्यते । 

{ वतं ्रैप्वदेवाडि न तेषां सूतकं भवेत्‌ ॥ ४५ 
रर [ शरू षरौमन्तपूतः सामासेन मुष्यति 

| कादीनां विषन्तानासेकरात्रमणोचंकम्‌ ॥ ४६ 

| श्रमिदीतरौ व्रतौ मन्त्रौ न तेषां सूतकं भवेत्‌ 

। रनलला यदा ख्ण्टा श्वान-चण्डाल-एक्करः ॥ ४० 
।२, || गिरादहारा मवेत्‌ तावत्‌ स्लञानकरालेन शुध्यति । 

| तया इते खे कर पापिलं तत्छरतञ्च चत्‌ । 


१ | अरुद्े च णे भुत्तो तिराताच्छुध्यति दिजः ॥ 8८ 
ह। || ब्राह्मणौ चच्निया वैश्या शूद्रा चैव रजखला । 
। ॥ अन्योन्यख्भ॑नात्‌ तते ब्राह्मणौ तु त्रिरात्रतः ॥ ४९ 
२ | | दिरात्तः चच्निया' च शा वेषा पोषिता । 

। शूद्रा स्ञानेन शुध्येत द्रोणान्नं न विसञ्जयेत्‌ ॥ ५० 

| । भाकश्वानोपनौतन्तु न्नं वाद्यन्तु तत्‌ त्यजेत्‌ । 

| स॒वणांद्षिः समभ्युच्छ्ता शे च प्रतापयेत्‌ ॥ ५९ 
|| कूषे च पतितौ दृष्टा ब-गालौ च म्ीटम्‌ । 
|. तलूपस्योदकं पोला शुध्येदिप्रखिभिर्दिनैः । 
14 'चच्ियोऽ नेव वेश्यः शुध्यदिभैकतः ॥ ५२ 
१ 3 अस्थि चस मलं वापि स्पूषिकं चरि कूपतः । 
` || त्य चोदकं पञ्चगव्याच्छरष्येत भोधितम्‌ ॥ ५३ 
|| वड़ा एष्करिण्यारौ भसादिपतिते तथा ! 
॥ व उत्य पञ्चगव्येन शुध्यति ॥ ५४ 
४1 पतितिपसेध्य तिग्‌ कुग्धान्‌ ससुद्धरेत्‌ ॥५५ 
| अगम्यागमनं कल्ला मव्य-गोमांसभन्ताम्‌ । 
( हि माजापलयेन भूमिपः ॥ ५६ 
५ धह. = पञ्चााभिवि शुध्यति । 









= व 


॥२९ 
| 












कि ग 
॥ 0 ` ॥ १७ 
ोलोदस २.९ यनौयादौ नोलौोवस्तं न्‌ दुष्यति 
| 
1 
1 
| 


र 
=§ | । 
४ १ 
6 + । । 


१ 


> 
4 
च 
१। ६ 
"& 
ष ४ 
क 
५ वटी : = ह 
= न्वी म श १ 
१ ? 
र, 
>~ - 
0 |} च 
\ ऋष व 
त 4: 
१1 ह १ = 
श ^ 
स ह @{९ 
श ४ 
द + 
वि र जे ५ > 
च ^ कक 


न्को 2 


घड्विश्रत्यधिकदिश्चततमोऽध्यायः । 


(वसत न स्पशे नौलौ च निरयं व्रजेत्‌ ॥ ५८ 


२२२९ 


ब्रह्म्चशच सरापश्च स्तेयो च गुरुतल्प ग । 
हं ठा वित्त तदयोगौ च पद्मः ॥ ५ 
ततौ धेनु श्तं दव्याब्राह्मणानान्तु भाजनम्‌ 
ब्रह्महा दाद शब्दानि कुटीं ्ृला वने वत्‌ ॥ € 
सच्यस्यात्मविशुद्यथ कला वग्िरोष्वजम्‌ । 
पराश्चेदात्मानमगनौ वा खुले दिजकारणे ॥ ६१९ 
स्वस्व वा वेद विदे ब्राह्मणायोपपादयत्‌ । 
न्यखेदाानम्नौ वा खखभिदे खरापौ तु ॥ &२ 
स्यौ खन्ध वेद विदि ब्राह्मणायो पपादयेत्‌ । 
दषत्तेकखदसखं गां दद्याच गुसतल्यगः (क) ॥ ६ 
कच्छपां चरद्रोघे दौ पादौ बन्धने प्रो । 
सर्व्व ञ्जच्छं निपाते स्यात्‌ कान्तारे दाद तः ॥ ३ 
वर्टाभरणटोषिण कृच्छपादं खते गवि ॥ ६५ 
अस्थिभङ्गं गवां कला शङ्मङ्गमथापि वा । 
लम्पदं पच्छनासं वा मासां यावकं पिवेत्‌ ॥ && 
अन्ञानात्‌ प्राश्य विग्ूत्रं ख॒रासंस्छष्टुमेव च । 
पनः खंस्कारमरन्ति लयो वरणा दिजातयः ॥ &ॐ 
वपनं मेखला दण्डो मच्यच्यां व्रतानि च । 
निवर्तन्ते दिजातौनां एनः संस्वारकस्मणि ॥ &यः 
आममांसं एतं ्लौद्रं स्लेाश्च फ़लसस्भवाः। | 
चन्लयभार्डस्थिताः सर्व्वे निष्कान्तः घ्चयः स्मत्‌ा+६ ९ 
एकभक्तं क्रमान्नततभेवौ कादमयावितम्‌ । 
उपवाखः पादङ्च्छं शृच्छऋछाच्च दिगुणं हि तत्‌ ॥ ० 
प्रजापत्यं त्रिगुणं सव्वपातकनाएनम्‌ । 
बच्छ रुप्तोपवाखेश्च महासान्तपनं स्मृतम्‌ ॥ ७१ 
त्थसुष्णां पिवेदापस्सयदसुष्णं पयः पिवेत्‌ । 
व्यदसष्णां पिवेत्‌ सपिस्तपङ्च्छमषापद्दम्‌ ॥ अन 
ादपाहोपवासेन पराकः खब्वपापद्धा ! ` 
१ | शुके ष्णो च ासयेत्‌ ॥ ईइ 
मम 
दधि स्यात्‌ इषाय नणाभव छतम्‌ ॥ < 9 
गो दर्भोदकसमायुतम्‌ | 
गामयस्य चतुष्टयम्‌ ॥ अप ` 


चोरस्य दादश प्रोक्ता दशनस्तु दग उच्यते । 
तस्य माषकाः पञ्च 


ञ पञ्चगव्यं पच पच्य मलापदम्‌ ॥ 9६ = 
(क) इव्यादिप्राय शुद्धये जह पाडान्तस्त्‌( ` 


० (~.0- 898111\५/86 811 (0621101. 10111260 0 €810011 


५ 


1 4 

४ च 
# + 

रि, + 

४, 4 

४ 

+ 1 

१ 
१ 





२२० 
सुनिभिशरिता धम्मं भक्तया व्यास मयोरिताः। 
य विष्णुस्तुष्यते चव सुखादिपरिचारिकाः ॥ <° 
तर्पणेन च डोमन सन्ध्याया वन्दनेन च । 

प्राणते मगवान्‌ विष्णुधै्चकामायेमो चदः ॥ ०८ 
धनौ विशु त्रैतो विष्णुः प्रजा विष्णुस्तु तप॑णम्‌ । 


होमः सन्ध्या तथा ध्यानं धारणा सकलं ष्टरिः ॥9० 


दति ओोगास्डे मदाएराशे पूव्वखण्ड प्राय 
चित्तकथनं नाम षड़विंत्यधिकः- 
हिशततमोऽध्यायः ॥ २२६ ॥ 





सप्रविंशत्यधिकदिशततमोऽध्यायः । 
| सूत उवाच । ` 
प्रलयं जगतो वच्छे तत्‌ सव्वं शु शोनक । 


क चतुयगसदसन्तु कल्पेकाजदिनं स्मृतम्‌ ॥ ९ 


कृत -तेता-दापरादि-धुगावस्यां निबोघं भे! 

क्रते घसम्तुष्ाच्च सत्ये दानं तपो दया ॥ २ 
धर्मीपाता रिः श्वेतः सन्तुष्टा ज्ञानिनो नराः। 
चतुरवर्षसदस्नागि नरा जीवन्ति वै तदा ॥ २ 


 इतान्ते चन्नियेर्विप्रा विटशूद्राख जिता दिजः । 


शूरश्चातिबलो विष्ण रक्लसि च जघान ख ॥ 8 
तरेतायुगे विषाद्नस्भः सत्यदानदयात्मकाः। 


[क यन्नपरास्तस्रिंसथा न्षत्नोद्धवं जगत ॥ ५ 


रत्तो डरिनेरः पूज्यो नरा द श्रतायुषः। 

तत्न विष्णुमौनरथः चन्नियो राक्षसानदन्‌ ॥ ९ 
ह्पादविग्रहो धः पौतता्चाच्युते गते। 
चतुःगतायुषो लोका दिजन्ञन्नोद्धवाः प्रजाः ॥ ॐ 


` तत्र दष्टाल्यलंख विष्णुर्व्याखखद्पष्टक्‌ ! 


तदेकन्तु चतुवदं चतुर्बा व्यभजत्‌ एनः ॥ ८ 
शिष्यानध्यापयामास नामतस्तान्‌ निवोध भे । 
ऋग्वेदमथ मलन्तु सामवेदच्च जैमिनिम्‌ ॥ < ` 
अयव सुमन्तुन्तु यजुवद महामुनिम्‌ । 
वैशस्मायनसंज्न्तु पुराणं सूतभेव च । 


. अषटद्श्णुराणानि यवद्यो हरिरेव डि ॥ ९० 


स्च प्रतिस व्॑ो मन्वन्तराणि च । ` 
वग्रानुचरित्चव एरायं पञ्चलच्च णम्‌ ॥ ९१ 


((.0- 18108111\/820॥ 4811 0661101. 10411260 0 €681001॥1 


 गरूड्एराणम्‌ । 


तदा जरतथुगं विदयाद्याने तपसि यद्रतिः॥ ५ | 











आ 
ब्राह्मं पादां वैष्णवञ्च रवं भागव | 
भविष्यं नारदौयच्च स्कान्दं सङः = ५ ` न 
माकेर्डेयं तथागेयं द्व ॥ ९ | 
कौम मात्यं गारुडञ्च वायवीय | 
अष्टादश ससुदितं ब्रह्माण्डमिति संवित 1 
न्यान्युपएराणानि सुनिभि थितानि | | 
्रादयं सनलत्कुमारोत्ता नारङ्हिमथापरम्‌ | | । | 
तोयं सकान्दख॒ददिष्टं कुमारेण तु भाषितम्‌ "8 
चतुथ श्विधम्मां ख सान्ताननर्ं 
दु्वाखसो कतमाय नारदोक्तमतः परम्‌। 
कापिलं वामनञ्चैव तथेवो थनसेरितम्‌ ॥ १६ 
ब्रह्माण्डं वास्णञ्चाय कालिकाह्यभेव च। 
माहेश्वरं तथा भाग्वभेवं स्वारयरु्धवम्‌। | 
पराशरोत्तामपरं मारोचं भार्गवाह्नयम्‌॥ १७ | 
णराणं धञ्णास्तद्चं वेदास्तंडगनि षने । | । 
न्यायः शौनक मौमांसा आयुतन्दायैभाखषस्‌। ` 
गाश्धव्वञ्च धनुञ्वरो विद्या चष्टादर सताः॥!९ 
दापरान्तेन च हरिवो भारमपादरत्‌। ॥ 
एकपादस्थिते घ कृष्णताच्चा्युते गते ॥ ९ || 
जनास्तदा दुराचारा भविष्यन्ति च निहैयाः। 
स्वं रजस्तम इति दृश्यन्ते एंरपि यणः। | 

कालसच्चोदितास्तेऽपि परिवत्तन्त भ्रातति॥९. 
प्रशूतञ्च यदा सं मनोवुज्ञौद्दियाणि च। ५ 


॥ {६ | 


| 
| 


यदा क्स काम्येषु एत्तिय' शसि रेहिनाम्‌। | 
तदा बरेता रजोग्तिरिति जानौ शोनक ॥ ५ 
यदा लोभस््रसन्ताषां मानां ट्स्मो$य मठर । 
क्षणान्चापि काम्यानां दापरं तद्रनलमः॥ ^ | 
यदा सद्ाठृतं तन्द्रा निद्रा दिसादिसाधनष्‌। 
ोकभोदौ मयं दन्य स कलिस्तमरि षु ९ मा 
यस्िन्‌ जनाः कामिनः स्युः प्ठत्‌ ० ६ | 
दस्यत्कृट्टा जनपदा वेदाः प द 
राजानश्च प्रजाभच्चाः शिश्नोदर 
अव्रता वटवोऽभौचा मिव इ लह । 8 
तपदिनो ग्रामवाखा न्याखिनी त ॐ 
इखकाया मद्दाद्दारा्ौ ग्ध मा ~ 










ति तापसा खिलं व्रतम्‌ (क) 
| कर्धी पोविभोपजौविनः ॥ ~ 
। 6 „तिग्रदो पाचसडाः प्रजः 
| =तेनानि द्वतातिथिपूजनम्‌ | 
ली प्राप्न च पिलदकक्रियाम्‌ ॥ स 
र © 
सर्वद द प्रायाश्च भोनक ॥ २ 
सविष्यन्ति कलो स्यः । 
॥ क्रर्डयन परा राज्ञा सेद्यन्ति सत्पतः ॥ २९ 
(1 त पूलयिष्यन्ति पाषर्डो प्ता जनाः ॥ २ 
वेरो षनिषेविप्रा अस्ति च्येको महागुणः । 
्सिनारिव च॑ व्रजेत्‌ ॥ २२ 
ताहिव कृष्णस्य सु त वन्धः प 
| त्रेतायां यजतः फलम्‌ । 
| ङ्ग य्यायतो विष्ण त 
| हाप परिच्यायां कल। तद्धरिकौत्तेनात्‌ । 
|  तल्लायेचो दरिनिंद्य ध्यय पूज्यचच ष्रोनक ॥ २९ 
। दति मौगासड मद्ाएराख परूठैवखण्डे युग- 
1 धङ्घकथनं नाम सप्रविंशव्यधिक- 
दि एततमोऽध्यायः ॥ २२ ॥ 















जच 


सअरगाविंशल्यंधिक!द शततमोऽध्यायः । 
सूत उवाच । 
चतुयंगखस्तान्ते ब्राह्मो न मित्तिको लयः । 
अना्रशिश्च कल्पान्ते जायते एतवाधिकौ ॥ १ 
|^ उत्तिष्ठन्ति तदा रद्र! दिवि सप्त दिवाकराः । 
८ ९ भ्रूभुवः खमंदर्लोकखंस्था यान्ति जनं जनाः । 


1९ ॥ विष्णुदंडेत्‌ तिलोकञ्च सुखान्मेधान्‌ स्टजलत्य लम्‌ । 


4 । वधेन्ते च वषशतं नानावा मदाघनाः ॥ 8 
॥ | विष्लास्यजः एतं वाति वर्षाणां वायुद्धवब्जितः । 
१ विशुरेकाणवे पौला स्वे ब्रह्मखस्प्टक॥ ५ 
५ शेतेऽनन्तासने विषार्नष्टे स्थावरजङ्गमे , 
"| सेष्वा वरषरुसतं स जगसूुयोऽख्जदरिः॥ & 
श्रथ प्राकृतिकं वच्छे प्रलयं गु शोनक । 
। णा सवल्सरशते संत्य सरं लत जगत्‌ ॥ ॐ 


1 | 
२ ` 
२६ | 
1 | 
१५ क) ण्यं भर्चार रव चेति कवित्‌ पाठः 


> 9 
र 


एकोनन्निणदधिकदि्ततमऽ्य | 


| तेतु पौलाजलं सुन्वे शोषयन्ति जगन्रयम्‌ ॥ २. 


२२१. 


ब्रह्माणं न्यस्य देहे दधि युक्ती योगेन न र 
दे गता ब्रह्मणः स्थान तेऽपि यान्ति 6 ्‌ 
उनाण्यकसम्पन्ना आखन्‌ ज्नेवास्तथा दज 

श्रतं वषि वषेद्धिसव रण्ड प्रपूख्धते ॥ < 
अन्तर्गतेन तोधेन भिन्नमण्डं जगत्पतेः । 
र ब्रह्मा्ुषि गते मियन्तेग्धसि लोयते ॥ ९ 

एवं सा जगदाधारा तो चो्व्वी प्रलौयते । 


्ापसतेजसि लोयन्ते तेजो वायौ प्रलोयते ॥ ९९ 


वायुः खे खच्च भूतादौ अरूतादि विशते मदात्‌ । 
मदान्‌ प्रपद्यतेऽव्यती प्रकृतिः एसषि परे .॥ ९२ 
श्रतवर्ष दरिः शेते खज तऽय दिनागमे । 
अव्यक्तादिक्रमेरीव व्यक्तौ श्तं चराचरम्‌ ॥ ` ङ्‌ 
दूति ओौगास्ङे माएराणे पूर्वखण्डे नभि 
स्तिकप्रलयकथनं नामाद्टाविंश्त्यधिक- 
दिशरततमोऽध्यायः ॥ २२८ ॥ 


एकोनचिंशदधिकदिश्ततमोऽध्यायः । 
सूत उवाच । 

अआध्याद्मिकादितापांस्तौन्‌ ज्ञाला संखारचक्रवित्‌ । 
उत्पन्नन्नानवै राग्धः प्राप्रोत्यात्यन्तिकं लयम्‌ ॥ ९ 
संसार चक्रं वच्छेऽ्मादावुत्रान्तिकालतः। 
यदिन्नाना!च एसो लनः स्यात्‌ परमाद्नि ॥ २ 
अद्ख वायौ तनूस्त्यज्ञा देदमन्यत्‌ प्रपद्यते । 
नोयते दाद भाडेन यमस्य यमपूरुषैः ॥ ३ 
तत्र चदान्धवास्तोयं प्रयच्छन्ति तिलः सच्च । 


स्रो शूला लस विष्णुः पातालानि दहत्यधः ॥ २ | यच पिण्डं प्रयच्छन्ति यमलोके तदश्रते ॥ ४ 


गतश्च नरक पापात्‌ खग याति खपुख्यतः । 
पापङ्ृदयाति नरकं पुख्यज्गदुयाति तै दिवम्‌ ॥ प्‌ 
सगा नरकात्‌ त्यक्तः स्तो णां गर्म मवल्यपि ! 
नाभिश्रतञ्च तस्येव याति वौजदयं डि तत । § 
कलल बुरुदलञ्च ततः शोणितमेव च । 
पशा पलसमोऽण्डः स्यारङ्करस्तत उच्यते । © 
उपाङ्गान्यज्गलो नेत्र-नाखास्य-खवणानि च । 
प्ररोद्दं याति चाभ्यस्तत्परन्तु नखादिकम्‌ ॥ ट 
ल्चो रोमाणि जायन्ते कोशाश्चेव तत परम्‌ । 


क 0.0 उवतुवाप्रवत 1५) 6060101. 00280 0) च्छवानीं ` 


[> । = ॐ त 





१ 
| च 
। 
। 
१ 
1 
। 


२२२ 


नरश्राघोमुखः स्थला द्मे च स जायते ॥ < 
ततस्तु वैष्णवो माया व णोत्यल्यन्तमो हिनो । 


 बाललन्तु कुमारत् य।वनं वद्धतामपि ॥ १० 


ततस्च मरणं तततदस्ममाप्रोति मानवः। 
एवं संसारचक्रोऽस्जिन्‌ भ्नास्यते षटियन्तवत्‌ ॥ १९ 
नरकात्‌ प्रतिसुक्तस्तु पापयोनिषु जायते । 
पतितात्‌ प्रतिख्द्याय अधोयोनिं व्रजे ॥ ९२ 
नरकात्‌ प्रतिसुक्तस्तु कभिभेवति पाचकः । 
उपाध्यायव्यलौकन्तु कला श्वा भवति दिजः ॥ १२ 
तव्नायां मनसा वाञ्छ॑स्तद्रव्य वाप्यखं यम्‌ । 
गभो जायतते जन्तुभित्रस्येवापमानकत्‌ ॥ १४ 
पितरौ पौडयिला तु कच्छपलञ्च जायते । 
मैः पिण्डमुपाश्वस्तो डित्वाऽन्यानि निषिवयेत्‌ । 
सोऽपि मोहसमापन्नो जायते वानरो खतः ॥ १५ 
न्यासोपहनत्तां नरकादिमुक्तो जायते कृमिः ॥ ९६ 
असयकच्च नरकान्मृक्तो मवति रा्चसः। 
विश्वाखहत्तां च नरो मौनयोनौ प्रजायते ॥ ९ 
यवधान्यानि संत्य जायते स्रूषको खतः । 
परद्टाराभिमष्ठत्‌ त॒ ठको घोरोऽभिजायते ॥ १८ 
भनाठभाय्याप्रसङ्गल्े कोक्रिलो जायते नरः। 
गुन्वादिभाष्यांगमनाच्छरूकरो जायते नरः ॥ १९ 
ज्ञ-दान-विवाहानां विन्नकन्ती भवेत ज्रमिः । 
देवता-पिदट-विप्राणामदत्वा यः समश्चते । 
प्रमुक्ता नरकादापि वायसः ख प्रजायते ॥ २ 
च्यदटभ्नात्रपमानाच्च क्राच्चयोनो प्रजायते ॥ २२ ` 
शरददस्त्‌ ब्राह्मणों गला क्रिमियोनौ प्रजायते । 
तस्यामपद्यमुत्याद्य काष्ठान्तःकौटको मवेत्‌ ॥ २२ 


 कृतन्नः क्रिमिकः कोटः पतङ्गो दचिकस्तया । 


अगस्त पुरुष ता नरः सच््नायते खरः ॥ २३ 


` ज्रिमिः स्तौवधकर्तां च वालन्ता च जायते । 


भाजनं चारविला तु मक्षिका जायते नरः ॥ २४ 
हलानच्चव माव्नारस्तिलद्धचैव मूषिकाः 


ते हला च नकलः काको महुरमामिषम्‌ ॥ २५ 


मधु द्ला नरो दः पूपं हला पिपीलिकः । 
अपा हला तु पापातमा वायसः सम्जायते ॥ २8६ 


४ ते कारू च हारीतः कपोती वा प्रजायते। 


((.0- 481048111\/820॥ 14811 0601101). [10411260 0 €81001॥1 


गरूड्एराणम्‌ । | 


अखमिद्ध ते चामों नन्दा गनः सस्मरजायते ॥ २३ | 


च्लातु काञ्चनं भार क्रिभियोनं 
कापासिके छते ्रौद्चो व द्धन € पजाचते २ 

मयूरो वणक छता भावं पत्रश्च = सेवा। | 
जो वच््ौवकतां याति रतत 1 
चटुच्छन्दरिः शूमान्‌ गन्धान्‌ वंशं हता भ | 
षण्डः कलापहरणे काष्टहत काष्टकौटवं पर| 
एष्य छा दरिद्रस्तु पञ्कयावकाह््रः। ,, | 
अाकडत्ता च खारःतस्तो य हर्ता च्‌ अ ॥ | 
रह छ न्रकान्‌ गला रोर वारन्‌ सदारुणात | 
ठण-गुल्म-लता-वल्लौ-लक्छारतसतां व्रजेत “ | 
एष एव क्रम! दृष्टा गवादि हारिणाम्‌ (६ ॑ 
विद्यापहारो स्रकश्च गला च नरकान्‌ वहन्‌। | | 


# 1 
॥। वि # @ ~ 
न = क 
त प व 







परनिन्दा करतन्नलवं परमम्मा वघातनस्‌ । 

नष्टुथ्य नि टणतञ्च परदारोपसेवनम्‌ ॥ ३8 
परस्दरणा शोच टेवतानाञ्च कुत्सनम्‌ । 

निङ्रत्य वञ्चनं नृणां कापं्यञ्च तृणां बुधः, 
उपल च्षणादि जानौ युक्तानां नरकादनु ॥३ | 
द्या तेषु सवादः परलोक प्रतिक्रिया ?; 
सत्यं हिताथंता चो तिर्वदप्रामा्यदनम्‌॥३६ 
गुसरेवर्िसिद्धधिंसेवनं साघुसङ्मः। 
खक्ियाभ्यखनं मेत्ौ खर्मिंणां ल च्षणं विदुः| ॑ | ५ 


8१; 


ह) 
॥ 
\ | १ 
व र , 
 § 1 
४. 
॥ि. 


| 
| 
॥ 
| 
॥ 
| 


 ॥ 


दति यौग!स्‌ड़े महाएराणे पूथ्वखख्ड पए |, 


|? 

परिणामकथनं नाभैकोनतिंएदपिक | । 
| 

दिश्ततमोऽध्यायः ॥ २२० ॥ |, 
----- 

| 


चिंशदधिकदिश्ततमोःध्याय,। 
खत उवाच । 
वच्छे साङ्ग महायोगं भुक्तिमुक्तिकरं परम्‌ । ¦ 
सल्वपापप्रणमनं मत्तयानुपठितं ण॒ ॥ ५ | 
ममेति सूलं दुःखस्य न ममेति निवत्तते। _ 4 


क ४ ॥ 
ष 
क, १ 

, 


॥ २). # व ^ = 
क > 
ॐ, 


| ^ = 
दत्तात्रेयो चलकांय इममाद म ( 
ग्रहमित्यङ्करोत्यन्नो ममेतिखन्धवान्‌ १ ` 


॥ २ 
र्न्तेत्नोप्ाखश्च एन्नदारामिपहः 





य, + ऋक । 
क~. 
1. ५; 










२२. 


च्नरंशदधिकर्दिश्ततसा ध्यायः 1 
ल्लाददवदधिं दरे धारके खतो यागा वीनि ॥२१ 
4 रसि 
| । नाड्यां द्ये चात ठतीया च त 
4 म कारे सुखे नाखिकाग्रे नेतं ग्रमध्यस्ूं सु ॥ 


जातीऽज्ञानमददातस ॥ 9 
धेऽत्र च्छया समासिताः। 
खासीनास्तेषामाल्यन्तिकं कुतः ॥ ५ 


किद्धित तस्मात्‌ परस्तं धारणा दश्वा स््मताः। 
दश्ता धारणाः प्राप्य प्राप्रोद्यत्चरदधपताम्‌ ॥ २२ 


जरान यथाजिरग्नो सच्िप्तस्त थाल्ना परमात्मनि । 


क्‌ गी श्वरे । 
क की वियाक्टारेण तगत अ त ्रह्मपं मद्हाए्यमोभिल्ये कातरं जपत्‌ ॥ २९ 
जस्वमर्टक 
[ष 1 हतिञ्ेव च । उकारश्च तथोकारो मकराच्चाच्चरत्रयम्‌ । 
परः प्राचः सखा इट्येतदन्तरं ब्रह्य परमोङ्खार स जितम्‌ ॥ २५ 


प्यम्‌ ॥ `< 
सूलंन लं राजा न च बर ब्रह्म परं च्योति स्थलङ्विवच्नितम्‌ । 


१ ॥६ 
करणं तथा । 
॥ तवाव्रादिकं वाचा नवान्त च ल्द तिलैरामर णव््वितम्‌ ॥ २६ 


प्रधानभिदमावयाः ॥ ८ 
| र संजातीऽ्यं ग॒णालकः 1 | अहह ब्रह्म पर 8 पवि ५ 
। २ (पर एथम्भावस्तथा तेत्रात्सनोकप ॥ < अद नब्रह्म पर्‌ व = 
्ानपू्धवियोगोऽसौ ज्ञाने न्ट च य गिनः । अरदद व्रह्म पर ॐ खूच्छद न 
शा ुतिर््रहमणा चैक्यमनतेक्यं एत्न ते गुणः ॥ ९० | अह ब्रह्म चर ज्योतिः स्यानाख्यानविव 
अर्हं ब्रह्म पर ज्योतिर्गन्धमात्रविवल्नितम्‌ । 


तहं यत्र वसति तज्लोज्यं येन जौवति। 
। वर्तये तरेवोक्त ज्ञानमन्नञानमन्यया ॥ ९९ अं ब्रह्म पर ज्योतौ हपमातविवज्नितम्‌ ॥ २< 


¢ ६ ज्योतिः च्नितम्‌ 
१६ | पवमोरीन एण्यानामपुणयानाद्च पाथिव । द्धं ब्रह्म परः ज्योतिः ब्द तन्धालव स १ 
बर्॑व्यानाञ्च नित्यानां चयत्तरकरखणात्‌ तथा ॥ ९२ | दं ब्रह्य पर ज्योतिवौकपार्यादिविवच्जितम्‌ 1२० 
हिंसा सत्यमस्तेयं व्रद्यचथ्यी-परि गरष्टौ । अद्दं ब्रह्म परं ज्योतिः ओत क्‌ परिवव्जितम्‌ । 

















वमाः पञ्चा नियमाः तेच दिविधमीरितम्‌ ॥ १३ | अदं ब्रह्म पर ज्वोतिजिंद्वा-घ्राणविवच्नितम्‌ ॥ २९ 
। | सन्तोषस्तपसा शन्तिवांसुदे वाचनं दमः 1 अष्टं ब्रह्म परं ज्योतिः प्राणापान विवच्निंतम्‌ । 
१९|| प्रासन पद्मकाद्युक्तं प्राणायामो मरच्जनयः ॥ १8 प्रं ब्रह्म परं ज्यो तिव्यानोद्ानविवव्नितम्‌ ॥ ३२ 
ए. | प्रत्येकं विविधः सोऽपि पूर-कुम्धक-रे च कैः । अद्द ब्रह्म परः ज्योतिरन्ञानपरिवच्जितम्‌ । 
॥ | लघुर्यो दशमात्रस्तु दगुणः स तु मध्यमः ॥ १५ अद्ं ब्रह्य परः ज्योतिः स्लोखयं परमं पदम्‌ ॥ ३३ 


|| त्रिगुणाभिस्तु मात्राभिसत्तमः स उन्दाद्धतः। दे हेन्दिय-मनो-बुदि-प्राणादङ्गारवञ्नितम्‌ 1 


॥ 
४ [1 † ५, 
४.) || 


नुतो गर्भो विपरौतस्त्रगभै कः ॥ १६ निव्यश्दलुचियुक्तममानन्द मडयम्‌ । 
त जनयेत्‌ खप्रं मध्यमेन च वेपथः अह ब्रह्म पर ज्योतिन्ञांनस्हपो विसुक्ताये ॥ २७ 
1 हि टतौयो न जधैद्धोषाननुक्रमात्‌ ॥ १७ खत उवाच! ` 
सनं 
र कला च प्रणवं हरि । इत्यष्टाङ्गो मया योग उक्तः रौनक सुक्तिदः। 
५ र ङचषणो स्थ एननेकाग्रमानखः ॥ १८ नित्यनेमित्तिकं प्राघ्षा लयं प्राङ्तवन्वनाः ॥ ३१५ 
( (1 ठत्ति स्वेन रजसां तथा । उत्पद्यन्ते हि संसारे नवं प्राघ्ठा परात्मनि । 
धल। त्तं स्थितो ञुच्ोत योगवित्‌॥९० विसुच्यते वि 
व क उता ज्ञानादन्ञानमोडितः ॥ २९ 
पराहन्‌ मन एव च । | ततो न म्रियते दःखी 
दुःखोनरोगोन च वन्ध 


द समवायेन 

5 2 ॥ २० न पापचुज्यते योगो नरको न विपच्यते । ध | 

4 णा सा विधौयते। । ग्वा मह्ादुःखौ नास्यानारायखोऽव्ययः । 
हि 


न्द न 
1 

६ १ 

^=" 

~ }) 

+" 


<~ | १. 
>, कनो व , 
५ ध । ४ 
=" 

| 
| 
। 
| 
। 
| 


१ 
~ ह 
क क 
~+ 
ष । 
| 
ह 


„9 


3 क 
। र, # 


~ @0.0- 4870 व71५/वत ।८8॥) ©0॥6न91. 01011260 0\/ ९6810011 















२३ गरुड्एराणम्‌ । | 
२२९ 4 
सक्या लनन्यया लभ्यो भगवान्‌ भक्तिसुक्तिद ॥२ भक्तिरष्टविधा देषा च + 
ध्यानेन प्रजया जप्यः सम्यक्‌ स्तोत्रयैतत्रतः 1 स विग्रनद्रो सुनिः शौमान्‌ स कष 
यश्दात्रियित्तएिस्तया ज्ञानञ्च लभ्यते ॥ २< | तज < चत) ग्रां उ च पूज्यो चद. प्‌। 
प्रणवादिकमन्ेश्च जप्ये सु्तिं गता द्जाः। - | सत सम्शाषितोऽदयापि पि ५ 
रुव आराध्य मत्तया च विष्णुं प्राप्तः पर पदम्‌ ॥ ५“ एनाति भगवद्धक्तखण्डालोऽपि च | 
प्रचेतसश्च स्टारः कण्डुखार ण्य भक्तिदः । प्रणताय प्रपन्नाय तवालौति च यो वहे ॥ १. | 
पुसपोत्तममो शशं सुति प्रापा्मनिस्भलः ॥ ४९१ अभयं सन्वरतेग्यो ददयादेतद्रतं 1 | 
उडदोऽपि परः स्थानं नारदाद्याः परं पदम्‌ । | मन्तयाजिसइसेभ्यः सन्धवेदान्तपारगः। | 
- इनदोऽपि परमं स्थानं गनध्व्वाप्ठरसो वराः ॥ 8२ | सव्तवेदान्तवित्वोच्या विष्णुमकतो पिभरिषत । ॥ | 
प्राप्ता देवाञ देवलं सुनिल सुनयो गताः । ` एेकान्तिनख एरषा गच्छन्ति परमं पद्म) | 
गन्धव्धलञ्च गन्धन्वां राजलञ्च ठपादयः। एकान्तेनासमो, विष्णुयैारेषां परायगः। | 


सर्ग खरीप्यथः प्राप्तास्तभाराध्य जनादैनम्‌ ॥ ४२ | तस्माद कान्तिनः प्रोक्तास्तन्ञागवत्ेतसः॥! | 


, इति ओगास्‌ङ प्ूठ्वखण्डेऽष्टाङ्योगकथन प्रियाणामपि सव्वं रेवरेवस्य सुपरिवः। 


नान -िंथदमिकदिथततमोऽध्यायः।२३०॥ आपत्स्वपि सद्‌ा यस्य भक्तिरव्यभिचारियौ॥ 
या प्रौतिरविवेकानां विषधैष्वनपायिनौ। 


व ` . | विष्णुं संखरतः सामे हदयानोपसप॑तु॥ १६ ॥ 
एकन्निशद्‌ धिकदि शततमोऽध्यायः । अन्तगं तोऽपि वेदानां उब्वपरासनायैवेयपि। ||. 
सूत उवाच । यों न सन्व प्रवे भक्तस्तं विद्यात्‌ एुर्षाधमम्‌॥ 








` विष्णामत्तिं प्रवच्चामि यया सब्वमवाप्यते । नाधौतवेद शस््लोपि न कृतोऽष्वरखखवः। | 
यथा मत्वा दरिस्तुष्येत्‌ तथा नान्येन केनचित्‌ ॥ १ यो भक्ति वदते विष्णो तेन सन्व कृत भवेत्‌॥॥ 
मतः सखरेयसो सूलं पश्रवः पुण्यसन्ततेः । ` |. यज्वानः क्रतुमुख्यानां वेदानां पारगा श्रपि। 
जौवितस्य फलं खादु नियतिस्मरणं हरेः ॥ २ | न तां यान्ति गतिं मक्ता यां यान्ति सुत्त" 
मज द्त्येष वै धातुः रेवायां परिकीर्तितः । यः कशचिवरष्णवो लोके मिष्याचारोऽप्यनायमी। 
| ५ तन्मात्‌ सेवा लुः प्रोक्ता क्तिसाधनभूयसो ॥ ३ | पुनाति सकलान्‌ लोकान्‌ सदसांशुखिवो प 
| ते भक्ता लोकनाथस्य नामकम्मादिकौ ततने । ये कृशंखा दुरात्ानः पापाचाररतासतथा। || 
( सुञचन््ूणि संहषांदुधे परहृ्टतनूरुदाः ॥ ४ तेऽपि यान्ति परं स्थानं नारायणपराः | 
` जगद्वातुमं हे स्य दिव्याज्ञाचरणाव्ययाः। ` | दढ़ा जनार्दने क्ति डेवाव्यभिचारिणो ! प 
इह नित्यक्रियाः कुश्युः सज्िग्धा चै वैष्णवास्तु ते ॥५ | तदा कियत्‌ खवर्ग सुखं सेव निन्त । || । 
ब्रह्मात्तर न शणखन्‌ वै तथा भगवतेरितम्‌ ! भाम्यतां तत्न खंखारेः नराणां कई ॥२ +: 
प्रणाम पून्बक भक्तया यो वरेदेष्णवो डि सः॥ & हस्तावलस्वना द्यका मक्तित्टो जनाद | 
तद्धक्तजनवात्सल्यं परूजायाच्चानुमोदनम्‌ । न शणोति गुणान्‌ दिव्यान्‌ 4६१९ _%| 


तत्कथाश्रवणे प्रौतिः सरनेत्राङ्गवित्रिया॥ ॐ |स नरोःवधिरो जयो सन्वध्भय ४. ¢ 

धेन सन्वाडानो विष्णौ भक्तया भावो निवेितः। । नाग्नि संकौ्तिते विष्णोयस्य न मम्‌॥ + | | 

विपरेव्वोश्वरदष्टिख्च महाभागवतो दि सः ॥ ८ . | शरीरं एलकोद्धासि तद्ध वत्‌ क रप्यरिराव | 
विष्णोश्च कारयां नियं तदन्नं दग्मवष्निंतम्‌ । यिन्‌ चकते दिजयेष्ठ सुतिर्/ ५ 
खवयभमभ्यवैनद्चेव यो विष्णाञ्चोपजोवति। ` विष्णौ निविष्टमनसां किं एदि" 


व ॥ 
(~ १ ॥ 
क ५ 
त: । ` +: 
॥ ^ = म 


कि. ः न 0.0- 48/14811\/86| 1811 0661010. 01411266 0 €0681001॥1 





| ॐ 2 
स + ि 


"रदः 



































दाचिंश्दधिकदिश्रततमाऽध्या' 
वसति ददि सनातने च तस्मिन्‌ 
सधममिीच्छ च्य ्‌ भवति पमान्‌ जगतोऽस्य सौम्यखपः । 
यमः. + ॑ न्ितिरसमतिरम्यमालन।ऽन्त 
। मधुसूदनप्रपना कथयति चारुतयव सालपोतः ॥ ४९ 
दया ग चछमानान १ २८ मगवद्धक्तिकथन नामैक 
सदय प ंजते तमनन्यभाक्‌ । सीगास्‌ङ पूव्वखण्ड भगय 
१ दुराचारो सम्यग्बवसितो द्िखः॥ रट तिंश्दधिकदि श्ततमाऽध्याच ॥ २२९ ॥ 
मन्तव्यः स 
| धम्भाला शश्वच्छान्तिं स गच्छति । | अ 
|हिंमबि व विष्णुभक्तो न नश्चति ॥ २< -वविंणदधिकदिश्रततमोऽभ्यायः । 
स्थिता। 
(त ल उवाच । 
बलै यस्य सक्तिः स्थिरा दर! ॥२ खत व 
चेषा यणमयौ दरेमाया दुरत्यया । सुक्तिद्ेतुमनाद्यन्तमजन क 
तरीव प प्रपद्यन्त मायामेतां तरन्ति त ॥ ३९ दौ नमेत्‌ खव्वलोकस्य क 
@व्चाराधने पंखां सिध्यते हरिभेधसः । विष्यामानन्दमदतं विज्ञान खव्वग प्र ‡ 
॥॥ ू होशाराचयत विष्णार्नान्यत्‌ तत्रोपकारकम्‌ ॥ २ प्रणमामि खदा भक्तया चेतसा दटयालयम्‌ ॥ 
7 हमविविषेदं ततेन एष्पेनानुलेणनः । योऽन्तस्तिष्ठन्नश्ेषस्य पश्यतो श त 
॥ | तपेति महालएसौ यया मत्तया जनादैनः ॥ २२ | तं सन्वखाच्चिण विष्णं नमस्से म | 
1 | कारविंषद्च्चस्य दे फले चशटतोपमे । श्तौ नापि नमस्कार 
१्‌।५॥ कदाचित्‌ कोश्वे भक्तिस्तद्धतीवा समागमः ॥ २४ संखारटणवगांखासुदंजन कर {ख खः ॥ ० 
/ पत्रे एष्पेषठ फलेष तोध क्ष्या स्फ रल्जनलधरोद्टर चास कष्ण 
१।५| व्वकष्टलब्येषु सदव सत्सु । लोकाधिकारिएरषि परमप्रेथे । 
५ म्येकलस्ये एरूषि एराणे एकोऽपि चारुगुखमात कृतप्रणामः ट 


11|| 
॥१।१॥ 


। सुत्यं कथं न क्रियते प्रयत्नः ॥ २५ 

भौ। | शरासपतोटयन्ति पितर प्रनृत्यन्ति पितामहाः । 
णवो मत्कुले जातः स नः सन्तारयिष्यति ॥ २६ 
अज्ञानिनः सुरवरं समधिल्तिपन्तो 

। यं पापिनोऽपि शिशुपालखयोधनादाः 1 
| सक्ति गताः सरणमात्रविधूतपापाः 

*| कः संश्यः परमभक्तिमतां जनानाम्‌ ॥ ३७ 


स्यः वपाकमपि साधयितु समयैः ॥ ५ 
प्रणस्य दर्डवड्ूमो नमस्कारेण योऽचयेत्‌ । 
स यां गतिमवाप्रीतिन तां क्रतु्तेरपि॥ & 
दुर्गसंखारकान्ताराक्ूपारानमिधावताम्‌ । 
एकः कृष्णो नमस्कारो सुक्तया तांस्तारयिष्यति 1 
अ्रासौनो वा यानो वा तिष्ठन्‌ वा रत्र ततर वा। 
नमो नारायणायेति मन्तेकश्रणो भवेत्‌ ॥ २ 


ए ट वा ये ध्यानयोगविवच्निताः । नारायणेति शब्दोऽस्ति वागस्ति वश्वन्तिनौ 1 
त्यनत्रम्य यान्ति तदष्णावं पदम्‌ ॥ ३८ | तथापि नरके ग्यढाः पतन्तोति किमद्धुतम्‌ ॥ < 
भवोद्धवक्घो शश्तादतस्तथा चतुम्मुखा वा यरि कोटिवक््तो 
परिभमन्नि 
>न्द्रियरस््रकैः पथः । मवननरः काऽपि विशुद्धचेताः । 

१. यस्यतां माधव भे मनो्य- स वे गुणानामयुतैका 
|` "शि स्र शक्तो ध 
रजरा िशज्गो हद्भक्तिवन्धने ॥ २० वरेन्न वा रेववरस्य विष्णो 

र ब्रहम यभ दमि पव्यते । अ 


व्यासाद्या मुनयः सव्वे स्तुवन्तो मभुसटनम्‌ । 


देसिदान्तमाने 
षु तन्न जं 
४ नन्ति मोदिताः ॥ 8० मतित्तयान्निवत्तन्ते न गोविन्दग॒णश्लयात । द 


कणि 


= ८.0 48/10 8011\/820| ॥/॥811 (0166100. 01411260 0# ©810011 इ. 
~~ ^ नय 
















1. ` | गरूड्एराणम्‌ । 


1 








अवशेनापि यन्नाभि कौत्तिते सव्वपातकैः। । यतः प्रठत्तिभरूतानां धेन रऽ ~ 
पमान्‌ विसुच्यते सद्यः सिंहदस्तेखेगो यथा । त चान ध्यायते विष्णुस । | 
वद्धः परिकरस्तेन मो त्ताय मनं प्रति ॥ १२ नरको पच्यमानस्तु यञ्ञेन परिमा पि 
खप्रऽपि नाम स तोऽपि एसः किं लया नार्चितो रेव कोधव क 
त्य करोद्यन्तयपापराशिम्‌। उदकेनाप्यभावेन दरव्याणामच्चितं गोधन ॥१ 
प्रत्यत्ततः किं एनरत्र एसा . य। ददाति खक लोकं स लया चि । 
प्रकीर्तिते नान्नि जनादैनस्य ॥ १३ न तत्‌ करोति खामातान पिताना पाशि 
नमः ङृष्णाच्युतानन्त वासरे वेत्युदो रितम्‌ । यत्‌ करोति षौकेशर सनतषट य ॥) 
येभाीवभावितेर्विप्र न ते यमएर यथः ॥ १४ वणा खमाचारवता एुरुषरिण पर एमार ९ || 
यो भवेद्यया व्गसमसो भास्करोदधे । विष्णुराराध्यते पन्या नान्य १. 
तथेव कलुषौघस्य नामसङ्गौ त्तेनाङरेः ॥ १५ न दाने विविषेरद॑त्तनं ए्ीनालेपतरः ग 
क्व नाकपृष्ठगमनं एनरायाति न त्षयम्‌ ॥ १६ तोषमेति महालासौ यथा स्ता जनान 
गच्छतां दूरमध्वानं ङष्णासूच्छितचेतराम्‌ । सम्य द्‌ प्व्यमाहाल्येः सन्तत्या न न वषा | ३ 
पायें पुण्डरो काक्षनामसडगे तनं हरेः ॥ १७ विसुत्तो च कता लभ्या स्दूलमाराघनं इरेः। (* 
ससारसयंसन्ट्ट-विषरेष्टेकमेष्रजम्‌ । प्रणामस्तुष्यते विष्णुदेतहे परमं धनम्‌। ~ 
कृष्णति वैष्णवं णान्त जल्ला सुक्तो भवेन्नरः ॥ १८ | अन्यया वा विशेषण कस्तमरचितुमरैति॥ + 
ध्यायन्‌ कृते जपन्‌ मन््रस््ेतायां हापदेऽच्चयन्‌ । इति चौगा्ङे मदाएराणे पूरू पा 
ह तदाप्राति कलो संसृत्य कैश्वम्‌ ॥ १८ स्तुतिकथनं नाम त्रयस्िंयद्धिक- ( 
हग वत्तंते यस्य दरिरित्य ्तरदयम्‌ । हिश्रततमोऽध्यायः॥ २३२॥ ॥ 
संसारसागरं तौ्वां स गच्छह ष्णावं पदम्‌ ॥ २० | # 
विन्नातदुच्छतिख्दससमादठतोऽपि | । 
सरेवः परन्तु परिशुदिमीप्यमानः। ` चतुख्त्िश्चद्‌धिकदिश्चततमोऽध्यायः | । 
सप्रान्तरे न हि एनच भवं स प्ये सूत उवाच । ु 


-नारावणस्तुतिकथापरमो मनुष्यः ॥ २१ प्रालोक्य सव्व शास्वाणि विचाय्यै च एनः ए 
इति ओौगारड़ पूव्वखण्डे नारायणनमस्कारो | इदभेक सनिष्यनं ध्येयो नारायणः सदा॥\, | 
नाम हात्रिंपदविकदिशततनोऽध्यायः॥२३२॥ | किं तस्य दानैः भिं तथः किं तपोभि विम 
चो नित्यं ध्यायते देवं नारायणमनन्यवौः। ° | 


$ पटना 





(६ 2 | यँशतानि घ। | 
1 जय स्तशद्धिकदिश्रततमोऽध्यायः। वा दृ | 
| सत उवाच । ` प्रायचित्तान्यशेषानि तपःकम्ना व । 
| असारभूते संसारे सारभेवं विनिदिशेत्‌। यानि तेषामशेषाणां क्ृष्णावुखरण पर ॥ 
/ अशाराशेष्रलोकस्य सारमाराधनं रेः ॥ १ क्रते पापेऽनुतापञ्च यस्य एस (+ १ ॥ 
` ₹्दयात्‌ एसषरसक्तेन यः पुष्माखयप एव वा । | प्रायश्चित्तन्तु तस्यैकं दरः संखर्ण १ प 

` अञ्चितं स्याच्नगदिदं तेन सन्व चराचरम्‌ ॥ २ | सुहृत्तमपि यो ध्याधैन्नारायणमतन्ः ,॥{ ६ 
माढवत्‌ परिरक्न्तं खष्टिखंहारकारकम्‌। ` सोऽपि तद्रतिमाप्रीति कि एनस्त प 


तः। ( 
 . बोन पूजयते विष्णं तं विद्यद्रह्मघातकम्‌ ॥३ । जाग्रत्‌खप्रसुषपेषठ यी गस्धस्य यीगि 


((.0- 48/108111\/80। 1211 (0166100. 01011260 0 66810011 ` < `" । अ 


दत्तिः सा मवल्यच्युताखया ॥ ~ 


५ | कदिनवी द लपन्‌ विविशंस्तथा । 
{0१ ग्चगोविन्ं माघव करत्‌ ॥ र 
1 र कर्याचित्त जनार्दने । 


















। क्तः किमन्येर्वद्भाषितः ॥ < 
परी धर्मौ ध्यानमेव पर तपः । 

परं परीचं तस्माद्यानपर मवेत्‌ ॥ १९ 
णीः परं ध्येयं तपो नान अनात्‌ परम्‌ । 
प्रधानमतरीक्तं वाददेवस्य चिन्तनम्‌ ॥ १९ 
पं प्राथ मनसो यन्न गोचरम्‌ । 

{रफ्रारथितं ध्यातो ददाति मधुखदनः ॥ \र 
४. प्रादात्‌ कतां एंखां परच्यवेताध्वरषठ यव्‌ । 
[वा तदिष्ीः सम्प्र खादिति दतिः 1१३ 
तेन सदशं नास्ति शोधन पापकम्मणाम्‌ । 
| द्ेतूनां दा्को योगपावकः ॥ १४ 
पपन्रसमाधिस्त मुक्तिमत्रैव जन्मनि । 
(एति योगौ चोगामिदग्धकम्म च योऽचिरात्‌९५ 
$ष्ामिरट कच्तं रहति सानिलः । 
| व्रा चित्तस्थितो विष्णुर्योगिनां सन्वकिल्विषम्‌॥९६ 
| वामियोगात्‌ कनकममलं सस्प्रजायते । 
॥ष्ट वासुरेवेन सतुष्याणां तया मनः ॥ १० 
[श लानरुहसेष एष्वार स्तानकोटिषठ । 

¶ पापं विलयं याति स्छते नण्यति तद्धरौ ॥ १८ 
^" चामसहस्तस्तु यत्‌ पाप नश्यति धवम्‌ । 
तरण तत्‌ पाप हरेध्यानात्‌ प्रणश्यति ॥ ९९ 
अन्त्य तिक्रान्ते सुह्भत्तं ध्यानवर्िते । 

व भगथिनेव .गुत्तामाक्रन्दितु अशम्‌ ॥ २० 
दुष्टोक्तिः पाषण्डानां तथोक्तयः । 
ह 

।॥ (ष तरेव वि 1 स च चन्द्रसाः। 
| # यत प्रसथ्यते हरिः ॥ २२. 
५ कतत दषं ापि ५ | 

` [® तशुगस्तस्य ठ १ 
॥६ | वनहो इते शरी । 

(र यस्य चेतसि नाच्युत 0 
ण्डे गच्छतस्ति्ठतोऽपि वा । 


| | 


॥ ९, 
| 


१ 


1 त्वेष 
= 
= 1 ॥ 
ब ४, 


@ ~ क च ि 
--श कम 
* ॥ 


1 प 
ह 

नि ॥ क ए 
त 


~~ +" 
क । 


चतुस्तिं श्रद्‌ धिकदिश्चततमाऽभ्यायः । 


-५+> 


गी विन्दे निवतं चैतः कृत्व्यः खद व सः ॥ ~^ 
वाख्देवे मनां यस्य जपद्ीमाच्चैनादिष॒ । 
तस्यान्तरायो बिपेन्द्र दवेन्द्रलादिक्रं फलम्‌ ॥ -€ 
असन्यच्य च गाररख््य स तक्वा च मत्‌ तपः । 
छिनत्ति वैष्णवों मायां केश्वापिंतमानसः ॥ २ 
चमां कुव्वन्ति क्रधेख दयां खघ मानवाः । 
मुदञ्च ध्मभ्लेषठ गो विन्दे छद्टयस्थिते ॥ र्ट 
ध्यायेन्नारायणं रेवं स्लानदानादिकम्भस । 
प्रायधिततेषु सर्वेष दुष्छतेष विशेषतः ॥ २< 
लाभस्तेषां जयस्तेषां कुतस्तेषां पराभवः । 
धेषामिन्दीवरण्यामो दयस्थो जनार्दनः ॥ ३ 
कीटपक्षिगणानाञ्च दरौ संन्यस्तचेतसाम्‌ । 
छ्चैरगमेव गतिं मन्यं किं एनन्ञ निना णाम्‌ ॥२९ 
वासुदेवतरुच्छाया नातिशौता न बस्मदा । 
नरकदार शमनो सा किमथ न सेव्यते ॥ ३२. 
न च दुर्व्वाखसः शापो राज्यञ्चापि एचो पतेः । 
न्तं समर्यो विपरन्द्र ल्छते मधु दने ॥ २३२ 
वदतस्ि्ठतीऽन्यदा खेच्छया कस कुव्वतः । 
नापयाति यदा चिन्ता सिद्धां मन्येत धारणाम्‌ ॥२७ 
ध्येयः सदा सविटमलमध्यवत्तौ 
नारायणः सरसिजासनसखम्निविष्टः। 
कोयूरवान्‌ कनककुण्डलवान्‌ किरोट 
हारौ दिरणसयवपुतशङ्गचक्रः ॥ २५ 
किमत्र बह्कनोक्तेन थु साकमघुना हरिम्‌ । 
रतानि श विष्णुमशेषदुरि तापद्दम्‌ ॥ ३६ 
न डि ध्यानेन सशरं पवित्रमिह विद्यते , 
श्वपचान्नानि मुच््ञानोऽन पापेनेव लिप्यते ॥ ३७ ` 
सदा चित्तं समासक्तं जन्तोर्विषयगोचरे । 
यदि नारायणेऽप्येवं को न सुच्येत बन्धनात ॥ ३८ 
प्रत्यस्तमितभेदं यत्‌ सन्तामात्रमगोचरम्‌ । 
वचखामालरबेद्यं तज्ञानं ब्रह्मसंज्नितम्‌ ॥ ३० 
वलनया घारणया योगिनो यान्ति ये लयम्‌ । 
ससार कर्ष णोऽप्येते यान्ति निर्बीजतां हिला 
इति ओोगारडे महाएरा्े पूख्वखरुडे 
ध्यान-स्तुतिनांम चतुस्तिंशदधिक 
हिशततमोऽध्यावः ॥ २३४ 1 


॥ 8० 


 (८€.0- 449148111\८8201 48111 (0162101. 01011260 0 €७6810011 










२२८ गरूड्णएराणम्‌ । च 
3 तमेवोद्दिश्य गोविन्द्‌ ध्यानं नि 
धनिकता । | शूद्रं वा मगवद्धत्तं निषादं श्वपचं प्रत ॥१६ ्‌ 
सूत उवाच । दिजजातिसमं मन्ये न याति न तथा। { 
विष्णाभक्तिर्यस्य चित्ते कं वा जवी नभेत्‌ सदा। | आदरेण खदा स्तौति घनवन्तं नरः ॥ 1. | 
तारयति चात्ानं तथेव दुरिताणेवात्‌ ॥ ९ तथा विश्वस्य कर्तारं को न सुद्येत नेच्छया। | 
तज्ञानं यत्र गोविन्दः सा कथा यत केश्वः। | यथा जातबलो बङ्िदंहलादरमपौमनन वश्वनो्‌ ॥| 
तत क्च यत्‌ तदर्थाय किमन्चरवह्ृभाषितः॥ २ | तथाविधः सृतो विष्णुर्योगिनां ४ 
खा जिद्वा चा दरिं स्तौति तच्चित्तं यत्‌ तदपितम्‌ | आदौपरं पञ्चतं यदन्ना्ययन्ति खगा ॑ 
ताविव केवलौ साध्यौ चौ तत्यूजाकरौ करो ॥ २ | तदत्‌ पापानि सन्वाणि योगास्यासरतं न | 
प्रणाममौ णस्य शिरः फ़ल विदु यस्य यवां विश्वासस्तस्य सिदवसत ४ ॥॥ 
सतदश्चनं पाणिफलं दिवौकसः । एतावानेव कृष्णस्य प्रभावः परिमौयते॥१ || 
मनःफलं तहुण कम्म चिन्तन विददेषादपि गोविन्दं दमघोष्रालजञ ग | 


वचस्तु गोविन्दशुणस्तवः फलम्‌ ॥ 8 
ज्ञेसमन्द्रमात्रोऽपि राशिः पापस्य कस्मणः। 
कैशवं वैदयमासाद्य दुव्यांधिरिव नश्यति ॥ ५ 
यत किञ्चित करुते कञ्च पुरुषः साष्वखाधु वा। 
सव्व नारायखे न्यस्य कुव्वन्नपि न लिप्यते ॥ & 
ठणारिचतुरास्यान्तं शूतग्राम चतुव्विधम्‌ । 
चराचरं जगत्‌ सव्व प्रसुप्र मायया तव ॥ ॐ 

यसिन्‌ न्यसतमतिनं याति नरकं 

्‌ स्वर्गोऽपि यचिन्तने 
विन्नो यत्र न वैश्तातस्मनसो 
ब्राह्मोऽपि लोकोऽल्मकः । 
मुत्ति चेतसि संस्थितो जडधियां 
णंसा ददात्यव्ययः 
किं चित्रं दुरितं प्रयाति विलयं 
तत्राच्युते कौ्तिते ॥ ८ 
महता एण्य एच्ञेन यैन त्रौतोऽखिलं धवम्‌ । 
तस्य विष्णोः प्रसारेन इह कच्चित्‌ प्रेवुध्यति ॥ € 
अनिका जपं स्लानं विष्णो ध्यानञ्च प्रूजनम्‌ । 
गन्तुं दुःखोदधेः पारं क्शंयऽत्र तरन्ति ते ॥ १० 
राष्टुस्य शरण राजा पितरो बालकस्य च । 
धसाश्च सव्वमर्च्यानां खव्वस्य शरणं दरिः ॥ १९ 
` घे नमन्ति जगद्योनिं वासदेव खनातनम्‌। 
न तेभ्यो विदयते तौयंमधिकं सुनिसन्तम ॥ १२ 
अनषेरत्रप्रूनाच्च कुर्यात्‌ खाध्यायभेव च । 


€.0- 48108018 1811 (01161101. 10411260 0 6७814011 = 9 













शिशुपालो गतस्तच्ं कि एुनस्तत्परायण। ८! 
अयं टेवो सुनिवंन्य एष ब्रह्मा वदखतिः। | 
इत्यास्ा जायते तावद्यावन्नादैयते इसि्‌॥ | 
इति ओओोगारुङे मदाएराणे पूव्वख्े वि 
माहात्यकथनं नाम पञ्चतिशदिक 
दिशत तमोऽध्यायः ॥ २३५ ॥ 


ऋ ! 


# 
॥ 1 | 
| 
| 


बटच्िश्चदधिकदिश्रततमोऽध्यायः | 
सूत उवाच । | २ 
नारसिंहस्तुतिं वच्छे शिवोततां शोनकापुना। [९ 
पूर्वै माटगणाः सव्वं शङ्करं वाक्यमहव्‌॥' | 
भगवन्‌ भन्तविष्यामः सखदेवासरमावुषम्‌' ` 
लत्मसादाव्नगत्‌ सन्य तदलुन्नातुमहरि॥" 
प्रद्र उवाच । 
मवतीभिः प्रजाः स्वा रच्षगोया त्‌ ५१ 
तस्ा्लोरतर प्रायं मनः शौ ग्रं निवत्यता 1 4 : 
सूत उवाच। ॥ 
दूलेवं भङ्रेणोक्तमनादत्य तु तदच ` 
मन्तयामासुरव्यग्रास्ीलोक्यं खचरा ह 
त्रैलोक्ये मच्यमां तु तद्‌ गा ॥\ | 
दसिंहद्धपि दवं प्रदध्यौ भगवा । ` | 





~ वनम ` 1" " "^ 91 








-लद्ायीवमाखनम्‌ ॥ ६ 
[रणा दारिताननम्‌ । 

18 तती गौ च्षणम्‌ ॥ 3 
( त { गप न चनालाकेपरमालिनम्‌ ^ 
१ ॥ हमक शर गरषितम्‌ । 


रच 


















| बता काञ्चनेन विराजितम्‌ ॥ < 
| ५ । ( द नाहं < 1 रत्रनूएरभ्धूषितम्‌ । 


स्‌॥ कल-बरह्मणडोद र मण्डपम्‌ । `" 
क| | - वदाकारः संयुतं देहरोमभिः । 
(९ || इल्एणविचितरा धारयं म्लम्‌ ॥ ९९ 
। || इ धातमात्रो भगवान्‌ प्रद्‌! त दयन्‌ । 
॥!६ । याहमैव कपे ध्यातो सदेस्तु स क्तितः ॥ ९२ 
॥ हैव कपेण दुनिरौ ह्येण रं वतः । 
र्‌ ॥ (एपिपल तु देवेष तदा तुष्टाव शङ्करः ॥ १२ 
( १ शङ्कर उवाच । 
क्र | म्तेऽस्तु जगन्नाथ नरसि हवणुैर । 
| रेवेष्वरान्तसम्प ण-नखशुक्तिवि राजित ॥ १४ 
। । नः सकलसं लल-डहेमपिङ्गल वि ग्रह । 
(| नमीःस्तु पद्यनामाय शोभनाय जगहुरो ॥ १५ 
||लान्ताखमोदनिर्घोष सतूजवोटिसमप्रम । 
(| रदसयमसन्ताख स्दसेन््र पराक्रम ॥ १९ 
॥ |रदखलघनदस्फीत सद्धस्तवरुणालक । 
॥1 | (एदस्तचन्द्र प्रतिम सद्स्तग्र हवि क्राम ॥ ९७ 
[षद सद्रतेजस्क सस्त व्रह्मसंस्तुत । 
२, [सदसलसद्रखंज प्र सड लात्तनिरो क्षण ॥ ९८ 
( | स इलजन्ममयन्‌ सदस्रवन्धमोचन । 
| श्दस्वायुवेगो गर खद्स्ा् कृपाकर ॥ १९ 
॥ सूत उवाच । 
सेनं रेवेेथं ठसिंवपं इरिम्‌ । 
| | ` चापयामास एन विनयावनतः शिवः ॥ २० 
४ | ` ध शङ्गर्‌ उवाच । 
1. |. भक्स्य विनाध्ाय याः खटा मातरो मया । 
1“ | |= | स “ तु महाक्यं भन्लयन्लद्धुताः प्रजाः ॥ २९ 
| लोपा 
ॐ. शता कथं तासां विनाशमभिरोचये ॥ २२ 


| 


=) #\ 
( 4 म 

| 
१ 1 

[ + , 


कः 
४ 
५ 
॥ 


॥ 
॥ 


1 





ज) 
| 
“1 
ए हि 
~ >| 
५. | 
ध थ ५ 
॥ ॥ 
8) # - 
~ | प क 7 


६ न च 
4 ग्ब (रि दर 
3 पभ 9 


सप्रचिंशदधिकदिशततमोऽध्यायः 


२२८ 


सूत उवाच । 
एवमुक्तः ख सद्रेण रौद्रान्‌ माटगणान्‌ विदः । 
संद्धद्य जगतः श्रम | चान्तरधौयत ॥ रर्‌ 
नारसिंहमिदं स्तोत्न यः परेन्नियतेन्द्रियः । 
मनोरथग्रदस्तस्य रुद्रस्येव न सं रयः ॥ २8 
भ्याधेनतृखिंं तसणाकेनेतं 
. सिताम्बुजातं ज्वलितासिवल्लम्‌ । 
अनादिमध्यान्तमज एराणं 
परावरेशं जगतां निधानम्‌ ॥ २५ 
जपेदिदं सन्ततदुःखजालं 
जद्ाति नौारमिरवां शमालो । 
खमाटठवर्गस्य दरोऽतिम््रत्ति- 
यदा यदा तिष्ठति तत्मौपे ॥ २६ 
दवेष्वरस्यापि लरसिंहब्दरतः 
पूजां विधात तिएरान्तकारो । 
प्रसाद्य तं देववरं ख लब्धा 
अव्याच्जगन््ाटगणेञ्य एव ॥ २.७ 
इति ओीगारुङे मदाएराशे परूढ्वखण्डे नर- 
सिंदस्तवकयनं नाम षट्‌ लिश्दधिक- 
दिश्ततमोऽध्या - : ॥ २२६ ॥ 


सप्रजिश्दधिकदिशततमोऽध्यायः ! 
सूत उवाच । 
ज्ञानाख्त प्रवच्यामि स्तोत्रं यत्‌ तु दरोऽ्रवौत्‌ । 
णृष्टः ओनाररेनेव नारदाय तया शशु ॥ ९ 
` ` नारद उवाच] 
यः संसारे सदा दन्दैः कामक्रोधैः शुभाशसैः । 
ब्दादिविषये्वदधः पौख्यमानः स दुर्मतिः ॥ र 


कथं विसुच्यते ज नतुखेलयुसंसारसागरात्‌ 


भगवोच्छोतुमिच्छामि त्तो द्हि तिएरान्तक ॥ ३ 
तस्य तद चन शला नारदस्य न्निलोचनः 1 


उवाच तद्धि शच्युः प्रसन्नवदनो दरः ॥ 
चरानातं परं युद्धं र स्य खषिसत्तम 
वच्यामि शगु दुःखन्न भवबन्धभयापष्दम्‌ ॥ ५ 


_ __ (.0- 48798111५/80| 1810) (,0॥66110). 1011260 0\/ 66809011 





१ 


२28० 
दणादि-चतुरास्यान्त तग्रान चतुव्विधम्‌ 
चराचरं जगत्‌ स्वं प्रसुप्त चस्य मायय। ॥ ६ 
तस्य विष्णोः प्रसादेन यदि कित्‌ प्रतुध्यति । 
ल निखरति संसार देवानामपि दुस्तरम्‌ ॥ ~ 
मीगग्वथ्थमदोन्मत्तस व ज्ञान परा्ुखः । 
खारमोद्पङ्क तै जोवो गौरिव मल्नति ॥ ८ 
ए्नदारकुटम्बेषठ सक्ताः सोडन्ति जन्तव । 
स्व एकाणीवे मला जौणां वनगजा इव ॥ < 
यस्त्रात्मानं निवक्नाति दुस्तिः काषकारवत्‌ । 
तस्य सक्तिं न पश्यामि जन्मकोटिश्रतरपि ॥ ९ 
तस्रान्नारद सव्वं देवानां देवमव्ययम्‌ । 
आराधयेत्‌ सदा सस्यगृध्याधैदिष्णु समादितः ॥९१ 
` वक्तु विश्वमनायन्तमजमाल्नि संख्ि तम्‌ । 
स््धज्रमचलं विष्णं खदा ध्यायन्‌ विसुच्यते ॥ ९२ 
क्रतं मत्यपर ज्ञेयं व्यक्ताव्यक्तं सनातनम्‌ । 


गरुड्पएराणस्‌। 


निष्कलं नोसजं विष्णुं सरा ध्याचन्‌ विसुच्छते ॥९२ 


सुगुद्धं शङ्करं नित्य निगुण तमसः परम्‌ 1 


सववटशणाश्वतं विष्णुं सदा ध्यायन्‌ विसुच्यते ॥१४ 


अश्ररोरः विधातारं सव्वन्नानमनांरतिम्‌। 

अचलं सर्व्वगं विष्णुं सदा ध्यायन्‌ विमुच्यते ॥ १५ 
निविविकल्पं निरामासं निष्प्रपञ्चं निरामयम्‌ । 
वासुदेव गुरुं विष्णुं खदा ध्यायन्‌ विसुच्यते ॥ १३ 
श्रतीन्द्रियमनिडश्यमचिन्दमपराजितम्‌ । 


त विज्ञानमजं विष्णुं सद्दा ध्यायन्‌ विमुच्यते ॥ १७ 


निसं निरदङ्गार निदंन्हं नियतेन्दरियम्‌ । 


निस्मक्तोपाधिकं विष्णु सदा ध्यायन्‌ विसुच्यते ॥ १८ 


जन्-खुट्य-जरातोतं निव्विकारः सनातनम्‌ । 


निन्वौ जमभयं विष्णुं सदा ध्यायन्‌ विसुच्यते ॥ १८ प्रयन्नादुयः पटैन्नित्यमगतलयं ख गच्छ ति॥ ९ 


सन्वभावविनिसक्तमप्रमेयभलच्चणम्‌ । 
निव्वींजमनषं विष्णुं सदा ध्यायन्‌ विमुच्यते ॥ २० 


अदत परमानन्दं सन्वपापविव््नितम्‌ । 
` अप्रतक्य महाविष्णुं सदा ध्यायन्‌ विमुच्यते ॥ २१ 
 शमागुमविनिसुक्तमूसिषट्‌कविवन्चितम्‌। 


त वद्यममल विष्णुं सदा ध्यायन्‌ विमुच्यते ॥ २२ 
संप्र ख्ल्यसङ्गस्पं शुद्धमासनतत्पररम्‌ । ` 


। एकाग्रमनसा विष्णं षदा ध्यायन्‌ विसु्यते ॥ २३ 


((.0- 48/108111\/801 1481 (06611011. 01011260 0 66810011 ~ "च क 


| वागतोतं तिकालज्ञं विभ्वे लं 


तमेव सततं ध्यायन्‌ निव्ययं ब्रह्म निष्कलम्‌। | ॥ 


सन्वस्मादुत्तमं विं सरा ध्यायन्‌ वि १। 
अवितक्यंमविन्ञेयम चरादिमरंहतम्‌ 
एक निरन्तर एुंखां सदा ध्यायन्‌ विसु 
विश्वास्यं विश्वगो प्तारं सुद्धदं सख 
स्थानत्यातिगं विष्णुं सदा ध्यायन्‌ विमुच्यते || 
सव्वदुःखक्तयकरं सव्व शान्तिकरं इरिम्‌ ६ 
सन्वपाप्रं विष्णु सटा ध्यायन्‌ विसुच्यते। | 
ब्रह्मादिरेवगन्धन्वसुनिभिः सिद्धवारमी । 
योगिभिः सेवितं विष्णुं सदा ध्यायन्‌ विसु | 
स सारवन्धनान्बुक्तिमिच्छन्‌ कामां एवात 
स्तुले वं वरदं विष्णुं सदा ध्या यन्‌ विमुच्यते! || 
संखारवन्धनात्‌ सोऽपि सुक्तिमिच्छन्‌ समाहित || 
विष्णो प्रतिष्ठितं विश्वं विष्णुविंभ्चे प्रतिष्ठितः 
विश्वं श्वरमज विष्णं सदा ध्यायन्‌ विमुच्यते ॥९ 
सूत उवाच । | 
नारदेन एरा ष्ट एव ख तषभध्वजः। | 
चत्‌ तेन तस्म व्याख्यातं तन्मया कथितं तव॥३१ § ` 











्वाप्छसि धुवं तात शाप्रवतं पदमव्ययम्‌ ॥इ९ || 
्रश्वमेधख्दस्ताणि वाजपेयशतानि च। | 
त्तणमेकाग्रचित्तस्य कलां नाहन्ति पीडेष्‌।१| 
ग्ला सुरक्पिर्विष्णोः प्राधान्यमोदभिष्वरत्‌। 
स विष्णं सम्यगाराध्य सिद्धेः पदमवाप्तवान्‌॥९ || 
यः पेच्छरणयादापि नित्यजेव सतबोत्तमम्‌। || 
कोटिजन्मकृतं पापमपि तस्य प्रणष्ति॥९ || 


+ | # - 
॥ 


विष्णोः स्तवमिदं दिव्य माद्‌ वनं कौ्तितम्‌। || ` 


॥ 
द्रति ज्रौ गास्‌ पूव्व खण्ड पला | 
ति्दधिकदिश्ततमोऽध्यायः ॥ ˆ || 


। | 
| य | 
खष्टछिंशदधिकदविश्रततमीःध् । 
सूत उवाच । ` ` 
स्तोत्रं तत सम्भवच्यामि गक मि (^ 
नारायणं सडसात्त पदमत परा 


१ 
न= 
४११ 
५. 
हि: 
हि. 






| | | किं मे ख्य करिष्यति ॥९ 
1 तीः करा्लमनन्तमजमव्ययम्‌ । 
एषडरो नने सत्यः करिष्यति ॥ २ 
ए प्रपन्नीऽसि किं 
! (द जगन्नाथं भानुमन्तमतौन्दियम्‌ | 
| प्रप्नोऽसि विं मे खलु करिष्यति ॥ 
| ८ दवं व्यक्तारपिणमव्ययम्‌ । 
॥ नोऽसि किओ खलु करिष्यति ॥ ४ 
विष्णा नारसिंं जनार्दनम्‌ । 
प्रपन्नीऽसि विं ज खतयुः करिष्यति ॥ ४. 
एष्वारं पुण्यं न्तेत्रवौजं जगत्पतिम्‌ । 
लीषनाथं प्रपन्नीऽसि किः भे ख्त्यः करिष्यति ॥ & 
१्‌। | रद्र सं हवं व्यक्ताव्यततौ सनातनम्‌ । 
॥ अहायीगं प्रपन्नीऽसि विं मे खल्युः करिष्यति ॥ ॐ 
ह । श्रूता्लान महात्मान यन्ञयोनिमयोनिजम्‌ । 
।। । विष्ठद्धपं प्रपन्नोऽसि किं मे खल्युः करिष्यति ॥ ठ 
{ द्ू्रौरितमाकश्य सोत्र तस्य सडहालनः 
ग्रपयातस्ततो ख्यर्विष्णुदूतेः प्रपोड्तिः॥ < 
दति तन जितो ख्त्यमकैर्डेधेन धोमता। 
प्रसते एण्डरो काकले कसिं नास्ति दुलेभम्‌ ॥ ९० 
गलय्टकमिदं एण्य खल्य प्रणमन श्भम्‌ 1 
| मक्रैर्डेयडिताथांय खयं विष्णु स्‌वाच ख ॥ ९ 
| दं यः पठते भक्तया (क) त्रिकाल नियतं शूचिः । 
| नाकाले तस्य ख्यः स्यान्न रस्याच्यतचेतसः ॥ १२ 
|, इत्पद्ममध्ये एुरुषं एराणं 
। नारायणं भाश्वतमादिटेवम्‌ (ख) । 
 विचिन्दय सूव्यारतिरांजमानं 
॥ ख्त्यु स योगो जितवांसथेव ॥ ९३ 


त १६ | 








| 

। 1 
| 

| 


| सौगार्डे क 

| ड मडापुराणे पूव्वखण्डे खतय- 

। टकस्तोत्रकथनं नामा्टतिंशदभिक- 
दिश्ततमोऽध्यायः ॥ २३८ ॥ 










ि 
क 
षि 





ढे ॥ । ््‌ 
\ 4 ए. ~~~ 
= ध | 
॥। 
४ 


| (क) स्तोत्रमिति पाठान्तरम्‌ । 


न " 7 # ॥ 
४ ह 
क = न ए 
$ ¢+ 1 
॥ हि 
` =) 
` क | 
91 | 
।॥` | ९५ 
[ | | 
- च 
| ५ 
क्षै | 
२. | 4 ® 


1. (ख ) अप्रमेयमिति पाठान्तरम्‌ । 


एकोनचत्वारिश्दंधिकदि्रत तमोऽध्यायः। 


 (८<.0- 421048111\/80॥ 1481) (06610). 1411260 0 €810011 


२8१ 


एकोनचत्वारि एदधिकदिश ततसमीोऽध्यायः । 
खत उवाच । 
वच्छेऽष्मच्छतस्तीतर इणु पानक सन्वदम्‌ । 
ब्रह्मा पृष्टो नारदाय ययावाच तथापरम्‌ ॥ ‹ 
नारद्‌ उवाच । 
यथाचयोऽव्ययो विष्णुः स्तातव्य। = श्द्टां मया । 
अल्यदच्चाच्चनाकाले तया लं वत्तुमरसि ॥ = 
ते धन्यास्ते खजन््रानस्ते हि सन्वञख प्रदाः । 
सफ़ल जोवितं तेषां थे स्तुवन्ति सदाच्युतम्‌ ॥ २ 
| ब्रह्मोवाच । 
सुने स्तोतं प्रच्याभि वाञ्॒दवस्य मुक्तिदम्‌ । 
-छणु थेन स्तुतः सम्यक्‌ पूजाकाले प्रसोदति ॥ 8 
चों मगवते वासुदेवाय नम खन्वांपद्दएदिखे। 
नमो विश्ददेदाय नमो ज्ञानखसूपिणे ॥ ५ 
नमः सव्व सुरेशाय नमः खौ वत्सधारिखे । 
नमश्रम्माखि्दस्ताय नमः पञ्चजमएलिने ॥ & 
नमो विश्वप्रतिष्ठाय नमः पौतास्बराय च! 
नमो नृसिंदद्धपाय वैकुर्टाय नमो नमः ॥ ॐ 
नमः पञ्चजनाभाय नमः सरोद एणायिने । 
नमः खदस्तशोर्षाय नमो नागाङ्एायिने ॥ ट 
नमः घर श्दस्ताय नमः न्नान्तकारि खे । 
नमः सत्यप्रतिज्ञाय पूजिताय नमो नमः ॥ € 
नमस लोक्यनाथाय नमश्लक्रधराय च । | 
नमः श्वाय खच्छाय एराणाय नमो नमः॥ १० 
नमो वामनरूपाय बलि राज्यापद्दारिखे । 
नमो यज्नवरादाय गोविन्दाय नमो नमः ॥ ९९ 
नमस्ते परमानन्द नमस्ते पर माच्तर । 
नमस्ते ज्ञानसद्धाव नमस्ते ज्ञानदायका । 
नमस्ते परमादेत नमस्ते एरपोत्तम ॥ १२ 
नमस्ते विश्वं व नमस्ते विश्वभावन । 
नमस्तःस्तु विश्वनाथ नमस्ते विश्वकारण ॥ ९३ 
नमस्तं मधुद त्यन्न नमस्तं रावणान्तक । 
नमस्ते कस -कैशिन्न नमस्ते कौटमाईन ॥ ९६ 
नमस्ते अतपन्ना्च नमस्ते गरुडष्वज । 
नमर्‌ कालनेमिन्न नमस्तं गरुडासन ॥ ६ 
६ 





३ रुड्पएराणंम्‌ । 


2२8२ | 

नमस्ते देवको पत्त भमस्ते तरश्णिनन्दन । 

नमसते सक्छिणौकान्त नमस्तेऽदितिनन्द न । 
दमत गोकुलावास नमस्ते गोकलप्िय ॥>९8. ~ 
जय गी पवः कृष्ण जय गीपौजनप्रिय । 

जय गीवद्चनाधार जय गोकलव्खैन ॥ ५२ 

जयं वाणश्रीरन्न जय चाणूरनाशन । 

जय द्रष्णिकूलोदीत जय कालोयमर्देन ॥ १८ 
जय खल्य जगद्ा्तिन्‌ जय. स्न्वीयेसाधक । 

जय वेदान्तविहेय ज पर सव्व माधव ॥ ९< 

जय सर्व्वाय्रयाव्यक्त जय सव्वगताव्यय । 

जय सच्चिदानन्द जय वित्तनिरच्ञन ॥ २” 

जयस्तेऽस्तु निरालम्ब जय न्त खनातन । 

जय नाध जगत्पज्य जय विष्णो नमोऽस्तु ते ॥ २९ 

लवं गुरुस्तं दरे शिष्यस्त्वं दो लामन्तभण्ड लम्‌ । 

ल न्याषसुद्राखमयस्ञ्च पष्पादिसाधनम्‌ ॥ २२ 
ल्माधारस्त्रमनन्तस्ं कूरपर्व धरास्बुजम्‌ । : 
चघमन्नानादयस्त्वं हि वेदिमण्डलशक्तयः ॥ २२ 

लं प्रभो खलद्रामस्त्वं एनः एम्ब रान्तकः । 

लवं ब्रह्मर्िञ्च देवस्तं विष्णुः सत्यपराक्रमः ॥ २४ 

लवं सिंहः परानन्दो वराडस््र धराधरः । 

तवं सुवर्णस्तथा चक्रस्तं गदा शङ्क एव च ॥ २५ 
लं ओौस्ञ्च प्रभो पष्टिस्त्रं माला देव शाश्वतो । 
वत्र: कौस्तुमस्तं दि शाङ्ग लञ्च तथेषुधौ ॥ २६ 
लं खङ्गचस्मणा सादं लं दिक्पालास्तथा प्रभो । 
त्वं वेधास्त्वं विकवाता च तं यमस्त्वं तानः ॥ २ॐ 
तवं धने शस्त्वमौ शएानस्त्रमिन्द्रस्त्रमपां पतिः। 
` लं रलोऽधिपतिः साध्यसतरं वायुख्तरं निप्राकरः ॥ 
आदिल्या वसवो स्‌द्रास्त्रमणश्िनौ मरुद्रणाः । 
लं देव्या दानवा नागास्त्रं यक्ता राक्षसाः खग1२९ 
गन्धव्वष्छरसः सिद्धाः पितरस्तं सहासराः। .. 
श्रूतानि विष्रचस्त्रं हि लमव्यक्तंन्द्रियाणि च ॥ ३० 
मनां वुदिरङ्ारः न्तौ तन्नस्तं ह रौष्वरः । 
लं यन्ञस्र वषट्‌ कारस्त्रमोङ्ारः समित्‌ कुश्रः ॥३१ 


ल पश्र लं एरोडापस्त्र भाला लं शुचः खवः ॥३२ 
 स्ाववश्च समस्तं हि सदस्यस्त्रं ऽस्ति णः । 


((.0- 18108111\/80॥ 4811 0661010. [10411260 0 €6810011 


युष्यधूपा दिभियत्तत्‌ तव स्व विद्भूतयः। 


। अचिरालमसे मोचं चिल्ला ~ 













लं शूादिस्लञ् ब्रह्मा सषलोलखके श्र 
ल होता यजमानस्तं ल॑ घन्यः पशुय मू ॥ 
तमघ्वय्ुस्तवसुद्ताता लं यज्ञः पुरषोत्तम, 
दिक्‌-पाताल-महो-व्योम द्यौः सनं 
रेतिच्यद्यनुष्येष जगरेतचच राचरम्‌ ॥ ५ 
यत्‌ किचचिद्श्यते रिव ब्रह्माण्डमखिलं जगत्‌ । 
तव खपणमिदं सव्वं द्यं सम्भकाधितम्‌ ॥ इई 
नाय यत्‌ ते परं खूप रेवैरपि दुरासदम्‌, | 
कस्तव्जानाति विमलं योगिगस्यमतीन्द्रिम्‌। ७ | 
अव्ययं एुरषं नित्यभव्यक्तमजमव्ययम्‌। | 
प्रलयोत्यत्तिरदितं सब्वव्यापिनमो्वरम्‌ ॥ इब । 
रवव न्तं निगुणं शुद्धमानन्दमजरं परम्‌ । 
वोधर्हपं वं शन्तं प्रूण॑मदेतमनत्षरम्‌ ॥ ३९ 
अवतारेषु या सदून्तिविदूरे रेव दश्यते । 

परः भावमजानन्तस्तां मजन्ति दिवोकसः॥ ४ 
कर्थं लामो सच्छ शक्तो मि एसषोत्तम । 
आराधयितुमौशएएन मनोगस्यमगोचरम्‌॥४५ 
इह य न्मण्डल्ते नाय पूज्यते विधिवदुदुमेः। 


२९. 


॥ ३६ 


री 
+ † = ध 
= अ य क 9 ~+ ++ 
~ ग = भ 
कै 
<> - न धि म 


^ 
तर ह 


~ "य पषाणणो 
भध "भः 
= त $ क, 9 क ७ क, + + 4 | 9.4. 


सङ्क्ष णारिभेरेन तव यत्‌ पूजिता मया ॥ ४२ 
यत्‌ कृतं जपद्ो मादि श्रसाध्यं एरषोत्तम। | 
चन्तुम सि तत्‌ स्वै यत्‌ कतं न इतं मवा॥१ || 
न शक्नोमि विमो सम्यक्‌ तव परूलां यथोदितम्‌ || 
विनिष्पादयितुं भक्तया ्रतस्त्नां चमयाम्यर! 1४ | 
दिवारात्रौ च सन्ध्यायां सर्व्वीवस््ाख चष्टतः। | 
अचला तु खरे भक्तिस्तवाञ्चिुगले मम ॥ ५“ | 
श्रीदे न तथा मरीतिन च धम्मादिकेष च ' ` | 
यथा लवि जगन्नाथ ्रौतिरालयन्तिकौ मन ॥# ॥ 
विं तेन न कृतं कस खर्गमोच्तादिसाषन (= ्‌ । 
यस्य विष्णौ दढा भक्तिः सम्तकामणलप „ ॥ 
पूजां कत्तै' तथा स्तोत्रं कः 
स्त॒तन्तु पूजितं भेऽ तत्‌ चं रम । , 

दति चक्रधरस्तोवरं मया सम्य _ _₹१द्‌॥ 


नोने य जावा > 0 
स्तोल्ेणानेन यः ष -सारवन्धनम +" क | | 


च 
ब ^. - 


मख नमीः ?। || 


४ 
हि| 
~ 
¢ 
4 
४ | 
„1 
[| 
च १. 
ष" 
$ + [ च, 
4 “३ (अ हि | 
4 = म क 
~ कि 
१-३ 


ल द # +~ 
~क र) ट ' 






क” कै 
1 च 
१९ "न 


च | "क 
जौ ॥ † 
क 


त + 













। 
नाः 
र. 
ड # 


र ` 


„यी जपेद्वा तरिसच्यं नियतः शुचिः । 
| का तुते सीऽपि सब्वकाममवाप्रूयात्‌ ॥ ५ 
-५ . ६ लमत एत्नान्‌ बद्धो सुच्येत बन्धनात्‌ ॥ 

॥ 4 १ तगरस्य अते रोगी निनो खम्‌ धनम्‌ ॥ ५२ 
र, ग लभति विद्यां यदः कौर्तिञ्च विन्दति । 
1 रातिलरलं धावी यद्यदि च्छति चेतसा ॥ ५२ 


| थ धन्यः सर्ववित्‌ प्राज्ञः रु खायः सव्व कस्मछत्‌ । 


| 


३ 
२ 


{धि त सर्पः सर्व्वधश्षवद्िष्करताः । 
॥ श वर्तनं नास्ति दरिसुदिश्य सक्कियाः ॥ ५५ 
प | । बरीच विदयते तस्य मनो वाक्‌ च दुरालनः । 
|| वख सर्वादे विष्णौ भक्तिनाव्यभिचारि णौ ॥५६ 
।  शराराध्य विधिवद्देवं दरिं खव्पसखसप्ररम्‌ । 


॥३ || श्ररदमावया 


" | ग्रस॒र-विबुधसिद्ध जायते यस्य नान्तः । 
सकलस॒निभिरायश्चिन्यते यो डि सिद्धः । 
निखिलद्छदि निविष्टं वेति यः सबव्वसान्ञौ । 
तमजमशख्तमोशं वसुरेव नतोऽसि ॥ ५८ 
॥ निखिलभुवननाथं णश्वतं सुप्रसन्नं 

\ | अतिविमलविशुदधं नि्गणं भावपुष्पैः । 

| । सुखमुदितसमस्तं परूजयाम्यालमावं 
॥४| ` वितु छदयपदो सब्वसान्तौ चिदात्मा ॥ ५९ 










इमं स्तवं यः सततं मनुष्यः 

पठेच्च तइत्‌ प्रयतः प्रान्तः । 

स घोतपापा विततप्रभावः 
प्रयाति लोकं विततं सुरारेः ॥ + 
ऋ य प्राथयत्यथैमरेषसौख्ं 

“| भेभ्भञ्च कामद तथेव मो तम्‌ । 


म्‌।| एवं मयोक्तं परमप्रभाव- 

॥8 || मादयन्तद्दोनस्य परस्य विष्णोः । 

। | तस्मादिचिन्यः परमेश्वरोऽसौ 

क | $ विमुक्तिकामेन नरेण सम्यक्‌ ॥ ९० 
- | ` बोधरूपं एरुषं एराण- 

| ्‌  .भादिल्यवणं विमलं विशुद्धम्‌ । 

ह ३ सञ्चिन्त्य विष्णुं परमदितीयं 

^| कस्तत्र योगौ न लयं प्रयाति ॥ ६१९ 


जलारिश्रदधिकदिश्रततमोऽध्यायः | 


|| = र्वाक्‌ शचिदाता यः स्तौति एसघोत्तमम्‌ ॥५४ 


28 द 


स सव्वसुतखच्य पर एराखं 
प्रयाति विष्णा शरणं वरेण्यम्‌ ॥ & २ 
विसु प्रभुं विश्वधर विशुब- ¦ 
मरेषसंसारविनाश्डेतुम्‌ । 
यो वाख्वदेवं विमलं प्रपन्नः 
स मोन्तमाप्रोति विमुक्तसङ्ः ॥ &७ 
इति खौगार्डे महापुराणे पूञ्व खण्डे खौ वाख 
देवस्तोतकथनं नाजैकोनचलारि सदटधिक- 
दिशए्तत मोऽध्यायः ॥ १२९ ॥ 





चत्वाररिंश्दधिकदिश्ततमोऽध्यायः । 
ब्रह्मो वाच । 


|| प्रप्रीति एर्षः सम्यग्‌ यद्यत्‌ प्राथेयते फ़लम्‌ ॥ ५० वेदान्त-खाद्य सिद्धान्त-ब्रह्य ज्ञानं वद्दास्यदम्‌ । 


श्रद्टं ब्रह्म परं ज्यो तिर्विंष्णुरिव्येव चिन्तयन्‌ ॥ १ 
सु्धन्हुव्योम्नि वह्नौ च ज्यो तिरेक तिधा स्थितम्‌ । 
यथा खपिः शरोरस्थं गवां न कुस्ते बलम्‌ । 


निर्गतं कश्मसंयुक्त दत्तं तासां मदहावल्लम्‌ ॥ २ 


तथा विष्णुः शरौरस्थो न करोति हितं वुणाम्‌ । 
विनाराधनया देवः सव्वगः परमेश्वरः ॥ २ 
अ्र्रुक्तुमतौ मान्तु क ज्ञानसुदाद्छतम्‌ । 
आङढ्योगतत्ताणां ज्ञान त्यागः परः मतम्‌ ॥ 8 
ज्ातुमिच्छति शन्दादरोन्‌ रामद पोऽय जायते । 
लोभभोदहौ क्रोध एतेयुंक्तः पापं नरश्चरेत्‌ ॥ ५ 
इउस्तावुपस्थसदर वाक्‌ चतुथ चतुष्टयम्‌ । 
एतत्‌ सुसंयतं यस्य ख विप्रः कथ्यते ल्॒धः ॥ & ` 
परवित्तं न ख््लाति न हिंखां क्रते तया । 
नाच्क्रोङ्ारतो यस्तु स्तौ तस्य सुसंयतौ ॥ < 
परस्तोवच्ननरतस्तस्योपस्थं खुसयतम्‌ । 
अलोलुपमितं सुङ्क जठरं तस्य संयतम्‌ ॥ ८ 
सत्यं हितं मितं ब्रूते यः सदा तस्य वाग्यता । 
चस्य सयतान्यतानि तस्य किं तपसाच्वरै; ॥ > 
एक्यं चदुदि-मनरोरिन्दरियाणाञ्च सब्धदा । 
विश्वेश्वरे परे देवे ध्यानसेतत्‌ प्रकौर्नितम्‌ 
ज भतत्‌ म्‌ ॥ १० 
अुवोमेध्ये स्थितां खचि विषयेषु युनक्ति यः। 3 
इन्दरियाणासुपय्ये मनसि व्यवस्थिते ॥ ~ 


_ (--0- ५810811\/801 1810 (0॥6610. 1011260 0\/ €७8170011 | "र 





88 
हवश्नान्‌ पश्यत्यरौ जवो वाद्चान्यन्तरानय । 

- जवी जाग्रदवस्थायाभेवमाह्विपशितः ॥ ९२ 
दिस्ितः र तमसा मोदिती न सरत्यपि । 
वदा तस्य कुतो वेति खषपिरितिं कथ्यते ॥ ९२ 
ज्ञाती यस्य तद्रौ नान मीद्ो न शमस्तथा । 
छत्परदयते न जानाति शब्दायेविषयान्‌ वभौ ॥ १४ 
दरन्द्रियाणि समाद्त्य विषयेभ्यो मनस्तथा । 
बुद्ादङ्गारमपि च प्रकृत्या बुद्धिमेव च ॥ ९५ 
हंयभ्य प्रक्तिन्चापि विच्छतया केवले खितः । 
घ्रश्यत्यानि चात्ानमात्ना ख प्रकाशकम्‌ ॥ ९६ 
विद्रुममख्तं शधं निष्वियं व्यापक पिवम्‌ । 
तुरौवावामवस्यायामाख्ितोऽसौ न संशयः ॥ ९० 
श्ब्धादयो.गुणाः पञ्च सत्यायास्तु गुणास्यः। 
चुचष्टकस्य पद्मस्य पत्राण्यष्टौ च तानि हि ॥ १८ 
क्नाम्वावस्या गुणङ्रता प्रक्रतिसत्र कणिका । 
क्रणिकायां सितो देवो देहे विद्रूप एव दि ॥ १९ 
ध्धष्टकं परित्यज्य प्रकृतिच्च गुणासिकाम्‌ ! 


श्चदा याति तद्या जौवो याति सुक्ति न संएयः ॥ २० 


्रणायामो जपेव प्रल्यादहदारोऽय धारणा । 
` शयानं समाधिरित्येते षड़्‌ योगस्य प्रसाधकाः ॥ २.१ 


` , पापच्तयो देवतानां प्रोतिरिन्द्रियखंयमः 1 


लपध्यानयुतो गर्भो विपरौतस््रगमकः ॥ २२ 


गरूड पुराणम । 


| पश्छति ह तरददितं समाधिः रोऽभिधौयति | 
















ध्येये खक्तं मनो यस्य ध्ये 
नान्यं पदाथ जानाति ध्यानभेततं | 
ध्येये मना निश्चलतां याति भित ६, | 
यत्‌ तद्यानं परं प्रोत्तं सुनिभिध्यानचिन 

ध्येयमेव डि खच्वतर ध्याता तत्मयतां गत 


| 
| 


1. 


{1 
मनः सङ्गल्परदितमिन्द्रियार्थान्‌ न चि 
यस्य ब्रह्मणि खंलोनं समाभिस्य स उच्यत त 
ध्यायतः पर्मात्मानमात्मस्य यस्य योगिनं । ( 
मनस्तन्मयतां याति समाधिः ख बौ्तितः। ॥ । 
चित्तस्य स्थिरता भ्रान्ति) स्मनस्यं प्रमत्तता। | 
योगिनां कथिता दोषा योगविन्नप्रवत्तवाः॥३ | 
स्थित्यथ मनसः सव्व स्थ लहपं विचिन्तयत्‌ ॥' 
तद्रतं निश्चलौओत स्थस्य सिरतां व्रेत्‌॥३ ` 
न विना परमाद्मानं किञ्चिज्जगति विदयते । | | 
विश्बरछप तमेवे इति ज्ञाला न सृष्धति॥३० | 
ओङ्गारः परमं ब्रह्य ध्याधैदञस्थितं विभुम्‌। । 
्ेत-त्तेतन्नर खितं जपेन्बन्तादयान्वितम्‌॥  ॥ 
टि सञ्चिन्तयेत्‌ पूव्व प्रधानं तस्य चोंपरि। 
तमो रजस्तथा सच टतोय मण्डलं क्रमात्‌ ॥ 1 | 
क्रष्णा-रक्त-सितं तसन्‌ एरुषं जोवसु्चितम्‌। | 


ती 


तस्योपरि गुरीग्वयम्टपत्रं सरोसद्म्‌ ॥ ४ ||, 














ज्ञानन्तु कर्णिका तत्र विज्ञानं करं खतम्‌। || 


श्रटर्तिंश्रसातरकः खेष्ठ्तुन्विं्तिमात्रकः । । 
वैरागधं नालं तत्कन्दो वैष्णवो धक उत्तम! 


5 ८ चक्रं ट क 
¦ भरध्यो इादमात्रन्तु चो द्खारं सततं जपेत्‌ ॥ २२ + 
4 
। 






त्राचकै प्रणवे जपे वाच्यं ब्रह्म प्रसोदति ॥ २४ कर्णिकायां स्थितं तत्र जौववनिश्वल तत || ' 
यं नमी विष्णवे । | ध्यायेदुरसि संथुक्तामोङ्गार सुक्तिसाधकम्‌॥ ° ॥ 
्ड्चरख जप्तव्यो गायन्तौ इादथा्चरा ॥ २५ | ध्यायन्‌ यदि त्यजेत्‌ प्राणान्‌ याति ब्रह | 
छन्वषामिन्दियाणान्त प्रत्तत्तिविंषयैषु च । हरि संस्थाप्य रेदाजं ध्यायन्‌ बाग भानवदए। | 
निदत्तिरमनंसा तस्यां प्रत्याहारः प्रकौ्तितः॥ २६ | आदानमातमना वोचित्‌ पश्वन्ति योगिनः ४ 1 
दरद्धियाणौन्दरिवाथेभ्यः समाद्य स्थितो दि सः। | सास्यबद्या तथैवान्ये योगनानेन 4 


4 
ब्र्मयप्रकाश्क ज्ञान ;| ५ |. 


तन्नैकचित्तता चीगी सुक्तिद! १ प 
जितैन्द्रियालमकरणो तनानदी !६ ६. 


अनसा खह वद्या च प्र्यादारेषु संस्थितः ॥ २. 
श्राणायामैर्ादश्रभिर्यावलालः कृती भवेत ) 
्स्तावलालपय्धस्तं मनो ब्रह्मणि धारेत्‌ । 
तस्यव ब्रह्मणा प्रोत धयानं हाद धारणाः ॥ २८ | स सुत्त व्यते योगो परमालन्य 1 ्‌ 
यन्न चलते चस्य मनोऽभिष्यायतो शम्‌। | आखनस्थानविषया न योगस्य _ "सीरत  नरनित+ | 
शच्रावाधक्ृत कालं यावत्‌ खा धारणा ता ॥२९/ विलम्बजनकाः सव्व विस्तर = 


((.0- 18108111\/820॥ 4811 0661101). [10411260 0\ €81001॥1 











| रणाग्यासगो रवात्‌ । 
{ष न  नद्ातमानमालमना ॥ 8८ 
' विद्धेषं विषमे च । 
५ ह रव ुव्धन्‌ योगौ विसु च्यते ॥ ९“ 
इवसदवावोसत न जानाति नरो यदा । 
|| नकादमरंलौनी योगौ सत्तस्तदा भत्‌ ॥ ४५० 
| शवैवयैः सियः सन्व। कला पापानि भस्मखात्‌ । 
शरातामिना च ज्ेधाकौो लभन्ते परमा ग 
 बरद्यनाट्श्यते ्यमिस्तदद्यातेन वै रिः । 
॥ ब्रह्मासनीर्यहेकलं स योगच्ोत्तमाततमः॥ ^ 
| || ब्वलयनं मुक्तिस्तु चान्तःस्घ स्याद्यमादिभिः । 
॥ | शखन्नानेन योगेन वेदान्तखवेन च ॥ ५ 
| ॥ श्रवत्ततालनो या दिखा सुक्तिरभिधौयते । 
| | ्रालन्यालस्हपलमखतः सत्‌ खूपता ॥ ५8 
 ॥ इति म्रीगासॐ मदहाएराणे परञ्च खण्ड ब्रह्य - 
विज्ञानकथनं नाम चलारिश्दधिक- 
दिश्ततमोऽध्यायः ॥ २४० ॥ 


। २ 
९ 


॥ २ 


















च नि 
$ ३ 
4) ८) ॥ि 
२७ - षि ~ 
| 
 ॥ 
| ` 


॥ : छ 





एक चत्वारिश्दधिकद्िततमोऽध्यायः । 


ब्रह्मो वाच । 
ज्ञान प्रवच्यामि शशु नारद तत्छतः। 

अहेतं खां स्यमित्याद्धर्योःगस्तत्रैकचिन्तता ॥ ९ 

हि ते सुच्यन्तेऽतिबन्धनात । 
अतोतारव्धमागामि कस नश्यति बोधतः ॥ २ 
^ । सदिचारकठारेण च्छ्िन्नखंखारपादरपः। 
श्चानवेराग्धतोयन लभते वैष्णवं पदम्‌ ॥ ३ 
| नाग्रतखप्रप्रसुप्रञ्च मायालिपथमुच्यते । 
(|| अत्रवान्तगतं सव्वं शा्वतेनाइये परे ॥ ७ 

| तास-प-क्रियाद्ोनं सव्वं तत्‌ परमं पदम्‌ । 
| । ` गत्‌ कलेश्वरोऽनन्त खयमत परविटवान्‌ ॥ ५ 
मत एुरुष चिद्रूपं तमसः परम्‌ । 
॥ ऽइमखौति मोत्ताय नान्यः पसा विसुक्तये ॥ § 
| |: +. भननं ध्यान ज्ञानानाद्चेव साधनम्‌ । 
` | ~ - रान-तपस्तोयं-वेदे सक्ति लस्यते ॥ 

ध केनचिच्यान-पूजाकाम्मा दिभिन च । 


। 


॥॥ 


दिचत्वारिंशदधिकदिध्ततमोऽध्यायः । 


तिम्‌ ॥ १५९| चदा खव्व विखुच्यन्त काय येऽस्य दि 





२8५ 


दिविधं वेदवचनं कुस कस्म ल्यज्ेति च ॥ ८ 
यज्ञादयो विसुक्तानां निष्कामाणा विमुक्तये 
अन्तःकरणशुद्य यैदप्रञरेवात केचन ॥ < 
एकेन जन्बना ज्ञानान्बक्तिर्न द तमाविनाम्‌ ॥ 
योगन्नष्टाः कुयोगाख्च विप्रा यीगिकलोद्धवा४॥ ५० 
कर्षणा बध्यते जन्तु्ञानान्घु्ती भवाञ्चवत्‌ ५ 
द्मालन्ञानमाखयेद अज्ञानं यदतोऽन्यथा ॥ -१९ 
डि स्थित ॥ 
तदाखतल्लमाप्रति जौवन्नेव न खशयः ॥ १२ 
व्यापकलात्‌ कथं याति को याति क्र ख याति द ( 
अनन्तत्ान्न रेणेऽस्ि श्रसून्तेादतिः कुतः ॥ ५४ 
्ररयलान्न कोऽप्यस्ति बोधल्ाच्जड़ता कुतः 
एकोद्िदट्टं यदन्यस्य मतिरागतिखंस्थितिः ॥ ९४ 
कथमाकाशकल्पस्य गतिराकाश्ख स्थितिः 
जाग्रतखप्रप्रसुप्रञ्च मायया परिकल्यितम्‌ ॥ १५ 
इति ओरौगाखूडे मदाएराणे पूठ्वखण्डे अत्म - 
्ञानकथनं नामैकचलत्वारि दधिक- 
दिश्ततमोऽध्यायः ॥ २४१ ॥ 





हिचत्वारिश्दधिकदिशततसोध्यायः 1 
भगवानुवाच । 


गौताखारं प्रवच्छामि अच्जुनायोदितं णरा ५ 


 अष्टाङ्गयोगथयुक्तामा सव्ववेदान्तपारगः ॥ ९ 
आत्मलाभः परो नान्य आत्म डेहादिवव्नितः ॥ 
सहपादि-मान-टेदान्तःकरणत्वादिलो चनम्‌ ॥ = 
विन्ञानरदह्ितः प्राणः सुषुघोऽं प्रतीयते ` 
नाहमात्मा च दुःखादि सछ्ारादिखमन्वयात्‌ ॥ ड 
विधूम इव टप्रा्चिरारौप् डव दौपिमान्‌ । 
वेद्युतोऽणिरिवाकरे तङ आत्मनात्मनि ॥ 8 ॥ 
खोत्रादौनि न पश्यन्ति खं सखमातानमालना । 
सव्वज्ञः सब्वद णो च केतरन्नस्तानि पन्ति ॥ ५ 
यदा प्रकाशते चाला पटे दौपो ज्वलन्निव । 
ज्ञानस॒त्पद्यते एसां ज्यात्‌ पापस्य कस्सरणः ॥ & 
यथादशेतलप्रख्य' (> 
इन्द्रियएणौ द्द्रियाथीश् मदाग्रतानिपञ्चकाम्‌ ॥ @ ` 


. _ (.0- 4810811)\/26| [811 (0166101. 0260 0 €8170011 












९६ गरूड एराणम्‌। 

मनौ बुवरिरदङ्घारमव्यतां एरुषं तथा । खब्वतर नेथुनत्यागंवरह्मचर् परच | 
श्रसंस्याय पराव्याप्तौ विसुक्तो बन्धनेवेत्‌ ॥ ८ | द्रव्याणामप्यनादानमापतृस्खपि उत आ 
इन्द्रियग्राममखिलं मनस्यभिनिवेश्य च । अपरिग्रहमित्याह्स्तं प्रयतेन ध तयच्छ्या। | | 
मन्वाप्य ङ्कारे प्रतिष्ठाप्य च पाण्डव ॥ < डिधा शोचं खच्जलास्यां वाच्च ७ १३ 1 | 
दङ्गारं तथा बुौ लुदिचच प्रकृतावपि । यदच्छालामतस्तुष्टिः सन्तोषः ादवाततर्‌। | 
्रङ्तिं एरुषि स्थाप्य एरर ब्रह्मणि न्यसेत्‌ । मनसथेन्दियाणाञ्च एेकागयृ' परमं त ८ | 
द्द व्रह्म पर ज्योतिः प्रसंख्याय विसुच्यते ॥ १ | रोरशोषणं वापि इच्छवान्द्रायणादिमिः। , ` | 

 नवदहारमिदं शं तिखटणां पञ्चसाक्षिकम्‌ । वेदान्तथतसद्रौय-परणवादिजपं दुधाः " १९ 
न्लैतन्ञाधिष्ठितं विदान्‌ यो वेद स वरः कषिः॥ १२ | स्छश्ुदिकरं एुंखां खाध्यायं परिचक्षते | १० | 
्श्वमेधसुहस्राि वाजपेय एतानि च स्त॒तिखरणपूजादिवाञ्यनःकायकरषमिः। ` ॥ 


ज्ञानयन्नस्य सब्वांि कलां नादन्ति घोड्शोम्‌ ॥१२| अनिच्चला हरो सक्तिरेतदश्वर चिन्तनम्‌ ॥ | | 
इति यौगारड़ मदाएराशे प्रूल्यखणर्डे दिचला- गआखनं खस्तिकं प्रोक्तं पद्ममासनं तथा। | 
-रिं शदधिकदि एतत मोऽध्यायः ॥ २४२ ॥ प्राणः खरैदचजो वाञुरायामसन्तिरोधनम्‌॥ ९ | 
इन्द्रियाणां विचरतां विषधेष॒ लसुतखिब। | 
| < नियमः परोच्यते सद्धिः प्रत्याहारस्तु पाणडव ॥ | 
चिचत्वारि शदंधिकदिशत तमीऽध्यायः। | सूरत्तायूर्रह्मदधप-चिन्तनं ध्यानसुच्यते। |` 
॥ 


खौभगवानुवाच । योगारस्य ब्द्तदरिमद्ूततमपि विन्तयैत्‌॥ ` 


॥ 
# ॥ 0. 


थमख नियमः पायं आश्षनं प्राणस्यमः। अनिमरण्डलमध्यस्यो वासरेवश्वतुमुजः। | 


प्रल्याहारस्तया ध्यान्यं घारणाञ्जुन सप्तमौ ॥ ९ | शङ्ध-चक्र-गदा-पद्यम॒क्ताः कौस्तुमसंयुतः॥ ५ ॥ 
समाधिरिति (करिाष्टाङ्गो योग उतो विमुत्तधे। | वनमालौ बौस्तुभेन युतोऽदं ब्रह्मसंन्नकः। | 





कर्मणा मनसा वाचा सुन्तभूतेषु सव्वदा ॥ २ , | धार शेद्यु्यते चेयं धायते यन्मनोलये ॥१६ || 
दहिंखाविरामको धर्म्मो द्यदिंसा परमं सुखम्‌ । दं ब्रह्मे्यवस्यानं खमाधिरभिधोयते। | 


विधिना या भवै्धिंसा सा ददिंखा प्रकीर्तिता ॥ ३ | ब्र ब्रह्मासि वाक्याचन्नानान्मी चो मवेदणा१^ |¦ 


सत्यं त्रूयात्‌ प्रियं ब्रूयान्न ब्रूयात्‌ स्यमपरियम्‌। | चद्यानन्दवैतन्यं लचविला खितख ¶। || 
प्रियञ्च नाठ्त ब्रूयारेष ध्नः सनातनः ॥ 8 ब्रह्मादमस्वप्रद ब्रह्य गरदब्रह्मपदाययोः॥ ४ | 3 
ॐ > ~ धिः 

इव्याणदरणा च) हाय वलेन वा। इति चौगासडे मद्धाएराशे पूलैखण विष ग 
सतय तस्यानाचरणमस्तय धम्मसाधनम्‌ ॥ ५ रिपद्धिकदि शततमोऽध्यायः ॥ २६३५ 


कमञ्मणा समनसा वाचा खर्व्वावस्थास्र सव्वदा । | ्‌ 
र ---------------- ---- ४ । 


( छ ) खमानिरयमश्ङ्ग इति च पाठ! । 


समाप्रमिदं प्रुठ्वखण्डम्‌ । 


0.0- 42108111\८86| [4811 ©0॥6101. 0101126 ०४ €©810011 | "र 





| उत्तर खण्ड । 


॥ | ( प्रेतखस्डस्‌ 1 ) 
4 4 = 
^ | ू 
18 प्रच पोऽध्यायः | 
| | बयरूव सोऽय बस्नाम तेषु न्न सहदे णन्‌ ॥ < 
५ अं नमो भगवति वासुदेवाय 1 = सतिं सवै स्व भान्त्वाऽलब्धमाश्यः । 


{ धञ्दद्वबम्धूलो वेदस्कन्धः पुराण भाखाख्यः । 

{ ऋतुकुखमो मोच्चफ़लो सधुखदटनपादपो जयति ॥ ९ 
| जैभिषि निमिषन्ेते रोनकाव्या सुनौश्वराः ! ` 

| कञ्णामन्तरे खतं स्वासौनमिदमन्ुवन्‌ ॥ २ 

( खत जानासि खकलं वस्तु व्यास प्रसादतः ॥ 

, तेन नः सन्दिहानानां खन्दे हं हन्तुमदैसि ॥ ३ 

| चया ठणललौकोति न्यायमाथित्य कचन । 

| रेडिनोऽन्यतनुप्रापिं क चिच्ेव वदन्ति दि ॥ 9 

॥ केचित्‌ एनर्यातनानां यामोनासुपभो गतः । 

. मधाद्ेहान्तरप्रापतिं वदन्ति किमु तत्र सत्‌ ॥ ५ 
कि सूत उवाच । 

| शापु षटं महाभागाः णुष्व भवतां एनः । 

| ख्न्देहो नोपपद्येत लोकाथे किल पच्छ्ताम्‌ ॥ ६ ` 
तदहं बृष्ण-गसडसंवाददारया दिजाः 1 

| अपाकरिष्ये सन्दे दं मवतां भावितालनाम्‌ ॥ ॐ 
0 | अनः जष्णाय सुनयै य एनं ससुपाथिताः। 
॥ पलसरन्ति संसारसागरः कुनदौभिव ॥ 
4 एकदा वैनतेयस्य लोकानां लोकनखन्दा। 













लोकदुःखेनातिदुःखौ पेनर्वकरटमागसत्‌ ॥ ९० 

न रजो न तम्चैवः सत्व ताभ्याञ्च मितम्‌ । 

यतर प्रवर्तते मैव खक्वभेव प्रवत्तेते ॥ ९९ 

न यत्र माया नाश्ख न च रागादयो मलाः ॥ ९२ 
श्यामावदाताः सुरुचः शतपत्रविलोचनाः । 
सुरास्राश्चिता यत्र गरणा विष्णोः खुपे एसः ॥ ९३ 
पिशङ्वस्ाभरणा मणियुङनिष्कग्रषिताः 1 


चतुसजाः कुण्डलिनो मौलिनो मालिनस्तथा ॥ ९8 


भ्राजिष्णुभिर्विमानानां पङ्किमियं मडात्मनाम्‌ । 
व्योतन्ते योतमानानां प्रमदानाच्ध पङ्भिः ॥ १५ 
खरोत नानाविभवैर्हरेः पादौ सुदाञ्चति । 

रि गायति टोलस्था गौोयमानालिभिः खयम्‌ ॥९६ 
ददश तत्र चौरं खौपतिं खाच्तां पतिम्‌ । 
जगत्पतिं यन्नपतिं पार्षरैः परिषिवितम्‌ ॥ ९७ 
खनन्द्‌-नन्दप्रवला ैःणसुर्द निरन्तरम्‌ 

त्यप्रखाद सुमुखमायतारुणलोचनम्‌ ॥ ९८ 
किरोटिनं कुण्डलिनं खिया वच्चसि लचल्ितम्‌ ॥ ` 
पौतां एका चतुवाज्ध" पररुनद्दसिताननम्‌ ॥ १९ 


ऋ 


((.0- 81811180 1\/811 01661101. 1411260 0 €800011 





२8८ 
अध्य रूणासनस्थमेताभिः शक्तिभिरादतम्‌ । 
प्रधानणएसषाभ्याञ्च महता चामा तथा ॥ २“ 
एकादरीरिन्दियैश्च पञ्चथतेस्तथेव च । (क) 
स्वपे रममारां तमो प्वर विनतास॒तः ॥ २९ 
तदर्भनाह्ञादयुतखान्तो ष्यत्तनुस्ततः । 
लोचनाभ्यामगु सुञ्चन्‌ प्रेममम्नो ननाम ह ॥ २२ 
तमागतं नतं स्वौयवाखनं विष्णुरत्रवोत्‌ । 
भूमिः का लङि पच्चिंस्थेयं समनेहखम्‌ ॥ २३ 
गसर्ड उवाच । 
भवत्मसादारैकुण्ड तैलोक्यं सचराचरम्‌ । 
मया विलोकितं सबव्वसुत्तमाधममध्यमम्‌ ॥ २8 
` भूर्लोकात्‌ सत्यपच्यन्तं एर यास्य विना प्रभो । 
भूर्लोकः सब्वलोकानां प्रचुरः सरव्वजन्तुषु ॥ २५ 
मानुष्यं सुव्वश्भूतानां सुक्तिमुक्यालयं शमम्‌ । 
अतः सुकृतिनां लोको न ग्धूतो न भविष्यति ॥ २६ 
गायन्ति रवाः किल गोतकानि 
धन्यास्तु ये भारतश्ूमिभागे । 
सखर्गापवर्गस्य फ़लाजनाय 
भवन्ति शयः एरुषाः सुरलात्‌ ॥ २ॐ 
मानुषलं लमेत्‌ कस्मा्म्य प्राप्रोति तत्‌ कथम्‌ । 
ज्नियते कः सुरेष्ठ रेदमाथित्य कुत्रचित्‌ ॥.र८ः 
क्त यान्ति इन्दिया्यस्य असशयः ख कथं भवेत्‌! 
क्त कर्माणि करतानौ ह कथं सुज प्रसर्पति ॥ २२ 
भूम्यां प्रज्तिष्यते कस्मात्‌ पञ्चरत्नं मुखे कथम्‌ । 


धस्ताचालिता दभाः पादो याम्यां व्यवस्ितौ॥३ ° 


 किमड एत्न-पौत्नाञ्च तस्य तिष्ठन्ति चाग्रतः । 
किमथ रोयते दानं गोदानमयि कैश्व ॥ ३१ 
वन्बुमित्राखयमिताश्च ्षमापयति तत्‌ कथम्‌ । 
तिललोहं हिरण्यञ्च कार्पासं लवगं तथा ॥ ३२ 
संप्रधान्यं सितिगावो रौयन्ते कोन हेतुना । 
 . कयं हि नियते जत्तुखेतो वै कुत्र गच्छति ॥ ३३ 
 अतिवादशरौरञ्च कथं विश्रमते तदा । 

` शवं स्कन्धे वदेत्‌ एत्र अमिदाता च पौ्नकः ॥ २8 


अच्येनाभ्यलन कलारेकाह्तिग्रिया कुतः। 


(क) अतः पर कचित्‌ पस्तके-“नेखणगिःक रथंच 
 बाजिमिभ॑तादिमिस्तथा" इति पद्याद्ैमधिक द्यते । 


((.0- 48108111\/801 ॥/1811 06011001. 01411260 0 €6810011 ^ 


गरुडपुराणम्‌ । 





दादोदक किंमयेञ्च किम्॑च्च जनैः सद | ३९ 


टण्या कामो चङ्गारः कुती यान्ति 













कः, | 
"१ 
#: 


| 
॥। 


वन्धा किमथंच्च कुतः सीयब्दवोशनम दक्षम्‌ ` 
॥ + 
दिपमादरेत, ¶ 


यमस््तं किमर्थ॑च्च उरौच्यां 

पानौोयभेकवस्ेण सल्थविम्बनिरौन् । , 
यवसषेपटूव्वस्तु पापाशे निमबपत । | 
वस्रं नरश्च नारो च विदध्यारधरौ | 
अन्नाद्यं रहमागल्य न भोक्तव्यं जतः सह । 
नवकाञ्चव पिण्डांश्च किमथे दते सुता ॥ ३९ 
किमथ चल्रे दुग्धं पात्रे प्ते च सृरसये। 
काष्टत्रच गणावद्ं का रात्रौ चतुष्यये ॥ इ 
निभाया दौयते दोपो यावदन्दं दिने दिने! 


6 
४ 


मगवन्नातिवादश्च नव पिण्डाः प्रदापयेत्‌ । 
कथ देयं पिटस्यञ्च वादस्यावादनं कथम्‌ ॥ ९ 
इटच्ेत्‌ क्रियते देव कस्मात्‌ पिण्डं प्रदापयैत्‌। 
किं तत्‌ प्ररोयते तस्य पिण्डदानायनन्तरम्‌॥४ ॥ 
अस्थिखञ्चयनच्चव षटस्फोट तथेव च। 4 
दितौधेऽद्ि कुतः ज्जञानं चतुथे सामिके दिनै ॥४२ ` 
द्मे किं मलस्तानं कार्ये सव्वजनेः सद। । 
कस्मात्‌ त लो दत्तेनञ्च स्कन्धवारड नयत्‌ ॥ ४९ 
तलोदत्तनकञ्चापि दधुः स्थलजलाशधे । 
दशमेऽदनि यत्‌ पिण्ड तदव्यादाभिषिण तु ॥ # 
पिर्डच्चेकाद रे कसादषोत्सर्गस्य पूर्वकम्‌ । | | 
माजनोपानदौ च्छन्नं वासांसि लङ्कलोवकम्‌। | 
ब्रयीदशऽद्कि दयं स्याद्यदा दानं किम्य॑कम्‌। | 
आद्धानि प्ोड्रतानि अब्दः यावत्‌ कुतो ष! | 
अन्नायेनोदकैनेव षथ्याधिकश्तत्रवम्‌ ॥ ५९ 
दिने दिने च दातव्यं घटान्नं प्रेतट्ये । 


ए 


र 
# 
प 


. ५ 
॥ ष + ~. 


| ग्राफ कालज्ञ मियते वा अनित्या मानवा प्रम ॥ | { 


खिदन्तु नैव पष्ामि क्तो जवः र निरगत। व 


कुतो गच्छन्ति भूतानि एथिव्यापो मनस्तथा ॥ 
तेजो वदस्व भे नाय वाुराकराग्रभव 4 । 0 
कुतः पञचेन्दिाणोह पञ्च बुदधौन्दरियापि 
वायवद्चैव पञ्चैते कथं गच्छन्ति 
लोम-मोद्ादयः पञ्च शरोर चव 


घुखयं वा प्यथवा एर यल्िञ्चित्‌ 


28< 
दितौयोऽध्यायः । 
कुरू मे मोदं ध त 
स््वभेतन्बया पष्ट ब्रूहि लोकद्िताय = ॥ 
दूति ओ्रौगार्डं मद्ाएराके उत्त 
ओौक्रष्ण-गर्ड्खवाद प्रश्नप्रपञ्चो 
नाम प्रथमोऽध्यायः ॥ २ ॥ 














॥. दानानि विविधानि च ॥५- 

(६९ इती पूरी वत्सरेऽपि वा । 

| | 8 (07 न विं विधिं ततर कारयेत्‌ । 

॥॥६ 8 विपत्तियैदि जायते ॥ ५२ 

(6 पतिता चै नरा मुवि। 

1, ५ भूतानि तेषामन्त संवैच्च किम्‌ ॥ ५९ 

|| थे दुराचारा ये चान्य गतबुद्धयः । ध 
। ती ब्रह्महा च स्तेयौ विश्वासघातकाः ॥५५ 



















कि किक 


दितौयोऽध्यायः । 


उवाच। 
|| लायाः पिबेच्छूद्रो वः पठेदिदमच्चरम्‌ ! लाणां हिताय त । 
| |` ॥ वाका गतिस्तस्य माधव ॥ ५६ | साघु षट लया भद्र + तु (१ 
ङ्य संखदोता यदा मवेत्‌। | णुष्वावहिता शला सर्व्वमेव दिकम्‌ 
| यम्बग्बिमेदर ददित शुतिच्छतिखसुतम्‌ । 


प्रापय भौतोऽ तन्मे वद जगव्मरमो ॥ ५० 
यद शरणा विश्वात्मन्‌ मया को तुकिना-रवात्‌ । 
[चैकान्‌ लोकयता लोके जगाहे विश्वमण्डलम्‌॥१८ 
१. [त्राजनि जनान्‌ इद्धा दुःखिष्वेव निमच्जतः । 

| खान्ते भे पीडा तत्मौडातो गरोयसोौ ॥ ५९ 
२ [दिप दितिजातेभ्यो भरूमो ख्व्यरूगारिभिः। 
स्तुवियोगैश्च पाताले मामकं भयम्‌ ॥ &° 
ए न निसैयं स्यानमन्यदोश् भवत्पदात्‌ । 
अग्लं खप्रमायावंत्‌ कालेन. कवलौकृतम्‌ ॥ ६१९ 
[त्रापि भारते वर्णे बह्नदुःखस्य भाजनम्‌ । 

बना दष्टा मया राग-देष-मोहादि विश्रुताः ॥ ६२ 
“(१ बिदन्धाः केकरा त्ताः सललदाचस्तु पङ्गवः 
¢ [जाः काणा बधिरा सूकाः कुष्टाञ् रोम प्राः॥ ६३ 
4 | नानारोगपरौताश्च खपष्पाश्चाभिमानिनः। 

[तषां रोषस्य वैचिव्य खत्योर्गोचरतामपि ॥ ६8 
पर्टमनाः प्राप्ः को खल्युशित्रता कथम्‌ । 
तियस्य विधानेन मरणादप्यनन्तरम्‌ ॥ ९१ 
क्रिया यस्य न स दुगंतिमाप्रयात्‌ 
श्यस्तु मया पून्वभिति खामान्यतः श्चुतम्‌ ॥६६ 
भण य तदिशेषस्य एच्छामोदमिति प्रभो । 


यन्त इट खरैः श्दर्योगिभिर्योगचिन्तकैः ॥ २ 
गुद्धाहद्यतरं तच्च नाख्यातं कस्यचित्‌ क्रचित्‌ । 
भक्तस्त्वाद महाभाग वैनतेय व्रवोमि ते॥ दे 
अएन्नस्य गतिनांस्ि खग नव च नव च । 

चन केनाप्यपाथेन काये जन्ब सुतस्य दि ॥ £ 
तारधैन्नरकात्‌ एच्च चदि मोच्तो न विद्ते 
स्कन्धः पत्रेण कर्तव्यो चगिदाता च पाचनकः ॥ ‰& 
तिलर्दमश्च भूम्यां वे कुटौ ऋतुमतौ भवेत्‌ । 

पञ्च रत्नानि वक्ते तु धेन जौवः प्ररोहति ॥ & 

यदा एष्यं प्रनष्टं हि क्र तदा गभेधारणाम्‌ । 
दरा ततो ग््रूमौ येन गसं प्रधाच्यते ॥ ॐ 
लेप्या तु गोमयभूमिस्तिलान्‌ टभान्‌ विनितल््िपत्‌ 6 
तस्यामेवातुरो मुक्तः खव्व दति किल्विषम्‌ ॥ ८ 
दमतूलो नयत्‌ खवर्ग नातुरस्य न संशयः । 
दभांस्तत्र च्िपेदाथ तूलोगन्दुकमध्यतः ॥ € 

सम्बत्र वसुधा पूता यत्न लेपो न विद्यते । 

यत्र लेः स्थितस्तत्र एनलपेन शुध्यति ॥ १० 
यातुधानाः पिशाचाश्च राक्षसाः ्ररकम्मि रणः 
लेप दयातुरं मुत्त विशन्त्येते वियोनयः ॥ ९९१ 


४ 4 
भ्‌ ् 
५ म ५ 
भ (4 < 


हि 07 ॥ - २ + ष 4 
ध ौ ८ ~ -% 0." 8 
५ १ न क न > । ४ (> 41 २०५ 
प 
# 


५५ ॥ 


। ~~ 
=है. 


# 


। 


वमे; + । 4 
क 9 ह 7 ~व ॥ 
कणी चै च धि 
ॐ. चै -- 
नन (प च) 


^ किः अ 4 नि 449 
५ व । ह अ 9 4 श ५ / 
प नि 


। व ॥ ६० | नित्यहोमस्तथा खां पादसौचं दिजे तथां 
नस्य च । मण्डलेन विना श्रूम्यामातुरो मुच्यते 
र दयो विलम्बतो वा विं दहमन्य प्रपद्यते ॥ & टः = ग 1 


सुद्ध 


व्र ह्या विष्णुश्च सट्रख खो हैताश्स्तथेव च । 


मण्डले चोपतिष्ठन्ति तस्मात्‌ कुर्व्वीत मण्डलम्‌ ॥१द . 
अन्यथा भियते बालो ठदस्ताच्छै युवाऽथयवबा॥ 4 


नि 


कस्पमानमावष का खतिक्रिया । 
दतिः किं पञ्चकादिखतस्य च ॥ ६९ 


= 


| ५८६, 


| 


 । 
५२4 | 


ऋ 


॥। 
= क) 
१ # 
- 
१ 
^ 
॥ 
, ~ 
ह 
४ 
* 
वि 


, ८.0. ~ 81081118 1/8 (0661100. 14111260 0 68104011 


-4 1 © गरुड्एराणम्‌ | 


योन्यन्तरं न गच्छेत्‌ ख ग्रौड़ते वायुना सद्द ॥ १४ | एतत्‌ सलवणं दानं तेन 


{त्रितं लोदतामिरं तदेव जनन जायते । बराह्मण-चच्चिय-विशां स्वौणां 
तस्यव वायुशरतस्य न खाह्धं नोदकक्रिया ॥ ९५ | अतुरस्य यदा प्राणा न यान्ति 
मरम सेदससुद्भतास्तिलास्ता त्त पवित्रकाः । लवणन्तु तदा देयं दारस्यो 























अरदुरा दानवा द्या विद्रवन्ति तिलेस्तथा ॥ ९६ | अन्यच्च णु पक्तौन्द्र खत्यों क्त 
तिलाः श्वेतास्तिलाः श्ष्णास्तिला गोष्धतरसख्वाः । | यस्य कालिन नो यायाहियोगः प्राण ६ ४ 
ते जने ददन्तु पापानि शरीरेण कृतानि वै ॥ ९६० | प्राणिनश्च खसमधे चल्ुरलन्तविल्‌तिः २ 





टका एव तिलो दत्तो हेमद्रोणतिलैः समः! यथा वाुजंलधरान्‌ विकर्षति तस्ततः) ` 
त्थ दानहोभेड दत्तो भवति चाक्चयः॥ ९८ | रत्‌ ताच्छ कालस्मव वाुगाः। ३, | 
दर्मा रोमसस॒ह्नूतासिलाः सखेदेष नान्यथा । साखिका राजसाश्चंव तामसा चे च केचन्‌। । | 
देवता दानवाण्ढप्ताः खादेन पितरस्तथा । भवाः कालात्मकाः खञ्च प्रवन्तेन्ते हि जनुर।\ । 
्रचोगविचिना ब्रह्मा विण्ठञ्चाप्युपलौवनात्‌ ॥ ९९ | भादित्य न्द्रमाः शच्ुरापो वाः प्रत्र, | 
अपसव्यादितो ब्रह्मा पितरो हेवरेवताः। . | अणिः खं एथिवौ भित्र ओषध्यो वसवस्तघा। ४। 
तेन ते पितरष्टपा अपसव्ये कृते खति॥२० | सरितः सागराश्चैव मावामादौ च सप्‌ | | 
दर्मरले स्थिती ब्रह्मा मध्ये रे जनादैनः। सव्वं कालेन च्यन्ते संक्िष्यन्ते यथा एनः। ७ | 
र्माग्रे शङ्खः विव्यात्‌ नयो देवा कुशे स्ताः ॥२१ | कालेन सदधियन्ते च नूनं खल्यावुपख्िते ॥ ३९ 
विप्रा मन्त्राः कुशा वङ्किस्तुलखो च खगीश्वर । ड बयोगात्‌ तदा व्याधिः कश्चिदुत्पद्यते खग। ॥ : 
नते निर्माल्यतां यान्ति क्रियमाणाः एनः एनः तैकल्यमिन्दरियाणाच्चं बलो जोरंहसां मपेत्‌॥ || 
तुलसी ब्राह्मणा गावो विष्णुरेकादशो खग । ` युगपहृश्िककोटो-गूकद शो भवेद्यदि। | 
यचच प्रवहणान्येव भवाब्धौ मव्नतां कृणाम्‌ ॥ २३ | तदानुमोयते तेन पोड़ा खल्युभवा खग्‌ ॥४ 
विष्णुरेकारणशो गोता तुलसो विप्र-धेनवः। ततः शेन चतन्ये विकले जडतां गते। । ¦ 
असारे दुगंसंसारे षट्पदो सुक्तिदायिनौ ॥ २8 | प्रचाद्यन्तं ततः प्राणा यास्य निंकटवत्तििः॥॥ | 
& तिलाः पवित्रमतुलं दभाश्वापि तुलस्यथ । वौमल्वन्तु तदा खं परारीः कर्डगतमवे्‌। || 
निवारयन्ति चैतानि दुगैतिं यान्तमातुरम्‌ ॥ २५ | फेनमुद्गिरते सोऽघ सुख लालाढुलं भ. ॥ | 
स्ताग्यामुद्रेडभों सोधन प्रो ्तपेडवि । अङ्कृ्टमातरुस्षो दादा कुन्वेस्ततस्तनोः ¦ |! 
तयुकाले चिपेदर्मान्‌ करयोरा तुरस्य च ॥ २६ | तदेव नोयते दरतेरयाग्येवो चन्‌ खव 1 | 
भस्तु चिष्यते योऽसो दभस्तु परिवेष्टितः । भूय एव हिते तात शल्युकालदामिमाष्‌ । | 
विष्णुलोको. ख वे याति मन््रहोनोऽपि मानवः॥ २७ | उष्मा प्रकुपितः काये तीव्रवाथुसमौरित ८ | 
तुलो ला कृतो पादौ संसितौ षरण्ष्ठतः। मिनन्ति मस्षस्थानानि दौप्यमानः गि ॥ | 
प्रायश्चित्तं विश्द्धानो संसारे सारसागरे॥ रट उदानो नाम पवनस्ततचोबं ्रवत्तेते ॥ 1 
गोमयैनो पलिप्येत्‌ तु दभांस्तरणसंस्थिते। भक्तानामलम॒न्ताणामध)।ग 
धेन दत्तेन दानेन खव पापं व्यपोहति ॥ २९ चर्नाकृतानि चोक्तानि प्रौतिमं 
` , लवगा तद्रसं दिव्यं सव्वकामप्रदं ठणाम्‌ । आस्तिकः खदधानश्च स खख दतृ १॥॥ | 
चजादन्रणाः स्वव नोटा लवणं विना ॥ ३ | यो न कामान संर्यान दृषा > गि। ध 4 
 ििद्दिणाच्च प्रियं भव्यं तस्मात्‌ खर्गप्रदं मवेत्‌ । ययोक्तकारी सौम्यश्च ख इलं ठमः॥४ | 


` विष्णुदेचखमुद्भूतो यतोऽयं लवणो रखः॥ ३९ । मोदन्नानप्रदातार ्राप्रुवन्ति 


((.0- 18108111\/820॥ 4811 0601101). 10411260 0# €810011 


९५९ 


दिकौयोऽध्यायः त 
विश्वासघातक। निन भोजनात्‌ काक, वध्र ता षा 
| क 
| वया क ° | मघुदं शः फलं टधा गां गोधाग्निं व 
शि ची क्षौ तथा ने वेदनिन्दका ५ ॥ ५० ध न ८ गयौ न 
) 9 रं , द्यसच्छन्ति | 
॥ ( ष =: त कास्यद्दारी तु दसः स्यात्‌ पर दस्य च ारव 


लानो यमस्य पएुरुषास्तड। ॥ ११ 


॥ [मनी मवेत्‌ ॥ &< 
२ (द्धिन्ति त्छित्ति दुरा पस्मारो गुरो न्ता त्रच करर 
ध | घोरे जायते तस्य वेपथुः ॥ 


षो प्राणो भवेत्‌ {चतो । 
माट-स॒तानपि ॥ ५२ स्नपनं वजन्‌ अन्द्‌ त प्रा १ 
१ र¶ विभाखत । देव विप्रसखवापद्दादो पाख्डरः पर त 
रोगः प्र 
क्ति चाननम्‌ ॥ ५३, मच्छाभच्छा गर्डमालौ व प 
= ररः विमुञ्चति । न्याचापद्दारौ काशः स्यत्‌स्त 
¢ तती वैदनाविष्टस्त चछ 


१ खु ष 
हती 


रं प्रभरदितीयस्य वदामि ते ॥ ५५ श्थ्याद्दत्ती चपरकः पतङ। व र - 
1॥ई ह गा तद सच्वेन भेदतः । माद्सव्यांदपि जाव्यन्धा क ं 
हीगस्य वैचित्यं स्नास्यतां प्राणिनामिद ॥ ५६ कौशिको मित्रहन्ता च च प 
१९ सुरलच्च यन्ललादिखुखप्ररम्‌ । स्वलदाङः ृतवादौ च क | 
रातुषलं पश्लच्च पच्तिलाययतिदुःखदम्‌ ॥ ५० मशकः सोऽय च्छिन्ना एववा 


त्‌ 18 
॥ ॥ अ्रसीणां तारतस्येन भवतौ खरी श्वर । स्यादा षलः सोऽथ चत्वरे च वि्सूतङ़ 


यात्‌! . 
४ + शत्र ते कोत्तेयिष्यामि विपाक .कम्मणामदम्‌ ॥ ५८ सूत्ङच्छ्रो दूषकस्तु कन्याया तरौ वतानि 


वैविव्यस्य स्फाटल्ाय येजीवः संसरत्ययम्‌ । डोप स्याद्द विक्रेता वराोऽयाज्ययाजकः ॥ `& 

|| महापातकजान्‌ घोरान्‌ नरकान्‌ प्राष्य दार्णान्‌५० | न्‌ माव्नारो खव्योतो वनदादकः । 

|| कमच्चयात्‌ प्रजायन्ते मद्ापातकिनः क्षितौ । कृमिः पर्थ्यंषिताद्ः स्यान्बत्सरौ श्रमरो भवेत्‌ ॥ॐ 

{18|| लायन्ते लक्तरीर्येस्त॒ तानि से शण खतम ॥ ६० | अग््यत्सारौ तु कुटौ स्याद्द न्तादानतो षः । 

(+. | ऋगाश्वशूकरो द्राणां ब्रह्य हा योनिखच्छति । सर्पो गोहारकोऽन्नस्य दारकाः स्यादजौ णवान्‌ ॥ल 

४ |` कमि-कोट-पतङ्गलं खण दारौ समाश्रयात्‌ ॥ ६९ | जलदहारौ तु मत्यः स्यात्‌ चौर दारौ बलाकिका ॥ 

दण-युल्य-लतालनच्च त्रना गुर्तल्परगः । अन्ते पय्यभितं विप्रे प्ररदन्‌ कुञजतां ब्रजेत्‌ ॥ €. 

ब्रह्महा चयरोगो स्यात्‌ सुरापः श्यावदन्तकः ॥६२ | फलानि हरते यस्तु सन्ततिभ्ियते खग । 

हेमहारो तु कुनखौ दुश्वम्मां गुरुतस्पगः । अदत्वा भच्छमञ्नाति खन पत्यो भवेन्नरः ॥ द° 

वो भेन संवसत्येषां ख तल्तिङ्ोऽभिजायते ॥ ६२ प्रत्रज्यागमनाद्राजन्‌ भवेन्र्ुपिणशचकः । 

न 

चाजनाध्यापनादयोनात्‌ पापं संक्रमते कणाम्‌ ॥ ६ न हि व ` 

ह & म ना ना लमते काच्छपों तनुम्‌ ॥ ठ 

अरण्ये निजने देशे जायते ब्रह्मराक्षसः ॥ ६५ | माच्नरोऽसिं ह 3 | । 
प्रजायेत रत्रानामपद्ारकः। जलप्रसवरं स 

। वणं यस्तु भिन्यान्मत्यो 

अञ्च शाखिनो दता गन्धाम्कच्छुन्द्रो एमान्‌ 1 ६९| दरः कथां गतन्नर्‌; ॥ ८9 

६ थान शणखन्ति ये न साधु जनस्तवम्‌ । 


षान्यदहारो स्याद्यानसष्टः फलं कपिः , तान्‌ नरान्‌ कणौग्धूलोऽयं व्याप्रुयानेतरान्‌जनान्‌ ८५. 


















[| 


६. | च दुभ गोऽथकमिद्खक्‌ । 


५ 










५. 


न < 


॥ 
य 


क न 

"व च, $ 
कक ह: 
8 3 - 

वरध ॥१. 11.१1 ‰ १ ५ च क ॥ न 
रु क 8१ ॥ 3 ++; २, कमः 
च ॥ ० 
यकस 
प्क [न ह 
६ 1 अ 


य ७ क र, 
२ भ 


((.0.- .12108111५५80| 8111 (0621101. 14111260 0 €७810011 ् । क 





>५२्‌ 


. परस्याननसंस्थं यो ग्रासं दरति मन्दधौः ॥ 
देवोपकरणान्येनं गण्डमालिनमो इते ॥ ८६& 
हृद्धोनाचरते धम्म गजचम्मां भवेत्‌ तु सः। 


भिरीऽस्तिप्रसखा रोगा यान्तिषिश्वासघातकम्‌ 


लिङ्गपौडौ शिवस्ञ्च श्िविनिम्मां लयमेव च । 


-सियोऽप्येवञ्च कल्पेन ला दोषमवाप्ुयुः ॥ ८८ 


एतेषामेव जन्तूनां भाष्यांलसुपजायते । 
भोगान्ते नरकस्येतत्‌ सब्वमित्यवधारय ॥ ८९ 
श्रदश्ये खगभेनत्‌ त॒ मयोक्तं ते समासतः । 
द्रव्यप्रकारा डि यथा तथेव प्राणिजातयः ॥ ९० 
एवं विचित्रेरनिजकस्भिदेणां 
सुखस्य दुःखस्य च जन्मनामपि । 
> वैचिव्यमुक्त शुभकसषतोऽशुमं 
तथाशुमाच्ाशुभमोरयन्ति ॥ ८१ 


एतत्‌ ते सव्वमाख्यातं यत्‌ पृष्टोऽ मिद तया ॥ ०२ 
द्रति खोगास्‌ङे महाएराे उत्तरखण्डे यौ कष्ण- 


गर्ड्संवारे हितोयोऽध्यायः ॥ २॥ 





ठुतोयोऽध्यायः। 
सूत उवाच । 
-एवसुत्ादितः पत्नौ खूप निरयस्य तु । 
-पप्रच्छ नरका्येव श्रला चोत्ुलिताकलः ॥ १ 
गरुड उवाच । 

नरकाणां खसरपं मे वद धेषु विकम्मिणः । 
-भात्यन्ते दुःखश्रविष्टास्तेषां भेदाञ्र कीत्तय ॥ २ 

भगवानुवाच । 
नरकाणां खहस्राणि वन्तन्ते चयरुणातुज । 
भव्य विस्तरतो नेव वक्त प्राधान्यतो ब्रुवे ॥ ३ 
रव नास नरक मुख्य तद निवोध मे। 
“शरवे कुटसाच्तौ तु याति यश्चादृतो नरः ॥ 
` ओोजनानां सदसे हे रौरवो हि प्रमाणतः। 
-जानुमात्रप्रमाणन्तु तत्र गत्तं सुदुस्तरम्‌ । 
तत्राङ्गारचयोषेन कृतं तद्धरणौोसमम्‌ ॥ ५ 
-तत्रानिना स॒तौत्रेण तापिताङ्गारश्रनिणा । 
 -लकध्यं पापकम्माणं विमुञ्चन्ति यमानुगाः ॥ 8 


((.0- .18118111\८8त \/211 0160101. 10411260 0 €810011 # 8 रः 
४ न १८16 


गरूड्एराणम्‌ । 


` मदहारोरववद्ौधैसथान्धतमसात्रतः॥ ६ 


स रद्यमानस्तोत्रेण वङ्धिना परिषाबहि 
पर्‌ पदे च पादोऽस्य जायते भो 
ह रात्रणाच्वरण पादन्यासं स गर > ५७ ॥ 
एवं खड विस्तोणं योजनानां विभुचय | 
ततोऽन्यत्‌ पापश्द्य ताटङ्निरयम + 
र1रवस्त समाख्यातः प्रथमो नरको ५ 
म हारररखश्नन्तु शष्ठ नरकं खग । 4 
याजनाना सहस्राणि सत्‌ तु पञ्च समन्ततः । , 
तत्र ताखलमयौ शूमिरधस्तस्या हतान । ४ 
तया तपन्ला खा सन्वा प्रोद्यदिद्युमप्रभा। 
विभाव्यते महारोद्रा पापिनां दधैनादिष॥ ` 
तस्या बद्धकरास्याच्च पद्धाञ्चव यमालुरैः। | 
च्यते पापङ्न्मध्ये लुण्ठमानः स गच्छति ॥ {२ ` 
काकैवंकैतकोल्‌कीम एवै िकसतथा। 
भच्चमाणस्तयारो दरं गतो मारी विकृष्यते ॥ १३ 
दच्यमानो गतमति म्नान्तस्तातेति चाकुलम्‌। ` ु 
वदत्यसङ्ृदुदिनो न शन्तिमधिगच्छति॥ ४ ॥, 
एवं तस्मानर्मो्तस्त्रतिक्रान्तेरवाप्यते । | | 
वषांय्युताश्चुतः पाप यः कृतं दुष्टबुद्धिभिः ॥ ५ 
तस्यान्यस्तु ततो नाम सोऽतिभोतः खभाव्तः। ॥ 












१ 
; 


{4 
भौतार््तासस्य वध्यन्ति नरास्तमसि दारे। 
परस्परं समासाद्य परिरस्याखयन्ति त॥*० | 
हन्तास्तषाञ्च भज्यन्ते गोतात्तिपरिकम्िता। || 
चुत्तषातिवलाः पल्िन्नय तत्राप्युषद्रवाः १६ 
हिमखण्डवद्धो वायुभिनच्यस्थौनि दारण। “न 
मनव्नाखगस्थिगलितमश्नन्ति च चुधाव्विता। || 
आक्ञेच्चमाना नाम्यन्ते परस्परसमागमे ॥* ` | ( 
एवं तत्रापि खमद्दान्‌ क शस्तमसि मानवे । 
प्राप्यते क्तुनखेष्ठ योऽबह्धः कतसच्चयः। २१ | $ 
निङ्गन्तन इति स्यातस्ततोऽन्यो नरवोत्तम | 8 
ततर कुलालचक्राणि भास्यन्विरतं ख | | 

तेष्वारीप्य निङ्गष्यन्ते कालय मानव | 
यमानुगाङ्कुलिस्थन आपादतलमस्तकम्‌ । 1 
न वैषां जोवितभनं घो जायते पचित, ति # | 
छिन्नानि तेषा, अतश्रः खण्डान्यक्छ ˆ | 


२५२ 


ठरंतौयीऽध्यायः । 






















ऋ , स्फटल्वपालनेत्ास्थि-च्छव्यमाना 

| ६६ तं पापकम्मिणः । कौ ह्क् एनसतैष्वेव वेगितः ॥ ४२ 
। धः ष „(द += २२५ छ ९ 

| 6 ॥॥ 3 ५ त्यां संचयं गतम्‌ ॥ एनविमिचिमायन्त मन्तव्यं व्रजन्ति च । 


दवीपः भिरोगावेः ल्लायुमांरुलगस्थिभिः ॥ ^ 
तती या्यनैरोराशु दव्व् बटरनघट्िताः । 

कृतावर्ते मातले क्ा्यन्ते पापकम्मिणः । 

एष ते विस्तरेणोक्तं स्तप्तकुस्भो मया खग ॥ ६१५. 
आदिनी रौरवः प्रोतो मद्दारीरवकोऽपरः । 
अतिश्षतस्डतीयस्तु चतुर्थो दि निञ्गन्त नः ॥ ४६ 
दप्रतिष्ः पञ्चमः स्यादसिपत्रवनोऽपरः । 
सप्रमस्तप्रक्ग्धस्तु सेते नरका मताः ॥ 9< 
अन्यान्यपि च यन्ते नरकाणि नराधम" । 
कर्मणां तारतम्येन तषु तेषु पतन्ति दि ॥ ४८ 
तथा डि नरको रोधः श्रूकरस्ताल एव च । 
तप्रक्गख्ो मद्ाज्चालः एवलोऽय विमो नः ॥ ४< 
क्रिमौ च क्रिमिमन्लश्च लालाभक्षो विखच्ञनः । 
अधःभिरा प्रूयवद्ो रुधिरान्धश्च विड्खजः ॥ ५० 
तथा वैतरणौ स्ूत्रमखिपलवनं तथा । 

अमिज्वालो मद्दाघोरः सन्दर वाप्यभोजनः ॥ ५९ 
तमश्च कालद्त्रश्च लोदश्वाप्यभिरस्तया । | 
अप्रतिष्ठोऽप्यवौविश्च नरका एवमादयः ॥ ५२ 
तामखा नरकाः खव्वं यमस्य विषये स्थिताः । 

येष दुष्कृतकर्माणः पतन्ति डि एयक्‌ एयक ॥ ५३ 
भ्रूमेरधस्तात्‌ ते सव्वं रौरवाव्याः प्रकीर्तिताः ॥१४६ 
रोधे गो्नो भ्नृण्दा च अग्निदाता नरः पतेत्‌ । 
शूकरे ब्रह्महा मल्नेत्‌ सुरापः ख्णातस्करः ॥ ५४५ 
ताले पतेत्‌ ्त्तिदन्ता दत्वा वेश्यञ्च दुर्गतिः 
ब्रह्म हत्याच्च यः कुर्याद्यश्च स्याह्सुतल्यगः ॥ १ 
तप्तङ्गम्भो खसागामौ तथा राजमय्ख यः । 
तप्रलोद्ेश्च विक्रेता तथा बन्धनरच्तिता ॥ पू ॐ 
माघ्वौविक्रयकन्तां च यस्तु भतं परिल्यजल्‌ । 
















| (वः तत 


1 (| प्रापकर्मङ्तां नणाम्‌ ॥ २.७ 


| । ५, पताः केचिद्भाम्यन्ते तत्र मानव. । 
५9 वबह्षरुदखाणि न तेषां सखितिरन्तरा ॥ च 
(शौवन वन्य बद्ास्तोयषटौ यथा । 
(| ते मानवा रतसुद्विरन्तः एनः एन. ॥ २९ 
५ | ्रंदविनिष्कान्तेनेतं रन्तावलस्विभिः। 

दानि ्रा्ुवन्तौद यान्यखद्यानि जन्तुभिः ॥ २० 
(९ ॥ श्ररिप्वनं नाम नरकं एए चापरम्‌ । 

|| ब्रीनानां सख यो ज्वलत्यरन्या्तावनिः 1 ३९ 
९ | श्वतीत्रकरेशण्डेयैतर तीव्रे सुदारणे 
4 | तपन्ति सदा तत्र प्राणिनो नरकौकसः ॥ ३२ 


, त्रये चरणं शतं स्जिग्धपत्रं विभाष्यते । 


(त्रापि यत्र खण्डानां फलानि पञ्चिरत्तम ॥ २२ 
* [घान तत्र खवलाश्चर्यामिषभोजनाः । 

¦ [ | | बहावक्ता मददादंष्टा व्याघ्रा इव मदहावलाः ॥ २8 
` || ततश्च वनमालोक्य भिभिरच्छायमग्रतः। ` 


॥ | प्रयान्ति प्राणिनस्तत्र चुत्तापपरिपोडताः ॥ ३५ 
[हा मातभ्नौतस्तातेति त्रन्दमानाः सुदुःखिताः। 


क) . ॑ द्िंगल घर किस्त वद्ध 
^ |दद्यमनाद्कियुगला न वंद्धिना ॥ ३९६ 


| तेषां गतानां तत्राञौदयत्र याति खमौरणः ! 

८ प्रवाति तेन पात्यन्ते तेषां खङ्गास्तथोपरि ॥ २७ ` 
। . || छिन्नाः पतन्ति ते शरूमौ ज्वलत्पावकसञ्चये 1 

` "| रेलिद्यमाने चान्यत्र तप्ताशेषमदहौ तले ॥ २८ 

4 सारमेयाश्च ते शप्र घातयन्ति शरौरतः। 

<. तेषां खण्डान्यनेकानि र्दतामतिभौोषशे ॥ ३९ 
 " [ अर्पित्रवनं तात मयेतत्‌ परिकीर्तितम्‌ । 

^ || भतः पर भौमतरं तप्म्धं निवोध भे ॥ 8० 








| न 


ह तः स पकस वङ्किज्वालखमन्विताः वेदो विक्रौयते ये वेदं दूषयते तु यः । 
४; 3 स्तपः ते लये शूणंपूरिता 1 गसञ्चेवावसन्यन्ते वाकूथरेस्ताडयन्ति च ॥ १९ 
< । #. दष्तकम्माणी यास्य ज्िप्ता चधोसुखाः। अगस्यागामो च नरो नरकं ट 


4 विफटद्तात्रा गलेन्मल्जा जलान्विताः ॥ 8२। विमोद्धे पतते शूरे मर्यादां त 


यो भिनत्ति चै ॥ ६० 


((.0- 48102111/801 181) (0॥6610). 10111260 0\/ 66819011 


मद्दाज्वालो दुहितरं स्डषां गच्छति यस्तु वै ॥ ५द ` 


५५ 





2२५७ 


दुरिष्टं कुरूते यस्तु क्रमिमनत्त प्रपद्यते । 

हवन्राह्यणविदे्टा लालाभनच् पतत्यपि ॥ ६१ 

` ण्डत कुलालख न्यासदत्तां चिकिल्सकः । 
द्यारामेष्वजिदाता च एते यान्ति विसच्ञने ॥ ६२ 

श्रषन्रतिग्रौ यस्तु तथ वायाज्ययाजकः । 

न्त्रै जीवते यस्तु नरो गच्छदधोसुखम्‌ ॥ ६३ 

तीरं सराञ्च मासच्च लात्तां गन्धं रसं तिलान्‌ । 

एवमादौनि विक्रौणन्‌ घोरे पूयवहे पतेत्‌ ॥ &४ 

चः कुरकटान्‌ निवश्नाति माल्नारान्‌ शूकरांश्च तान्‌ । 


वच्च खगांस्कागान्‌ सोऽप्येवं नरकं व्रजेत्‌ ॥ ३५ 


आजाविको मादिषिकस्तया चक्रौ घ्वजौ च यः । 
| रङोपजौविको विप्रः शकुनिग्रामयाजकः ॥ && 
दरगारदादौ गरदः कुण्डाशो सोमविक्रयो । 
खरापो मखम तौ च तथा च पशुषातकः ॥ ६3 
रुधिरान्धे पतन्त्येते एवमाद्ध्मनौषिणः। 
उपविष्टमेकपड्भया विषं सम्योजयन्ति ये ॥ & ८ 
पतन्ति निरये घोरे विङ्मुजे नात्र संशयः । 
मधुग्राहो वैतरणोमाक्रोभो ब्त्रखं ज्ञके ॥ &< 
सिपत्रं वनेऽ शोचो क्रोधनश्च पतेदपि। 
इमिल्वालाद्गव्याधो भोज्यते यत्र वायसैः ॥ ° 
दञ्यायां व्रतलो पाच खन्द शे नरक पतेत्‌ । 
च्कन्दते यदि वा खप्रे यतिनो ब्रह्मचारिणः ॥ ९ 
एत्रैरध्यापिता धे च एद्चैरान्नञापिताश्च धे। 


ते सन्व नरक यान्ति निरयं चाप्यभोजनम्‌(क) ॥७२ 


वर्णाखमविसद्ानि क्रोधद्दषेसमन्िताः। 

कम्मांणि यै तु कुव्वन्ति सन्व निरयवासिनः ॥७३ 
परिष्टात्‌ सितो घोर उष्णात्मा रोरवो मदान्‌ । 
खटारुणः सखशोतात्ा तस्याधस्तामसः स्मतः ॥ 38 
'एवमादिक्रमेरीव सव्वेऽधोऽधः परिखिताः। 
दुःखो षै सव्वषु कस्भसखपि निमित्ततः ॥७५ 
सखोत्व्षश्च सव्वत्र धरम स्येद निभित्ततः। 


पश्यन्ति नरकान्‌ देवा चधोवक्तान्‌ सुदारुणान्‌॥ ०8 


नरकाश्वापि ते देवान्‌ सन्वन्‌ प्यन्तिःजद्ेगान्‌ । 
एतान्यन्योन्य एत शो नरकाणि वियद्ते ॥ ॐ 
दिने दिने तु नरक पच्यते दद्यतेऽन्यतः 1 

(क ) त॒च्छभोजनम्िति च पाठ! 


((.0- 18108111\/820॥ 14811 0601101). [10411260 0 €81001॥1 


गरूङ्एराणम्‌ 


आकाशे च तथाकाश 


शोच्यते भिद्यतेऽन्यत्र चूते लियन 
स्थते दोप्यतेऽन्यत्र तथा वातइतोऽनयत 
एक दिनं वषेशरतप्रमाणं नरक 
ततः सन्घ निस्तोणैः पापौ तिह भत्‌ ॥ ७९ 
कमि-कौट-पतङ्कषु स्थावरं कश्फरेषु च ॥ र 
गल्ला वनगजाव्येष गोष्वश्वेषु तदैव च | 
स २14 ¶्राऽ¶्वतरा गार रभश्वमरौ तथा। ^ 
एत चक शफाः षट्‌च श्रगु पञ्चनखान्यत | 
अन्यासु वदधपापास दुःखदा च योनिषु। ८ 
मालुष्य प्राप्यते कुजो कुस्ितो वामनोऽपि वा। (8 
चण्डाल -युक्खाव्यास् नरयोनिषु जायते॥ ८ |? 
सज्नगभ वसन्त्येव म्नियन्ते च सुद्धसृहधः। (ठ 
अवशिष्टेन पापेन एण्येन च समन्वितः॥ ८ ।¶ 
ततश्चारोहिणों योनिं शूदर-वेश्य- । 4 
विप्र-हेवेन्द्रताञ्चापि कदाविदवरोहति॥८, ॥ 
एवन्तु पापकम्मांणो निरदषठु पतन्लधः। " | ^ 
यया एख्यक्ृतो यान्ति तन्मे निगदतः ग्‌ ॥द || | 
ते यमेन विनिदिष्टां योनिं पुण्यगतिं नराः। ॥ 
प्रमौतगन्धन्वग णा नृल्योत्मवसमाकुलाः॥ ° 
हारनूएरमायुव्यः शोभितान्यमलानि तु। |` 
प्रयान्याश्ु विमानानि दिव्य गन्धसरगुल्वलाः॥५॥ 
तस्माच प्रच्यता रान्ञामन्यघाच्च मदालनाब्‌। 
जायन्ते नौसजां डे खहत्तपरिपालकाः॥ "< , 
सोगान्‌ सम्मराप्रवन्यग्रान्‌ तता यान्दूषमष। 
अवरो दिणों सम्माप्य पूठ्ववद्यान्ति मात! ध 
जातस्य त्यलोके वे प्राणिनो मरण ब ९ 
पापिष्ठानामधोमा्गी जवो निष्वुंमते धवम्‌। ॥ 
पृथिव्यां लौ यते पृष्चो श्रापश्चव तथाषु च |` 
तेजस्तेजसि लोयेत समौरे च म ्रे। | 
सब्घव्यापि त च| |. 
तत्र कामस्तथा क्रोधः काय प ४ || 
एते ताच्यं खमाख्यात दे ्‌ ध 

















नार्व | 
कामः क्रोधो चक्रो ४. 
संन्दारप्रैव कालोऽसौ एग्यपा च्ड। 
पञ्चेन्द्रियसमायुकतती गद्दी "| 
प्रविशेत्‌ स नवे देहे हे श ८ | 


क 
ए र 
(== 
~र 


॥ न 


4 
भ ॥ 
क जै तै ४ 
४, चि न्क 
क 9; . 
१. ।# 

५ क + 8 


२५५ 
यचतऽध्यायः। 
इन्द्रजालमदं मन्ये संखा वासा 





























„ ~. द;खसङ्कले ॥ ५ 
सप्र धातवः। वन टो सयाद दुःखय 
साना व वाताश्च रेदिनाम्‌<& कर्ता कोऽत्र व ह 
शह ¦ ¡ वायः ख कष्ण 
191“ चान्ये या॥९ॐ ~ + दशाम्‌ 
1. तदुयीगादुये र ¦ खाधु णष्टं लया लोके खदयं जोवकारणम्‌ 
{ १ सज्जा माख वै मेद एव चेनतेय श लननेकाग्रङतमानख नि 


(ध्मा हेन खद द्यति ॥ <८ 


6 विनाशः रेडिनिम्‌ । 
| च्छं ¶ सव्व ₹्‌ = 
तै कथितस्त 


तु नारौर्णा त्यज्ञेदिन चतुष्टयम्‌ ॥ 


ऋतुकाले & 
रह्म त्या एरा ठतरखमुयििता ॥ 


यतस्त सिन्‌ 


| नः यथा सवत्‌ ॥ << = ~ --वेटयोग्या ब्रताच्चने। 
॥ ए 4 ववर्मि एतस्त ध भ विश्रूषणम्‌ ॥ सप्राडात्‌ पिदटवाना भद्ध! ॥ 
। ॥ । (तव लञायुवज खघ गातय वेद, “+ सप्राहमध्ये यो ग॑स्तत्सभ्भूतिमलिस्लु चा 


पूव्वसप्रकसुत्‌ ज्य ताद युग्मासु स विशेत्‌ । 


प्रोडश्चनिश्णः स्तो ्णा.खामान्य त्‌ खमुदादताः ॥< 
शक्र-ोरितयोर्योगात्‌ पिण्डित्पत्तिः प्रजायत ॥ 


दते जटरे 1रापतिरिवास्वरे ॥ ९० 
डतहोमेनायिितं । वैते जठरे जन्तुस्त त्त । 
च 1धिषित एरम्‌ ॥ ९०> भवत्‌ ¢ 
॥ ह स चरो ? सव्वदेद्िनाम्‌ । रक्ताधिके एर नौ स्यात्‌ च १ र 
{1 रं शरच्‌ < = = न घण्डत्वमाप्रयत्‌ ॥ ९५. 
| शन जानन्ति ते नराः पवः स्मृताः॥९२ गणित मिः ४ 
[ग ्‌ शोराते | वुदुः पञ्च 
 िररमादातं यरोरंते चत्‌ िपन्‌ ॥ समव स ॥ ९२ 
हः | ॥ रभौतिलक्षाणि निम्मिता योनयः एर । चतम | < ॑ 


प | सच्च विं श्नाडे गभस्थं वते क्रमात्‌ ! 

^ | उङ्धिजाश्रैव अण्डजाश्च जरायुजाः ॥९०५ वन तूर्णे वलं एषि यते ॥ ९३ 

एतत्‌ ते सब्वमाखातं निरयस्य प्रपञ्चतः । पञ्चवि वल धटः अजा 

„वि । © - 4 ८ 

` [ययाम क्रमप्राहं प्रष्टं वा वर्त॑ते स्छद्ा॥ १०६ | ताच्छं मास्तु खभ्घ्ूण व त 
च ४ =. ते तचा भेदश्च जायते ॥ ५8४ ` 

ह ` दूति यौगास्डॐ महहाएरमणे उन्तरखण्ड मासे त सधि 9 

॥ ऋ वर्यं मन्नास्यौनि तिभिर्मासिः केष्णङ्कल्यश्चतु ये के । 

ओओङृष्ण-गरूड्सं वारे नर तनै „५ | 
करणैः च नासिका वन्तो व्ल मासे च पञ्चमे ॥ ५६९. 


व 1 ॥ > समायु नवहार श्रौ रकम्‌ ॥ १०० 
रः व समात्रान्तं काम-क्रोधसमाकुलम्‌ । 

^ (र्ि-समाकौसो दष्णा-दु्गमतस्करम्‌ ॥ ५० ` 
~ ्‌ व हप नालपरिच्छिननं सी हवस्ेण वेष्टितम्‌ । 


त ५। ॥ 
च 
4. 
। 
१ १ 







„ क नाम ठतोयोऽध्यायः ॥ २॥ 4 
{ .| कर्टरन्प्रोदरं एषटि-पायुगुच्यञ्चं सप्तमे । 
8 घो अङ्ग-प्रत्य ङस्य गभे जौोवश्च खप्तसे ॥ ९६ 
¦| | ` % ते जवो 42 
 ॥ चय ऽव्यायः । अष्ट चलते जोवो धातौ गर्भे पनः पनः । 
4 सूत उवाच । नवभे मासि सम्प्राप ग्मस्यास्य स्थितिः खयम्‌ ॥१ॐ 


। + | एवसल्नादितः पच्लौ खर्गाद् नरकादपि । 


ए मच्न्‌ास्थिशुक्रमांसानि रोम र्त वलं तथा । 
कणां गभेगतिं खलाएच्छद्मे विधिं विभुम्‌ ॥ ९ 


षाट्‌ कौशिकभमिदं पिण्डं तस्यान्ते पाञ्चमौतिकम्‌ ९८ 
गस्‌ उवाच । नवभे दमे वापि जायते पाञ्चभौतिकम्‌ । 

|| भ्वसत्यद्यते जन्तुूत्रामे चतुर्विधे । चितिवारि दविर्भोक्ता पवनाकाशमेव च ॥ ९९ 
व २ तथा मांसं सेदो मज्नास्थि जौवितम्‌ ॥२ एसिंभूते : पिण्डितस्तु निबद्धः स््ञाथुबन्धनः । 

| र भाण तथा शुचं जिद्धा कौभा न्वा: भिरः। | लचास्थि नाड्यो रोम मांसद्धेदातर पञ्चमम्‌ ॥२- 

१ ५ च ववो रेरा नकविधास्तथा ॥ ३ | एते पञ्च गुणाः प्रोक्ता मया जेः रखशेश्वर । 

4 भयं लव्ना मानो दैः खाम्‌ 1 | तथा पञ्च गुणा अद्धयस्तथा तला काग्यप + २६ 
८ # ` तच्चापि वात वेष्टितम्‌ ॥ 8 ` लाला सूत्रं तथा शक्रं मच्ना रक्त पञ्चमम्‌ ॥ । 


< 4 ॥ 
"१ 4 
चन म 
\.4 
^ 
व 
4 #, 











+ 
=) इ र 
च 9 । ध क 1 3 





५ 


((.0- 481048111\/80॥ 181 (0601010. [1411260 0 €6810011 





९ वि 
.. ००० 


2२५६ 
छ्रणां पञ्च यणाः परोक्ता ज्नातव्यास्ते प्रयतः ॥ २२ 
हुषा ठा तथा निद्रा अलस्य कान्तिरेव च। 
रजः पञ्चगणं प्रोक्तं ताच्चं सव्नत्र योगिभिः ॥ २३ 
बाग-दषौ तथा मव्ना भय-मोदो तथव च । 

` इद्येतत्‌ कथितं ताच्च वाशुजं युणपञ्च कम्‌ ॥ २8 
श्वावनं चालनच्चैव ्राकञ्चनप्रसारणम्‌ । 


निरीधः पञ्चमः प्रोक्तो वायोः पञ्च गुणाः स्ता 


लोपघ्शिन्ता च गागोय्थ अवयां सत्वसक्रमः। 


श्माकाश्स्य गुणाः पञ्च ज्ञातव्यासाच्यं यत्नतः ॥२६ 


प्रंणापानौः समान उदानो व्यान एव च । 
नागः कश्च कृकरो रेवदत्तो धनच्ञयः॥ २० ` 
श्राद्दारो मुक्तमातरस्तु वायुना तित दिधा । 
दग्र विश्य गुदे सम्यक्‌ पृथगन्नं पृथग्‌जलम्‌ ॥ २८ 
होमकोय्यस्तया तिखरोऽप्यद्ैकोटिरुमन्विताः। 
्विश्रतिसत॒ नखाः केशाः सप्तविं्तिकोटयः॥ २< 
मासं पलसद्स्र कं सामान्ये टेहसं स्थितम्‌ । 
दत्तं पलग्रतं ताच्छं बदधभेवं एुरातनैः ॥ ३० 
चलानि ट्र भेदश्च लचा चेव तु तत्समा । 
ख्रां दि दयरधिकं प्रोतं ष्यधिकश्तत्रयम्‌ ॥ २१ 
एवं संजायते ताच्छं मत्य जन्तुः खकसमभिः । 
खत्परन्ना यै हि संसारे म्नियन्ते तै न स्यः ॥ ३२ 
श्रा्ुः कसम च वित्तञ्च विद्या निधनमेव च । 
थच्चतानि हि ञ्यन्ते गर्भस्स्येव टेदिनः ॥ ३३ 
क्र्चणा जायते जन्तुः कञ्नसीव डि लोयते। 
श्ुख-दुःख-मयं सेमं कस्रोव हि प्राप्यते ॥ ३७ 
श्रधोमुखद्रद्रैपादं गभांदाथुः प्रकर्षति। 
तके तु जानुपाश्वांभ्यां करयोन्यस्य वदते ॥ ३५ 
शरङ्कष्टो चोपरिन्यस्तौ जान्वोरथ कराङ्गलौ । 
जानुपषटे तथा नेत्रे जानुमध्ये च-नासिका ॥ २३ 
प्रतरं वदिं क्रमादयाति जन्तुः स्वौगर्मसंस्थितः । 
काटिन्यमस्थौन्यायान्ति सुक्तपौतेन जवति ॥ ३. 


भाट वाप्यायनौ नाम नाभ्यां तस्य निवध्यते। 


ब्व णां तथान्तशुषिरे स निवद्धः प्रजायते ॥ ३८ 


क्रामन्ति मुक्तपोतानि स्तौणां गर्भोदरे तथा । 


ह राप्यायितरहोऽसौ लन्तुरदिसुपेति च ॥ ३० 
ल्यस्तत प्रयान्यस्य बन्वयमः संसारग्रतयः । 


(6.0 ५8708॥11\/80| 14/81 (01661010. 1911260 0 6810011 । व 


गरुङ्यराणम्‌ । 


` एनख गर्माच्जन्म स्यान्मरणां दुष्कर ५1 


ततो निन्व मायाति पोडमान ] 
एनन वं करिष्यामि सुक्तामात्र तततः । ४, । 
तथा तथा पतिष्यामि ग ना 4 
इति सञ्चिन्तयन्‌ जीवो सला जदा पवा॥8. | 
यानि पून्वानुब्धूतानि टेवधूताला ॥ 
तत त्ालक्रमाज्जन्तु परि 
नवस दशसं वापि मासि संजायते ततः॥ \ 
निष्वुस्यमाणो वातेन प्राजाप्येन पोखते, । 
निष्कुस्यते च विलयन्‌ तदा दुःखनिषौि । 
निष्वमंश्चोदरान्प्‌ च्छ्मसच्यां प्ररि तपद्यते ४ | 
प्राप्रोति चेतनाच्चासौ वा्ुसखशसुखान्वितः। ध | 
ततस्ते बव्णवो माया रुमाखन्दति मोहनौ । 4 
तया विनोडितात्माखौ ज्ञानभ्नं मापते ।॥ 
भ्नष्ट ज्ञान बालभावं तता जन्तुः प्रपदयत्ते। । । 
ततः कांमारकावस्या यावनं दद्धतामपि | ‰ 
एनश्च तदन्मरणं जन्म प्राप्रोति मानवः। 
ततः रुखारचक्रऽसिन्‌ भ्नास्यते षयियन्वत्‌त्‌। ४ | 
कदाचित्‌ ख्गंमाप्रोति कदाचिन्निरवं नरः। ॥ 
निरयञ्चेव सख्ग्च खक फलमश्नुते ॥ ४९ | 
कदाचिद्भु्तकम्मां च भुवः खल्पेन गच्छि। | 
सखर्लोके नरके चेव गुक्ताप्राये दिजोत्तमाः॥४ | 
नरकेषु मदडःखभेतद्यत्खर्गवासिनिः। ॥ 
श्यन्ते तात मोदन्ते पाल्यमानस्तु नारकैः॥\ { 
खरऽपि दुःखमतुलं यदारीदणकालतः। |. 
प्रव्यदं पतिष्यामौत्येतन्मनसि वत्तेते ॥ ५ 
नारकां्चैव सम्मेच्य मदडइःखमवाप्यते। _ 4 
एवं गतिम गन्तेत्यदनिंश्मनितः॥*‰ ॥. 
गर्म॑वासे म इःखं जायमानस्य योनिम्‌ । { 
जातस्य बालभावेऽपि छल दु खमेव १। | ॥ 
कासेर्ाकरोधखम्बन्धं यौवनेऽपि च दुध ॥ | ॥ 
दुःखप्रो या चता च मरणे दुः खमल्य || 
ङव्यमाणाश्च याम्यैः स नरकोऽपि च 









एवं संसार चक्रोऽस्मिन्‌ जन्तवो 










्े २५ `~ 
पञ्चमोऽध्यायः । 
| य्चरतनं सुखि सुत्तो जोव ज्ञानं प्ररोदति ॥ ०५ 
| ची = रग । 
| कतारत {स्थतिः। तुलसी ब्राह्मणा गावो विष्णुरेकादमो र 
१. 1 चञ्च प्रवद णान्येव मवागन्मौ मच्नतां न॒ णाम्‌ ॥ `€ 
| वतै ड- > वा वर्त॑ते खद्दा॥ ५९ ५ व 
| मपरं प्रहु ग विष्णारेकादभो-गौता-तुलखौ -विप्र धेनवः । 
।{ 1 | स्‌ ख । भि । क < 
| ४ अखारे दृगसखार षय्‌पदौ भक्तिदायिनौ ^ न 
| & | 
| मि (प्रश्नदयस्याप्त (दधौयताम्‌ ॥ ६० नमो मगवते वादेवाधैति जपन्‌ नर । ‡ | 
|| तीस्यापि प्रचर 4 द्र पूर्वात्‌ खाथुच्य प्रा्रुयानातं ; । 
| ्‌ ते १य7इवं व्रजेत्‌ । 
| ति लं णृष्टवानसि । मूलयापि च मल्ोकप्रा्िदय ४. 
॥ | विवमाणस 6 यामि समासतः ॥ ६१९ बन्धाभावो ममं तु न एव * ॥ 
।१ | 1 यस्य यस्यएधिकलन्तु साधनेव्व ष काब्यप ' 
तन्ततपफलस्याप्याधिक्यं मवतौल्यवधारय ॥ ८° 


4 बरारननमरगं जाला पुसषं स्ञापयेत्‌ न ; । 

| च 4 े र कर क ० 

| [ त दातव्यानि यथाश्क्या प्रौतोऽखो प्रौ खिता भवत्‌॥८९ 
एतत्‌ ते सर्व्वमाख्यातं स््ञानादिष फल मया । 


„ चाय यतितव्यं वतो नय 


। अदः 


|| दारौ परिधाव्य धौते तु शुतवनौ म । 


४ | दर्ाखादौ खमास्तौय दच्तिष्णग्रान्‌ विवौथ्य.च। क व 
|| लान गोगयलिघ्तयं भूमौ तत निवेषयेत्‌ ॥ ६३ | दानसयापि विधिं वच्मि च्यु वग 

४ | ्रायुदक्‌ भिरसं वापि सुखि खण विनिच्ेेत्‌ ॥ &४ इति ओौगासङ़े मदाएराणे उत्तर ~ 

` || अरलग्रामभिला तत्र तुलसौ च खरीश्वर । खोज्ञष्ण-गसड्खवा द रमैवखतिवणेनं 


॥४| व्या सन्निधौ सपिदयोपस्य ज्वलनं एनः ॥ ९५. नाम चतुर्थोऽध्यायः ॥ 8 ॥ 
' ॥ नमो मगवते वाखदेवायेति जपस्तया । 

| श्रादौ तु प्रणवं कला पूजादाने ततः सृते ॥ ६ 
। | सुमग्य्मं हषोकेशं एष्मधूपादिभिस्ततः । 
¢ { प्रणिपातैः स्तवैः एर्ी्यानयोगनपूजयेत्‌.॥ &ॐ खोङ्ष्ण = 

॥ दला दानच्च विप्रभ्यो दौनाना्ेभ्य एव च । ज्ञानतोऽक्नानतो वापि चन्नरः कलुषं कृतम्‌ । 
५ { युत्ते मिते कले च क्ेत्-घान्य-घनादिघषु ॥ &८ तस्य पापस्य शच्यथ विधेवा निष्छृतिनरः ॥ १ 





पञ्चमोऽध्यायः । 


| निवत्तयेनममलच्च विष्णोः पादौ छदि सरन्‌ । भस्मादिस््ञानर एकमादौ कु्याडिच्त णः। 
| उच्चैः एरुषद्त्ताच्च यदि सेष्ठापरस्तया ॥१६० यथाशक्ति षड्ब्दादि प्रत्याम्नायाञ्रेदपि ॥ = 
। || एक्तादयाः प्रपेयुस्ते म्नियमाशे निजे जने । तद्खं वा तदद्धं वा तदाचैमयापि वा । 
| एतत्‌ ते स्वमा स्यातं बत्य खत्याढ्॒पस्यिते ॥ ° | यथाप्रतया ततः कुच्यादग दानानि वै शगु ॥ २ 
' | फलमप्यस्य कृद्छस्य समासात्‌ ते वदाभ्यद्दम्‌ । गो -ऋर-तिल दिरस्ाच्य-बारो-घान्य-गुङास्तया 












ध । खानेन शुचिताप्राधधिरपाविव्य्वतिस्ततः ॥\ | रजतं लवणञ्चैव दानानि दम च विदुः ॥ ४ 
9 । 0 विष्णोः खतिस्तस्या्ञाभिः सव्व फलप्रदा । | प्रायखित्तस्यागता थे तानि दद्यान्नरो दश्‌ । 
५ तूला नयेत्‌ खगं मातुरन्तु न संगयः ॥ ७२ ततो यमदारपथे पूय-शोखितसङ्कले ॥ ५ 


कः | दैः ज्तिप \ क क (4 
ठ! २ निचः लानं त्रतुमयं मेत्‌ । नरो वैतरण तत्ते' दव्यारैतरणौञ्च गाम । 
4 | बह्मा विष्णुश्च द्रश्च खरोदुता्स्तथव च ॥ द्‌ : ‹ 


` ङष्णस्तनो सङ्ृष्णाङ्ो सा वै वैतरण 

४ ` छले चोपति्न्ति तस्मात्‌ कुर्वीत मण्डलम्‌ क = च वेतसो ता ॥ € 
| पादन ्‌ इ म्‌। | तिला लोदं दिर्यन्च कार्पासं लवणा तथां । 
48|| वरह त 1 तेने भिरखा लोकमुत्तमम्‌ ॥ ४ ४ 


ज 


०. 
व; 
ऋः + 
इ 


प्रधान्यं चितिगाव एकैकं पाप्ननं सृतम्‌ ॥-3 _ 


| ५ त पापस्याल्यल्वं 9 = एतःन्यष्ट +> । 
चरि एसो भवेत्‌ खग। 7न्यष्टा महदादानान्युत्तमाय दिजातये।! ` 





\ 4 [)] + १ | र । ५. र "` 1 कलेः - च» ू। शे | 
॑ ५ ध दः ८ ४ 

च रकि ऋ सन । 
। ९ २ 
| च. ५ च १ „१ 
((.0- 48/108111\/80। 121 (0661101. 01411260 0 66810011 =-= 


"५८ 
आतुरेण तु देयानि पददपाशि से शगु ॥ टः 


` छत्नोपानड-वस््ाणि सुद्विका च कमण्डलुः । 


आसनं माजनं भोज्य पदञ्चा्टविधं सृतम्‌ ॥ < 
तिलपात्रं सपिःपात्रं श्या सोपस्करा तथा । 
एतत्‌ सन्वं प्रदातव्यं यदिष्टञ्चातनोऽपि तत्‌ ॥ १० 
श्वो रथश्च मद्िषो व्यच्लनं वस्वभेव च । 
ब्राह्मशेभ्यः प्रदातव्यं ब्रह्म परूल्वमपि खयम्‌ ॥ १९ 
दानान्यन्यान्यपि खग तपेत्‌ स्मीयश्क्तितः! 
प्रायश्चित्तं जरतं थेन दश दानान्यपि लित ॥ १२ 
दानं गोकेतरण्याश्च दानान्यष्टौ तथापि वा । 
तिलपात्रं सपिःपातरं श्च्यादरानं तथव च । 
पददानञ्च विधिवन्नासौ निरयगभेगः ॥ १३ 
खातन्ब्येणापि लवण-रानश्च्छ्न्ति सूरयः । 
विष्णुरेदखमुत्यन्नो यतोऽयं लवणो रसः ॥ १४ 
्रातुरस्य यदा प्राणा न यान्ति वसुधातसै। 
लवणच्च तदा देयं इारहोह्वाटनं दिवः ॥ ११५ 
यानि कानि च दानानि खयं दततानि मानवैः । 


तानि तानि च सन्वांणि उपतिष्ठन्ति चाग्रतः ॥ १६ 


भरायञ्चित्तं तं वैन साङ्ग खग स वै एमान्‌। 
पापानि भसखात्‌ कला खर्गलीके मररौयते ! १ॐ 
अखतन्तु गवां सौरः यतः पतगसत्तम । 
तस्माइद्ाति यो धेलुमखतत्वं सख गच्छति ॥ १८ 
दानान्यष्टौ तु द्वा वं गन्धव््निलये वसन्‌ । 
आलयस्तत्र रोदे डि रद्यते थेन मानवः ॥ १९ 
च््रदानेन सुच्छाया जायते पथि तुष्टिदा । 
असिपत्रं वनं घोरमतिक्रामति वं सुखम्‌ # २० 
शरश्वाकृच व्रजते ददते वद्युपानद्धौ । 
भाजनासनदानेन स॒खं मागे भुनक्ति पै ॥ २१ 


प्ररे निन्नले दाता सखौ स्याद कमण्डलोः ॥ २२ | खलमौ न सोऽपि संसारे शयः ( 
चमदूता नार द्राः करालाः कृष्णपिङ्गलाः । किं दानमिति तुखस्य ्श्स्योत्तरितं मव । । | 
न पौड्यन्ति दा्तिण्यादस्वामरणदानत ॥ रद | डाडशत्योरन्तरे किमिति प्रोत्तरं ए 
तिलपात्न्तु विप्राय दन्तं पत्ररथ वम्‌ । गतप्राणं तती ज्ञाला साला | 81 एतदिप ॥ 
नाशयेत्‌ त्रिविधं पापं वाङ्न कायस्मवम्‌ ॥ २६ | शवं जलेन श्रद्धेन चालयैद वि 7 4 
छतपात्रप्ररानेन रुद्रलोके वरेन्नरः ॥ र्‌ परिधाप्यादते वस्ते चन्दग पोच "0 । 
` सर्न्वोपस्लरखंयुततां प्व्यां दत्वा दिजातच । ततो खतस्य स्वनि वै एकीर्दिट _ वद्‌ ^ 
नार्नोष्सरोभिराकौंसी विमानमधिरोडति ॥ २९ ^ प्रयोगपू्वे दास्य चीता ° ~ 
क ध ठ 49100811)४/960| ।५ 1) 0096107 ०८६ 0\/ 66210011 | 


+~ ~ 
0 -7-> >+ £ 


गरूड़एराशस्‌। 


षषिवषेखस्रापि व्रौडिला ह 
इन्द्रल।कात्‌ 
स 
दोषवच्ि 
यऽ ददाति विप्राय स्वर्गलोक 
यावन्ति रोमाणि थे मवन्ति 
स राजितान्‌ लोकानाघ्रुवन्ति हि प । | 
तुभिं स्तुरगयं ता सर्व्व व्‌ || 
रथ हिजातये रखा राजसूयफलं | 
दुग्धाधिकाञ्च मदिपौ नवेषवसौं 
खन्तुष्टतणं कवत जघनाभिरामाम्‌ 
दत्वा सुबणंतिलकां दिजणुङ्वाय 
लोकोदयं ख जयतौति किमत्र चित्म्‌॥२। || 
तालतन्तस्य दानेन वायुना वौच्यते पथि। । 
कान्तिशुक्‌ भगः ओौमान्‌ मवत्यम्वरदानतः॥ 
रखान्नोपस्वरथुतं रं विप्राय योऽप॑ेत्‌ ! 
न हौयते तस्य वंशः खग प्राप्रो्नुत्तमम्‌॥ ३ 
भवत्यत्र खगखेष्ठ फ़लगौरवलाषवम्‌। | 
अद्धा खद्धाविमेरेन दान गौरव-लाषवात्‌॥ २४ ॥ 
ततो चेनाग्बुदानानि कृतान्यत्र रसासथा। |` 
तदा खग तथाह्लादमापदि प्रतिपदयते॥३\ | 
अन्तानि थेन दत्तानि खद्धापरूतेन चेतसा। | 
सोऽपि ठप्निसवाप्रोति विनान्नेन वै तदा॥१६ | 
आसन्ने मरणे कुच्यौत्‌ सन्यास चेहिधानतः। | 
आवत्तत पुनर्नासौ ब्रह्मश्चूयाय कल्यते ॥ १ | ५ 
आसन्नमरणो मत्यञचेत्‌ तौरथ प्रति नौवत। | 
तौर्थप्राप्तौ मवेनयक्तिम्नियते यदि मारगगः। - 
यदे प क्रतुखमं भवेत्‌ तस्य न संध्यः । र { 
ख्लौयाचेदन्नं त्रं विधिवदागते । त ॥१ | 







तेहति। || 


त्‌॥२ 


भ 


1 
1 






स्वान स्यादेतचतुष्टयम्‌ ॥ ° 


प । (1 परी भरेव पात्रालम्धावगादने 4 

॥२९ | भादा = (चिण्डदानं सदा भवेत्‌ ॥ 8४ 
५ | अरवदानान „न ्यादा प्रत्यवनेजनम्‌ । 

॥ रद | : पदायैपञ्च द्‌! न स्यादेतच्नयं पुनः । 


1 खषा दाचनमाशोश्च तिलकञ्च खगोत्तम 4 ५ स | 

¶ रं दयात्‌ समाषान्तं दाहस्य ८ ४ 
| शस्य चालनं रों नेव प्रोक्तमिदं मम्‌ 

| ्र्छादन-विसगौँ च खस्तिवाचननः 6 
| रषु षट विधिः प्रोक्तः अआ 1 

|| प्रव मरणस्थाने दारि चल्वारिके तथा । 

॥ ` विराम काष्ठचयने तथा सञ्चयने खग ॥ ४८ 
दतिख्यानि रव नाम शमिस्तुष्यति ₹वता । 

या दारि भवेत्‌ तेन प्रीता स्यादास्तुद्‌वता ॥४< 

बद्र खेचरस्तेन तुष्येद्तादिदेवता । 

विश्रामे भूतसंज्ञोऽयं तुष्टास्तेन दिशो दश । 

। | चितायां साधक इति सच्चितो प्रेत उच्यते ॥ ५० 

# तिल-द्म-तेधांसि ख्डोला तु सुतादयः । 

{ गाथां यमस्य सुत्तं वाप्यधौ याना व्रजन्ति हि ॥५ 
 ॥ अदहरहनौयमानो गामश्वं एुरुषं ठषम्‌ । 
 तैवखतो न ठष्येत सुरया इव दु्तिः ॥ ५२ 
इमां गाधासुपेतेति खतो वा पथि खपरेत्‌ ॥ ५२ 
। | दक्षिणस्यां दिष्यरण्यं व्रजेयुः सन्ववान्धवाः । 
| पथि खाददयं कुर्यत्‌ पूर्व्वो क्षविधिना खग ॥ १७ 
ततः शनेग्रूतल्ते वै दक्तिणाणिरिसं पवम्‌। ` 

. | स्थापयिला चिताभूमौ पूर्व्व क्त खाद्गमाचंदेत्‌ ॥ १५ 
' ॥ टणकाछतिलाच्यादि खयं निन्युः सुतादयः । 
` शूद्रानौतेः कृतं क्च सव्व भवति निष्फलम्‌ ॥ ५३ 
, प्राचौनावोतिना भाव्यं दक्तिणाभिसुखिन च । 
` वेदौ तत्र प्रकत्तेव्या यथाशास्रमयाण्डज ॥ ५.७ 


व ककन. 
च> 


६ 


4 
। 











“ | प्रेतवस्तं दिधा कृलार्डन तं ल्टादथेत्‌ ततः । 
|. अङ शस ानवासा्ं भूमावेव विनिच्तिपेत्‌ ॥ ५८ 


+ ॥ 
ष १7 1 =+ ~ क (० = (> न (= ~ 


ततः पूर्वोक्तविधिना पिण्डं प्रेतकरे न्यसेत्‌ । 

^ आज्येनाय्वच्ञनं वारये स्वाङ्ग पवस्य च ॥ ५९ 
| < इ-खलोरन्तरासे विधिदादस्य तं ण॒ । 

| पूल्वोः पञ्चभिः पिण्डः शवस्याट्तियोग्धता । 


म~ दपर 
^ + ८ ह," । 
द 
च 1 1 5 मोम. ७.४  6 
) , # ^, 2 = “ 
- | 


4.१ 710१ 
>^ ५ 
| ॥ > ॥# ब 
4 1 1 
नी #] 
^ + >, 


पञ्चमोऽध्यायः । 


इधुल 






(+| 
न्यथा चोपघाताय चातसादा भवन्ति हि ॥ & | 


संङज्य चोपलिप्याय उल्िख्योद्ध य विदिकाम्‌ । 
विधानतः ॥ &१ 


अग्यच्योपखमाधाय वङ्गं तत वि 
एष्पाचतश्च शम्यरज्य देवं क्रव्याद च कम्‌ । 
खौतेन तु विधानेन रादितां इ ९ 
चर्डालामिनं चितालिञ्च पतितानि परित्यजेत्‌ ॥ & 
ल्ल भूतङ्ञल्ज गद यो निस्त लोकपरिपालकः ॥ - 
<परसंदरः तस्मात्‌ लभेनं खगं नयाखतम्‌ ॥ ६२ 
डति त्रव्यादमभ्यच्य शरौराद्ृतिमाचरत्‌ । 
्र्ैटग्ये तथा दे द्व्यादाज्याड्ति प्रः ॥ &८ 
ज्ञात लमधिजातोऽसि लदय जायता एनः । 
अस स्वगाय लोकाय खाहेत्युक्ता तु नामतः ॥६५ 
एवमाच्याट्ृतिं दक्वा तिलभमिखां सखमन्तकम्‌ । 
रोदितव्यं ततो गाढ़भेवं तस्य सुखं मवेत्‌ ॥ && 
दादस्यानन्तरं तत्र कला सद्चयनक्रियाम्‌ । - 
प्रेतपिण्डं प्रदव्याच दाहात्तिं शमनं खग ॥ &< 
ततः प्रदच्तिणं मुक्ता चितां प्रस्ानवेत्तकाः । 
कनिष्टपू्वः स््ञानाय गच्छशुः खक्तजापकाः ॥ &८ 
ततो जलखमोपे तु गला प्रत्षाल्य चांशुकम्‌ । 
-परिधेयं एनस्तच खखस्तं एरषं प्रति ॥ &< 
उदकन्तु करिष्यामः सचेलं पुरुषौ वरेत्‌ । 
कुसष्वमित्येउ वदे च्छतवषा वरे ते ॥ ॐ» 
पन्नषया डपू््वास्ते एकवस्त्राः शिखां विना । 
प्राचौनावोतिनः खन्वे विशेथुमौनिनो जलम्‌ ॥०१ 
अपनः शोशुचदषमनेन पिटदिद्छुखः । 
जलावघट्टनद्यैव न कुथः स्ल्ञानकारकाः ॥ ब्‌ 
ततस्तटे खमागल्य शिखि वद्धा जन्‌ कुश्णन्‌ । 
दचिगाग्रहस्तयोस्तु कृल्राय खतिलं जलम्‌ ॥ ३ 
्रादायाच्ञलिना यास्यां दुःखौ चैटकतौ्यतः । 
एकवारं तिवार वा दग्वारमथापि वा ॥ ७8 ` 
शूमावश्मनि वा सन्वं चिपेशुवग॒यताः सग ॥ 
दपयन्ु दप्यतां वापि तपैयास्युपतिद्ठताम्‌ । 
्रेतेतदसकगो तेत्ुक्तव्वेक ससच्चरेत्‌ ॥ ०४ 
जलाच्ञलो कते पञ्चादिधेयं दन्तधावनम्‌ । 
प -सन्व दिनानि नव काश्यप ॥ 28 
तत न्त्थ दकाद व्तराणि परिधाय च ॥ 


((.0- 421048111\/80॥ 1811 (06101. [21011266 2\/ 6810011 । क 4 


2६० 


व्तानवस्तं सक्ञत्‌ पीख्य विशेयुः शुचिश्रूतल्े ॥:०9 
श्रशरुपातं न कुर्व्वीत द्वा दाहजलाच्ञलिम्‌ । 
स्ेाश्ु बान्धवैसुकतं प्रेतो भुङे यतोऽवशः। 


श्रतो न रोदितव्यं हि क्रियाः काथ्योः | 


ततस्तेषूमविष्टेषु पुराणज्ञः सुकृत्‌ खकः । 


शोकापनोदं कुव्वीत संसारानित्यतां न्रुवन्‌ ॥ < 


मानुष्ये कदलो स्तस्य अखारे सारमागणम्‌। 
करोति चः स संमूढो जलचर दसन्तिभे ॥ ८० 
प्रञ्च्रासग्श तः कायो यदि पञ्चलमागतः। 
क्रमिः खथरौरोत्येसत्र का परिरेवना ॥ ८९ 
गन्त्रौ वस॒मतौ नाश्सुिदवतानि च । 

फेनप्रख्यः कथय नाशं मत्यलोको न यास्यति ॥ दर 
एवं संख्रावेत्‌ तत्र खदु णादलसंस्थितान्‌ । 
तेऽपि संश्रुल गच्छेथुर हं वालपुरःसराः ॥ ८ 
विदश्च निम्बपत्राणि नियता दारि वेश्मनः । 
श्राचस्य वज्किसलिलं गोमयं. गोर सर्षपान्‌ ॥ ८8 
टर व्वा प्रवालं वषभमन्यदप्यय मङ्गलम्‌ । 
भ्रविशेधुः समालग्य कृलाष्मनि पदं शतैः ॥ ८९ 
खरोतेन तु वि्वानेन आदितामिनं दहे धः । 
्रनडिवषर निखनेन कुग्यादुदकं ततः ॥ ८& 
योषित्‌ पतिव्रता चा स्याङ्ग्तारं यानुगच्छति । 
प्रयो गप्रव्वं मत्तारं नमस्जत्यारुशेचितिम्‌ ॥ ८ॐ 


चितिभ्रष्टा तु चा मोदात्‌ सा प्राजापत्यमाचरेत।दट 


तिख्लः कोय्यचैकोटो च यानि लोमानि मानुषि 


तावत्काल वखत्‌ खग भत्तांर यानुगच्छति ॥ ८९ 


व्यालबग्राहौ यथा व्यालं विलादुद्वरते वलात्‌ । 
तददुत्य-सा नारौ तेनेव सड मोदते ॥ ९० 
तत्र खा मचपरमा स्तूयमानाप्सरोगरीः। 

क्रो डते पतिना साज्गं यावदिन्द्राञ्चतुदै् ॥ ०९ 


ब्रह्मननो वा-कतन्नो वा मित्रघ्नो वा भवेत्‌ पतिः। - 


एनाल्यविधवा नारौ तमादाय खता तु या ॥ «२ 
रते भ्तंरि या नारौ समारोहेड्‌ताघ्ननम्‌ । 
सारुन्धतौसमाचारा खर्गलोके मदौयते ॥ ८३ 
चावज्चाना ते प्रलयो स्तौ नद्त्मानं प्ररादयेत । 


तावन्न मुच्यते सा दि स्तौ यरौरात्‌ कथंचन ॥ ९8 


, भद्रक पटकेञ्चेव य॒त्र चेव प्ररीयते। 


((^.0- .18108111\८86] 211 01601010. [1411260 0 €810011 


गरुडपुराणम्‌ । 


सर्प-व्याघ्र-ङ्धिभिश् उपसर्गोपलोदवीः । 


ङलतयं एनालयेषा भत्तारं यालुग 
्रात्तात्त सुदिते दष्टा प्रोषिते ५ 
खटते जिधेत या पत्यौ सा स्तो श्रेय] च व 


श 


पृथक्‌ चितां समार्य न प्रिया क ॥९३ | 
च्न््ियाव्याः सवर्णाश्च आरोहेशुरपोद | । 4 | 
चाण्डालोमवधिं कला ब्राह्मणौोत्‌ 1९७ || 


अगभिणौनां न्वा सामवालतोक्मनाम?ि १ 
दहनस्य विधिः प्रोक्ताः साम "° 
न्यने मयो सग 
विशेषमपि तस्यापि कञ्चि खो तुभिच्छति॥ ¦ 
रर्‌ उवाच । 
प्रोषिते तु खते सखामिन्यस्ि नाश्रसुपेयुषि । 
कथ दाः प्रकात्तव्यस्तन्मर बद्‌ जगत्पते ॥ १,. 
खोञ्गष्ण उवाच । 
अस्योनि चेन्न लव्यन्ते प्रोषितस्य नरस्य च। 
तेषाञ्च हि गतिस्थानं विधानं कययास्यद्‌। 
श्ण ताच्छ परं गोप्यं पलुदुसषरशेषु यत्‌॥ १ | 
लङ्नथ्य खता जौवा दंष्ठिभिखाभिवातिताः। || 
करग्रहे विलमानां चौ णानां तुरडघातिनाम्‌] (१ | . 
विषागि-ष-विपरभ्यो विस्या चातषातकाः। ॥ 
पतनोदन्धनजलेखतानां गए संख्ितिम्‌॥ १० 


न 







|: 
॥ । 
| ¦ 
ब्राह्मणः श्वापद खव पतनतच्चवद्यतेः॥ १०४ | 
नखर्लोदेगिरेः पातेभित्तिपातेख्गोसंया। | 
खट्टायामन्तरौ शे च चौर-चाण्ड़ालतस्तथा ॥ ५ | ` 
उद्वया-शनकी-शूद्र-रजकादि-विद्रषिकाः। | 
ऊर्ाच्छ्ष्टाधरोच्छिषटोभयोच्छिष्टास्तु यै शा“ | ` 
शस्तषातेखता यै चास्यश्वखष्टासथव च। | 
तत्‌ तु दुम्भरण ज्ञय यच्च जात विधिं विना 1५ | ` 
तेन पापेन नरकान्‌ भुक्वा प्रेतलमागिनः। _ | 
न तेषां कारधैद्ादं सूतकं नोदकक्रियाम्‌ । ५५ १: 
न विधानं खतादयञ्च न कुष्यादौ चैर ` 
न पिण्डदानं कर्तव्यं प्रमादात्‌ करोति ह | 
नोपतिष्ठति तत्‌ सब्वमन्तरो चे मि १. 
गतस्तस्य सुतः पो त्नः सपिण्ड प ५ 
नारायणबलिः का लोकगद्भिया 


म | 
तथा तेषां भवेच्छौचं नान्ययेला त्र 


र, ्‌ 
3 
4 
॥. 





यच्चमोऽश्यायः। २ व 


नागदं पान्मृती यस्तु विशेषस्तत्र से शण । 


| च कयोग्यता | ; ~ > म @ 
॥ र ,रा्णवलावी {€ सुवर्णभारनिष्यन्नां नागं कला तथव गा ५४ 
पि ९ कसम तद्धवेन्न तदन्यथा ॥ ९५ विधिवत्‌ पितुराठण्यमाप्रुवात्‌ ¢ 
रि सम्यक तीर्थ ख्व प्रकल्यधेत्‌ । (1 ॥ | 


19 


।९| रद्ध  सपैवलिं सर्पटोषादिसुच्यते ॥ १२५ 

९१ 1 रा र्थन पूतो मवेननरः ॥ ११२ छत्‌ सपं स क र द । 

| श्वत ना पञ्चात्‌ एत्तलवौ काश्यं सव्व घथिसमन्बतम्‌ 
पलाशस्य च न्तानां विभागं णु काश्यप ॥ ९३२ 
ङब्णाजिनं समास्तौमौं कु शेख एरुषाकृतिंम्‌ । 


(3 
॥ 
4 

1 

# 

४ 


॥ 


॥ 
1 
| 


क 
९. | त्यं का विप्रैः पौराणएवदिकीः। 
्‌ ^ | (ण ततर्मिगरविष्णसदिश्य तपत्‌ ॥ ९९४ 


॥ 


| एरसषसक्तेन मन्तवा वैष्णवैरपि । 


। € र > ~ द 
| † तमिस मला मरतं विष्णुमिति सरन्‌ ॥९१५| चतय खत = 
| ¢ -नारिनिषनो ट्व: शद्ध-चक्र-गदराधरः। विन्यस्य तानि ठन्तानि मष १७ 
1 १९६ | चलारिएच्छिरोभागे ग्रौवायां विन्यसेत्‌ ॥ ५९७ 
| श्यः परडरौका च्चः ्रेतमो चप्रदी श ॥ =व्लयर-खले द्या दि ्तिजैठदे, तथा । 
|| हष॑यस्यावखते स्यादौतरागो विमत्सरः । =. चनं सहश च विंशतिम्‌ ¶ ९३५ ¦ 
| -्तद्धरियमना रूल शचिष्मान्‌ धञ्मतत्परः ॥१९० वाद्ध दये एतं रव्यात्‌ कटि ८ 
 ॥ ग्रहा ततर परङव्वीत खाद्वान्येकाद शेव तु । ऊसइये तद्धापि तिंभव्नङ्गाहये स 
|| शकक्षविघान्ेन एकैकाग्रे खमादितः ॥ १९८ शि षड्‌ दद्याइषणादये (५8 
| तीद-तरीदि-यवान्‌ दव्याहोभूमाच परियज्गवः। | इध पादाङ्कलौमारी एवमस्थीनि विन्य त्‌ । श 
{ || विधान शं सुद्र छन्नौष्णौ षरे च दापयेत्‌ ॥ ११९ नारिकेलं शिरःस्थाने तुम्बं दवा तालुके ॥ ९३ 
। || दापयेत्‌ सब्धधस्यानि च्तौर चौद्रखमन्वितम्‌ । पञ्चरतं सुखे दवाच्जिह्वायां कदलोफलम्‌ ! 
१ | वस्नोपानदसंयु्तं दव्यादष्टदिधं पदम्‌ ॥ १२० अन्चेष नालिकं तदखादालुकां घ्राणमेव च ॥ १२८ 
| दापयेत्‌ सत्वपापेभ्यो न क्य्यीत्‌ पङ्क्िवद्चनम्‌। वसायां खत्तिकां ददखाद्धरितालमनः शिलाः । 
। | भूमौ स्थितेषु पिण्डेषु गन्धपुष्या चतान्वितम्‌ ॥ १२९ | पारदं रेतसः साने एरोषि पित्तलं तथा ॥. १३९ 
| दातव्यं सख्वविपरभ्यो वेद भास्विधानतः। मनःशिला तथा गानरे तिलपक्कन्तु खुन्धिषु । 
| शङञेलङ्गेऽयवा ताम्रे तर्पणञ्च पथक्‌ एथकू ॥ १२२ | यवपिष्टं तथा मांसे मधु शोणितमेव च ॥ १९४० 
| ध्यान-धारणसंयुक्तो जालुभ्यामवनौः गतः। | केशेष च जटाजूटं लचायाच्च खगत्चम्‌ । 
५ | ऋचा वै दापधेदधेमर्घोदिष्टं एयक्‌ एयक्‌ ॥ १२३ | कणैयोस्तालपतरन्च स्तनयोश्चैव गुच्जिका ॥ १४१ 
|| ब्रह्मा विष्णुश्च स॒द्रश्च यमः प्रेतश्च पञ्चमः। नासायां शतपत्रञ्च कमलं नाभिमण्डले । 


^ || क्‌ कुन ततः स्थाप्याः पञ्चरत्र समन्विताः ॥ ९२४| न्ताकं छषणडन्द्रे लिङ स्याच्नं शभम्‌ ॥ ९७२ 


५ ६ ङ 9 ॐ _ % 
| रखयन्नोपवोतानि एषद्युटा पणानि च । तं नाभ्यां प्ररेयं स्यात्‌ कौपोने च प्रषः स्मतम्‌ 1 


"9 || - ङ्वतानां मौक्तिक स्लनयौ म्भ 
^ | पच चाद्वानि कुव्वौत देवतानां यथाविधि ॥ १२५ | मौक्तिकं स्तनयोमून्निं कुङ्कुमेन विलेपनम्‌ ॥ ९४३ 


 ॥ जलधारां ततः कथ्या धे पिर्डे तेय आमन 
: ततः क्यात्‌ पिण्डे पिण्डे पथक्‌ पृथक्‌ । कपूरागुरुपूपय शुभर्मालयेः सुगन्धिभिः । 
{ तास्रपात्रे बा ्रलाभे खरसथेऽपि वा ॥१२६| परिधानं पट्सलरं हृदये दायक न्यसेत्‌ ॥ ९४४ 


। | तिलोदकं समादाय सवव इ 
४ | दाय उन्वौ षषिखुनम्वितम्‌ । ऋचो सजौ दो च चच्याञ्च कपडैकाम्‌ । 


1 ता च तिलैः 6९ हिरणं य्‌ 
` | गानपात्र तिलः पूरं स खदच्चिणम्‌॥ १२० | टन्तेषु 








| रद्य्राह्य < > दाङ्मिवोजान्यङ्कलौख च चभ्यकः 

हि ह लाय पददानं तथव च। चिन्दूरं नेबकोश्े च तादूलादुपदारवा्‌ व १९४५ 
 । खं ८ लीं ततो ददान दचिणाम्‌॥१२९] उन्न ्थिुत तं कला लां यथोदिताम्‌ ५ ९४ 

॥ || स्मर रत्वा ययायल्वा चिघानतः। = | सिके चापि विधिना यच्चात्र नयसय च, “९ 


रति तत्‌ सिप्र से ------ 7" यज्नपात न्यस्येत्‌ मात्‌ 1... 
तत्‌ क्षिप्र नात्र कार्या विचारणा ॥ १२९।- (कः उरगः स = व त्रासात्‌ ॥ _; 
क | | इ एस्तक्भयः पष्ठ, 1 


न च" १ 
व ` ` लक 
दि. ॥ 


 -(.0- 18108111\/80। 4811 01661101). 01411260 0 €8010011 





१९२ 


श्रियः एनन्तु ज्ञे शिर दमं मे वर्णेन च ॥ 
श्रेतस्य पावनं कला भालग्रामभिलो दकः ॥ ६४० 
विष्णुखुदिश्च दातव्या सुभौला गौः पयखिनौ । 
` शत्तिल्ला लों हिरण्यञ्च कापास लवण तथ ॥ ९8४८ 
लप्तधान्व न्षितिगांव एवोकं पावनं स्तम्‌ ॥ ९५८ 
तिलपात्रं ततो दव्यात्‌ पददान तथैव च । 
 लर्तव्यं वैष्णवं खाद प्रेतसुत्यथेमात्सनः ॥ ५१० 
ग्रेतमोत्तं ततः कुच्योङरि विष्णुं प्रकल्पय च । 
प्रं पुत्तलकं क्ल। दाय हिधिषरूव्वकम्‌ ॥ ९५९ 
तच्छबय तु संखत्तां एच्नादिनिंष्छतिं चरेत्‌ । 
ल्नौन्‌ इच्रान्‌ षड्ारण च तथा पञ्चदशापि च॥१५२ 
म्रायथित्तनिमित्तानुसारेण विप्रवत्‌ स्मृतः। 
्मश््तौ गोहिरण्यादि प्रत्याम्नायं चरेदपि ॥ १५३ 
` छआत्मनोऽनधिकारिले शुद्धिमेवं चरेदधः ॥ १५७ 
न तु यदत्तसदिश्याशुद्धिमेव च । 
नोपतिष्ठति तत्‌ सव्वमन्तरोत्ते विनश्यति ॥ १५१५ 
श्ुङ्धिं सम्पादय कन्तैव्यं दह नायो रेदिकम्‌ ॥ १६ 
छ्रङ्ला निष्कृति यस्तु कुर्ते इदनादिकम्‌ । 
 भरतिप्रूव्वममलत्या च त्रामात्‌ तन्निष्छतिं शृणु ॥ १५ॐ 
क्रल्नाजिमुदकं स्ञानं स्शनं वहनं कथाम्‌ । 
श्च्नु च्छ दाश्ुपातच्च तप्ङृच्छ ण. शुध्यति ॥ ९१५८ 
एषामन्यतमं प्रेत यो वदेत ददेत वा 
+ कटोदकक्रियां कला कच्छं सान्तपनं चरेत्‌ ॥ १५९ 
निमित्ते लघुनि खल्पं मन्ति कल्पयेत्‌ ॥ ६० 
ग्ड उवाच्‌ । 
च्छस्य तप्तङक्च्ऋस्य कच्छखान्तपनस्य च। 
लक्षण ब्रूहि भे खामिन्‌ त्रयाणामपि सुव्रत ॥ १६१ 
खोङृष्ण उवाच । 
` व्ह प्रातखयरदं सायं त्यदमव्यादयाचितम्‌ । 
छपवासस्तयदच्चेब एष कृच्छर उदातः ॥ १६२ 
. त्प्तच्चौर-ष्टताम्बरूनाभेकीकं प्रत्यहं पिवेत्‌ । 
एकरात्री पवासश्च तप्तक्च्क उदाहृतः ॥ १६२ 
गोमूत्रं गोमयं सौरं दधि सर्पिः कुशोदकम्‌ । 


= (व 


जग्ध्वा परेऽवपवसेत्‌ ङच्क्रं सान्तपनं चरन्‌ ॥ १६४ तिलान्‌ गाञ्च सवयाञ्च तदुप 


“मुवा तेऽयं खमाख्ातो दु तस्य विधिः खग । 
तदा खतं विजानौयाद्दौपनिर्न्वाणमार्तः ॥ १६५ 


((.0- 48108111\/820॥ 14811 0661101). [1411260 0 €81001॥1 


गरुड्पएराणम्‌ । 


"| कुश्े सलिलमादाय पञ्चगव्यं तथेव च । ` 


अनिट ततः कुर्यात्‌ सूतकाद् दिनतरय 
दणड गत्तपिख्ड | प्र । 
खड द कत्तव्य तपूव्वकम्‌ ॥ 
एवं विधि ततः कुर्यात्‌ तत परतश्च सुक्तिभा ‰ | 
मतिश्नान््या प्रतिकृते ११५० 
प्र॑तङ्खतः कृते दादे स चै दि । 
अयाति तेन कत्तव्यं मच्जनं इतक्णडके ॥ १६द 
जातकम्मा1दसस्काराः कत्तैव्याः पुनरेव तु। 
ऊढामेव खकां माय्यांसुदद्हेरिभिवत एमान्‌ ॥ 
वष पड्द्‌शे पलिन्‌ दादशे वा गते सति। 
न्ञातस्य प्रोषितस्य करत्वा प्रतिकृति दरहेत्‌ ॥१७ 
रजसखला-खछतिकयो विशेषं मरणे शश ! | 
सूतिकायां खतायान्तु एवं कुव्वन्ति याक्जिकाः। अ , | 


एण्याभिरभिमन्त्यापो वाचा शुडिं लेत्‌ ततः॥{०२ । 
एत गपो दके नादो स््ञापयित्रा यथाविधि। 
तेन ब स्ल्ञापयिल्वा तु दाद कुष्यांत्‌ खरीश्वर॥ १२ 
पञ्चमिः स्ञापयिला तु गव्यैः प्रेतां रजखलाम्‌। ` 
वस्ान्तराकृतिं कला दादथेदिधिपूव्धकम्‌॥ १७४ | 
खतस्य पञ्चके द्‌ाद्ध-विधिं वच्मि गष्व भे) ` 
रदौ कला धनिष्ठा मेतननच्तत्रपञ्चकम्‌ ॥ १०१ 
देवत्यन्तं सदा दूष्यमशुभं सव्वदा भवेत्‌। 
दादस्तत्र न कर्तव्यो विषादः सव्वजन्तुष ॥ {०६ ॥ 
न जलं दौयते तेषु अशुभं सव्वदामवेत्‌। _ ` 1 
पञ्चकानन्तरं सव्वं कायं कर्तव्यमन्यथा ॥ ०० ॥ 
न्नाणां गोत्रिणां तस्य खन्तापोऽष्युपजायते। | 
हे हानिर्भवत्येव कऋनकेष्वेष खतस्य च ॥ ९० _ { | ३ 
अथवा ऋत्तमध्ये च दादस्तु विधिरून्वकः। 
त्रियते मानुषाणान्तु ख वा ब्राह्ृतिकारणद।* | 
वित्रैविधिरतः कार्ययोः मन्प्स्तु विधिष्रून्ववम्‌। 
८ 
श्वस्यावसमौपे तु चेप्रवया 'एत्तलासतः॥ ` | 
दर्मक्पतास्त॒ चल्लार ऋचमन्ाभिमन्विता' । ५ 
ततो डाददः प्रकरतव्यस्तैश्च एत्तलकैः सद । त 
सूतकान्ते तदा एन्लः काय्य 


॥ ५ 
पञ्चकेषु खतो योऽसौ न गतिं व 
८३ 


वासौ । | 





विप्राणां दापयेद्दानं सन्न 
मोजनोपानद्धौ च्छन्नं हेमस॒द्रा = 


` ईरः 





` बह्टोऽध्यायः । 
| व्रवे ॥ 
| प्रञ्जत च 
| पातकस्य प्रमोचनम्‌ ॥ १८९ , आश्चण्च ते समाख्यातं सक्तेपत्‌ प्र 
अ , विदिवमाकाशे स्थाप्य पद्लोरञ्च खरा ये॥ ९२ 
| वा दीव ॑ ललं 
1 ॥| समाख्या विधिः पञ्चकर स्थितः । 0 
लर साहि पिवातेति मन््ेणानेन का 






यथावर्षतक्रिया ॥ ९८५ 
¬ | कात्रधे गुरीरबद्ध प्रौदयै रात्रो चतुष्पथं ॥ ९४ 



















| 
्‌ 
७ [क्वि _ मद्धाएराशे उत्तरखण्डं 
| इति ओीगाक्ड्‌ ` ` इनविधि- अ्रयञेऽद्ि ठतीधे वा सप्तमे नवभे तथा । 
| बीङ्ष्ण गरड च र ४ † अस्थिखच्चयनं का्ये दिने तद्तीतरज : स ॥ ९५ 
्‌ नाम पञ्चमोऽध्यायः ॥ ५ | तदूवैमङ्गसंसस् सपिख्डानां विधौयते । 
९ == | योग्याः सब्धत्रियाणाञ्च खमातसलि ला स्तथा ॥ ९९ 


ओौक्रष्ण उवाच । म्राशुदौच्यां चरं करल स््ञाला 1 ॥ १७ 
नतं साला कला तिलोदकम्‌ ॥ | च्ूमावरुख्तानाच्च रुंखतान। क ठ 
प्र ~ . नवभिदिवरैः पिर्डान्‌ नव व्यात्‌ समाहितः ॥९८ 
„ >; स्लौजनो गच्छेद्रजेथु पृष्टतो नराः ॥ ९ नवाम 
ह निम्बपत्राणि रुदन्तो नामपूव्वकम्‌ । टगर पिर्डमुत्यज्य रालिरेषि एचिभवेत्‌ । 
| र विधातव्यं पाषाणोपरि सस्थितः ॥ २ असगोत्रः ख्गोत्रो वा यदि स्रौ यदि व ॥१< 
१ 1 प्रविश्य खं सन्व सुताद्याश्च खपिर्डकाः । भ्रथमेऽनि यो दवा उ व न क 
धद परातरं वे यत आशाचनं खग ॥ ~ शालिना सक्तभिवांपि ाकैवाप्यय निच्वषत्‌ 
~तलब्धा्नाः खर्व्वे खपेभुस्ते पथक्‌ एथक्‌ । प्रथञेऽखनि यद्भव्यं तद्देव स्याङ्‌ श दिकम्‌ । 
अरच्तारलवणान्ताः स्यनिमल्नेभुश्च ते व्यम्‌ ॥ 8 यावद्‌ाश्तौचभेकौकस्य च्छ ले दां नसुच्यते ॥ २९ 
बरमांसुमोजनाश्चाघः यौरन्‌ ब्रह्मचारिणः 1 यदा यस्िन्‌ दिने दानं तस्मिन्‌ तदिनसड्यया । 
(प्रखरः न संस्णष्टा दानाध्ययनवव्जिताः ॥ ५ दशाद्ेऽच्ञलयः पञ्चन्‌ पञ्चपच्चा्दन्तिमे ॥ २२ 
मलिनाधो सखा रोनाः सव्वभोगविवचल्निताः । डिवद्या वा भवेत्‌ पच्चिन्नच्ञलो नां एतं एनः । 
ब्ङ्गसुंवाद्दनं कैश्माजनं वज्नयन्ति ते ॥ & यदा हि व्यद्माशो चं तदा वाच्लयो दश ॥ २३ 
“ | खरछये पत्रजे वापि भुच्छौ रस्ते च भाजने । तयोऽच्लय एवन्तु प्रथमेऽष्टनि वे तदा । 
` [पवासन्तु ते कुच्युदेकामथवा त्थद्दम्‌ ॥ `> चल्ारस्तु दितोयेऽज्कि टतोपे स्यस्यस्तथया ॥ २8 
| . गरुड उवाच । ; यदा ताच्ञलिं पच्तिनादे लिंण्त तदानि । - 
आशोचिन इति प्रोक्तमाशौचस्य च किं प्रमो । चत्वारि हितौ धेऽद्ि लिंषदद्कि ठतीयके ॥ २५ 
£ | लक्षणं कि कियत्कालं भाव्यं वा तद्युतेनैरः ॥ ८ | एवं जलस्याच्लयो विभाज्याः पच्तयोईयोः। 
ओष्ण उवाच । सुव्वेष॒ पिटकाय्येषु एच्नो सुस्योऽधिकारवान्‌ ॥ २६ 
अषनोदयन्त्विदं कालारिभिराशए निषिधङ्त्‌ ।  पिर्डप्रसेकस्तुष्णौ च्च एष्य-ूपादिवं तथा ! 
पष्डाभ्ययनद्ानादः पुंगतोऽतिभ्रयो डि तत्‌ ॥ < | दपशेऽदनि सम्या स्तानं ग्ामाद ददिरे । 
4 | | - | तत्र ल्याज्यानि वासांसि कै्-ष्सश्चु-नय्ानि च ॥२.७ 
व  लजन्ेनोदकानान्त ह च्छताम्‌ ॥ ९० | विप्रः शुध्यत्यपः स्छद्धा ्न्नियो बानं तया । 
ज # | 1 । वष्टः प्रतोदं रज्जौन्‌ वा शूद्रो यष्टिं कृतक्रियः ॥ २८ 
। | आ दन्तजननात्‌ रय आ चौलातधिकौ धवो | उतारा स प 
+ प्िरतरमा क छता । | कान्त घोड्थो षडूमिः पिण्डद भिरेव च । ५ 
` परम्‌ ॥ २ प्रथमा मलिना दछयेतेरादगाद्दं खतेमवेत्‌ ॥ २० ` 


(पी 


। 
| तष्रोऽध्यायः । | म्रेतपिष्डं वद्िरद॑व्याद्ममातविवच्जितम्‌ । 
| 


१ 


१२. 












| 
| 
| 


+ 


9 
^ # क 
4५ 


((.0- ~ 8/10811\/86॥ ॥\/811 01166101). 1411260 0 €8010011 





६8 . गरूड एुराणस्‌ | 


{दिनानि रश यान्‌ पिण्डान्‌ कुव्वन्यतर स॒तादयः। 
प्रत्य ते विभज्यन्ते चतुर्भागैः खगोत्तम ॥ ३९ 
मागदयेन रहः स्यात्‌ ठतौधेन यमानुगाः । 
ढष्यन्ति डि चतु्न स्वयमप्युपजौवति ॥ ३२ 
अहीरा्ैस्तु नवभिरदो निष्पत्तिमाप्रुयात्‌ । 
शिरस्त्वाद्येन पिर्डेन प्रेतस्य त्रियते तथा ॥ ३३ 
हितौधेन तु क्णां्ति-नापिक्षास्तु समासतः । 
गलांससुजवन्तां सि टतोधेन तथ क्रमात्‌ ॥ ३8 
चतुर्थेन च पिण्डेन नाभिलिङ्गुदानि च । 

1 जानुजङ्घे तया पादौ पञ्चमेन त॒ सुव्वरा ॥ २५: 
सतमर्माणि षष्ठेन सप्तमेन पु नाड़यः। 
इन्तलोमान्यष्टसेन वौन्तु नवमेन च ॥ २६ 
दशभेन तु पूतं ठप्ता चुदिपथ्यः। 
मध्यमां षोडशो वच्मि वैनतेय शगुष्व से ॥ २७ 
विणवादि-विष्युप्थ्यन्तान्येकाद श तथा खग । 
चादानि पञ्च देवानामित्योषा मध्य प्रोड़ शौ ॥ ३८ 
निमित्तं दस्ति कला यदि नारायणो बलिः । 

एकाद शादे कन्त॑म्यो तषोत्सर्गोऽपि तत्र वै ॥ ३९ 

काद णहे प्रेतस्य यस्योत्यज्येत नो!वषः। 

प्रततं सुखितं तस्य दत्तेः ख्राद्धशतेरपि ॥ 8० 

अक्ञला यडृषोत्सग कृतं वै पिण्डपातनम्‌ । 

निष्फलं खकलं विद्यात्‌ प्रमौताय न तद्धवेत्‌ ॥ ४९ 

षोत्सर्गाहते नान्यत्‌ किञचिदस्ि महीतले! 

एत्तः पत्य दौहित्रः पिता वा दुदिताथ वा । 

खतादनन्तर तस्य वं काथो पो त्वः ॥ ४२ 

चतुवैत्सतरोुक्तो चस्योव्यच्येत वा वषः । 

अलङ्कतो विधानेन प्रेतलं तस्य नो मवेत्‌ ॥ ४३ 

एकारपेःङ्कि सम्प्राप छ षाभावो भवेद्यदि । 

दमः पिष्टेसतु सस्यादय तं ठषं मोचयेदधः ॥ ४४ 

वषोत्सन्ननवेलायां तषाभावः कथञ्चन । 

 त्तिकाभिस्तु दर्भा ठषं जला विमोचयेत्‌ ॥ 8१ 

दिष्टं जोवतस्तस्य ददयारेकादणेऽष्टनि । 

खतमुदश्य दातव्यं श्याधेन्वादिकं तथा ॥ 8& 

प्प्रान्‌ बहन्‌ भोजयोत प्रेतस्य चुदिशान्तधे । 


` ठतोयां षोड्यो वचूमि वैनतेय श॒ष्व ताम्‌ ॥४० | उत्ता मर्रापि सापिण्डय सिया विष । प 


दाद्‌ प्रतिमास्यानि श्राद्यं षाण्मासिके तथा । 


(.0- 481108111\/820| #/॥811 0621001. 01411260 0 €68110011 ॥ -- ~^ + 


| च षरसासे य ॥ ४२ 
तौयां षोड्गोभेनां वदन्ति मतर १द्दिको। 
यस्यतानि न दत्तानि प्र भरतः ॥ 8९ 
पिणचलरं स्थिरः तस्य १ षोड्ध 

< ` + इगतरपि 1 
एकादशे हादशे वा दिनि श्रां ्लौपतितग ५० 
मासादौ प्रतिमासञ्च शधं खततिधौ ख | ग । 
एकनाङ्का तिभिवापि तेषु विनतासुत । ८, 
माख्घरसासवगणु तरिपरतेष भवन्ति हि ॥ ५२ 
चाद्ान्यय स्यात्‌ खापिण्ड्य पूण वर्प तद्क्षे। 
निपन्तेऽभ्युदटये वापि दादशादेऽयवा कणाम्‌॥ ११ { 
भानन्तात्‌ कुलधन्माणां एुंसाञ्चेवागुषः चयात्‌। ` 
श्रस्थिरला च्छ्रोरस्य दाद्‌ पाहे प्रशस्यते ॥ १४ | 
सपिरुडोकर शेष्वेवं विधिं पक्तन्द्र भे ^ | 
एको दिष्टविषानेन कार्ये तदपि काश्वप ॥ ५१ 
तिलगन्धोदकयं ता कुर्यात्‌ पातचतुष्टयम्‌ । 
घां प्रेतस्य तत्रेक पेत्थं पात्रत्रयं तथा ॥ १६ | ए 
सेचयेत्‌ पिटपातेष प्रेतपात्रं खग विषु । | 
चतुरो निन्पेत्‌ पिण्डान्‌ पूर्वै तेषु समापपैत्‌॥ १७ ए 
ततः प्रति वै प्रेतः पिढसामान्यमश्रुते॥ ५८ ए 
ततः पिटलमापन्ने तसिन्‌ प्रेते खगीश्ठर। (ए 
यादधम्मरशषेस्त तत्ून्वानचैधेत्‌ पिन्‌ ॥ | बो 
एकविल्यारोशे च एकाङ्क मरणे तथा। | 
सापिण्ड्यन्तु सिया नास्ति कृते मरै खिवामप || 
पाकैक्यमथ कालैक्यं करचवयञ्च मवेत्‌ खग । " |. 
खाद्वादौ खददाद्े च पतिपल््ोनं संशयः॥९ ॥ ( 
मचैमततिथेरन्य-तियौ चितिमवारदत्‌। „ | 
तां खताद्दनि सम्प्राप एयक्पिण्डेन योलपत्‌।^ | 
प्रत्यब्दञ्च नवखाद्धं युगपत्‌ तु समापत्‌ 1 ६२ । 
यस्य संवत्सरादर्व्वाक्‌ सपिण्डीकरणं मव्‌ || 
माचिकद्चोदकुखयच्च देयं तस्यापि वत्छरम्‌ । + (ह 
कुग्च्च रयं तस्याः ि 
नवखराद्धं सुपिर्डलं खाद्धान्यपि च + ्‌ 
एकनेवत्‌ कार्य्या सि संविभक्ता 2 घनेष्वपि ०4 । ~ ¢ 
पितामद्ौभिः सापिष्डय तया माता त | 











4 


त 


। 
(= 
~» 
। 





[-{4।। 


हि | 


< -अगा क 
नवखादस्य ते कालं वच्यामि शण 


ध 
षष्ठोऽध्याय. २९ 






















प्तिन्‌ प्रकल्पयेत्‌ ॥ &< सारि घका्॑क्रोप्रथुत-योजनानि र ध 
कारितः। चलारिश्त्‌ तथा सप्त प्रत्यहं य। 
र अष्टचल्ारिंशता च तिं शता दिवसेरिति। 
मे तया । च्चैवखतणरं याति क्रष्यमाणो यमानु ॥ ८ 
५ द्धानि वे खग ॥ &< एवं क्रमेण यातव्ये माग पापरतस्छ यत्‌ । 
ह व 7 पोडशी छता । | | सप्रपञ्चं तच्छरणु लमसणातुज ॥ ८ 
प णि मनुजंस्तथा ॥ `~“ योद श्दिने दत्त पाशर्वद्धातिदासयः । 
[8 प सप्तमे तथा । , ` यमस्याङ्कशस्तो वै ख क्टोकटिलाननः ॥ ८८ 
| त इ वा कतेत्तितम्‌ ॥ -अ९ टर्डप्रदार सब्थान्त क्ष्यते दच्चिरां दिशम्‌ ए 
गरव पि चागतः । कु्-कण्ट कवली क-शङ्क-पाघाणएकको ॥ ८९ 
अते षड्मानो द नव स्युर व ध 


| तानि ऋषौणां मतभेदतः ॥ २ 
हि च योगः कैखिदिदेष्यते। प्ररौप्रादिल्यतप्त च दद्यमानः ख द शुके ॥ < 
कष्यते यमदूतैश्च श्िवावन्रादभोषणः ॥ <१ 


तिख्ानि श्रा प ॥ ८५. 


नयं खादसुच्यते ॥ ६८ 


क त 8 > च भ न 
क = ॐ, `" नकि 8 ॥. १ ह 
क नी . 1 न ~= ऋं 39. 9 = ~ > 


दभ पतो ममाभौोष्टो 


रचे दिती दातव्यस्तथ्वकं पवित्रकम्‌ ॥ २ 

|7ताय पिण्डो दातव्यो. भुक्तवत्पु दिजातिषु 1 प्रयाति दासे माग पापकर्मा यमालये । 

्‌ < 
[शलब्राभिरम्येति यजमानदिजन्मनाम्‌ ॥ `38 कलेवरे दह्यमाने अदन्त त्तुयरूच्छति ॥ < २ 

[रद्यममुकस्येति वक्तव्यं विरतौ तथा । समच्छमाशे तथे वाङ भिद्यमाने च दारुणम्‌ । 


| दिष्टं निवोध भे इत्यमावत्सर स्मृतम्‌ ॥ ०५ दियमान चिरतरं जन्ुदुःखमवा्ुते ॥ <३ 

श्पिष्डोकर णाट््वै' यानि खाद्धानि षोड ग । सेन कस्मविपाकेन देदान्तर गतोऽपि सा 

१७ [एदिष्टविधानेन चरेदा पाव्वणाते ॥ ०& एराशि षोड़श्ासुसिन्‌ माग तानि चमे शु ॥५& 
'षबनब्दं यो यथा कुर्य्यात्‌ तथा कुश्यीत्‌ स तान्यपि याम्यं सौरिएरं नगीन्द्रभवनं 

एकादशे दादशेऽ्कि प्रेतो सङ दिनदयम्‌ ॥ ॐ गन्धव्वशेलागमौ 


वोषितः एरुषस्यापि पिण्डं प्रेतेऽतिनिख्पेत । करौं करूरं विचित्रभवनं 


[शपिर्डय तु कृते तस्य प्रेत शब्दो निवत्त॑ते । बह्वापदं दुःखदम्‌ । 
(पदान प्रकततव्यमावर्षत्तु ख्ादद्दिः ॥ द नानाक्रन्द णर सुतप्तभवनं 
दोपो जलं वस्वमन्यडा रोयते च यत । | सोदरं पयोवर्षरं 


द प्रतगब्देन सपिण्डौकरगावधि ॥ ९. शो ताख्यं वद्धभो तिषोडघुरा- 
[ध मयोत्ता ते समासादिनतासुत । र्येतान्यदष्टानि ते (क) ॥ ९५ 
सखतरर्े यानं यया तत्‌ ० 
हि तु निवोक्षसे॥ ८ तत्र यास्य एर गच्छन्‌ एत्न एुत्तेति .च छ्रुवन्‌ ॥ 
वणा कम्मणानन्तरन्तु सः । खा हेति क्रन्दते नित्यं खङतं दुव्छतं स्मरन्‌ ॥ < & 


( होतादिवत्‌ ताच्च णौतो यमकिङ्खरैः ॥ ८१ ष्टार्दिने ताच्चै तत्‌ पुरं प्राप्रयादसत \ 
| । | मन्‌ माग व्रजल्येको ख्डौत दव सकट; । एष्मद्रा नदौ यत्र न्यग्रोघः प्रियदर्भनः ॥ ०. 


||. ग्रसारि तद्रूपं रे दमन्यत्‌ प्रपद्यते ॥ ८२, विश्रामेच्छां करोत्यत्र कारयन्ति न ते मटाः 


अ । पातनाथं ममता पिठसख्वम्‌ | र 
| र | | करभार योऽवस्या-संस्थाना प्राग्मवो ध ( क ) कचित्‌ पुस्तके नगेन््रभवनमिल्यतर रवेन्द्रभद- 


॥ ८३ | नमिति 
तिखदस्ताणि योजनानां प्रमाणतः । तित्वि्भवनमिल्च. वरेन्रभवनमिति पाठ ॥ 


दाच्विणःव्यस्त॒ सौम्यै सोरिपुरमिदय 
र | पक्रम्य 
ज्ञेयो यम-मानुषलो कयोः ॥ ८8 भ्गेदिःदम्येभवनं यस्य" पुरष्-गतं इति यड ब 


((.0- 481048111\/820॥ 181 0601010. [14111260 0 €810011 


२६६ गरुड्पराणम्‌। ¦ 


[तितौ दन्तं खतेसस्य सत्रेहादा कपया तया ॥ < त 
मासिकं पिण्डमश्राति ततः सौरिणर व्रजेत्‌ । 
 च्रजन्ेवं प्रलपते स॒ह्राखतिपौड्तिः ॥ << 
जलाशयो नेव कृतो मया तदा 
मन॒ष्यल्परेय पशुपक्िटप्तथे । 
गीढपिेतोन च गोचरः कृतः 
रौर हे निसर यत्‌ तया कृतस्‌ (क) ॥ १०२ 
तठ नास््ना तु राजासौ जङ्मः कामसहपष्टक्‌ । 
भयात्‌ तदभनाव्जाताञ्ुङके पिर ख श्ङ्खितः ॥ १०१ 
. लिपक्ते जलसंयुततां तितौ दत्तं ततो व्रजेत्‌ । 
व्रजन्नेवं प्रलपते खङ्गाघातप्रपौ डतिः ॥ १०२ 
न नित्यदानं न गवाङ्किकं कतं 
पुस्तं न दत्तं न डि वेद-शस्वयोः। 
एुराणदृष्टो न हि सेवितोऽष्वा 
रीर हे निस्तर यत्‌ लया कृतम्‌ ॥ १०३ 
न्रीन्द्रनगरं गला सुक्ा चान्नं तथाविधम्‌ । 
नासि दितौपै यदत्तं वान्धवेस्तु तती व्रजेत्‌ ॥ १०७ 
श्रजन्नेवं प्रलपते ङपाण-त्स रुताडतः। 
यराधौनमस्त्‌ सव्वं मम सरलं शिरोमणेः ॥ १०५ 
महता युखखोगेन मानुष्यं लब्धवानहम्‌ । 
व्रतौपे मासि सम्प्राप गन्धर्वनगरे शभम्‌ ॥ १०६ 
द्रतौवमासिक पिर्डं तत्र भुक्ता व्रजल्यसो । 
ज्रजन्नेवं विलपते तदग्रेणाहतः पयि ॥ १०७ 
मया न उत्तं न इतं इताश्ने 
तपो न तप्तं हिम शलगल्वरे । 
` न सेवितं गाङ्गमद्दो महाजलं 
रोर हे निस्तर यत्‌ तया कतम्‌ ॥ १०८ 
` प्यं शैलागमं मासि प्राप्रयात्‌ तत्न वर्षणम्‌ । 
तस्योपरि मवेत्‌ पच्िन्‌ पाषाणानां निरन्तरम्‌॥१०९ 
चतु मासिकं खाद्ध मुक्ता ततर प्रसर्पति । 
ख पतन्नेव विलपन्‌ पाषाणाद्ुयाति पौड्तः॥ १९० 
न ज्ञानमार्गो न च योगमार्गो 
न कस्मममार्गो न च मक्तिमार्गः। 
न साधुखद्गगत्‌ किमपि श्रुतं मया 
शरोर हे निस्तर यत्‌ लयाः कृतम्‌ ॥ ११९ 
(क) द न्‌ कत्विदिति पाटःन्तरभेवं सञ्चनव्र । 


(@€.0- 48108111\/820॥ 4811 0601101). [10411260 0 €681001॥1 


| 
श्रायाति तवर दृश्यन्ते नाविका धौवरादय 


ततः ब्रूरएुर मासि पञ्चमे याति ब 
मुवि दन्तं पिण्डजलं भुक्ता १ 
व्रजन्नेव विलपते पदिद पाटित म ॥ {९ 
हा मात पितर्बातः सुता ा हा म 
यष्माभिर्नोपरिष्टोऽ मवस्था भास श म ॥1 
एव लालप्यमान तं यमदूता ब न्ति । |. 
क माताक्त पितास्दूठक्तजायाक्घ \ 
खकर्मभो पाच्नितं सङ्क मूर यातारं पथि। १" ` 
जानासि शम्बलमलं बलमध्वगानां १६ 
नोऽ स्वसः प्रयतते परलोकगदरे। 
गन्तव्यमस्ति तब निखितभेव तेन । | ( 
मागण येन न भवेत्‌ क्रय विक्रयोऽपि ॥ {६ 
अनघ्ाखसाषिके क्रे सुक्ला पिण्डन्तु सोर्कम्‌। ` 
घटोमात्न्तु विस्य विचित्रनगरं व्रजेत्‌ ॥ १० ¶ 
व्रजन्नेव विलपते शूलाग्रेण विदारितः॥ १ “| 
कुतर यामिन हि गामि जौवितं 
हा खतस्य मरणं पुनर्न वे । 
इत्यमेव विलपन्‌ प्रयात्यसो 
यातनादेष्टतविग्रहः पयि ॥ ११९९ ष 
विचित्रनगरे तत्र बिचिती नाम पाथिवः। (रि 
तत्र षरसापिण्डेन ठतः सन्‌ व्रजते एरः॥ १९ [बो 
व्रजन्नेवं विलपते प्राखाग्रेण प्रपौडितः॥ १९५ [न 
माता भ्राता पिता एच्नः कोऽपि भे वत्तते न¶। ३ 
यो मामुद्धरते पापं पतन्तं दुःखसागरे ॥ ९ ` 
व्रजतस्तत्र माग तु तत्र बेतरणो शुभा । 
तयोजनविस्तौणां प्रयशो गितखुङ्कला । १२६ 














# 
> 


० 
यस क 
(कक , (कः.  । द. 


न भ ०, क~ ७ त = 
ह - । तज = ~न 
71 > =. 


जै 
॥०९ 
1. 


प # $ ॥ 
3. 


‹------ ५ चनत-- 


= (रि ण न = = ॥ 


ते वदन्ति प्रदत्ता गौर्यदि वैतरणौ लया ¦ 
नावमेनां समार खडिनोत्तर वै नदीम्‌। 
तत्न घेन प्रदत्ता गौः ख सुखिनव ता तेत्‌॥ ` 
अदायो तन्न इष्येत करग्रादन्तु ना 
उखः काकैर्वकोलकीसतौच्एतुष्डवित 
मनुजानां दित दानमन्त वैतरणी खा न्त्‌ 
दत्ता पापं ददेत्‌ सव्व मम „+. 
सप्तमे मासि सम्प्राप्रे एर „मार ५ 
व्रजते सोदकं क्का पिण्डं वै 


= । 
च €+ च न) 
(वो 86 = 


| 1२ 


द ® > 
+, आ+; ~ ४ 
व न 
न ठ म 


नरज 



































सप्रमोऽध्यायः। 
डति अवणाकर्मीतस्तुष्यन्ल्न्यय। क्रोधमाप्रथुः ॥ ९५४५ 
स ेपमम्‌ । 
त कृतं हितम्‌ ॥ ९२८ ्‌ रक्ताच्त धि १ 
हंता तादृशम्‌ ॥ ९३०| ल्य कालान्तिकादौनां मध्ये पश्चात व 
1. अजलोमन्‌ दंष्राकरालवददन खवुटौदारुणाकृतिम्‌ । | 
म्‌ 
ह, नानाक्रन्दएरे तत: ॥ ९३९ | विरपेमीं षर वच्छ छतं व्याधितः प्रभु 
यातव हाबाद्ु पाश्स्त सुभरवम्‌ ॥ १९६७ 
तपौडत 1 दण्डाख्तीम दु स न 
द मेम तन्निर्दिष्टां ततो जन्तुर्गतिं चाति शुभाण 
मि 4 क पापां गतिं याति यथा ते कयते एर, ॥ १९८ 
मारणम्‌ ॥ ९२२ 
^ | का ध तत: । छच्नोपपनददातारा च च विं्डप्रदटाय काः । 
नतं वै नानात्र प 
५ ए + नानाक्रन्दान्‌ करोव्यपि ॥ १३२ ये तु एख्यकतस्तत त प्यन्तियम तद 


[५४ 


सौम्याकृतिं कुण्ड लिनं मोलिमन्त तथियम्‌ ॥ १४९ 
एकादशे दादर हि षण्साख आब्दिकं तथा । 
विप्रान्‌ बहन्‌ भोजयेत तत यन्छटतौ चा ॥ ९४५० 
जौवन्‌ पन्नकलव्रादिप्रविष्टमतर खग । 
योन खाधयति खायर्मव पञ्चादिखिद्यते ॥ ९५९ 
एतत्‌ ते व्वनाख्ात स्यरन्या चय गतिः । 
परोक्तमावर्षङ्गल्यं ते किमन्यच्छ्रोतुभिच्छखि ॥ ९५२ 
इति यौ गारुङॐ मद्ाएणुराणे उत्तर ख ण्ड सार (- 
` इारे ओौक़ृष्ण-गसडसं वारे वषं क्रत्य-थम- 
मागयातना नाम षष्ठोऽध्यायः ॥६॥ 


मासि दत्तं वे खतप्तनगर तत । 

१ (>+विलपते दलादतिदतः पथि ॥ ९२९ ` 

| ततुपेशलकर पादसंवाहने मम । 

तवजप्रतिम-करैमत्यदकषेणम्‌ ॥ १३५. 

मासि पिण्डादि तत्र मुक्ता प्रसपेति । 

चेकादशे प्रण एर राद्र स गच्छति ॥ १२६ 

[तेवं विलपते यथा पृष्ठ प्रपोडतः । 

(हं उतृलो मयने परिवत्तैः णे च णे । 

(एरसभ्रष्टयष्टि-कष्ट पष क्र वा एनः ॥ ९३० 

॥ दत्तञ्च पिर्डारि भुक्का तत्र ततो व्रजेत्‌ । 

गाभिल्येतन्नामक एुरमण्डज ॥ ९२८ 

विलपते कुठार सन्धं ताड्तः। 

| § ख्ल्यकोमलकरगन्धतलावसेचनम्‌ 1 
कौनासानुगेः क्रोधात्‌ कुठारः शिरसि व्यथा९३० 

(नान्दिकञ्च यच्छ्रादं ततर सुद्धे सदुःखितः । 

म्यूण तु ततो वषर शोताद्यं नगरं व्रजेत्‌ ॥ ९४० 

छन्ेव करवाया च्छ्िन्नजिह्नस्त्‌ रोदिति । 

मः क्त च रसमधुरलस्य वनम्‌ । 

।  {तमातेऽसिपत्रादि-जिह्वाच्छेदः छ चेव डि ॥१४१ 

{षक पिण्डटानाडि भुक्ता तत्र प्रसर्पति । 

` तत्तत्‌ पिण्डजं रेहमास्थितः ॥ ९४२ 





सप्रमोऽध्यायः 


गस्‌ उवाच । 

रपि साधनयुक्तस्य तौयेदानरतस्य च । 

अकृते तु षोद्छग परलोकगतिन डि ॥ ९ 

तस्मात्‌ ष्ण छषो सगः कन्त॑व्य इति भे श्यत्‌ । 

कि फलं वषयज्ञस्य पुरा कैन तो दरे ॥ २ 

नद्धान्‌ कौदटथः प्रोताः किन्‌ काले विशेषतः \ 

को विधिस्तस्य निर्दि्टः रुन्वं मे कृपया वद्‌ ॥ इ 
खोकृष्णए उवाच । 


ध 1 ॥ यति पापानमात्मानच्च विनिन्दति । इतिद्दासं मडाएर्यं पतच्यामि खरश्व॒र । 
ह्य वसेतञ्जिन्‌ मारी वै परिरेवति ॥ १४२ | ब्रह्म एन्नेण यत्‌ भोक्त राजानं वो रवा्नम्‌ ॥ ७ 
यास्य नातिदूरे नगर स दि गच्छति । 


विराधनगरे राजा वौरबाद्टनविश्ुतः । 
धम्मात्मा सत्य सन्ध वदान्यो विग्र 
स कराचिदनं वोरो मन्दात्मा ₹ 


'््याजनानि चतुयुक्ताभिविस्छतम्‌ ॥ १४७ 


प्तोदहाराः चवणा नाम ततर चे । तष्टत्‌ ॥ ५ 


टका गत्‌ः। 


((.0- 481048111\/820॥ 1811 0601010. [14111260 0 €6810011 


2२६८ 


किञ्चित्‌ प्रष्ुमनास्ताच्चं वशष्टस्या्चमं ययौ ॥ ई 


नमस सुनिं तत्र कृतासनपरिग्रहः । 
व्र्चयावनतो राजा पप्रच्छ ऋषिसंसदि ॥ ॐ 
राजोवाच । 

ने मया कुतो धम्मो यया शक्ति प्रयत्रतः । 


वमस्य शसनं श्रुता विभेमि नितरां हदि॥ दः 


बमच्च यमदूतांश्च निरयान्‌ घोरदभ॑नान्‌ । 
नं प्यामि महाभाग तथा वद दयानिधे ॥ ९ 
वशिष्ठ उवाच। 


-छ्म्मा वद्विधा राजन्‌ वर्येन्ते शासो विरः । 
-च्खद्मचान विजानन्ति क्मार्गविमोदहिताः॥ १० 


दानं तौय तपो यज्ञाः सन््यासं पेतिको मः । 
चम्प्रषु खचचमाणेषठ षो त्सर्गो बिररेषितः ॥ ९१ 
एष्टव्या बहवः एुन्ना यद्येकोऽपि ग ` व्रजेत्‌ । 
जेत वाश्वमेधेन नोलं वा वषस॒त्‌र्जेत्‌ ॥ १२ 
-ब्रह्मदत्यादिपापानि ज्ञानानज्ञानङ्गतानि च। 
नौलोदाहेन शुध्येत ससुद्रञ्चवनेन वा ॥ ९३ 
छकाद शाह राजेन्द्र यस्य नोतृखज्यतरे वषः । 


ग्रेतलरं निश्चलं तस्य कृतेः यास्तु किं भवेत्‌ ॥ १९ 


यथाकथञ्चित्‌ क्तव्यस्तौये वा पत्तनेऽयवा । 
व्रषयज्ञेः प्रसुच्येत नान्यथा साध्ैः खगः ॥ ११५ 
व्रषभं पञ्चकल्यानं युवानं कृष्णकम्बलम्‌ । 
-गोयूयमध्ये नितरां विचरन्तं विधानतः ॥ ९६ 
चतखभिर्वत्कामिदाभ्याद्चैवैकया खग । 


-विवाच्च ङ्गलदरव्येभन्तवत्‌ तं समुत्‌ख्जेत्‌ ॥ १७ 
द्र रतौति षड्कग्मिर्टोम कु््याहिभावसोः । - 


क्रात्तिक्यां माषतरैशास्यां संक्रमे पातपस्धसु । 
न कद 

-तौय पिव्येऽच्तयादहे च विशेप्रिण प्रशस्यते ॥ १८ 

-लोहितो यस्तु वणन सुखि पुच्छे च पाण्डरः । 


घरोतः खुरविषाणेषु स नोलो वष उच्यते ॥ १८ 


 श्रवेतवणों भवेदिप्रो लोदितः च्च उच्यते । 


ओौतवर्णो भवेद्यः शूद्रः क्ष्णः स्मृतो लुपः ॥ २० 


 -थयावणं समुदिष्टो वरराष ब्राह्मणादिषु । 
श्रयवा रक्तवणंस्तु स्वेषामेव -अस्यते ॥ २९ 
:पिता पितामदश्ैव तथैव प्रपितामहः । 
-्राशासते खतं जातं वरषोद्यभ करिष्यति ॥ २२ 


((.0- 48108111\/820॥ 4811 0601101). 10411260 0 €810011 


गरूङ्णएराणसम्‌ ॥ १ र | 













भस्म स्वं वषरधपे ` 
अट्टस्रूत्तर्धि गगदानन्ददायकः 4 
गङ्गाचस॒नाजलं पेयमन्तच्छ "ध ॥११ -च 

षर। -॥ 


धस्राजस्य एुरतो वाच्यं श 4 
दक्षिणांश त्रिशूलाङ्कं वामोसै प ॥ ९. | । 
इति सस्मा्य तष गन्धपुष्मा व त१्‌। 
चष वत्सतरौु्तां पूजयिता ससठचेत्‌ | 
तस्माद्राजन्‌ विधानेन तषोल्सरः चर | र | 

ङस पनयक्तस्य नान्यया सहतिसतव ॥२६ 


आसोत्‌ त्ेताुगी पू विदेहनगरे नुप | 
ब्राह्म ए। धस्मचत्सति सखकश्षनिरतः सुधीः 1२७ ¶ 
विष्णुभक्तोऽतितेजसखौ यथालाभेन तुष्टि | 
पिदटपव्चणि सुम्मापे कणाथौः काननं ययौ ॥९ 
अटन्नितस्ततस्तत्र चिन्वन्‌ कु श्पलाशकस्‌। 8 
खहरोपत्य एुरुषाश्चलारघार्दथनाः। ` 
विभ्नान्तमनसख व प्रलय गजम्सुविहायसा ॥२९ 1 | [ 
बह वच्च षमाकौ ण गिरिदुगे मयानक्रम्‌।  |१ 
वनाहनान्तर निन्युननैरोनदसमाङ्लम्‌॥३० । 
ख तत्र नगर राजन्‌ ददश वटह्धविस्तरम्‌। ष 
गोएरदाररवितं सोधः-प्राखादमर्डितम्‌॥ १ | 
चल्रापणपरण्यादि-नरनारौखमाकुलम्‌। ८ 
तुथदन्द्ाभिनिर्घोष-वौणापटहनादितम्‌॥ १९ व 
कांचित्‌ चुधादितान्‌ दौनान्‌ अलिनान्‌विगलेक्र [१२ 
ततोऽतितुष्टान्‌ सलिनान्‌ वखखण्डसमादरतात्‌॥ ^ | 
अग्रतो ष्टण्टां ख खणैवस्होपश्ीमितान्‌। ह 
ततोऽपि सुरस्ङ्गाणान्‌ सृष्टा विितोऽभ | 
रीय मानसो भमः। | 
किंखप्र उत माया वे सद्‌।य ६ | 
सन्दिद्ानं दिजं निन्युः एसषा राज ¦ | 
स तत्र दशे विप्रः खरणंप्राखादमन्दिर। 1 
सिंहा सनमद्दादिव्यं कच्नचामरबौजितम्‌ ` || 
। ` -अि 
तत्रोपविष्टं रा्ानं किरौटकनवोच्च -व्गि।४ | 
महत्या च चिया भुक्तौ स्तूयमान घ कि | 
राजापि दृष्टा तं विप्रं परल्युखाय कः 
पूजयामास विधिवकाुपकाशनादिण ् 
य | 
सन्तुष्टमनसं देवमस्तौषौत्‌ पर | 
पावितच्च कुलं प्री 
द्य मे सफ़ल जन्म पा 


(2 


1३८ , 
"44 

















६ । धनस्य यतं ते 1 , 
ए एनस्ततैव नौयताम्‌ । 
+ वची राज्ञः पप्रच्छ दिजणङ्वः ॥ ४१ 
ब्राह्मण उवाच । 


4 हः कतो लोका उत्तमा मध्यमाधमाः । 
एन त मवान्‌ पारमेष विग्रूषितः ॥ ४२ 
ब्ानीतः एनस्ततेव नौयते । 
च पश्चामि सव्वं खप्रगतो यया ॥ ४२ 
ऋ राजोवाच । 
 |दैनिरतो यस्त॒ हरिभक्तिरतः उदा । 
स से प्रूज्या न खश्य ॥ 58 
{ इन््ियाथष्यः 
£ रवात्रापरो नित्यं चष त्र्ग विशेषवित्‌ । 
५ रो यस्तु ख नमस्यो दिवौकसाम्‌ ॥ ४५ 
नौतः प्रूजादेख परन्तपः । 
९ (रहा मां रेव चमस मम सारसम्‌ ॥ 8६ 
(वक्ता दशयासास सन्तिण संज्ञया खवः । 
॥ हिति समग्र ते खय वक्त न साम्मरतस्‌ ॥ 89 
मन्तः सव्वविदनज्ञों ज्ञात्रा दाद नृपस्य च ॥ 8 
| विपश्चिदुवाच । 
एवजन्मनि वेश्योऽय विष्वस्धर इति शतः । 
। (गिराधनगरे विप्र दिज-रेवविग्रूषिते ॥ 8< 
रः [र्घत्या सदा जोवन्‌ कुटम्बपरिपालः । 
॥‰ वां शूषको नित्यं ब्राह्मणानाञ्च पूजकः ॥ ५० 
[पात्रदानपरो नित्यमातियेयोऽगिनसेवकः । 
9 | गाहेस्थं विधिवचक्र भाग्थया सत्य मेधया ॥ ५९ 
'न्नात्तन लोकानजयच्छछातेन तु दविसुजः । 
४ | षदाषिदन्बुभिः साकं कला तोर्थानि खरि टः ॥ ५२ 
 (¶ पवदायाति सदन दष्टवान्‌ लोमशं पथि । 
[णडबत्‌ प्रणिपयाशु कृताच लिपरः खितम्‌ ॥१३ 
प्रच्छ्‌ विनयोपेतं करुणावारिवारिधिः ॥ ५७ . 
४ ऋषिस्वाच । 
० भरागस्यते साधो ब्राहारर्वन्ुमि्युतः 
॑ | त्रा षम्भनिलय प्रकिन्नं मानसं मम ॥ ५५ 
(क, , . विश्डस्धर उवाच । 
` भाण रोर दि ज्नाला डत्यं एरःस्थितम्‌ । 


१ 8 = > 
ऋ, रं छ] 
1 च| “५ 
॥ि | ॥ ५ ११ 
=^ ` “> 


॥ ॥ 
"आ 


(~ .0- 480108111\//86| [4811 (0166101). [1011260 0\/ 6819011 


२६< 


माश्चया घस्चारिख्या तौयेयात्ा विनिर्गतः ॥ ५.६ 
कला तौर्थानि विधिवदिखार्ड विलं २६ । 
यावद्रजाम्यद्दं वेश्म भवान्‌ दृष्टिपय गत; ॥ ५० 
लोमश उवाच । ्‌ 
तोर्यानि सन्ति श्ूरौखि वर्भऽसिन्‌ भारते शुभ । 
यत लया श्यपचौर्णानि तानि स्वा णि से वड॥५८ 
वैश्य उवाच । 
गङ्ग च सूब्यैतनया मदाएख्या सरस्वत । 
द्शाग्वभेधे रयजदयत ब्रह्म! सुरेश्वरः ॥ ५ 
लीर्यराजं ततः काभौ महादेवो दयानिधिः । 
खतानां यत्र जन्तना कणं जपति तारकम्‌ ॥ &° 
एलदस्या्रमं एण्खं फल्गुतौ यैञ्च गण्डको । 
चक्रतीय तैमिषन्च शिवतोयेमनन्तकम्‌ ॥ &९ 
गोप्रतारक-नाग पमयोध्या-विन्दु सं श तम्‌ । 
यत्रासते मुक्तिदः खाच्चाद्रामो राजौवलोचनः ॥ &ड 
आनेय वायु-कौवेरं कोमारं भूरुहां एनः 
सौकरं मयरा यत्र नित्यं सन्निद्धितो दरिः 1 ६२ 
पव्करं. खत्यतौ य॑च्च ज्वालातौथ दिनेश्वरम्‌ ॥ 
इन्दरतीयं कुर्ते यत्र प्राचो सरखतौ ॥ &8 - 
तापी पयोष्ठणो निर्विन्ष्या मलयः कृष्णवेणिका ¢" 
गोदावरी दण्डकञ्च तास्नचूडं सदोदकम्‌ ॥ ६५. 
दयावा्धूमौश्वरं द्वा खो गलः पन्वतेश्रवरः । 
असङ्गलिङ्तोधथानि यत्र सन्ति सदा सुने ॥ && 
वङ्खटाद्रौ महातेजाः ओर इगख्यः खयं दरिः । 
वङ्गटौ नाम ततेव देवौ महिषमर्दिंनौ ॥ &ॐ 
चन्द्तोर्थ' भद्रवटः काबेरौ-कुटलाचलौ । ` 
अवटोदा ताम्पणौ त्रिकूटः कोल्लको गिरिः. ॥ इटः . 
वाशिष्ठं ब्रह्मतोयेच् ज्ञानतौये मदोरधिः । 
हषोकेशं विराज विश्रालं नो लपव्वतम्‌ ॥ ह 
भौमक्रट ष्रवेतगिरो स्द्रतोयेसुमावनम 
भ्रवाप गिरिजा देवो तपसा यत्र क्रम्‌ ॥ = 
वारुणं सव्धतोयैञ्च ंसतीर्यमद्ोदयम्‌ । 
निमज्ज्य यत्र काकोला राजदंखलमाययुः \ 
अरो यत्र देवलमवाप स््ानमात्रतः ॥ ७१ 
विश्वस्पं वन्द्तिथ रत शः कुह काचल ्‌ 
नर-नारायणर दष्टा मुच्यते पापकोटिभिं द अः 


सप्रमाऽन्याय. 


2.9० | गरूड़एराणम्‌। 


सरतो -दृषहत्यौ नसनदा पस्दटा णाम्‌ ॥ ०२ | देवति्थद्यनुश्याश ६ 

















. -नौलकर्डं महाकालं एण्य चामर कण्टकम्‌ । निवा: क्मपारैस्ते सुष्ञन्‌ 
चनद्मागा वैत्रवतौ बौरमद्रं गेश्वरम्‌ ॥ ० | देवलं याति सच्वेन रजसा व 
जीका विल्वतोयैञ्च कसमकुण्डं सतारकम्‌ । तिय्येक्लं तमसा जन्तुर्वास पतुथतेम्‌। । 
ल्लानमात्रेण यत्राशु सुच्यते कस्मेवन्धनात्‌ ॥ ०५ | मातुलब्धा एुनज॑त्् मियन्ते व 0 
अन्यान्यपि च तौथानि ङृतानि कृपया तव । एवं गला संयाता योनौ | 
उत्पद्यते शुभा बुद्धिः साधूनां यदलुग्रहः ॥ ०& | मानुष्यं दुर्लम॑ लब्धा कदाचिडवयौ व ।९| 
एकतः सव्वतोयानि कर्णाः साधवोऽन्यतः । अनुग्रहेण मंता हरि ज्ञाता विमुच्यते च 
-शनुग्रष्टाय सूतानां चरन्ति चरितव्रताः ॥ ॐ रागग्राह मोहजलमपारं भवषागरम्‌ 4 ॥ 
गुरः खव्ववर्णानां विद्यया वयसाधिकः । न पचामि तिती पूरं ्ौरामखर कि ु 
दतः एच्छास्यहं किञ्चिदाभिश्धत चिरन्तनम्‌ ॥ ७८ | नवनौतं यथा दन्नो ज्योति काष्ठादपि | 
किं कुथां कं लु एच्छऽहं मनो मेऽतिचलं सुने । | नन्यतैः साधनैरेवं परं ज्ञा सखौ गव्‌॥ ६ 
निखछह ब्रह्मविषये विषयेष्वति लालसम्‌ ॥ 2 | आत्मा नित्योऽव्ययः सत्यः सब्धग समभा 
मनागपि न सते विरहं तिमिर ब्रुवन्‌ । अप्रमेयः सखयंच्योतिरग्राद्यो मनसापि चः। ६ 
मोहितं चिविषेभाविः कश्चणां ्तेतरसुत्तमम्‌ ॥ ८ | खच्धिदानन्दद्पोऽसौ सन्वप्राणिद्दि खितः। 
शान्ति यया समायाति सम्पन्नमिव श्ूखुर । विनश्यत्स्वपि भावैषु न विनश्यति कहिरित्‌॥५॥ 
विवेकप्रवणं शुद्ध यथा स्यात्‌ कृपया वद ॥ ८९ स्राकाशः सव्व्ूतेषु स्थितस्तेजोजले तथा। ॥ ; 
ऋषिस्वाच । आता सुव्वत निलपः पार्थिवेषु यथागिलः॥९ 
मनस्तु प्रबलं नित्यं सविकार खभावतः । भक्तानुकस्पौ भगवान्‌ खाधूनां र्तणाय च। | 1 
वथ नयन्ति करिणं प्रमत्तमपि हस्तिपाः॥ ८२ | आवि्मवति लोकेषु गुणौ वाजैः प्रतीयत। §' 
तथापि सासुखङ्गत्या साघनेरप्यतन्दरितः । एवं विवेकवत्या यो बुद्धा संभौलयेठदि॥ | ! 
तोत्रेण भक्तियोगेन विचारेण वं नधेत्‌ ॥ ८२. | भक्तियोगेन सन्तुष्ट ्रालानं दशैयैदलः। । 
इतिहासं प्रवच्यामि तव प्रत्ययकारकम्‌ । ततः कृतार्थो सवति सदा सव्वत्र निखरः॥^ || . 
-नारदोऽकययन्मद्यं खचत्तगतजश्नः ॥ ८४ ` अतोऽदक्गारसुत्सच्य सानुबन्धे करवरे। . | ` 
नारद्‌ उवाच । चरेदसङ्गो लोकेष खद्प्रायेषठ निखमः॥ ^` || . 
करस्य चिहिजसुखखस्य दासो एुच्न पुरा सुने | क्क खप्र नियतं द्रे ओभिन्द्रजाले क्र सल्यता। ५ #ः 
शिचितो वालभाकेऽपि पारितो नितरामहम्‌ ॥८५ | क्र नित्यता शरन््षं क्र वा सखल्य कलेवरे श | 
तत्रापि सङ्गतिर्जाता महतां परण्यक्चणाम । अविद्याक्चजनितं दृश्यमानं चराचरम्‌ | (१ 
 श्राह्ठट्काले मम ख्डे खितानां साग्ययोगतः ॥ ८8 | ज्ञालाचारवश्षौ यीगौ ततः खि ॥ 
-शरभूषणानुचत्या च प्रथयेणा दमेन च । इत्यक्ला ते गताः सर्वे साधवी दौनवकल। ५ 
सन्तोषं परमं प्राप्य कृपया लिदभन्ुवन्‌ ॥ ८ | सोऽहं तदृक्तमारश वथा ह 
भनौष्रा नखला धेन जाता मम शुभार्यिनो । ततोऽचिर्नालनौदं दृष्टवान दई १। 
थया विष्णुमयं सुव्वेमालन्येव दिदटच्चिवान्‌ ॥ टट | चयौ तिश्षयं खदानन्दं र धिक चीता पि | 
सुनय लचुः। निषिच्य सुखसन्दो देमां दामनी रिषि ॥८ 
छण वत्स प्रवच्यासो हिताय तव वालक । दयन्तडितं मदत्‌ तेजो यथा ॥ 


चैन ब प्रियमाशेन दहासुत्र सुखं मवेत्‌ ॥ ८९ क्तवा तरव मनसि भा 


, । > प प ह. 
, ८.0 48081186 1121 (0166100. 1011260 0/ 6870011 £ 1 


2.६ 
सप्रमोऽध्यायः। 


तती दूरतरा यै च दृश्यन्ते मलिना जनाः ॥ ९< 


1खसः। 
वच्जनिः ॥९०७ | दु्मगा मलिना ख चाः कृश 0 ४ 
दरषयन्नमपश्यन्तो ये चाद्या प्रकुैवते ॥ १२ 








लोकषु निसख्ख दः । स 
५ गायभानश्चराम्य हम्‌ ॥ ९०८| उ = निविदितं रान्नश्चरित परू ध 
। याटच्छिको सुनिः। धम्म विचितमाख्यान शुत म 
| त स न द्रतस्त्वं खण्टद्दं गच्छ कृपा कला ममोपरि ॥ १२& 


सन्तोषश्च मददानग्धत्‌ ॥ ९०< 
व रतस साधुषङ्कल्या भक्तया च परमात्मनः । 
कुहं निल शन्त मनो निदे तिेष्यति ॥ ९९० 
भ 
नेशनसजनित पातम साधुसङ्से। 

न्ता न्ति घस्भन्न जलानां शरदां यथ 
प | ` वेश्च उवाच । 
॥ ४ | पीवा ते वाक्यपौयूष खान्त से शएन्तिमागमत्‌ । 

ब्तो्थफलं सेऽवय सच््ातं तव दशनात्‌ ॥ १६ 


1{41 
| का ^ शला विपञ्चिदाक्यं स विस्वं परम गतः । 
खट्हं जगाम विप्रोऽसौ प्रापितो राजसेवकैः ॥ १२ 
वजि उवाच । 

कस्मणाम्‌ । 
{॥ ११९ | तस्माद्राजन्‌ तषात्छग वरिष्टं सन्व ८ 
समाचर विधानेन यदि भौतो यमादपि ॥ १ 
दरपोद्सवखमं किचित्‌ साधन न द्विः परम्‌ 
जया धञ्जरस्यं ते कथितं राजखत्तम्‌ ॥ ५२< 





















् इति ग्रुला वचस्तस्य प्रोवाच ऋषिसत्तमः । पति-एुच्तवतौ र ग " 
| | हिताय तब राजेन्द्र निवर्मपफ्लमिच्छतः ॥ ९९२ हषादल्मग न जुन् र 
।५ लोमश उवाच । | खोङृष्ण उवाच । = 

। व्‌ लया कतं ऋरि ठपोगे विना कृतम्‌ । | चला वाच्यं वस्य राजा मयर 
:18|| मनयेऽकिद्चिलारं स्वँ नौ दारखलिलं यथा ॥ ११९४ | चकारः विधिवत्‌ सव्व षो त्सगंमद्ं खग ॥ ९३१ 
| (| दष्ोखर्गसमं किञ्चित्‌ साघनं न मदौ तले । र्हं गला स आत्मान कृतज्गत्यममन्यत । 
। (अनायासेन ग च्छन्ति गतिं ते एस्यकस्च णाम्‌ ॥९९५| कालेन निधनं प्राप्तो नौतो वैवखतालुगैः ॥ ९३ 
९६ | दष्ोत्सगः कतो येन अश्वमेधस्य याजकः । स कालनगरं दहित्वा गतो दूरतरं पथि। 

| उभौ समौ मया दृष्टौ दिव्यौ तौ शक्र उन्निषो ॥१९६| खाद्वदटेवपुर कुत्र इति दूतानष्च्छछत ॥ ९३३ 
| ५ | अतस्त्वं एष्करं गला षोद्ग विधाय च। . पापिनो यत्र पाल्यन्ते यास्यः पापविशुद्धये ॥ 

ततो याहि खं खाधो थेन खढ्वकृतं मवेत्‌ ॥ ११७| यत्र देवाः स षम्मांत्सः धस्मांधस्र विचेतनः ॥ १३७ 

! 4 विपश्चिदुवाच । गतं पापणुरं तच्र न द्रष्टव्यं मवाहशः। 

{ ततः ख एनराव्रल्य का्तिक्यां एष्करे वदे । अग्र दृष्टा धम्भराज ्पूखुस्ते परमादरात्‌ ॥ १३५ 
(* वरादसपो भगवान्‌ यत्रास्ते यर्ज्ञप्रूरकः ॥ ११८ दिव्यर्धपस्तदा खेवों दरे व-गन्धन्वसंयुतः । 
| रकार विधिवत्‌ सव्वं यदुताखषिसत्तमैः । आत्मान दशैयामास तस्य राज्ञो सद्दाढनः ॥ ९१३९ 
॥१॥ इतानि बह्धतोथांनि ततो ` लोमश्खङ्तिः ॥ ११० | प्रणस्य दण्डवद्राजा ङताच्ञलिपुरः स्थितः 
। | ततोऽधिकतरं जातं एं नोलविवादजम्‌ । तुष्टाव बहधा इवं दषपरूरितमानखः ॥ ९२७ 
+ | अ विषयान्‌ दिव्यान्‌ विमानवरमाभितः ॥ ध्भराजोऽपि राजानं प्रशस्येदमुवाच ह । 
8 न राजकुले जन्म वोरसेनस्य धस्तः। नोयतां देवलोकाय यत्र मोगाः खपष्कालाः ॥ ९३८ 
॥\ 4 अतुवेगक साधकः ॥ २१ तहोरबाडनः शला पप्रच्छ समवर्तिनम्‌ । 
प एच्छछोदकभोकरः ॥ ९२ | नम्भराज उवाच । 


शेपा 
एटबणएुषः पश्यन्तो दूरसंस्थिताः । लय छतानि एष्यानि दानं यज्ञाः सविस्तराः 1 


११३... 
(+) क, - ~ 
2 2८12 


(..0- ५/2198111\/801 ॥॥810 (01661100. 71911260 0\/ 69101 


२७ 


मयुरायां वोलसर्गो वशिष्ठवचनात्‌ किल .॥ १8० 


शर्मः स्वल्पोऽपि कृपते यदि सम्यगुपासितः । 


इिज-द्वप्रसारेन सख याति बह्ृविस्तरम्‌ ॥ ९8९ 


8 (> 
ददयद्वा यसुनाभ्नाता णादन्तचिंमायय) । 


वौरवाददो दिवं गला देवैः सह मुमोद द ॥ ९४२ 


खौङ्ञष्ण उवाच । 
मया ते कथितं प्ञिन्‌ दषयन्नः सुविस्तरः । 


प्राणिनां कश्चनिदीरं शला पापेः प्रमुच्यते ॥ ९६२ 


इति च्रौगाखड़े महापुराणे उत्तर खण्डे 
सारोद्धारे खओङ्ष्ण-गसुड़सं वादं 
सप्तमोऽध्यायः ॥ ७ ॥ 


श्रष्टमोऽभ्यायः। 
गस उवाच । 
श्रुतं मे महादाख्यानं वषो त्सरगं फलं रे । 
छनरन्यां कथां ब्रूहि यत्र ते मडिमाद्ुतः॥ ९ 
खोङ्गष्ण उवाच । 
रं ते कथयाम्यद्य सवाद परमाद्तम्‌ । 
सन्तप्रकस्य च प्रेतेस्तद्रपज्ञापनाय वै ॥ २ 
विप्रः सन्तप्तकः कश्चित्‌ तपसा दग्धकिख्िषः । 
सरंखाराखारतां ज्ञालार येष्वेव चचार ह ॥ ३ 
वखानसमुनित्रातेः प्रणिपातज्रते णः ॥ 9 
ख कदाचित्‌ तौयंयात्रासुदिश्य साटति दिजः । 
म्रव्याङ्ष्टेन्द्रियलाच वदिदत्तिनिरोधकः। 
संस्कारमात्रगमनो मार्गभ्रष्टो वभ्रूव दह ॥ पू 
चलन्नेवं स्तानकाल्ते मध्याक्गेऽथाभिलाघुकः । 


जलस्योमोल्य नयने दिभः सर्व्वा न्यभालयत्‌ ॥ & 


स ददथ तटा गुलोवीं सुड्तपरतैितम्‌ । 


= # & 
ल्रकूखारः गशखिश्राखाभिः संङ्कलं गनं वनम्‌ ॥ ॐ 


तवर ताज्ञास्तमालाश्च पियालाः पनसास्तथा । 


चपर्णो ्ाल्ाखोटस्यन्दनास्तिन्दुकास्तया ॥ ठ 


सच्वाच्जुनामातकायच सोपातक-विभौतकौ । 
पिद्खुमदैदिद्धिनौो च ककेन्धूक शिकार काः ॥ < 
एते चान्ये च बदवो चन्तास्तेषु न दश्यते । 
प्रच्चिणामपि वे पन्धा मनुष्यस्य कुतः एनः ॥ १० 


^ 
((.0- 18108111\/820॥ 14811 0661101). [10411260 0 €81001॥1 > 4 2 ४) 


गरुड्एराणम्‌ । 


तस्मिन्‌ वने महाघोरे सिंह 
तरचगवयकेदिदेव पिपरा 
क्र ससभिनागैमकञेख ववां चत ५ 
श्वापद तथा चान्यैः पिधाय _ ` 
सन्तप्तको दिजः किच्चिद्धयस्‌ । ५. 
कान्द्भकः समगवद्वदिथो पानम ' 
भाङ्गारेषु च भिलौनां घकानां बहा 
टत्तकणेः कनौ लाङ्चाल पदपञ्चकम्‌ ॥ 
ख तत्र वटदठन्ताग्र स्तायुवच्धं एवं तथा । 
दरश तज्घुजख्व पञ्च प्रेतान्‌ सदारुणान्‌॥\, ` | 
भिरास्थिचस्भशेषाङ्गान्‌ ए्ठलगनोररान्‌ खग । + 
त्यक्तान्‌ नासिकया नेतरकूपपातभयादिव । ( | 
खचोक्रकचकात्रातघातपातितकौकथान्‌ 
वसाक्तनवमस्तव्काखादनित्यम्ोदवान्‌ |! |: 
रणतकोटिमदादंष्ानख्िग्र्रवषद्धितान्‌। ५ ॥ 
तान्‌ दृष्टा त्रस्तद्छदयो गतिमाुच्चय संखितः॥|| 
ते विलोक्यागतं विप्रमटवों जनवल्निताम्‌। 












+ 
॥ 


तेष दौ दावल तामस्य इस्तावथापरे। |! 
दौ दौ पाटावण्यह्लीतां खूर्डानं पञ्चमोऽग्रदोत्‌॥ २ | त 
खजाल्युचितवाक्येन स्फूटवणेवता बुवन्‌। । 


अहं जन्षाम्यद्दं मच्तामोति कर्षणतत्पराः॥ ५ | 


खद्धसैव सद्ेवासुं दौला व्यगमन्‌ वियत्‌। । 


9 2 ० 9 ^ क ॥ २९ | 
कियत्‌ स्थितं वटौ मां सं कियन्नेति न्यभलव+ | 


ठ 
ए 
ठ 
# र 
- 


तेऽपण्डन्िजष्रायःपाटितान्तमिनं पवम्‌। |` 

अवतीय ततो व्योज्लो दौला चरणः प्र्‌। "|| 

खग्डण्डितप्रौरन्तु एनव्योमव वत्र ।  ., | | 

ख नौोयमानमात्मानं विलोक्य वियति (५ ५ 1 

जगाम मनसा मां स शरणं भयव्हिल'' 1 

नम्रे चक्रधरं चेतसा विन्मवं समम्‌ / 3 । 
वत्र नक्रं चक्रपातेन दूर 


+ १ ॥ 
कला ल्वा तस्य दुःख मुकुन्द ~ 8 
मातङ़ यीऽगरसुचन्तत्रवल्लात्‌ ८. 
। लुनाठ ॥ ५६ ४ 


। ॥ 
॥ । त 4. 
< 3। 
"+ क 


पां सोऽसौ क्षणा मे ० : 
सान्‌ शान्‌ श्पतीन्‌ ना, `. 
म 


॥ र 
¢ (न । 
न ह - 1 ~" 













यी भर्गयज्ञाय सुत्तान्‌ द 
हद कर्पा लुनातु ॥ ` | 
र स्तौत्‌ स्तथमानोऽदस॒ल्यित 
षि माम स॒ नोयते ॥ र्ट 
¦ सघा तत्र यत प्रत 
नवमानन्तु कौ तुवा मेऽभवत्‌ खग । 
पृष्टतोऽन्वगाम्‌ ॥२स्< 
म क्रियन्त वं कालं तान्‌ पद 
उत्निधिमातण दिजातिं तच्च खन्‌ । 
व्रविकासप्त-ूमालखखमावि्त्‌ ॥ २० 
जनसं गच्छन्‌ दृष्टो मया पथि । 
8  खपाश्वै ख नौतो वं यच्चरारसय। ॥ 
| मरीचं मदा वच्च लं द्ि प्रतिभट" भव । 
(लिन्‌ नाश्य तद्य पवच्ु तदत र ॥ २२ 
| शक्तः सु माघो कला रोघ सदुःखम्‌ । 
|| त्गराह प्ेतपं तत्मरेतानामपि दुःखदम्‌ ॥ २२ 
| र विद्य खक बाह खक्ष णो परिलेलिदन्‌ । 
॥ भेदयन्नस्‌वातेन प्रेतां स्तान्‌ सम्मुखा यय। ॥ २४ 
॥८ || वाटरभ्यां दो दो च पद्यां खूद्नक रु समाहनत्‌ ! 
|| प्ेतानाच्चापि खसा जघान दृट्सुष्टिना ॥ ३५ 
तै विवर्णमुखाः खव्वे तं दिज्च शवं तथा । 
। एकैव हस्तपादेश्च ख्दोला युद्धमारभत्‌ ॥ २६ 
॥२| ते नखेस्लघात खच पादषातस्तथव च । 
दष्टाषातंश्च सव्व तमेकं प्रेतं व्यदारयन्‌ ॥ २७ 
( | तेषां प्रहारान्‌ विफलान्‌ प्रति कत्वा च तानथ । 
| जोवं न तु व तेषां जे प्राणमिवान्तकः ॥ ट 
॥२६॥ तमात्रे एवे ते तु पारिपालरे गिरौ दिजम्‌ । 
मुल्लाऽधावन्‌ प्रमुदिता एक प्रेतं खुद्दारुणाः ॥ ३९ 
1६॥ स वायुगमनः प्रेतः प्रा्ठस्तः त्षणमात्रतः। 
| अश्यतां ययो तेऽथ ताश विप्रमागमन्‌ ॥ 8० 
॥ § भ्रारव्धमाते विप्रस्य पाटने तत्र प्वते । 
मम स्थानस्य विप्रस्य मदिभ्नेव च तत्ते ॥ ७९ 
सद्यः मृतिः समुत्पन्ना तेषां पूञ्वस्य जन्मनः । 
विप्र.प्ररक्तिणौकरल दिजषेममथान्रुवन्‌ 1 ४२ 
अदय न जन्तुमर्दाऽसोत्युक्ता ते सुरदाभ्थिकाः । 
परावत्त समुद्रस्येव शोषणम्‌ ॥ ४२ 
तहचन गुलाः पृच्छत्‌ के यूयमित्यथ । 
निंमावा किसु वा खप्र तादो चित्तविश्नमः ॥ ४8 
५ 


-~ 


# 
व 
१ 
। 











| 
| 
2 श 


५ 
त 
(4 


अष्टमोऽध्यायः । 


((..0- ५8708111\/80| ॥/18111 (01661010. 1911260 0 66810011 


2५ 


प्रता जच" । 
अवेद्धि तत्वमेवेतत्‌ प्रेतास्तु कम्मजा वयम्‌ । 
ब्राह्मण उवाच 1 
नामानः किमाचाराः कथञ्चेमां दभा गत" । 
अ विनौताः कथं पूर्वं विनीताः खास्बरत कर्थम्‌ ॥ ६६ 
प्रेता जचुः। 
अणु विप्रेन्द्र वच्याम प्रक्ञानामलुपू्व णः । 
उत्तराणि मद्ायो गिंख्द्शन गतास, ॥ ° 
अदं पञ्षितो नाग्ना एष खचोसुखः च्छृतः । 
ठतीयः शौध्रगस्तु्यौ रोधको लेखकः पर / टट 
ब्राह्मण उवाच 1 
प्रेतानां कओ्चजातानां कृता नान निरयेकम्‌। 
निसक्तिमेषां नम्न्ां वं प्रता वदत ना चिरम्‌ ॥ ४< 
खौक्रष्ण उवाच । 
एवमूक्तास्त्‌ विप्रेण परथगुत्तरमन्नुवन्‌ ॥ ५० 
पथ्य षित उवाच । 
कदाचिच्छाडकाल्ले वै मया विप्रो मिमन्तितः । 
स च कृला विलम्बेन डो महृमागतः ॥ ५१ 
अज्ञतखाद कर्ममा तं पाकं मुक्तवान्‌ चुधा । 
अददामन्नमाङृष्य विप्रे पञ्थुषित कियत्‌ ॥ ५२ 
तसात पापान्तः पापो योनिं वै कुल्सितां गतः । 
यतः पञ्थषितं दत्तं ततः पय्यषितः स्मृतः ॥ ५३ 
सचोसुख उवाच । 
कद्ाचिद्राह्मणौ कावित्‌ तौ भद्रवटं ययो । 
पञ्चवर्ष॑सता ठड्धा एच्रमातेवजौ विता. ॥ ५४ 
अहं चत्ियदायादस्तस्य रोधमकाररणम्‌ । 
वने तु विजने त्र पापाध्वरगतिं गतः ॥ ५१ 
तस्याः खवस्ज्ं पाथेयं त्मनो सनानि च । 
रडोतानि मया विप्र शिरस्यापौख्य सु्िना ॥ ५९ 
टषात्तेस्तत्‌च्ण बालः पात्रसंस्थं जलं पिवन्‌ । 
तावन््ातरोदके रेभे मयादङ्कत्य वारितः ॥ ५.७, 
मयाथ खकलं पोतं जलं पात्रात्‌ ठषावता । । 
बालोऽपि भयसन्त्रस्तः पिपासव्य स॒रापतत्‌ ॥ ५८ 
एन्नशोकान्मता माता कूपे प्रास्य निजं वुः । 
एतमात्‌ पातकादिप् प्रतलवं प्राप्रवानद्धम्‌ ॥ ५९ 
खूच्ययरप्रायविवरमुख पव्वतरेदवान्‌ । ` 
१८ 


। 83 


२७8 गरुङ्एराणस्‌ । 


यद्यपि प्राष्रयां भच्छं मच्चितुत्तु न चक्यते ॥&° | ततस्तो जहतुः प्राणान्‌ दुःखितौ 






















मया ज्ुधानलेनापि ज्वललतास्यनिको चितम्‌ । सोऽपि बालोऽपि वभ्नाम पिठस्यां नतेः ॥ € | $ 
अत श्रास्ये तु विवरं सूच्यग्रोण समं मम । एरःपतनखरन्वाटान्‌ शिटानपि व चिति, ` | 
एतसात्‌ कारणादिप्र नाज्ना सू वौसुखोऽस्मम्‌॥&९। एतपात्‌ पातकादिप्र खतः म तुषा ॥ 
शोघ्रग उवाच। रुचौ तु पितते यानाल रोच । | 

परां वैष्यजातोयः साकं सख्या च कोन चित्‌ । | च `कस्ततः ॥ खट | | 
वाणिज्यं क्तमगंमं रेहमन्यं महाधनः ॥ ६२ अदं विप्र एराभूवमवन्त्ां दिजसत्तमः § 
मित्रञ्च से बह्घन तस्य लोभो महांतः । भद्रस्य राजो देवानां पूजनेऽधिज्ञतो दचडम्‌ ॥ ५, " | 
जातोऽप्यदृ्टवैसुख्यान्मे नष्ट स्धलमप्युत ॥ ६३ व्यस्त प्रतिमास्तत्र वभूडुर्वह्णनामिकाः, ` | 


ततस्तस्मात्‌ तु निष्कृ न्तावांवां नावाय निम्नगाम्‌ । | डम्नस्त र ङ्गेषु बड़ रत्रजातं वभूव ह ॥ ८. 
मागगीं तत्तैमारग्धो लोदितायति सास्रे ॥ &8 | तासां से कुव्वतः पूजां पापा मतिरजायत 


सरा ख च मदुत्सङ् सुष्वापाघ्वक्लमाऊुलः। अखिलं तौूएलोहेन ताखामङ्गान्यहं ततः॥० || 
अश्रूत्‌ तद्ातिपापस्य क्रा मतिरतौव मे॥ ६१ . | उज्ञेखनच्च रतानां नेत्रादिभ्यः कतं मया। ` 


 तसुत्सखङ्गतं सूरे नष्टे प्ररेऽस्तिषं तदा । तथाङ्गतान्य वाङ्गानि प्रतिमानां निरौच्छ च ॥ ए | | 
न घासं मदैता नावि लोकैस्तु ज्ञातमेव न ॥ && | नेताणि च विरत्रानि कृपश्च क्रोधवाड्वः। | 
तस्य तदस्तु तत्‌ सव्वं मणिमादाय काञ्चनम्‌ । प्रतिजज्ञे कृपः पश्चादेष ब्राह्म णएणुङ्गवः ॥ ८३ 

 श्रादाय शोघ्रगस्तम्मादे णात्‌ खरमागतम्‌ ॥ € | स्यो रत्नं खुवणौच्च हतं थेन मविष्यति। | 
तत्‌ सव्वं स्वरे मुल्ला तस्य पत्ये न्यवेदयम्‌ । । ज्ञातश्च स हि से वध्यो मदिष्यति न संश्यः॥८ ` | | 
दस्यभिमे तो भ्नाता धनमाच्छिद्य वै पथि । अद्ध तत्‌ सकलं ज्ञाला रात्रावसिधरो खहम्‌। । 
प्रजावति प्रद्रुतोऽहं मा रोरौल्योवमव्रवम्‌ ॥ &८ राज्ञः प्रविश्छ राजानं पशुमारममारयम्‌ ॥ ८५ | 
सापि तत्कालं शोकात्तां ममल रुदबन्धुषु । खरोलाथ मणीन्‌ खरं नि रौयेऽददं गतोऽन्यतः। । 


त्यक्ता चातिप्रियान्‌प्रायान्‌जुदावागनौ यथाविधि < | व्याघ्रेण मदतार र्खे नखटङ्गविटङ्कितः ॥ ८६ 
। तती निष्कण्टकं तदि वौच्छ टोऽ भे चद्वम्‌। | खेखनं प्रतिमाया यन्या लौहेन कत्तितम्‌। 


` अभुच्छं खडमागद्य यावव्नौवत्तु तद्धनम्‌ ॥ ° एतस्मात्‌ पातकात्‌ परेतो लेखका। नामतीरष्पसम्‌। || 
भितं प्ररे हि निज्ञिष्य यदद गोघ्रमागतः। आसौनरकमोगान्ते नः प्रेतलमिदं दिन ॥ ^` 
एतस्मात्‌ कारणात्‌ प्रेतः भौघ्रगोऽडन्तु नामतः ॥०१| - ब्राह्मण उवाच । | 
रोधक उवाच । आख्याता त्टश्नो संज्ञा यथा मवता ् „~ 

अन्तु शूदर जातौयः एराभपं सुनौश्वर । वदन्त्वाचारमातं से प्रेता ब्राहारमर्ुत। ` | 
राजप्रसाद्दाप्रमदहा-शनग्रामाधिकारवान्‌ ॥ ॐ२ परेता अड. । | 
वङ्गौ मे पितरावास्तां लघुरेकः सोदरः । वेदमार्गानुखरणं लव्ना धम्म दय / | | 
शोप्रं ख च मया भ्नाता लुन्धेनेकः एय ङ्‌ कृतः ॥ | छति्नानं नेव यनन वयं तत्र वसामहे 4 ष { 
्राप्तवान्‌ परमं दुःखं सोऽन्नवस विवर्जितः । तस्य पौडां वयं कुर्मो नवरा ग तमात्‌। | 
अदत्तां पितरौ च्छन्नं किचित्‌ किञ्चित्‌ तु तस्य च| यस्य गदे तदङ्गात्‌ तु माख्च चथ नः॥ 

भख पिटभ्यां यदत्तमाप्ेभ्यसतम्मया शतम्‌ । जच्वामख्च पिवामञ् उक्त श्राचार ध 

तत्‌ खव्वं त्तो क्ञाला पित्रो रोधमकारयम्‌ ॥०५| णु चाद्ारमसाक तं लवानव॥ & 


 शन्यमद्दिर एकस्मिन्‌ बहा तु निगड्ढ़ः । इष्टस््या कियां धिह त्रूमो 


.0- 48108011\/80| 1/8 (01661100. 01011260 0 66810011 







~ 9 ज } 
| कन व मा पृच्छातः परं डज ॥ ^ | 
॥ यति स्वामिन््रादार वदत स 


| लागी मलदा कान्दिधोका वयं विमो 1५२ 
(|| शला 
 { ध मोतल तैव जानौम नः प्रभो ॥ ४ 

8 सौकृष्ण उवाच । 

वि . > तवति दिजे । 

एवं वदत्सु प्रतेषु तथा > 


ग्रदयमद्ं पं तदा ताच्चदमव वे ॥ ९५ 
सतु दद्ध हिजग्ष्ठो हतं एरुष एर. ' 


तेऽपि तेणस्ततः प्रेता आशचव्योत्‌छकच चप ' 
| त्रणयेन -खबलदाचः खग नोचुः लि ९ 
१ रजसा घोर चित्तानां तमखा सू चतसम्‌ । 
| जपा यः सस्वरं सप्र ते नमोऽस्तु त ॥ <<‹ 
| एवं दिजातौ ह्ुवति प्रतः 
| ` प्रे लब्ामरधारियुक्तः । 
` तद्रा मदिच्छ्ाप्रभतैविमानः 
षड्भिः समन्ताद्रुरुचे गिरिः सः ॥ << 
| दृत्यं विमानेन मदौयलोके 
| गतो दिजस्तेऽप्यथ पञ्चभिस्तेः । 
१ ्‌ परेता यथुः खगमगण्यएुर्यं 
` खत्सङ्खंसर्गव्ात्‌ सुपण ॥ ५०० 

प्रेताः प्रेतजनलमाएर तुलं 

खन्तप्को ब्रह्मणो 

विष्क ङसेन इति प्रसिद्धविभवो 
ह. नागा रणो मेऽभवत्‌ । 
4 | एतत्‌ ते सकलं मया निगदितं 
॥ | ` यश्चेतदुत्कौ तैयेद्‌- 
यथेदं णुयान्न सोऽपि पुसः 

प्रेतलमाप्रोति डि ॥ १०१ 





दति खोगारुडे मडाएराणे यौज्ञष्ण- 
गरुड़-संवार प्रेतो पाख्यानं 
नामा एटभोऽध्यायः ॥ ८ ॥ 





अ 





| ¦ माम्‌ ॥ ९ & 
` सीतरेस्त्टात पर्ची ए दण्डवत्‌ प्रणनान चा 


&.0- 48108111\/86| [811 0661010. 0101260 0 6681901 


¢ * । ‰ 


>) । 


नवमोऽध्यायः । ्‌ ॥ 


नवमोऽध्याय. 


गरड उवाच । = 
सामिन्‌ कस्याधिकारोऽत् सब्व व ६ 
क्रियाः कतिविधाः प्रोक्ता वद्धतत्‌ ॐ 
यौक्रव्ण उवाच । 
एतनः पौत्नः प्रपौक्ो वा तद्खात। ना # 
खपिर्डसन्ततिर्वापि क्रिया ` रगजातय | 
तषाममावे खव्वं षां समा नोदकखन्ततिः ॥ 4 
. तरे स्तोभिः काव्यीः क्रियः खगौ 
कुलइथेऽपि चो च्छन्न | 
इ च्छयी च्चछिन्नवन्धो ख कारयैद्वनौपति क 
£ तरैवोत्तराः क्रिवाः ॥७ 
पूव्वः क्रिया मध्यनाच तथा | 
ब्रतिसंबल्वरं पचिन्नेकोदिष्टविषानतः । 
आदं तत प्रकततैव्यं फलं तस्य गणष्व मे ॥ ४ | 
| बरछ्चन्र-सद्र-नाखल्य-खर्थौ विन-वख मारतात | 
| विष्वेद्टेवान्‌ पिदगणान्‌ वयांसि मशु पुन्‌ ॥& 
सरीषणान्‌ माटगणान्‌ यच्ान्यद्ूतस न्तम्‌ । 
| खाद्धं अद्धान्वितः कुन्वन्‌ परौणएयल्यख्खिलं जगत्‌ ॥ > 
ते टप्रास्तषैयन्तेनं एन्न-दार-धनस्तय । | 
अधिकारः क्रियाभेदः खमाखात्‌ ते. निखपितः ॥ ८ 
| गस्ड़ उवाच । 
उक्तखेकोऽपि चेन्न स्यादरधिकारौ सुरोत्तम । ¦ 
कर्च॑व्यं किं तद्रा विष्णो रुषि विजानता ॥ < 
खकृष्ण उवाच । 
अधिकारौ यदा नखि यदि नास्ति च निश्चयः ॥ 
जोविते सति जीवाय दव्याच्छछाखं स्वयं नरः ॥ ९० 
क्ृतोपवाखः सस््ातः कृष्णासङ्गः समाहितः । 
कत्तीरमय भो तारं विष्णुं सन्वभ्वरं यजेत्‌ ॥ ९९ ` 
सदक्चिणाश्च सतिलास्तिस्लख्च जलधेनवः । 
निवेदयेत्‌ पिटञ्यश्च सखेति (क) सुखमाद्ितः ॥ ९२ 
अरनये कव्यवाहनाय खधा नम इति स्मरन्‌ । 
सोमाय ला पिटमते स्वधा नम इति सरन्‌ ॥ १३ 
दश्िशेन तु व्याच रतौयां दच्िणायुताम्‌। 
यमायाङ्गिरखे चाथ स्वधा नम इति सरन्‌ ॥ १७ 
तयोमंध्ये तु नि्तिष्य विप्रान्‌ संमन्त्य व ( 
| (क) पाठोग्यसमशस्तः ॥ - | 


कि 
चै 











७ 
प्रथमामुत्तरे न्यस्य दितौयां दचिशे न्यसेत्‌ ॥ ९५ | कुर्यादस्थिरतां ञाता यत्तया 


गरुडएराणम्‌ । 


` भ्ये द्रतोयां विन्यस्य पश्चादावादनारिकम्‌ । एतत्‌ ते सव्वमाखातं जौ 


्मावानादिना प्रूव्वं विश्वेदेवान्‌ प्रपूज्य च ॥ १६ 
व्रसुभ्यस्त्रामदं विप्र सदरेभ्यस्त्वामद्हं ततः। 
छतु ्यभ्यस्त्वामदं विप्र भोजयामौ ति तान्‌ वदेत्‌ ॥९७ 
स्मावाहनादिक शेषं कुर्याच पिटशेषवत्‌ । 
कौर्या धेनु ततो दद्यादस्‌ देशं दिजाय तु ॥ ९८ 
` च्रामेयौ चाथ रोद्रायां यास्यां सूय्दिजाय तु । 
व्रिश्वेभ्यश्चाथ रेवेभ्यस्तिलपात्रं निवेदयेत्‌ ॥ १९ 
स्त्यदक तथा्ल्यं जलं दच्लाथ तान्‌ दिजान्‌ । 
विस्जयत्‌- सरन्‌ विष्णुं देवमा षरं विमुम्‌ ॥ २० 
तः कामं कुले शानो शिवं (क) नारायणं स्मरेत्‌ । 
्तुहैश्यां ततो गच्छेटयथाप्राप्तां सरिदराम्‌ ॥ २९ 
न्रस््लाणि लोहखण्डानि जितं त इति संजपन्‌ । 
{हच्िणाभिसुखो व्क ज्वालयेत्‌ तत्र च खयम्‌ ॥२२ 
पञ्चा्रता कुशे्राह्मौ कला प्रतिति दहेत्‌ । 
इला ष्म णानिक होमं पूणां ट्धत्यन्तमेव दि ॥ २३ 
निरगिमथवा ग्मि यमं सटद्रञ्च संस्मरेत्‌ । 
` इवा प्राधानिके स्थाने पञ्चादावादर्च तम्‌ ॥ २४ 
षपयेच्चापरं वद्ौ सुहमिखं चर्‌ ततः । ` 
तिलतण्डलमिखञ्च दितौयं सपवित्रकम्‌ ॥ २५ 
शरो एथिव्ये नमस्तुस्यं इति चैवं निवेदयेत्‌ । 
च्छमं वमाय नमश्रेति हितीयं तदनन्तरम्‌ ॥ २९ 
ओं नमश्चाय सद्राय श्मश्ानपतधे नमः। 
 “ अतो दोपे रमिदेऽगनौ शमौ प्रकरतिदार्ण ॥ २.७ 
, -ऋखप्तभ्यो यमसंज्ञेभ्यो रव्यात्‌ सप्र जलाच्नलौन्‌ । 
यमाय घस्मराजाय खत्यवे चान्तकाय च ॥ रट 
प्रैवखताय कालाय सरवव॑प्राणद्राय च । 
सघाकार-नमस्कारःप्रणवैः ख सप्तधा ॥ २९ 
श्रमुकासुकगो तेतत्‌ तुभ्यमस्त॒ तिलोदकम्‌ । 
प्रदव्यादग् पिण्डांस्तु अरधै-पुष्य-समन्वितान्‌ ॥ ३० 
श्रुपों दोषो बलिर्गन्धः सर्वेषामस्तु चाश्चयः । 


| . इष्रषिर्डास्तु तानदत्वा वि्णोः रौम्यं सुख॑सरेत्‌३९ 


स्वधम्म रेमिरे चासौत्‌ तेजसा भासख्रोपमः। 1 
अत्तन्धलेऽ्णवखमः सद्िष्णुले धरासमः ॥ ९ || 
स कदाचिन्मदाबाद्धः प्रथ्ूतवलवा नः । 


क ४ ० ॥ 
-सिंहनारैश्च योधानां शङ्दुन्दुमि निखनः। 


-गधनाञुषम्‌ | 


वच्छ 
इति अखौगासुडे महापुराे 


सारोद्धारे चौक्ष्ण-गसड्संवाे म्बः 
काख्यानं नाम नवमोऽध्यायः ॥ « ॥ 


मया खग ॥ ३३ 


अमो चयक 


दशमोऽध्यायः । ` 
गरड उवाच । 

उक्तमाद्यां क्रियां यावन्तृपोऽपौति लयानघ । 
कस्यचित्‌ केनचिद्रा्ञा किमाद्या सा क्रतां एरा॥१ । 

खोङष्ण उवाच । 
स॒पणं णु वच्ामि यथा रान्ना क्रिया कता 
वश्ुवादनो नाज्ना वे वङ्गानामी वरेण तरै ॥ २ 
रासीत्‌ कृतथुगे राजा नाम्ना वे वशरुवादनः। 
एथिव्याश्चतुरन्ता रा गोप्रा पक्तौन्द्र धञ्तः॥ ३ 
चतुर्मागां भुवं कृत्छां ख सुङधे वसुधाधिपः! 
न पापञ्रत्‌ किदासौत्‌ तस्मिन्‌ राज्यं प्रभारुति॥8 
नासौच्चौरभयं ताच्च न चुद्रमयभेव हि । ू 
नासौदयाधिमयञ्चापि तस्मिन्‌ जनप श्वरे ॥ ५ 








क ॐ > 0 र 
वनं जगाम गहन हयानाञ्च तदतः ॥ अ 







आसौत्‌ किलकिलाशब्द स्तसिन्‌ गच्छति पाथिवे८ 
तत्र तत्र च विप्रः स्तूयमानः समन्ततः) 
निर्ययौ परया प्रीद्या वनं खगजिषांसया ॥ < 

स गच्छन्‌ दे धोमान्‌ नन्दनप्रतिमं वनम्‌ । 
विल्छाकैखदिराकौण कपिल्य्वजसंयुतम्‌ ॥ ९“ ` 1 
विषन्नः पच्तैश्रैव सव्वतश्च समन्वितम्‌ । ध । | 
निजलं निनुष्यंञच ब्योजनमायतम्‌॥ ˆ | 
अग-सिहरद्दाधोरेरन्ये्ापि वनेचरः । ए 












५ २ ५  ॥ १२ , ^ 
 । ष्या मासिकं मासि रुपिण्डीकर णं ततः । तदनं मनुजव्याघ्रः स दवान्‌ + 
। / -आभोचान्ते ततः कुच्यादातनो वा परस्य तु ॥ ३२ | लोलया लोड्यामाख प वी 
| ; _ (क) पाटोम्यमसमीचीनः खगस्य कस्यचित्‌ कुं ततो ८ ~ 


चे 


३ 





((.0- 48108111\/820॥ 48111 (0601101). 1411260 0\ च्छ वा7पनीं म + 


ह 4 | ७ संस्कारो 
॥ येषां नेवासिसं न खां नोदकक्रियाः। 








[श - क र्क्न्ण् णर 


९ हृतबलः चुत्पिपासाखमन्वितः ॥ ५४ 


~> 1, 


श्र गात्राणि सपिण्डीकरणं न ड ॥३० | 
ददार णः॥ | 
रा जनाः ॥ ३९ 


दशमोऽध्यायः । 


षटपिर्डा दं 
विश्वासघातिनो ये च सुरापाः < 
दुसरे खताये च ये चाख्याप 


 _क्रगप्रसङधेन तमनु शति 


„ . भाषाय मडदारण्यमासदत्‌ । ; | 
हु विद्टी$ज्विष्यव्नलनितस्ततः ॥ ५५ प्रायश्ित्तविद्दौना ये अगस्यागसने ४ ¦ ५ 
हया परय! न भिरमम्यमाणास्ते प्राणिनः खक्तेरि ॥ ६ 


सहंस-सारसनादितम्‌ । ्‌ 
शम्‌ 

„ सर्‌ अ्ागत्य साश्व एव व्यगाहत ॥ १६ दुलैमादहारपानौया दश्बन्त पौड्ता ग्शम्‌ । 

ध: रजे एतेषां कपया राजन्‌ ल कूरुष्वो षरे दिकम्‌ ॥ ४ 

यदयानाच्च परारीण उत्यलाना ` न च। | | क | 

ध + सौतं § ७ | येषान मतान पितान पन्नो न च बान्धवा ॥ 

दुगन्धममलं शोतं पौल्वास्भो निन्नगाम इ ॥ ९ (य € + 

मर्मखमपरि स्तडागतटभणर्ड णम्‌ । तेषां राजा खय कुव्याव्‌ कम्मांणितु यता बृं । र 
क । ; क्म करव्यं पारलोकिकम्‌ । 

न्यग्रोधं बौच्छ तस्याशु जटाखश्ं बवन्ध च ॥ १८ | आत्ननश्च शम शाश क ्‌ ६ 

ख तत्रास्तरमास्तौयये खेटकानुपधाय च । ` विमुक्तः खषव्वदुःखेभ्यो धेनाच्जा दुर्गति तरेत्‌ ॥ २ 

ष्वा वायुना तत्र सेव्यमानस्तदा चणम्‌ ॥ ९< जातरः कस्य के य॒त्रास्ियोऽपि स्वायेको विदाः ॥ 

ज्चणं सुमे दपे तत्र प्रेतो वै प्रेतवाहनः । न काथस्तेष॒ विखग्धः खज्रतं सुच्ते यतः ॥ २& 

९ क 2 र 
कथिदत्राजगामाथ युक्तः प्रेतशतेन च ॥ २० रदेव्वर्था निवर्तन्ते ष्म भाने च बान्धवाः । 
अखि-चस्ष-भिराशषं शरोर परि विभ्नमन्‌ । रोर काछमादत्ते पाप एण्य खद व्रजेत्‌ ॥ ३० 
मच्छपेयं मार्गमाणो न बक्नाति एति कचित्‌ ॥ २९ | तस्मादा लय सम्यगात्मनः खेय इच्छता । 

69 टोदस्तं शोर 2 © ऋ दः 
तमपूर्वं कपो दष्टाऽकरोदस्तं शरासने । अस्थिरेण शरौोदेण कन्तैव्यञ्चो दे दिकम्‌ ॥ ३ 


दृष्टा सोऽपि चिरं श्रूं तस्यौ स्थाणुरिवाग्रतः ॥ - राजोवाच । 
तमंवख्ितमालोक्य राजा गतकुतुदलः । क श्लप-कराला चस परेत इव लच्छसे । 
प्रच्छ तच्च कोऽसौति कुतो बा विङ्गतिं गतः ॥ २३ | कथयस मम प्रौल्या प्रेतराज यथातथम्‌ ॥ ३५ 
श परेत उवाच । तथा पृष्टः स वे राज्ञा उवाच सकलं स्वकम्‌ ॥ &° 
प्रेतभावो मया त्यक्तो गतिं प्राप्तोऽयं पराम्‌ । प्रेत उवाच। 
-लल्व॑योगान््रदावाद्दो नास्ति धन्यतरो मया ॥ २४ | कथयामि पेठ खव्वभेवादितस्तव । 
बद्ुवाहन उवाच । ` प्रेतले कारणं शला दयां क्तमिद्ारैसि ॥ ४९ 
किमेतदिपिने घ।रे सन्वत्रातिभयानकम्‌। | वेदिशं नाम नगरं सब्चसम्पत्सुरखावद्धम्‌ । 
दोधूयमानं वातेन वाल्याखपेण कौणप ॥ २५ नानाजनपडाकौणं नानारनसखमाकुलम्‌ ॥ & 
पतङ्गा मकाः तुद्राः कवन्धाश्च शिरांसि च। नानाएष्पवनाक्रौण नानाएग्डजनाद्तम्‌ 


न तश्चिका भरमरादहयाः ॥२३| तत्नादं न्यवसं गरूप द्वाच्चनरतः सदा ॥ ४३ 
1 18 क्रन्दमानाः सुदासम्‌ । बेग्यजतिः सदेवोऽदहं नाम्ना विदितमस्तु 
व ज्वलन्तो विद्युदग्नयः ॥ २.७ चव्येन तपिता देवाः कव्येन पितरो मया नै च 
त तिति व ॥ विविधे टांनयोगैख विप्राः सन्तपिता मया] 
श्रूयन्ते बहधा रावा न द्यन्ते अ 1 न क 
क  काचत्‌ | रोनानाथविषिषटेभ्यो मया इत्तमनेकषघा । 

| (2 र ॥ २९ तत्‌ स्व निष्फलं जातं मम्‌ ॐ: वादुपागतम्‌ 2 

| न स < चादुपागतम्‌ ॥ ४६ 
| प्त न खनन च बान्वाः।॥ . 

व च भितं हितस्ताक्‌ यः कुर््यादौषडेद्िकम्‌ ॥ ` 


कि - = 


7 





(1 1201 1/81/ (01611011. [1011260 0\/ 66210011 „3: 





¬ 


चकै 


७ 


छ्रेतल्ल॑ सुस्थिरं तेन मम जातं कृपोत्तम ॥ 8 
एकादशं तिप्ञ्च पारसासिकमयाब्दि कम्‌ । 


प्रतिमास्यानि चान्यानि येवं खराद्वानि षोड ॥ ४८ कुरष्व लं खहोत्वा भे. तद्धनेन 


चद्यतानि न रोयन्ते प्रेतखाद्धानि श्टूपते । 

प्रेतलं खस्थिर तस्य दत्तेः आाद्श्तेरपि ॥ ६९ 
एवं जाला महाराज प्रेतलादुद्रस मास्‌ । 
बर्णानाद्चेवं सच्वषां राजा वन्धुरिदहोच्यते 
तना तारय राजेन्द्र मणिरतं ददामि ते॥ १५० 
दधा मम शुभावासिरसंविन्तृपवरोत्तम । 

तथा काथय सहहौपाल दयांशला ममोपरि ॥ ५२९ 
पि र्डेर्वा सगोतरेवी निष्टुरेनं क्रतो हि से। 
वरमोसर्गस्ततो दुष्टं प्रेतं प्राप्त वानम्‌ ॥ ५२ 
चुत माविष्टद्ेदख्च अच्च पान न चाप्रयाम्‌ ॥ ५३ 
दरतो विक्तिरेषा वे ज्ञश्तल्ारिरमांसकी । 
चुत्तडजन्यं मादुःखमनुमवामि एनः एनः ॥ ५४ 
कल्याणं इ प्रेतं चषोद्ग विना.कृतम्‌ । 


तसाद्राजन्‌ द्याशन्धो विनयामि तवाग्रतः ॥ १५ | तस्मादनादिनिःखलत्य राजापि एुरमागमत्‌ ॥ 


राजोवाच। . 
वर्तते मत्कुले प्रेत इति ज्ञेयं कथं नरः । 
तन्नमचच्च डि प्रेत प्रेतलान्मुच्यते कथम्‌ ॥ ५६ 

प्रेत उवाच । ` 


लिङ्गेन पौड्या प्रेतोऽनुमातव्यो नरः सदा । 
वच्छामि पीडास्ता राजन्‌ या वे प्रेतकृता सवि - 


ऋतुः स्यादफलः स्तौ णां -यदा वंशो न वैते । 
म्रियते चाल्मवयसः सा पीड़ा प्रतसन्मवा॥ ५८ 


.  अकसराहत्तिदरणमप्रतिष्ठा जनेषु वै । 


बक्ाट्ृष्ददाहः स्यात्‌ सा पौड़ प्रतसग्यवा ॥५९ 
चवरी कलो नित्यं स्याच्च मिथ्यामिशसनम्‌ । 
दाजयच्छातिसम्भूतिः खा पौड़ प्रेतसन्भवा ॥ &° 
श्मपि.सखयं धनं सुता प्रयत्नादनवे पथि । 

नव लभ्येत नण्येत सा पौडा प्रेतसग्थवा ॥ ६९ 


` सुदटौ ृषिना्ः स्यादा णिज्यादतिख्स्म नः। 
कलनं प्रतिकूलं स्यात्‌ सा पौड़ प्रेतख्भवा ॥ ६२ सपिर्डोकरणे जाते 


एवन्तु पौडया राजन्‌ प्रेतच्नानं भवेन्नणाम्‌ । 
वरषोत्सर्गो यरि भवेत्‌ प्रेतलान्मच्यते तदा ॥ € 


तस्गानप लमण्येवं वषोत्सग कुर प्रभो। ` 


गरुङ्एराणम्‌ । 


| रेवतीयुक्तदिवसे कषौषठा मे ठो द्वम्‌ 


((.0- 48108111\/86| ॥/811 (0166100. [4111260 0\/ 6870011 ----~--~~ 





| 
$ | ५ - 
; 4 ं । 
 ॥ 
1 
ध 
"| 


ऋ ५ | 
+ 
| { 


मासुद्िश्य कपेऽप्यत्राधिकारोऽत्यलुकस्पय 
राजएच्नरो हतः कश्चिन्मयेवापतस्ततं ॥ ६ 


॥ ६५ 1 
कात्तिक्यां पौणमास्यां वाऽश्वशुखध्येऽथवा | 
॥ ६६ 
पर्यान्‌ विप्रान्‌ खमाद्हय वद्धिं स्थाप्य विधानतः ्‌ 
मन्त हामस्तया काय्थः षड भिन्न विधानत | 
बद्न्‌ विप्रान्‌ भोजयेयास्तद्रताप्तधततेन तै । 
एवं इते महोपाल मम सुत्तिस॑विष्यति ॥ ६८ 

खौङ्कष्ण उवाच । 
तथेति प्रतिजग्राड मणिं राजा ततः खग , 
क्रियाधिकारस्तस्यव यो धनग्राहको भषेत्‌ ॥ ६९ 
कुव्वतोस्तु तयो बत्तामेवं प्रेत-मदहौ्तितोः। 
मनत्वारेस्तु घण्टानां भेरौणां भाङ्तिसतथा 1 
सूचिता राजसेना सा चतुरङ्गा समापतत्‌ ॥ ° 


तस्यामागतमालायां प्रेतश्वादृश्चतां गतः । 


॥ ६७ 











| 
ू ` 1 
| 

्‌ 





स कार्तिक्यां पूणि मायां प्रेतमुदिष्य सव्यधात्‌। 
वरषोत्छग विधानेन तन्बख्याप्रधने न च ॥ ७२ 
प्रेतोऽप्ययं खपदरि लब्यस्वणैदंद्दः | 
कर्म्मान्त आगत इति प्रणनाम श्पम्‌। | 
-द्टेव लरौयमद्दिमायमिति स्तुवन्‌ स  _ ` 
यातोदिवं गरुड शरूपतिना कृतन्नः॥ | 
एतत्‌ ते सर्व्वमास्यातं यथा शरूपतिनापि खः। । 
उषतः प्रेतभावाद किमन्यच्छऋातुमिच्छसि॥ 
इति सौ गारुडे मद्ाएराणे उत्तरखण्ड सारो 
धारे यौ ङष्ण-गरुडसंवारे प्रेताखात 
नाम्‌ द्मोऽध्यायः ॥ १० ॥ 





















` एकादृभोऽध्यायः। 1 
गस्ड उवाच । „ । - | | „4 | 
गतान्द च अ 
देवलं वा मनुष्यलं पचिलनादु ©  . # 
तेषां विभिननादहाराणा 


023 0. 


॥ 
चदसं दयते च हः ^ 


2५८ 






एकाद्‌श्रोऽध्यायः । 


© 
| खादानसुपतिष्ठते ॥ ९ 
| तासु तादु तराडदार 
भुव्लते कथम्‌ । 


मातरम्‌ । 
५ तम्‌ ॥ २ गोषु प्रनष्टाख्च वत्सा विन्दति त ई, 
ध तथान्नं नयते विप्र जन्तुर्यताव तिष्ठत ॥ 
च । 


यदपि 


न्त्षयन््तः ॥ २९ ` 
| 
| ्‌ ¢ 1 इ वलेऽप्यलुयाति ८ 
॥. 
्‌ 



























एते खाद्धं सदा मुवा पिद्टन्‌ इ ं 
वस्ुर्‌द्रादितिखताः पितर ्राद्धदवता 
पि्डन्‌ याद्धेषु तपिताः ॥र२ 
मवेत्‌ ॥ ५ मीयन्त मनुष्या) वे थया। 
भोगे पदल च ठ _ लानं युबिविणौ गममपि प्रौरणाति वै य 
नागलतेऽप्यलुगच्छति । २ पिद्धन्‌ लणाम्‌॥२३ 
दि वाथुखूपणय ोददेन तथा देवा राः खश्च 
पच्विते राच्शेष्ठ तथामिषम्‌ ॥ & सुपस्ितम्‌ । 
| लि मवति [| ष्यन्ति पितरः श्ल खाडकाल 
तथा मासं प्रेतलं = ०. | अन्योन्यं मनखा ध्याला खस्पतन्ति मनोजवम्‌ ॥ २४ 
|| ्तुषलेऽ्पानादि-वालान ब वाद्व तः खद्ध चाश्नन्ति पितरो चन्तरो चगाः । 
| उवाच । 
गरूड उ 1 वायुभूता ति्टन्ति सक्ता यान्ति परां रतिम्‌ ॥ २५ 
| यं कव्यानि दत्तानि व्यानि च जन।रः ~| आदल्वदिने ग । 
कोऽत्र गदते 1 
/ गच्छन्ति पिढलोकं वा प्रापकः ऋ प्रविष्य पितरस्तेषु शुक्ला यान्ति खमालयम्‌ ॥ ९ - 
| दतानामपि जन्तनां खाद्गमाप्यायनं यत । = । 
| यादकच्नौ तु यद्येकः यादे विपरा "वमत 
|| निरनवणस्य प्रदीपस्य तैलं संववैथेच्छिखाम्‌ ॥ < => 
ग स्वामिन्‌ सखदकश्चजनितां गतिम्‌! |.उदरस्म पिता तस्य वामपाश्चं पितामहः ॥ 
॥ खता एुस्षाः ख „ | अ्रपितामद्ो दच्चिणतः पृष्ठतः पिर्डभनत्तकः । 
यान्ति के कथं सखस्य खतस्य . श्रेय आप्रुयुः ॥ ९० | प्र = न्ति ¬ द. 
|| भगवानुवाच । यादडकाल्ञे यमः प्रेतान्‌ पिष्टं खापि > मालयात्‌ ॥ 
.¶ ॥ काश्यप 
| श्तेः प्रलयद्चतस्ताच्य प्रामार्यं बलवत्तरम्‌ । विरचयति सालुष्ये निरयेऽपि काग्छप । 
चर्या तु बोधितार्थस्य भौयूषलादिद्धपता ॥ ९९ | चधात्तौः कौ तवन्तय दु्छतच्च सयङ्ृतम्‌ ॥ ~~ 
। नामगो .पिद्टणा वे प्रापकं दव्य-कव्ययोः ! काङ्ते एच्नपो च्रेभ्यः पायरु मशुरुयुतम्‌ । 
| आदस्य मन्त्रास्तदत्‌ तु उपालभ्याञ्च भक्तितः ॥ ९२ | तस्मात्‌ तान्‌ तत विधिना तपेथेत्‌ पायसेन तु ॥ ३० 
| अचेतनानि चतानि प्रापयन्ति कथन्त्विति । गरुड उवाच । 
| सपं नावगन्तव्यं प्रापकं वचूमि तेऽपदम्‌॥ ९३ | खाभमिन्‌ केनापिते दृष्टा आगताः पितरो दिजे 1 
। अनिष्वात्तादयस्तेषामाधिपल्ये व्यञस्थिताः । लोकादसस्रादागल्य स॒च्ते शुवि मानद ॥ २९ ¦ 
॥ काले न्यायागतं पात्रे विधिना प्रतिपादितम्‌ ॥ ९8 खौमगवालुवाच । 
अन्नं नयन्ति तत्रेते जन्तुर त्ावतिष्टते । गसत्मन्‌ णु वच्याभि यया दृष्टास्तु सतया । 
नाम गोत्रच्च मन्त्रश्च दत्तमन्नं नयन्ति ते ॥ ९५ पितरो विप्र देहे वे वशुराव्यास्रयः वित्‌ ॥ ३२ 
' अपि योनिशतं प्राप्ास्ताष्टप्निरुपतिष्ठति ॥ खोला पितुराज्ञां वे रामो वनसुपागमत्‌ । 
¶॥ तेषां लोकान्तरस्थानां विविषनांमगोत्रकौः ॥ ९६ | ततः ष्करयात्राथ रामोऽयात्‌ सौतया सद । 
श्रपव्यं चितौ दम दत्ताः पिण्डास्त्रयस्तु वै! | तौयंञ्चापि समागत्य खाद प्रारब्धवांस्तु सः ॥ ३३ 
यान्ति तान्‌ तपेयन््येवं प्रतस्थानस्थितान्‌ पिष्टन्‌९| फलं पक्चन्तु जानक्या सिद्धं रामे निवेदितम्‌ । 
अप्राप्ठयातनास्थानंः खेष्ठा ये सुवि पञ्चधा । ` स्ताला प्ियोक्तवाक्यात्‌ तु सुस्ञाततमपालयत्‌ ॥२९ 
4 नानाद्धपास्तु जातायै तिथग्योन्यादिजातिष ॥ ९८ नमोमध्यगते सख्य कालत कुतप अगते 


चदाहारा भवन्त्येते पितरो यत्र योनिषु । आयाता ऋषयः सन्व ये रामेण निमन्तिताः ॥३५. 


च ध क | 
१ 


~+: ५483 ^ द 8 (=. 4 
न 
~ ५ 
~= 








-# 





 ((..0- 48108/111\//80। 8111 (01661100. 0101020 0\/ 6680001. 


(क) परागोभ्यं बहुष्वादशेभ्वुपलब्पत्ादरशस्तः । 





रट-० 


तान्‌ सुनोनागतान्‌ द्वा वैरेद्दौ जनकात्मजा । 

रामान्नयान्मादाय परिवेष्टुमुपागता ॥ ३९६ 

अपासपैत्‌ ततो दूरे विप्रमध्ये तु संस्थिता । 

ग॒त्मेरा च्छाद चात्मानं निगूढ खा सिता तदा ॥ 

एकान्ते तु तदा सौतं ज्ञाला राघवनन्दनः । ` 

विश्य सुचिरं कालभिय किमिति सत्वरम्‌ ॥ २८ 

अपस्पंगता खाष्वौ त्रपायाः कारणं न हि । 

किंवान ोजधेदिप्रान्‌ सौतामन्वेषयास्य्म्‌ ॥ २० 

विखशन्नेवभेवं स खयं विप्रानभोजयत्‌ । 

गतेषु दिजसुख्येषु प्रियां रामोऽव्रवौदिदम्‌ ॥ ४० 

कथं लतास लोना लं सुनोन्‌ दृष्टा समागतान्‌ । 

तत्‌ सन्वं मम तन्वङ्धि कारणं वद मा चिरम्‌ ॥ 8१ 

एवमुक्ता तदा सन्ना सौता साधोमुखौ सखिता! 

सुञ्चन्तौ चाश्सङ्ातं राघवं वाक्यमब्रवोत्‌ ॥ ४२ 
सोतोवाच। 

श्ण तं नाथ यद्ष्टमाथ॒श्य मि याद शम्‌ । 

पिता तव मया दृष्टो ब्राह्मणाग्रेषु राघवः ॥ ४३ 

सर्व्वांभरणखंथुकत्तौ हौ चान्यौ च तथाविधौ । 

द्धा लत्पितरच्चाहमपक्रान्ता तवान्तिकात्‌ ॥ 88 


` वत्कलाजिनसंवोता कथं रान्नः पुरः प्रभो । 


भवामि रिएवोरन्न सत्यमेतदुदाद्धतम्‌ । 


` सदस्तेन कथं रेयं राज्ञे वा भोजनं मया ॥ 8१ 


दासानामपि ये दासा नोपभुच्छन्ति कदचित्‌ । 
ढणपात्े (क) कथं तस्म अन्नं दातुं वदस्व मे ॥ 8& 
यादं रान्ना एरा दृष्टा सव्वांभरणभ्रषिता । 


सा खेटमलदिग्धाङ्गो कथं यास्यामि श्रषतिम्‌ ॥ ४< 
+ श्रपङ्ृषटास्ि तेनाहं लपया रघुनन्दन ॥ 8८ 


खौभगवातुवाच । 
इति अला प्रियावाक्यं रामो विस्मितमानसः । 


` आश्चञ्मिति तज॒न्नाला तदा .खस्थानयागमत्‌ ॥४० 


सौतया पितरो दृष्टा या तत्‌ ते निवेदितम्‌ । 
परः खाद्रमड्िमी किचिच्छरणु समाखतः ॥ ५० 


` अमावस्यादिने प्राप्रे.र्डडारे समायथिताः। | 
 वाथुश्रताः प्रवाज्छन्ति खाद्धं पिदगगणा नृणाम्‌ ॥११ 
 . यावद्स्तमय भानोः चुत्थिपाखारुमाढुलाः 


गरुूडङ्णराणम्‌ 1 


| खन्तश्रूतान्तरात्मानं मामेव हि यजन्ति ते ॥ ५९ |® 


| ब्राह्मणानां तथैवान्ये तेन ठक्तिं प्रयान्ति वै। 


दष्यन्ति तेन चाण्डाला एक्स 


((~.0- 481048111\/8201 1911 (01601100. [10111260 0 €6810011 


ततश्चास्तं गते, सव्यं निरा्रा द्‌ 
निश्वसन्त्चिरं यान्ति गरयन्तस्त "० 
तस्माच्छ्राद्धं प्रयत्नेन अमायां 
यदि खां प्रकुव्वन्ति एक्ना्ास्तस्य 
उड़ता ये गयाखाद्धे ब्रह्मलोकेषु = 
शच्छन्ते चत्पिपाखा वा न तेषां जायते षित 3 
तस्माच्छ परयनेन खाल कुर्याद्र ॥ त 
तस्माच्छशाच्च चरेद्नतया शाकौरपि यथाविधि 

कुव्वौत समध खां कुले किन्त चोदति । १ 
प्राः एनान्‌ यथः खे कौत एष्ट वलं यिबग्‌। | 
पशून्‌ सस्यं घनं धान्य पायात्‌ पिदपूलनात्‌॥६० | 
देवक्राय्थांदपि खदा पिटका्थं विश्रियते। ‰ ` हं 
दैवताभ्यः पिद्टणां डि पू्वमध्यायनं शुभम्‌ ॥५८ पौ 
ये-यजत्ति पिष्टन्‌ रेवान्‌ ब्राह्मणांश हताग्नम्‌। || 





वान्धवाः 
सदह ॥ ५६ 





स्माततन विधिना खाद्धं कला खविभवोचितम्‌। 

ब्रह्मस्थावरपय्येन्तं जगत्‌ प्रौणाति मानवः॥ १ ॑ 
अन्नप्रकिरणं यत्‌ तु मनुष्येः क्रियते भुवि। ( (1 
तेन ठिसुपायान्ति घे पिश्णाचल्रमागताः॥ ६१ ` । 
यच्वाम्बु स्त्ञानवस्तेव्यो ग्धूमौ. पतति खेषर। ` (र्गा 
तेन यै तरतां प्राप्ास्तेषां कपिः प्रतीयते ॥९९ | 
यानि गन्धाम्बूनि चेव पतन्ति घरणोतले। 
तेन चाप्यायनं तेषां ध देवलसुपागताः॥ ६ |" 
धे चापि खक्तलादाच्चा क्रियायोग्या चसंखताः। | ध 
विपन्ास्ते तु विकिरसम्माच्नजलाणिनः॥९ | 
मुद्ला चाचमनं यच्च जलं यचा शेचितम्‌। | 
































त 


पि्ाचलमनुप्राप्ताः ज्ृमिकौटलमेव य ॥ &* 
उ्तेष्वन्नपिण्ठेषु यै सर 
तेरवाग्यायनं तेषां चे मलुष्यलमागताः ॥ € 
एवं तर क्रियमाणानां तेषाञ्चैव दिलान । ६ 
कथिव्नलान्विक्तेषं विस्च्छिषट एव वा॥ 4 
तेनानेन कुले तेषां धे वै जालन्त ५ 1६ 
मवत्याप्यायनं तेषां सम्यक्‌ चा गः। 


नक , 94 + 

[म ता 1 दव. | भ 
प्य 
-* ^ । = =” ~ 1 








(## 
१ 





र 
ह 


५ द 





















= हः ह 
॥ इ 
च इध 
+ 
१ ह 
> ध 
॥ 
~ | 
1 
+ ह 


| 
५ 













॑ | । ते पतिन्‌ यदत्त वाक 
|(वश्मा' _ न्ह्ायीरपि दि जायते ॥ =“ 


ॐ 


(8 तं यन्मां लं परिणच्छसि ॥ <^ 
| (ृातरपािविलम्बनावनीत 
` तत तैश्दंप्रवच्छामि खमाखतः ॥ ~ 
। (ति "= सेवरम्‌ 1 
3 1 लम्नितडधेवीभयादापि कल ५. 
परीति तदिशेषच्च भे ण॒ ॥ २ 


 ॥ र 
9 तिरि म्यः प्र 
ू्यीतिरिवाङ्मात | : एमास्ततः। 







१ 
1 


॥ 
, 
ॐ 





४, 
क 

॥ 

५ 

| 


क 





दादशोऽध्यायः) 
प्रा्िर्विलस्वती चस्य तं दद खलु मेश । 


| वाक्येन निर 
यातनान्तमवाप्याथ पशरुपच्छारि 


य उ्ह्लाति नर त 
शाश कस्षफ़लं युदा सुच्यत मानवः 


तौ दुःखमवान्योधिं भवन्त 


2८ 
| स्ह 


पिण्डजं ख खमाप्रयात्‌ । 


किञ्चिदिलम्बतो दे 5: 
अथो गतो याम्यलोकं सोयकरम्म्रीनुखारतः ॥ <~ . 


याणि सुनक्तिी सः । 
दकौ तुम्‌ ॥ ८ ~ 


} ट 


गरूड उवाच । 
†[ कथमाप्रुयात्‌ । 


त : ते ॥ 9 

हेष र्य एव वायवौचं प्रपद्यत ॥ > यानिधे ॥ <° 
। ^| ` यललौका हि पञ्चात्‌ पाद तदो चरेत्‌ । वह्णपातकुतोऽपि 8 भवेद्यया । 
। | वधा # सूयो दुःखस्य सख्ग नरस्यन्‌ 


७ |्िरगस्य पादस्य यदा जाता दा भवेत्‌ ॥७५ 
[रद पूववदेदं तददुत्ड्ज्यते तथा । 

स्च तेगार्यमगरे स्याद हो वायबोय उपस्थितः ॥ & 

(| पवग्राहकं यदन्ियमाणस्य चेन्द्रियम्‌ । 
(पारं तच्च देहे वायुनेव ख गच्छति ॥ ॐ 
(रौरं यदवाप्नोति तच्चाप्युव्ामति खयम्‌ । 
|ष्ौला खं विनिर्याति जवो गम दवा श्यात्‌(क) अय 
1 ्रामन्तं स्थितं वापि भुच्जञानं वा गुणान्वितम्‌ । 

[म नातुपण्वन्ति पथ्यन्ति ज्ञानचच्चुषः ॥ 2९ 
 (प्रतिवादिक इत्येवं बायवोयं वदन्ति हि । 

` [त्तु यातुधानानां तमेव च वदन्ति डि ॥ ८° 
पणे ईटणो रेदो णां भवति पिण्डजः । 















ब्रू शुश्रूषमाणस्य 


स्य पृच्छतो स्ने रमापते ॥ ९९ 
सोङ्ञष्ण उवाच । ` 


खे खे कस्षण्यभिरतः संसिद्धिं लभते नदः । 
सवकस्मनिरतः सिद्धि यथा विन्दति तच्छ ॥ <> 
कस्ननिच्तिप्रकालुष्यो वासखददेवालुचिन्तयः । 
बद्धा विशरद्धया युक्तो शछत्याद्ानं नियस्य च ॥ < ई 
शब्दारौन्‌ विषयास्त्य्ला राग-देषोौ व्य॒दस्य च । 
विरक्तसेवी लब्धा यतवाक्‌ुकायमानखः ॥ < 
ध्यानयोगपरो नित्य वैराग्थं समुपाितः । 
अङ्गारं वलं दपं कामं क्रोधं परिग्रद्म्‌ ॥ <५. 
विमुच्य निस्षमः शान्तो ब्रह्मभूयाय कल्पते । ~ 


(त्नारिभिः कतात्‌ स्युः पिण्डा द्र रशद्िकाः॥८९। अतः परं नृणां कद्यं नास्ति कश्यपनन्दन ॥ ९& 


न तु देहेन वाथुजश्चेकतां व्रजेत्‌ । 

यदि नेत स्याबाथुजोऽरैति यातनाम्‌ ॥८२्‌ 
ैहिनोऽसिन्‌ यथा देहे कोमारं यौवनं जरा । 
[वथा देडान्तरप्रा्िः परतौन्दरेद्यवधारय ॥ ८३ 


| पर्डजे 
त , 
=: ॥ र्‌ ल 


धः 
६ 
९ 
4 4 
















॥ वाखांसि जौर्णानि यथा विदहाय 

| | नवानि ख्ह्वाति नरोऽपराणि । 

॥ तया श्रौराणि विहाय जौणी- 
१ न्यन्यानि संयाति नवानि देरी ॥ ८8 










“~न 


 ॥ ` छन्दन्ति भसति नैनं दहति पावकः। 

ष चन्न ~> ~ 

व चने क्ञदयन्ापो न शोषयति मासतः ॥ टप 

अ 4 4 एस्ष; कम्मण बश्ादिति, च पाठ; । 
क अजादशासम्मतमसमी न नपस्तवंखच्च । 


"न  (-(.0- .11108111\/86 11 0166101. 0011260 0\/ च्छक्छनी। = 


इति स्ौगार्डे मदाएराणे उत्तरखण्डे 
 .ओौज्गष्ण-गसडसंवादे एका- 
दशोऽध्यायः ॥ ९९ ॥ 


दादणोऽध्यायः : 

गरूड उवाच । 
तव प्रसाादेकण्ठ तेलोकयं सचराचरम्‌ । 
मया विलोकितं खन्वं जगत्‌ स्थावरजङ्गमम्‌ ॥ १ 
भूल कात्‌ सत्यपय्यन्तं एर याम्यः विना विभो । 
भूर्लोकः सन्नजन्तूनां प्रचुरः खव्वजन्तुषु ॥ २ 
मानुष्यं सब्वजन्तूनां भक्तिसुक्तचालयं शुभम्‌ । 
सन्तः सुङ्गतिनो लोके प्रभवन्ति जना द्रि ॥३, 


# ¶ 


| 


मं 





९ 


गायन्ति देवाः किल गोतकानि 

अन्यास्तु ये भारतब्धूमिभागी । 

द्वर्गापवर्गस्य च हेतुभ्रते 

अवन्ति भ्यः एरषाः सुरलात्‌ ॥ ४ 
भातुषलं लमेत्‌ कसान्मल्युमाप्रोति तत्‌ कथम्‌ । 


` भ्नियते कः सुरे रेदमाखित्य कुत्रचित्‌ 1 ५ 


इन्द्रियाणि कुतो यान्ति छस्छण्यः स कथं भवेत्‌ । 

क कम्माणि ज़तानौड कथं भुङे प्रसपेति ॥ & 

प्रसादं कुस मे मोहं ट तुमहंस्य शेषतः । 

काष्यपीऽद्ं खरयेष्ठ विनतागैसन्वः ॥ 3 

यमलोकं कथं यान्ति विष्णुलोकञ्च मानवाः ॥ ट 

खौङरष्ण उवाच । 

भरस्य योषितं हतवा ब्रह्मखमप्त्य च । 

श्ररर्ये निजने दशे जायते ब्रह्मरा्तसः ॥ € ` 

छनलजातौ प्रजाथेत रत्रानामपद्दारकः । 

ची चं काममभिपतेत्‌ ख तल्िङ्गोऽभिजायते ॥ १० 

त्नं छिन्दन्ति शस्त्राणि नेनं ददति पावकः । 

न चैनं क्ेदयन््यापो न भोषयति मारुतः ॥ १९ 

त्राक्‌ चन्तुर्नासिका कर्णो गुदं सत्रस्य सञ्चरः । 
श्रण्डजादिकजन्तनां छिद्राण्येतानि सन्वश्षः ॥ ९२ 

नामे सचैनि पथ्यन्तसूखैच्छद्रणि चाष्ट वं। 


सन्तः सुक्रतिनो मच्यां अच्छिद्रेण यान्तिव ५१२ 


तादे वाधिकं यावदयथोक्तविधिना खग । 


कुर्य्यात्‌ सन्वांणि कम्भांणि नियैनोऽपि हि मानवः१४ 
` डे चत्र उरेच्जन्तुसत्र सङ्के शुभाशुभम्‌ । 
` भनोवाकृकायजान्‌ दोषांसतथा सुक खगी प्रवर ॥१५ 


छतः स सुखमाप्रोति मायापाशेन वध्यते । 


` प्रा्नवद्धो नरो यस्तु विकर्मनिरतो भवेत्‌ ॥ १६ 
दति ओौगासड़ मदाणराणे उत्तरखण्डे खो इष्ण- 


गसड़-संवादे दाद गोऽध्यायः ॥ १२ ॥ 


 चथोदश्चोऽध्यायः। 
,  ओोक्रष्ण उवाच । 


एवं ते कथितं ताच्छ जौवितस्य विनिर्णयः! 
मानुषाणां दिता्थाय प्रेतल-विनित्तये ॥ १ 


0.0- 480811५8 | 81 ©0०॥©०01. 0011260 0४ ©87001 


गरूङ्णराणम्‌ । 


बान्धवा विमुखा यान्ति 


















चतुरपोतिलक्चाणि चतुभद ख जन्त १ ः 
अण्डजाः स्वद्‌ जाश्चव उङ्धिच्जाश् उ ५ 
एकविंशतिलक्षाणि अण्डजा परिकोसि ॥२. |, 
सद्जाञ्च तथापरा । 
जरायुजास्तथा रक्त न न 
द्यास्तया प 
खन्तत्ासव जन्तनां मानुषत्व हि ॥ 
दुरोमम्‌॥५ 
पञ्चन्द्रियनिधानलं मदापुख्रवाप्यते। [ 
ब्राह्यणः त्तन्रियो वैश्य शूदस्तत्पर जातय 
रजकञ्चस्मकारञ्च नटा वस एव च। 
वौवत्तसेदभिल्लाञ्च सप्रेते छन्यजा सताः॥६ 
च्लं च्छ तुस्व विभेदेन जातिभेदास्रनेकधः। 
जन्तूनामेव सन्वषां जातिभेदाः खडसरश्ः। 
एकपादादिरूपेण देमेदाख्लनेकग्रः॥ | 
कष्णखारो खगो यत्र घमैयरेएः रु उयते, | 
ब्रह्माद्या देवताः सर्वास्तत तिष्ठन्ति रव॥२ | 
ष्तानां प्राणिनः खाः प्राणिनामतिकौकनिः। 
मतिमत्पु नराः खेटा नरेषु ब्राह्मणाः खूताः॥९ † ५ 
मानुष्यं यः खमाखाद्य ख्ग॑मोच्चेगसाषकम्‌। | 
तयो खाधयैरेकं तेनात्मा वद्धिती वम्‌ ॥ १ { | 
इ च्छति पतौ सास्रं ससौ लचमौहते क 
ल्लाधिपतौ राज्यं राजापि सकलां षर ठबु 
चक्रधरोऽपि सरलं खरभावे रुकलसरपतिग॑शि| 
रपतिखगैगतिलं तथापि न निवत्ते ठणा॥*| 
पिट-माटमयो बाल्ये यौ वने दयितागवः। [व्य 
पुच्नपौच्नमयो न्ते ग्दूढो नाल्मय वि 
लोदारमयैः पारः एमान्‌ बौ विच । 
प॒न्नदारमयैः पाक्ेनव वदो विसयः | = । रए 
एकः करोति पापानि फलं भु १ ॥ 
भोक्तारो विप्रयुच्चन्ते कत्ता ₹।५५ 4 
मत्यं न जयते कोऽपि बाला ठी स [1 
सुखद्ःखाधिको वापि ए ५ ॥ 
स्वर्षां पश्यतामेव खत „लीयत 
एकाः प्रजायते जन्तुरेक ए 
एकीऽपि मुद्ध सुक्नतम॑क भ चिती 
सतं शरोरमुत्स ज्य काली च" 


= न 
किः - 
8. 


ख 


0 ॥ ~ ¬ न 
क 










= ~ > द र 
चतुद्‌शोऽष्यायः । 


॥ 
| ~ ठ | 
१: ॥ न 
क तनम्‌ । 
वतैते मानानि = ॥ ९८ | गला तु ठषो्े करुते (गडः 
(0 सं पापं सद स्थितम्‌ ह दातुः प्रेतस्य निष्फलम्‌ " 


नोपतिहति तत 
एकाद शदे प्रंतस्य यस्य नोद्यजते वषः । 
। प्रेतलं खुस्थिर-तस्य दत्त आाद्शतरपि ॥ ८ 
वतं तस्य क! जने मत्त भविष्यत प 

लयानां परोपङकृतय तथा ॥ २९ 
पस्त्राय धम्य रौयते चनम्‌ ॥ २२ 
धकः यच्वाप्रूतेन चेतसा । 
धर्मा नेदासुत च ततपफलम्‌ ॥ २२ 
<ल्ायते थो धर्म्मात्‌ कामोऽपि जायते । 
((घापवर्गाय तस्साम्म समाचरत्‌ ॥ ° 
पायते धम्मो बद्धसिर्नाथे राशिभिः ॥ 

हि सुनयः खद्वावन्तो दिव गता ॥ रभ 
तं दत्तं तपस्तप्र कृतञ्च यत्‌ । 

पर्तिन्‌ प्रेत्य चै न तत्‌ फलम्‌ ॥ २& 


हति गारुडे मदाएराखे उत्तरखय्ञ | 


ओौक्ृष्ण-गस्डसवाद्टे तया- 
दशोऽध्यायः ॥ ९२ ॥ 


|, (:५। स ~ 
तदित प्रातः कस्म मवि 


सर्पाद्धि प्राप्शटल्यनाय। मिदाद्ादि न क्रिया । 
जस्तेन शूङ्णि वापि शस्वादीम्नि यते यदि ॥ < 
दरचन्बल्यखतानाञ्च कथं शुदधिभवत्‌ प्रभो । | 
एतन्मे खं श्यं देव च्छेत्‌मदंस्यशेषतः ॥ १ 
खो कृष्ण उवाच । | 
परण्सायै ब्रा ह्यरणः शएध्यदुयुग्स खाच वाद्धज- ^ 
साद्चैमासेन वेश्छस्तु शूद्रा माखन शुध्यति ॥ \९ 
द्त्वा दानान्यरेषाणि खतौथ म्रियते यदि। 
ब्रह्मचारी शचिर्धूला न स यातो दुर्गतिम्‌ ॥ १२ 
व्रपोद्रेदिकं कला यतिधस्म समाचरत्‌ । 
य तिले खल्यमाप्रोति स गच्छद्रह्य शश्वतम्‌ ॥ ५२ 
| कुरुते यस्तु शिष्टाचारविवञ्नितः । 
व्रषोद्पर्गादिकं कृत्वा न गच्छदयम शासनम्‌ ॥ ५४ 
पन्नो बा खोरी वापि पौच्नो बन्छुजनस्तया । 
 चतदभोऽध्यायः । गी तरिणश्वायैमागो च खते कुच्यां इषो द्वम्‌ ॥ ९५ 


१ 


। ॥ 
| 
| 




















गरूड उवाच । द । एन्नाभाव तु पत्नौ स्याद्दौदितो दुदितापि वा 
केन देवेश प्रेतत्वं नव जायते । पुनरेष विवययमानेषु नान्ये न ॑ कारयेडषम्‌ ॥ १६ 

¶व्यां सव्वजन्तनां तद्रह्दि परमेश्वर ॥ ९ | गरूड उताच। 

| योकृष्ण उवाच । ` पुन्ना यस्य न विव्यन्ते नरा नाथः सुरेष्वर। 
¶वच्ामि सं ततेपात्‌ ्यादादौचैरैदिकम्‌। | एतन्मे सं यं देव च्छेतुमरस्य शेषतः ॥ ९० 
। ¶तेतनैव कर्तव्यं मो्तकनिस्त मानवैः ॥२ ` ओज्ष्ण उवाच । ` 

। विरमेण पञ्चवषांधिके शिशो । अपुत्रस्य गतिना सि खग खग कथद्चन । 
॥॥ ह्षगोदिवां कस प्रेतलविनितथे। ` तस्मात्‌ (क) केनाप्युपायेन युन्तस्य जननं चरेत्‌ ॥ ९८ 


॥ ¶ दगोहते नान्यत्‌ किचचिदस्ति मदौतक्ले ॥ २ | यानि कानि च दानानि खयं दत्तानि मानवैः । 
। 


। {न्‌ वापि खतो वापि षो करोति यः। | तानि तानि च सर्व्वाणि भूप तिष्टन्ति चाग्रतः ॥ ९९ 


८ |¢ न भवेत्‌ तस्य विना दान-मख-त्रतेः ॥ 8 व्यच्ञनानि विचित्राणि भच्यमोज्यानि यानि च। 


क. गरड उवाच । सहस्तन 

~ स्तेन प्रदत्तानि देडान्ते चाच्तयं फ़लम्‌ ॥ २० 
तग जोवन्‌ वापि खतोऽपि वा । | गो-भू-दिरग्य-वासांसि भोजनानि पदानि च । 

८ रवर नदि भे मपुखूरन ॥ ५ यत चत्रवास जन्तुस्तत्र तत्रोपतिष्टति ॥ २९ 

4. भवेदन्ते कृतेः खाचैस्तु घोडगैः ॥ 8 (क) खगेव्यादिः पाठो 


४ 4 + च 
५ 05११. 7 
न्ते व 
--*<~ व क~ २ 
। =+ 
॥ ॥। 


` 06.0-उको्ा५वत री) (८जाठ्लीना. 01911260 0 6870011 


८8 गरुड्एराणम्‌। 


यावत्‌ खस्थं शरोर डि तावदम्मं समाचरेत्‌ । 
` श्रखस्यो नष्टविज्ञाने(क) न किञ्चित्‌ कत्तेमदहेति ॥ 
ौवतोऽपि खतस्ये ह न गत ज्ञौ बैरे हिकम्‌ । 
वायुश्रतः चुधाविष्टो स्नमते च दिवानिशम्‌ ॥ २३ 
क्रमि-कौट-पतङ्गो वा जायते भियते पएनः। 
सद्र भवेत्‌ सोऽपि जातं सद्यो विनश्यति ॥ २8 
यावत्‌ सखवस्थमिद शरौरमरुजं 

यावल्जरा दूरतो 
यावच्ेद्दरिवशातिरप्रतिहता 

यावत्‌ तयो नायुषः । 
श्रालप्रेयसि तावदेव विदुषा 

काय्यः प्रयत्नो महान्‌ 
खन्दौपे मवने तु कूपखननं 

प्रव्यदयमः कौटटशः ॥ २५ 
इति खोगार्डे मडाएराणे उत्तर खर्डे 

खक्ृष्ण-गसड़-संवादटे चतु- 
दशोऽध्यायः ॥ ९४ ॥ 





पञ्चदशोऽध्यायः, 
गस्‌ड्‌ उवाच । 
श्रात्तेन ज्ियमाखेन यत्‌ फ़लं देव तदद्‌ । 
-स्वस्थावस्थेन दत्तेन विधिदोनेन वा विभो ॥ ५ 
खोङष्ण उवाच । 
एका गोः खस्य चित्तस्य चातुरस्य च गो एतम्‌ । 
सस्र म्रियमाणस्य तस्य उत्तविवव्नितम्‌ ॥ २ 
-खतस्येव पनल चं विधिप्रूतञ्च तत्समम्‌ ।' 
-तौथंपात्रसखमायोगारेका गोलत्तएुण्यदा ॥ २ 
पाते दत्ते खगथरष्ठ ग्रहन्य हनि वर्ते । 
 -दत्ते दानमपापाय ज्ञानिना च प्रतिग्रहः ॥ 8 
-विष-शौतापदो मन्व-वङ्गौ किं रोषभाजनम्‌ । 
रपाल जातु गोद॑त्ता दातारं नरकं नधेत्‌ ॥ ५ 
नूनं सम्पर्तां याति चषोत्सगे कृते खति । .. 
, .ततः खयं प्रकर्न्वौत चञ्चले जौ विते रुति ॥ & 
एव ज्नाला खगयेष्ठ॒तषयज्ञं समाचरेत्‌ । 
( क ) माटी ए्यमखमौत्चौनः। 


((.0- 481048111\/80॥ 1811 (0601010. 10411260 0 €68104011 ` 


न 
"= " क 


ब्ब 
4 
ध 
। 







अङ्गता जियते यस्तु {( 
अत्रो ‰ 

अणन्तोऽपिदिय तुयत ष गवे पत्तिमाक { 

भणिहोतादिभियन्ञेदनच ५ याति भृर 


4 


1 

1 

न विधेरपि, ॥ 
ता गतिमवाप्रौरि । § 


णयचागिः 
स 
षयज्ं समाचरेत 
गर उवाचं 
कथयसख प्रसारेन त्त 
कस्मिन्‌ मासे तियौ कस्यां सिव 
कला कि फ़लमाप्रोति एत॑ वद्‌ सागर 
तन्मखादेन गोविन्द्‌ सुक्तो भवति मानगः॥ [ब 
प्रोज्ञष्णा उवाच । (14 
कात्तिकारिषठ मासे याम्यायनगते रौ 
क्पे तया पक्षिन्‌ इादग्छादितिवौ ए || 
शुभलग्ने सुह्भत्त वा शुचौ देशे समाहितः। ( 
बराह्मणन्तु खमाह्नय विधिन्नं एमलचरत्‌। । 
जपद्ोभेस्तथा दानेः ठु्यािदस्य धोषतप्‌। (१, 
एर्येऽभिजित्छुन चते ग्रहान्‌ रेवान्‌ रमरष्‌॥| 
होमं कुव्या दुयथाश्क्ति मन्तश्च विविषेरपि।॥" 
ग्रहाणां स्थापनं कुव्यात्‌ पव्व्चेव खगष्ठ। | ` 
माद्टणां प्रजनं काय्यै वसो धाराञ्च पातपष॥ 
विधिना प्राथैयेत्‌ सव्वान्‌ प्रत्त दमत 
कृष्णां संस्थाप्य तत्रैव वैष्णावं श्रादमाचस्‌।। 
वषं सम्यूज्य तत्रैव वस्ालक्घारगपण 
चतस्रो वत्यतय्ख पूवं समधिवास्पत्‌।' 
प्रदक्षिणं ततः कुथ्यां्ोमान्तं च व ॥ 
दमं मन्दं ससुच्वाय उत्तरामिरर ॥ 
धच लं ठषद्पे ब्रह्मणा नि ० | 
तवोद्र्गप्रभावान्मामुच्रख | 
, पावत्रैविधिपूथक 
अभिषिच्य शुभभेन्तः [ 
तेन क्रौडन्ति मन्त्रेण ठषोकर्् दद {। | 
अमिषि्चेत्‌ ततो नौलं च। 
नाभिमज्ञे खमास्ाय तदस . ५ 
्रनशथाद्धं ततः कु 
उदके वैव गन्तव्य जल त 


यदिष्टं ज्वितस्यासौत्‌ 





६1 






















चु] 




































"| व 


[1९ 


ह शवोति वेदोक्तविधिना ततः । 

भिः परिहाय समाचरेत्‌ ॥ २६ 
[तव्यं तिगरूल दक्षिणे तथा । 

॥ 


| स्यापित व्रष्च विसच्जयेत्‌ ॥ ॐ 


ग प्धातिन खादाकारण बुद्धिमान्‌ । 


| 


| ग्रां सर्वप्रयत्नतः (क) ॥ २८ 
| ा्न्वक्‌ कूर्थ्याच्ऋाद्धानि षोड्ग । 
्। ीजयिला तु पददानानि दापथेत्‌ ॥ 
रे॥(' रि संस्थाप्य ताम्नरपातं तथाच्युतम्‌ । 
तः। [इय ततस्मध दद्यात्‌ शुभः फलः ॥ २० 
त्‌ (वौं ला पट्सूत्रेण वेष्टयेत्‌ । 
तम्‌| । एतं स्थाप्य वैतरण्या निमित्तकम्‌ ॥ २९ 
र्हण कच्यात्‌ पूजयेहरुडष्वजम्‌ । 
रपर॥वुसारेण तच्च दानमनन्तकम्‌ ॥ दर 
हिरण्यच्च कापांसं लवणं तथा 
१॥ ्ितिर्गावो छे कैकं पावनं स्मृतम्‌ ॥ ३२ 
कणि कव्व त श्यादानच्च दापयेत्‌ । 

| जरते ताच्छं एत्तवानप्यणुच्नवान्‌ ॥ ३8 
| ¶ समवाप्रोति यथा ते ब्रह्मचारिणः ॥ ३५ 
(७ {मि त्तिक कुच्यां दयावच्जौवति सानवः। 
| (त्‌ क्रियते धभ्मस्तत्‌फलञ्चा क्षयं भवेत्‌ ॥ २६ 
ह॥([्रा्रतादोनां खाद संवत्सरस्य दि । 
गुरूणाञ्च मातापित्रोस्तथव च । 

( यप्रयत्नेन प्रत्यद्दं वैते खग ॥ ३.७ 
॥ प्ते दि यः कचिडूरिदानं प्रयच्छति । 

सदा तस्य चतुव्वक्नसथा रः ॥ ३द 

प परमाज्ञोकानिति सत्यं वचो मम ॥ ३९ 
६।¶ हषभो यत्र पिबत्यापो जला । 
#। (त वापि चूमिं निल्यं प्रहषितः। 
|९६ | ` प गोभ्यसमसौचौनः 












((^.0- 481048111\/80 


रच्पुः ` 


त्रोडश्रोऽध्यायः । 
पिद्टणामन्नपानच्च प्रभूतमुपतिष्ठति ॥ ४० 


पूण मास्य 
संक्रान्तीनां खसा सूखपव्वशतानि च । 
दत्वा यत्‌ फलमाप्रोति तह नो 
वद्छतथ्थः प्रदातव्या ब्राह्मखभ्य पदानि च। 


ममायं वा तिलपात्राणि दापयेत्‌ । 


लविसच्जने ॥ ४१ 


देयानि श्रिवमक्तदिजेषु च ॥ ४२ 
उमा-मद्देष्वरञ्चव परिधाप्य प्रदापयेत्‌ । 


अतसोपष्यसक्गाशं पौतवासखमच्युतम्‌ ॥ ° द 
चे न शस्यन्ति गोविन्दं न तेषा विदयते भयम्‌ । 
प्रेतलान्मोल्लमिच्छ्न्तो यै करिष्यन्ति सल्वियाम्‌। 


यास्यन्ति ते परान्‌ लोकानिन्ति खल्य वचो अम ॥88 

एतत ते खव्वमाख्यात मया च वौ चैट हिकम्‌ । 
यच्छरला खव्वपापेभ्यो सुच्यते नार सगय: ॥ ४५ 
खुल्ल मादादयमतुल गरूड व्दषैमागतः 
मानुषाणां हितायांय एनः प्रपच्छ कौोश्वस्‌ ॥ ५६ 

दूति ओौगारुडे मदाएराणे उत्तर- 
खण्डे यकृष्ण-गसड-सं वादे पञ्च 
द ऽध्यायः ॥ ९५ ॥ 


 घोडगोऽध्यायः । 
ग्ड उवाच । 
भगवन्‌ ब्रूहि भे सव्वं यमलोकस्य निणेयम्‌। 
जन्तोः प्रमाणमारभ्य मादात्यं वद विस्तरम्‌ ॥ ९ 


खौमगवानुवाच । 
णु ताच्छ प्रवच्यामि यममार्गस्य नियम्‌ । 


षड्भोतिसस्राणि योजानानां प्रमाणतः 1 
यमलोकस्य चो वे अन्तरा मानुषस्य च ॥ ३ 
स॒कृतं दुष्कृतं वापि .गुच्रा लोके यथाव्नितम्‌ । 
कर्मयोगाद्यदा कञ्िदयाधिरत्प दयते खग ॥ ` 
निभित्तेनेव स्वधां कतकाम्मानु सारतः । 
यस्य यो विहितो खल्युः स तं छवमवाप्रयात्‌ ॥ ५- 
कस्भयोगादयद्टा रदो सुद्धत्यत्र निजं वणः । 
तद्धा शूमिगतं क्ुग्योत्नोमयैनो पलिष्य च ॥ & 
( क ) पाठोग्मणश स्तः । 


| 2111 (0॥660110. [10411260 0 6810011 


प्रयाणकानि सन्वांणि तथा -खाद्धानि (क) षोड ॥२५. 


~. 


२८& .. गरूड एराणम्‌ 1 










। तिलान्‌ दर्भान्‌ विकी्याय सुद स्वा विनिचिपेत्‌। | विचा काष्ठचयने तथा र ध. 

















तुलसोखन्निधौ इला णालग्रामधिलां तथा ॥ | श्ण तत्कारणं ताच्छं ष १९ 
खेतुसामारिसखक्तस्तु मरणं सुक्तिदायकम्‌ । ` खतस्थाने पवो नाम तेन ग पिण्डान्‌ परिस | 
विकलैन्द्रियसङ्गाते चतन्यं जडता रात । तेन दतेन ठण्यन्ति खे मरो ॥ २६ | 
प्रचलन्ति ततः प्राणा चाम्यैर्निकटवततिभिः॥ ८ | हारे तु पिण्डं हेय ।२ | 
एकौभतं जगत्‌ पण्येद्धेवो ष्टिः प्रजायते! तेन्‌ दतेन प्रोणन्ति दारस्था पाचयमिल्यरि भि प तु। ॥ (¶ 
बौमल्सं दासंणं पं परारी श्च करण्संस्सृतेः । चलरे खचरो नाम तसुदिश्च प | 
स्ेनसुद्विरते कोऽपि खण्डलालाकुलं भवेत्‌ ॥ < न चोपषात कुव्वन्ति भूताद्या] वीणं 
दुरातानश्च ताच्यन्तं विङ्खरः पागवन्धनः। विखामे शतस ज्ञोऽयं तेन ततर प्रापयेत्‌ । | ४ 
सख॑ सुकतिनस्तत नयन्ते नाकनायन्तः ॥ ९० पिध्ाचा रात्तखा यचा ध चान्ये सिपि | | 
दुःखेन पापिनो यान्ति यममाग च दुगंसे । तस्य होतव्यदै हस्य नैवायोखलकारकाः) 
यमञखतुसजो शूला णङ्ग-चक्र-गजादि्डत्‌ ॥ ९१ चितापि्डप्रतितः प्रेतलसुपजायते। ` 
एस्यकाश्चरतान्‌ खस्यक्‌ एभान्‌ भित्रवदाचरेत्‌ । | चितायां साधक नाम वदन्ते खगष्र। 
अद्वय पापिनः सर्वान्‌ यमदण्डेन तज्जयेत्‌ ॥ १२ | केचित्‌ तं प्रेतस बाह्य या कतम विदो दक || 
प्रलयाम्बुदरनिर्षोषस्च्ञनाद्िखमप्रभः । = तदादि तत्र तत्रापि प्रेतनास््ा प्ररौयते॥३' |> 
मद्िषश्यो दुराराध्यो विदयन्नेतसमव्युतिः ॥ १३ इत्ये वं पञ्चभिः पिख्डः शवस्या्तियोखता। 
योजनत्रयविस्तारदेदो रौद्रोऽतिभोषणः। . अन्यथा चोपलाताय क्ते मवति दको 
लोददण्डधरो सौमपाश्पािदुराङ्तिः। रुंखज्य चोपलिप्याथ उलिख्योडल वेरिमत्‌॥ श 
वक्गनैतीऽतिमयदो दरथैनं याति पापिनाम्‌ ॥ १४ अस्यच्छोपसमाधाय वङ्किं तत्र विधानतः । र 
अङ्कष्टमात्रः एर्षो हाडा कुव्वन्‌ कलेवरात्‌ । पुष्यात्तते च सम्य ज्य द्‌ वं त्रव्यादसन्नकम्‌॥ ५६२ 
तरव नोयते ते याम्यं वीं चन्‌ खव ग्यम्‌ ॥ १५ | ल सूतश्रञ्जगड्योने लं लोकपरिपालक। व 
, निचितं ररोरन्तु प्राग सुत्त जुगुष्ठितम्‌ । पसंनहहारकस्तस्मा देनं खग खत नय । १३ 


दूति क्रव्यादमस्यच्य एवं तस्य सुखं भ। भीर 


अस्श्यं जायते तूर न्धं शवनिन्द्तिम्‌ ॥ १६ म 
१ 1 अद्चदग्धे तथा देहे दयादाच्याटति ॥ 


त्रिधावश्या हि देदस्य कृमिविड़ भस संजिता । 


५ 
त्रचा 18 तः 
को गस्वः क्रियते ताच्चं चा विष्छसिभिर्बरेः ॥ १७ | उग्धस्यानन्तर तत्र कल र; | 1 त 
दानं वित्तादृता वाचः कौ्तिम्मो तथाशुषः। | प्रेतपिष्ड प्रदवया च ४ | 
परोपकरणं कायादखतः सारसुडतम्‌ ॥ १८ . | तावद्ूता प्रतौन्ते त व पदेः 
तवं नोयमानस्य दूताः खन्तजनयन्ति दि । दद्नानन्तरं क\च्थ ध 
0 ॐ नत्र ^ $ 9 2. तिलोदकं ततो त दाना । 
दयन्तो सयं तौत्रं नरकाय एनः एनः ॥ ९ | 9 
| । कोचिड्ग्धेन सिञ्चन्ति चित | 
शनोच्रं प्रचल दुष्टान्‌ गतोऽखि लं यमालय । हु व 
| चिरम्‌ । ग्रु पातं न कुव्वौत द वध। 
कङ्ौपाकादिनरकान्‌ लां नेष्यामश्च मा (चरम्‌ ॥ त - =) 
एवं वाचस्तदा शृखन्‌ बन्धूनां स्दित तथा । ्ष्याश्रु | ड न्निव था प 
च्च हिति विलपन्‌ नोयते यमकि्धरेः ॥२९ | गतो न 1 5: एवादित्यं दित |; भा 
स्थाने खाद्धं प्रकुर्वीत तथा चेकादशेऽखनि । ख 1 १ ब 8 


गते. ताच्च 
तस्यो त्रान्तिसमयात्‌षटःपिष्डान्‌क्रमशो ददेत्‌॥र | ख्य चास्त 
© 
` -तस्थाने तथा दारे च्रे ताच्छ कार णात्‌ । वद्धः खुद्द 


((.0- 481048111\//80॥ 11811 0601010. [10411260 0 €810011 







वौचन्‌ याम्यः ख नोयते ॥ ४ 
२३ हर दातव्याश्च दने दिने । 
सते [1८ तव्याः प्रेतसुदिश्य नित्यः ॥ ४) 
॥ २ | “नव्या यावत्‌ पिण्डं द्‌ शाडिकम्‌ । 
।१। 4 व्यती वा जलं पिण्डश्च दापयेत्‌ ॥ ४२ 
। (गि श्राकसूलपफ्रलादिना। 


(हानि 
| (0 नवहोभ्यात्‌ तद्व्यादुत्तरेऽनि ॥ ४२ 
त दपर पिण्डाश्च कु्ववन्यत्र सुतादयः । 


। (ते विभच्यत्त चतुर्भागान्‌ खगे श्वर ॥ ४० 

| वत्‌ ददाथ गोतिदं शतपञ्चकम्‌ । 

२ [्ीवं यमदूतानां चतुय्॑खो पजोव्यंति ॥ ०५ 
[रासत्‌ नवभिः प्रता निष्पम्तिमाप्रयात्‌ । 

तिघ्तदेदस्य दशमे वलवत्‌ चुधा ॥ ४९ 

ः। || षिव मन्व न सखधावाद नाशिषः । 

२, गोत्रं खषुचचाथ यदत्तं तद्द णाडिकम्‌ ॥ 89 

। [ब ईहे एनङ दभेवसुत्पव्यते खग । 

१ि॥क्.हनि यः पिण्डस्तेन सूं प्रजायते ॥ 8८ 

| ¶१-स्कन्धौ हितौधे च ठतोये हदय सवत्‌ । 

| इुयन भवेत्‌ एष्ट पञ्चमे नाभिरेव च ॥ 8< 

सप्ते कटि-गुद्यमूख चाप्यष्टमे तथा 

-पादौ च नवस द्टश्सेऽद्कि जधा भवेत्‌ ॥ ५० 

ह प्राप्रः चुधाविषटो रडदारे च त्ति । 


" भषमेऽहनि यः पिण्डस्तं दद्यादामिषेण तु ॥ ५९ 


(0 = क 
७ म 


धरतो रेडे समुत्पन्ने प्रेतोऽतोव च्रुधान्वितः। 
प्तस्त्वाभिषवाश्येन चषा तस्य न नश्यति ॥ ५२ 
[काद्‌ यदाद गाहे प्रेतो सङ्के दिनइयम्‌ । 

1 पोत पुरुषस्यापि प्रत शब्द ससुद्रेत्‌ ॥ ५३ 
॥¶होपमन्तं जलं वस्त्रं यत्‌ किञ्चिदस्तु रौयते.। 
१तय्ब्द्न तदयं खतस्यानन्दद्ायकम्‌ ॥ ५४ 
¶व्रवोदरे,ल्कि स प्रेतो नोयते च मद्ापथे । 

'पर्डज देमाभ्िल्य दिवानक्तं बुमुल्चितः ॥ ५१ 
शतो -शङ्क क्रव्यादवद्धिमांगस्तु पापिनाम्‌ । 
















द 


| 
। चतानि दुःखानि असिपत्रवनान्विते । 


|. # ॥ 
~ 


` ( हनि बे परेतो योजनानां ्तदयम्‌ । 


चत्तारि णत्‌ त 


+ 
स्वग्टन्तु परित्यज्य याम्य पुरमनुव्रजेत्‌ ॥ ५ 











टृष्णासिका चेव सन्व सौम्यं कतात्नाम्‌ ॥४५६ 


|. पपासादितो निल्यं प्रेतो मार्ग प्रयाति दि ॥५७ 


((.0- 421048111\/80॥ 181 06010). 10411260 0\ 68707 


२८७ 


घोड़श्ोऽध्यायः । 


यासप् अ्रदोरात्रेण गच्छति ॥ ५८ 
तो यमपारे्च खादेति सदितेतुखः 


क्रमेण याति स प्रतः एर याम्यं शएमाश्एभम्‌ । 
दतील्य तानि तान्येव माग पुरवराणि च 
यास्य सौरिएरं वरेन्द्रभवन गन्धन्वसिद्ध 
रोद्ध क्रर पूरं विचित्रभवन बह्व पद दुःखदम्‌ । 
नानाक्रन्द्रएरं ख॒तप्तमवन रष्ट् पयोवषेणं 
प्रोता बहृधस्भौतिभवन चान्य पुरञ्चाग्रतः॥&९ 
तरयोदशेऽज्कि स प्रेता खछीती यमकिङ्खरः। 

तसन्‌ साग व्रजल्येकां उएच्हौत इव मकैटः ॥.&= 
तदैव ख व्रजन्‌ माग एत्न एत्र डति न्रुदन्‌ । 

न्हादेति क्रन्दते निद्य क रोदश्न्तु सया इतस्‌ ॥ 
मानुष्यं लस्वते कस्मादिति न्रूते प्रसपेति । 
महता पण्ययोगन मानुष्यं जन्घ लस्यत ॥ & 8 
न तत प्राप्य प्रदत्तं डि याचकेभ्यः खक धनम्‌ ॥ 
पराधीनं तदभवदिति रोति सगह्द्दः ॥ &‡ 
किङ्रः पौोड्य तेऽल्यथं स्मरते पूठ्वदं हिकम्‌ ॥ && 
मया न दत्तं न तं ताने 
तपो न तप्रं हिमशलगद्लरे । 
नं सेवितं गाङ्गमहदां मडदाजल 

डेदिन्‌ चित्‌ निस्तर यत्‌ वया कतम्‌ ॥ & अ 
न नित्यदानं न गवाङ्किक करत 

न वेददानं न च शस्णएस्त कम्‌ ॥ 

पुराणवद्या न च सेवितोऽघ्वा 

देचिन्‌ कषचिन्निस्तर यत्‌ लया कृतम्‌ ॥ &८ 
मया न सुत्तं पतिसङ्गसौख्यं 

व्किप्रवेशो न कृतो खते खति । 

तस्मिन्‌ ते तहतपालन वा 

देडिन्‌ छचिन्निसतर यत्‌ तया छतम्‌ ॥:&९.- 
माखोपवारेन विशोषितं वणु- 

शान्द्रयणेवा नियभैखच संहतेः । 

नारौभरोरं वह्कदुःखमाजनं 

लब्धं मया पूष्वज्ृतेवि कञ्मिः ॥ ॐ° 

उक्तानि वाच्यानि मया नराणा- 

मतःगष्वावह्ितोऽपि पल्िन्‌ । 


६२ 





टट 
स्लौणां रौरं प्रतिलभ्य रदो 
व्रवौति कम्मांणि कृतानि पूठ्वम्‌ (क) ॥ ७९ 


दूति गारुडे महाएराशे उत्तरखण्डे खोङष्ण- 
गरूड-संवारे षोड पोऽध्यायः ॥ ९६ ॥ 





सप्रद्णोऽध्यायः । 
खौभगवातुवाच ` 
छव विलपतस्तस्य प्रेतस्येवं खगेश्वर । 
छन्दमानस्य नितरां पौड्तस्य च किङ्करः ॥ १ 
प्रद्र दिनान्येको वायुमाग बिङ्ष्यते । 
श्टाद लद्ोराले पृव्वं याम्यपुरं व्रजेत्‌ ॥ २ 
सिन्‌ पुरवरे रस्ये प्रेतानाच्च गणो महान्‌ । 
शयुष्पभद्रा नरौ तत्न न्यग्रोधः प्रियदर्शनः ॥ २ 
छठे स तत्र विखामं प्राप्यते यत्र किङ्करः । 
` जायाण॒त्नादिकं सोख्यं स्मरते तत्र दुःखितः ॥ 9 
हदते कसरी वव्येस्टषा्तः चमपौड्तिः 1 
श्वघनं खकलत्राणि गरं प्ताः सुखानि च ॥ ५ 
रल्य-मिताणि चान्यच्च सन्य गोचति वे तदा । 
श्रधातस्य एरे तसिन्‌ किङ्गरो स्तस्य चोच्यते ॥ & 
किङ्करा ऊचुः । 
क्र धनं क्त सुता जाया क्र रुदं त मोः । 
स्व कर्म्मोपाव्नितं सुङ्क चिरं गच्छ महापथे ॥ 

 जानमासि शम्बलमलं बलमध्वगानां 

नौ शम्बलः प्रयतते परलो कगत्थे । 

गन्तव्यमस्ति तव निञ्चितमेव तेन 

मागण यत्र भवतः क्रयविक्रयौ न॥ ८ 
श्चमगौताभवं वाक्यं पल्चिन्नेवं लया शतम्‌ । 
एवमुक्तास्ततः खव्वंैन्यमानः समुद्रः ॥ ९ 
तर दत्तं सुतैः पातेः लेद्ादा कृपयाथयवा । 
सिव पिण्डमश्नाति ततः सौरिएर व्रजेत्‌ ॥ १० 
तत्र नाम्ना तु राजा वै जङ्गमः कालसपष्टक्‌ । 
तं टदा मवभोतस्तु विखामे कुर्ते मतिम्‌ ॥ १९ 


` छउदकञ्चानसंयुक्तं मुङे तसिन्‌ पुरे गतः । 
(क ) विषयज्ञोक्षादिपौनरक्तमिदं बोद्धग्यवुद्धिवधि- 


यय स्थ्ानिखननन्टःयेनेव्यदोषावदम्‌ 1 


0.0- .80108111\/80। 4811 01166101). 01411260 0 6800९11 


१रुड्‌ पर. णप्‌ । 











म ॥ 
लपारिको तु यदत्त तत्‌ पुरं स व्यि 
नगेन्द्रनगरे रम्य प्रेतो याति दि | कत्‌ ॥ १९. ॥| 4 
गच्छन्‌ वनानि सै । ॥..: 
६ रद्राणि हषा क्रन्दति | 
. ० तु तत्‌ पुरं सोऽतिगच्छति + 4 
भुक्वा चाननं जलं पौला यदन्त वान्धवैरिह,“ | 
| क 


क्लिश्यमानस्ततः पागर्नयते यमकिद्धरैः त 
ठतौधे मासि सम्पाप्ते गन्धव्पै नगरं धौ ¶ 
लतोयं मासिकं भल्ला तत्र गच्छ्त्यसो पुरः | त 
> ] न ज न इ + ॥ १६ ॥ 
शलागमं चतुय र मासे प्राप्रोति तै एरन्‌। 
पाषाणास्तत्र वन्ति प्रेतस्योपरि संस्िताः। ध $ 
चतुयेमासिवे खाद भुक्तो तत्र सुखौ भवेत । 
ततो याति एर प्रेतः क्रूरं मासे तु पञ्मे॥१८ | 
दह दत्त सतेभुङ प्रेत वे तत्पुरे स्थितः | ¶ 
षष्टे मासि ततः प्रेतो याति क्रौञ्चाभिधं पुरम्‌ ॥!९ ं ब 
तत्र दत्तेन पिण्डेन खराद्धेनाप्यायितः एुरे। | घः 
सुद्भत्तीयैन्तु विखस्य कस्पमानः सुदुःखितः ॥२ | तव 
र ~ ज्नितो 9 ५. | | 
तत्‌ पुरं ख व्यतिक्रम्य त यमपिङ्गरः। | । 
प्रयाति चित्रनगरं विचित्रो यत्र पायिवः॥ | 
यमस्यैवानुजः सौरिवतर राच्यः प्रथासति हि। || 





` च 
क| 


= ०. = 
मासस्तु पञ्चभिः साद नषारसासिको भषेत्‌ ॥ ए । भा 
‡ = _ _ ना द 
ऊनषारसासिकं तत्र मुष्क याम्य समादइतः। दः 

। १ | 


मारीं एनः एनस्तस्य बुमुक्ला पौडयल्यलम्‌॥ ‹ 
खन्तिष्ठते ते कोऽपि मदीयः सुतवान्वः। ` 1 | 
सौख्यं यो मे जनयति पततः भोकशागरे ॥स | च 
एवं विलपते मार्गी वामाणस्तु किङ्गरः ' 

आयान्ति सम्मुखास्तत्र .कौवत्तास्तु सचत 
वयं ते तरतकामाय मद्दावैतरणौं नदीम्‌ । 
श्रतयोजनविस्तौणां पूयथोणितच्हा | 
नानामषखमाकौणीं नानापचचिगरठताय्‌ । „ ॥ 
वय॑ लां तारयिष्यामः खखिनेति स ्ः | ॥ 
येन तत्र प्रदत्ता गौस्तया १ ^. $ 
मनुजानां हितं दानमन्त वतरा ह | 
दत्त प दत्‌ था नल स मलति॥ ८ ||| 
शव चशत्‌। | 


६ ये व्रतं च+“ 
स्वस्थावस्थे शरोरेऽत वर्तरण्या ्‌ 





ए 


॥ ९५|| 


~ 4, 


न्ब 
१. 
॥ ^ 4 
\ 4 
ॐ 9 - ॥ 
 ॥ 













नमी 


= >, 


९११ 9 
„^* = ४ 











उ.छ्ादशोऽध्यायः 


२८६ 







1 । तम्‌ । 

९ नदौ तत्तेमिच्छता ॥ ~“ | व व ॥ दं 

| र विदु निन्दव्यातमानमा न्न 1 ्‌ प्रतोददारा एनः एनः । 
९. । (वज किञ्चिन्न प्ररन्त इदिजातये ॥ २९ शूएभाग्णभन्तु यत ह ईशा चटितम्‌ । 

|| ऋं मया कि तन कृतं स्तुतम्‌1 | चवण ब्रह्मणः एत्ता मट्‌ । णा न 
1१६ लघ नस्ल कथयन्ति तदा लके पूजिताः पूजिताः ख 










चरितं खड सु्खति ताहश्षम्‌ ॥ २२ 
डती भाषत भटः । 






नरस्तदटेश्च एष्ट खच यत्‌ प्रोक्कच्च कृतञ्च यत्‌ । 
खब्वमातवेदयन्ति स चित्रगुप्त यमे च तत्‌॥ ५० 


४ खं 
4 ॥ २३ 
| तट मुद्ध दत्तं घटादिकम्‌ स =तलः। 
सलवा 3 = व ॥ ५१९ 
| त विरिषिण मीजवौत दिलान्‌ शमान्‌ ॥ २४ एवंचैास्तु ते स स्वग्दमा व 
„  [वद्यत तेषां पल्यसथयंवोग्रा खसय 
९8 जनानि शतदयम्‌ । तां 
# & तारि त्‌ तथा स्प था कर्षितः ॥ ३५ एवं तेषां ष्रक्तिरस्ति मच्य मर्याधिकारिण ॥ ५२ 
| पाति ताच्छ अदा 
वाति प्रयह् व व्रतदतिःस्ततैर्यश पूजये दिद मानवः । 







$ कते मासि समस्मराप् एर वद्वा 
|| मुद्गा प्रदत्तं यच्छा सप्तममासिकम्‌ ॥ २६ 
| रहम मासि सम्मा नानात्रन्दपएर व्रजेत्‌ । 
्ानाङ्रन्दगरणान्‌ दष्टा क्रन्द्मानान्‌ सद्ारुणान्‌॥२ 

( | यचच शून्यद्छदटय खंमाक्रन्दति दुःखितः । 

“ ||व्ासिकञ्च यच््रादधं भुक्ता तत्र सखौ मवेत्‌ ॥ रेट 
| | दिदाय तत्‌ एं प्रेतो याति तस्य एरं प्रति । 
६ | एतघनगर प्राप्य नवमे माखि सोऽश्नुते । 

हिजमीज्यपिण्डदएनं कतं खां सुतेन यत्‌ ॥ २< 

मासि रै दशमे प्रापे रौद्रस्थानं स गच्छति । 

दमे सासि यदत्तं तडुक्ता च प्रयाति सः ॥ ६० 
दरकमासिवां सुक्ा पयोवषेयाख च्छि । 

भेषास्तन्र प्रव्ष॑न्ति प्रेतानां दुःखदायकाः ॥ ६१ 
| ततः प्रचलितोपेतो बह्धघम्मे टषादितः । 

दादर मासि यच्छ्छाद्धं तत्र भुङ्क ख॒दुःखितः ॥ ४२ 

किच्चिन्यने ततो वषर सादं चकादरेऽथवा। 
याति गोतएरं तत्र शोत यत्रातिदुःखद्म्‌ ॥ ४२ 
्ोतार्तः च्ुधितः सोऽय वो चते ड दिशो दए । 
 ¶ तिष्ठते बान्धवः कोऽपि यो मे दुःख व्यपोति ॥ ४४ 
 ॥ बिद्गरास्तं वदन्त्येवं क्र ते पुण्यं दि तादटथम्‌ । 
श्रता तेषान्तु तदाक्यं दा द व इति भाषते ॥ ७५ 
दव डि पूर्वसुकृतं तन्मया नेव सच्चितम्‌ । 
एव सिन्य बद्धो धेथमालस्वते एनः ॥ ४३ 
पारि गद्योजनानि चतुयंक्तानि वै ततः। 
षञ्राजरं र्यं गन्धन्वाप्सरसाकुलम्‌ ॥ 9ॐ 


| २९ 


११ 











प 


( 00 .2/108111\//20| ॥/21/1 (01611011. [1011260 0\/ €81001॥1 


नौयन्ते तस्य ते खास्या सुखशल्य प्रदायिनः ॥ ५३ 
इति ओरीगारुडे मद्दाणुराणे उतर खण्ड खोकृष्ण- 


गस्डसं वादे सप्तद शोऽध्यायः ॥ ९० ॥ 
अट्टाद शोऽच्यायः । 
खोभगवालुवाच । 


अथ वच्यामि संक्तेपादयममार्गस्य निष्छतिम्‌ । 
रषोल्सर्गस्य पु्येन पिढलोकौ स गच्छति ॥ १ 
एकादणादपिण्डेन श्दधदेदो भवेत्‌ ततः । ¦ 
उदकुग्छ प्रदानेन किङ्गराख्धिमाघरुयुः ॥ २ 
श्यादानादिमानस्प्रो याति खगषु मानवः । 
तदङ्क रौोयते सव्व दादश विशेषतः ॥ २ 
पदानि खव्ववस्तूनि वरिानि तयीद्ट । 

यो ददाति खतस्येद जौवन्नप्यालमडहेतवे ॥ ९ 
तद्ाथितो महामार वैनतेय स गच्छति । 


एक एवास्ति सन्वत्र व्यवद्ारः खगाधिप ॥ ५ 
उत्तमाधममध्यानां तत्तदावच्ननं भवेत्‌ । _ ` 
यावद्धाग्यं भवेद्यस्य तावन्मागऽतिरिच्यते ॥ & 
स्य स्वस्यन यदत्त तत्‌ तन्राधिकरोति तम्‌ । 
ते यद्दान्वेदत्तं तदाित्य सुखौ मवेत्‌ ॥ ॐ 
गरूड उवाच । ` 
कस्मात्‌ पदानि देयानि कतिधा च तयोदश । 


दौयते कस्य देवे तददस यथातथम्‌ ॥ ८ 
१६. 





*4 


ह 
1. ` 
{7.६ , 
438, 
ब ५ आ. 


< ० 


सौम गवानुवाच । 
चच्लीपानवस्वाणि सुद्विका च कमण्डलुः । 
असनं माजनदैव पदं सप्र विधं स्तम्‌ ॥ < 
 श्रातपस्तत्र यो रौद्रो दद्यते धेन मानवः। 
छत्रदानेन सुच्छाया जायते प्रेततुष्टिदा ॥ १ 
रसिपलवनं घोरं सोऽतिक्रामति वै वम्‌ 1 - 
अश्वाखढाञ्च गच्छन्ति ददते य उपानद्ौ ॥ ९९ 
मासते स्वागते चेव दत्ते तस्य दिजातये । 


सुखिन भुच्ते प्रेतः(क) पथि गच्छन्‌ शनेः नेः ॥९२ 


बद्धधस्मसमा कौ शे निर्व्वातेनो पवंच्निंते । 
कमण्डलुप्रदानेन सुखो मवति निर्धचितम्‌ ॥ १३ 
खतोदेरेन यो दव्ाद्दरपातन्तु ता्जम्‌ । 
प्रपादानसडस्स्य तत्‌ फलं सोऽश्रुते चवम्‌ ॥ १४ 


यमदूता महारौद्राः करालाः कृष्णपिङ्गलाः । 


न पौड्यन्ति दाक्जिण्यादस्वाभरणद्ानतः ॥ ९५ 
सायुधा धावमानाख्च न मागे टष्टिगो चरम्‌ । 
प्रयान्ति यमद्तास्ते सुद्धिकायाः प्रदानतः ॥ ९६ 
भाजनासनदानेन आमान्नभोजनेन च । 


ओआज्य-यन्नोपवौतास्यां पद सम्य णतां व्रजेत्‌ ॥ ९० व्रजंस्तिष्ठन्‌ पदे केन यथवैकोन गच्छति ! 


एवं मागं गच्छमान्टष्णात्तः खमपौ डतिः । 
मददिषोौद्ग्धद्दानाच् सुखो भवति निश्चितम्‌ ॥ १८ 
गस्ड़ उवाच । 


 छतीद्धेणेन यत्‌ किञचिद्ौयते खग्टे विमो ! 


स गच्छति मामाग तदत्तं केम द्यते ॥ १० 
खओौमगवालुवाच । 


खह्वाति वरूणो दानं मम स्ते प्रय च्छति । 
्रहञ्च माख्छरे रवे भास्करात्‌ सोऽश्रुते सुखम्‌ ॥२० 


विक्णः प्रभावेण वंशच्छरे च्िताविद। 

न ® 
सव्व ते नरक यान्ति यावत्‌ पापस्य ख्यः ॥ २१ 
वासिं्चित्‌ समथ पूरा महिषासनसंस्थितः । 


नरकान्‌ वोच्छ धर्म्मात्मा नानाक्रन्दखमाकुलान्‌ ॥२२ 
चतुरशोतिलच्ाणां नरकाणां ख ईष्वरः! 


तेषां मध्ये खरष्ठतमा बोरे या एकविं पतिः ॥ २२ 
तामिस्रं लोह शङ्खश्च मद्ारोरव-शाल्मलौ । 


“ रौरवं कुड्मलं कालसूत्रकं प्रूतिखत्तिका ॥ २४ 





~ (क) भुङ्क्ते सुखेन तत परैत इति पाठान्तरम्‌ । 


((.0- 421048111\/80॥ 1811 (0601010. [10411260 0 6810011 


गरू्एराणम्‌ । 


| जामद्रत्यस्येव रामं दद्रा तेजः प्रसपेति ॥ ३२ 
क्लं रेदमाभित्य पूवदेहं सस॒तजेत्‌। ¦ 


सङ्गात लोहतोदच्च सविषं 
जदानरककाकोलः सजोवनमद्ापथः | 
अवौोषिरन्धतामिखः कुखौपाकस्तय् ह 
अस्िपत्रवनञ्चेव पतनश्चैकविंशतिः । ष । 
वेषान्तु नरके घोरे बह्वब्दानि गतानि चचै। 
खन्ततिनव विव्येत दूतलं ते तु यान्ति हि॥२५ ` ४ 
यभन प्रेषितास्ते वै मानुषस्य चतस्य त । =“ 
दिने डने प्र्ह्न्ति दत्त ॥ रर 
भरेतस्थैव विलुरडन्ति मध्ये मार बुसुच्ित । 
मान्ते भोजनं पिण्डमेके यच्छन्ति तत्र वै ॥२९ 4 । 
ठप प्रयान्ति ते सत्वे प्र्यदञ्चैव वल्सरम्‌। | 
एवमाईिज्नतेः एष्य क्रमात्‌ सौरिपुरं ्रनेत्‌॥ ३. ` रि 
ततः खवत्रस्यान्ते प्रत्यासन्ने यमालये । 
वद्धभौोतिकरे प्रेतो हस्तमात्रं समुत्सजेत्‌ ॥ ३! 
दिवखर्दभि्जात तं दें दशपिर्डजम्‌ । 







ऋङ्कछटमाते वाख मो पत्रं खमारु हेत्‌ ॥ ३२ 


यथा टणजलौकेव देदौ कम्मनुगो वघः॥ ४ | 
वा्ांखि जौणांनि यथा विहाय ¦ 
नवानि खह्लाति नरोऽपराणि । 
तथः शरौराणि विद्ाय जौणा १ 
न्यन्यानि संयाति नवानि ददौ ॥ ३५. { ह - 
दति यौगासड़ मद्दाएुराशे उत्तरण [लु 
गरौ कृष्ण-गसडसंवारै.गष्टाः व 
दशोऽध्यायः ॥ १८ ॥ ॥ 


सया 


एकोनविंभरोऽध्माय'' | 


वाथुखतः तुघाविष्टः कजं व गच्छति ॥१ र । 
न सं . 
तं दें स समामाद्य यमेन तति 


वितरगुप्तएुरः तत योजनानान्त ॑ सर्मः॥ २ | ॥ 


पप्ु्या " 
कायस्यास्तवर पष्ठन्ति पाप _ चत्‌। | 








मदहादानेषठ दत्तेष गतस्तठ सी 







विश्रो २६१ 
श्नोऽध्यायः । 
यस्तत्र पालयति लालयति व्रतानि 
तस्याखतं भवति हस्तगतं प्रसादात्‌ ॥ २१ 
इति ओौगास्डे मदाएराखे उत्तर खण्डं 
ओढष्ण-गरड्संवादे एकोन- 
विं मोऽध्यायः ॥ ५८ ॥ 





| 
४ ¢ ध $ चवैवखत ं श्रमम्‌ ॥ २ 
4 कती चत्विपत्‌ ए। ्र्मरः। 
(7 रपसं तिलपातरच्च यर 
[ल बमस परारि ॥ ४ 
(रत र प्रतिदारं वदन्ति चि 
। ध -तौदारस्तत तिष्ठति (1 ५ 
(शाला दानेन प्रीतो धस्ध्वज! भवत्‌ । 
4 माशुमम्‌ ॥ 

# हारो बूते त्य एस्‌ । ~ 


्‌ 
| ्‌ च दुरात्मानो यमदहपं स॒भोषणम्‌ ॥ ॐ 
॥ | क्का मयभौतस्तु दाहेति वदते जनः । 
[५ अम॑रछसतेषां नास्ति भयं क्रचित्‌ ॥ ८ 
रान स्तेषां नसि मय ्‌ 
` (# रक्तन द्वा स्थानाचलति खव्यजः॥ 
१ मरडलं भिचा ब्रह्मलोकं प्रयास्यति ॥ < 
निन सुलमो धर्म्मो यममागैः सुखावद्ः । 
[मागो विशालोऽत्र न कैनाप्यलुगस्यते । 
 [गषएस्यं विना वत्स न गच्छदस्ममन्दिरम्‌ ॥ ९० 
। घि मागं तु रीद्रेवे मौषणा यमकिङ्गराः। 


हन्ति मासमासान्ते पादशेषन्तु यद्धवेत्‌ ॥ ९९ 


, ५ 
{: 


#ीरैरेदिकदानानि यैनं दतानि काश्यप । 
 (हाक्र्टेन ते यान्ति तसराद्धेयानि शक्तितः ॥ ९२ 
रला पशुवद्यान्ति ख्डौतो बन्धवन्धनेः ॥ ९२ 
(वं कतेन सम्पश्येत्‌ स नरः कृतकसरणा । 

(विनो सेवको योनिं मानुषौ वाय नारकौम्‌ ॥१ 
=| घ्य वचनान्मुक्तिभेवति बा ततः। 
[नुष्यलं ततः प्राप्य सपुनच्नः एन्नतां ब्रजेत्‌ ॥ ११॥ 





विंशोऽध्यायः । 
गर्‌ उवाच । 

च केचित्‌ गरेतकछेण कुतर वासं लभन्ति ते। 
लोका दिनिशु्ाः कयं लव व्रजन्ति च ॥ ५ 
। चतु्य्ता नौटि लेने र कीः पच्युपासिताः। 
यमेन रच्ितास्तत्र श्तं ्चव ख स्त ` ॥ २ 
विचरन्ति कथं लोके नरका विनिगेताः । 
गसूडोदौरि तं शला लच्छी नायोःऽब्र वोदिददम्‌ ॥ & 

खोकृष्ण उवाच ॥ 
पन्निराज शणष्व लं यत प्रेताश्चरन्ति वै । 
परार्थदारग्रणाच्छ लाद्रो दान्निशचरःाः ॥ £ 
तञ्चेव स््वपापिष्ठाः खालजान्वेषशे रताः । 
{विचरन्यश्रौरास्ते च्ुत्पिपासाडिता गणम्‌ ॥ ५ 
वन्रौखहविनिक्ता येभ्यो नश्यन्ति जन्तवः । 
ते व्यवस्यन्ति च प्रेता वधोपायञ्च बन्छुषु ॥ & 
चिढदाराणि सन्धन्ति तन्मार्गो च्छेद कास्तथा । 
विटमागान्‌ बिख्यहलन्ति पान्येभ्यस्तस्करा इव ॥ > 
खं वेश्म पुनरागल्य मितस्याने विशन्ति ते । 












।॥ 


सन्तः सुकृतिनो जनाः । 
(राजस्य यद्र" 


। 


ग 
च 
श 











४ 


(न 


(या यथा कृतं कस तां तां योनिं व्रजेन्नरः । 
१ तथेव च सुच्जञानो विचरेत्‌ ख््वलोकतः ॥ ९६ 
^ [पाश्वं परिज्ञाय सब्लोको त्तरं सुखम्‌ । 

। [रा भवति मानुष्यं तदा धम्मं समाचरेत्‌ ॥ ९७ 
` (मयो मसर विष्ठा वा देहानां प्रकृतिः सदा । 
(कूपे महारौद्रं रौपहस्तः पतेत्‌ तु बै ॥ १८ 


नः 


, 4 -एस्यप्रमावेण मानुष्यं जन्म लब्यते । 







तत्र स्थिता निरौन्तन्ते रोगशोकादिबन्धनाः ॥ ठ 
पौडयन्ति ज्वरौग्रय एकान्तरमिषिण तु । 
ठतौयकच्चरो शूला शोतवातादिपौडनम्‌ ॥ © 
मन्यां श्च विविधान्‌ रोगान्‌ शिरोऽत्तिद्ध विखविकाम्‌ 
चिन्तयन्ति खदा तेषास॒च्छि्टादिस्यलस्थिताः ॥९० 
्ात्मजानां खलालोका श्रूतसंङ्ख र च्िताः । 
पिबन्ति ते च पानोयं मोजनोच्छछि्टयोजितम्‌ ॥ ९९ 


{चवै ९१ क ् 9 न नानादोषविं ~ * ४ 
। ॥ सत्‌ प्राप्य चरे म्पे स गच्छेत्‌ परमां गतिम्‌ ॥९९| एव प्रेताः प्रवत्तेन्ते कम्मिणाः ॥ ९२ 









। "जानन्‌ चथा घम्म दुःखमायाति याति च ॥२ 


। || -लोतेन लते किल मालुषलं 
 ॥ तन्नापि दृलंभतर खग भो हिजलम्‌ । 


कि ~ 


च 
तिति ८ 


१ 


(.(.0- ५/2108111\/801 2810 (01661100. 1911260 0/ €6800011 


गरू उवाच । 
कथं कुव्वन्ति ते प्रेताः केन पेण कास्य किम्‌ । 
न्ञायते केन विधिना जल्मन्ति न बन्दि वा॥ १३ 





< 


पर्न छिन्धि मनोमोहं मम चेदिच्छसि प्रियम्‌ । 
कलिकाले हषो कोश प्रतलं जायते वह्ध ॥ ९8 
खोविष्णुसवाच। 
स्वक्तलं पौडयत्‌ परेतः परच्छिद्रेण पोडथत्‌ । 
ज्ञीवन्‌ ख दश्यते स्तेदो खतो दुष्टलमापरुयात्‌ ॥ १५ 
ङ्ट्रजापौ स्मरतो देवतातिथिपूजकः \ 
सत्यवाक्‌ प्रियवारौ च न प्रेतेः ख इ पौख्यते ॥ ९६ 
स््वक्रियापरिश्रष्टो नास्तिको धस्मनिन्द्कः। 
इरुत्यवादनिरतो नरः प्रेतैः रु पौड्यते । 
कलौ प्रेतलमाप्रोति ताच्याशद्धक्रियापरः ॥ ९७ 
क्रतादौ दापरान्ते च न प्रेतो नेव पौडनम्‌ । 
ब्रह्ननाभेकजातानाभेकः सौख्यं समश्ते ॥ १८ 
षको टुष्छतकम्मां च एकः सन्ततिमान्‌ जनः 1 
ठकः सम्मोड्यते प्रेतरेकः सतधनान्वितः ॥ १९ 
कस्य एन्नना शः स्यादेको दु हिटमान्‌ भवेत्‌ । 
विरोधो बश्धुभिः साद्ध प्रेतदोष्रिण काश्च ॥ २० 
खन्ततिदश्छते नव ससुत्पन्ना विनश्यति । 
प्रशुद्रव्यविनाशख्च सा पोडा प्रेतसम्भवा ॥ २९ 
रक्ते; परिवत्त; स्यादिदेषः स वन्छुभिः। 
अकस्माद्यसनप्रा्तिः सा पौोडा प्रतसम्यवा ॥ २२ 
नास्तिक्यं घत्तिलोपश्च महालोभस्तयव च । 
द्याइन्तकलद्ो नित्यं सा पोडा प्रेतसख्शवा 1 २३ 
प्रिटटमाट्निष्न्ता च टदेव-ब्राह्मणनिन्द्कः । 
दत्यादोषमवाप्रोति सा पोडा प्रेतसम्भवा ॥ २७ 
(निल्यकस्षविनिस्क्तो जपद्दोमविवव्नितः। 
न्तं च परद्रव्याणां सा पौडा प्रेतसख्मवा ॥ २५ 
सुदठष्टौ कृषिनाशश्च व्यवदारो विनश्यति । 
ल्लोके कलदकारौ च सा पोडा प्रेतसख्मवा ॥ २६ 
माग च गच्छमानस्य पोड्धेदातमण्डलो । 
श्रेतपोडा तुसा जेया सत्यं सत्यं खगेश्वर ॥ २ॐ 
श्छौनजांत्या च सम्बन्धौ रौनक करोति वः 
ऋध्म्म रमते निव्यं सा पौडा प्रेतसखमवा॥ रट 
(व्यखनेद्रेव्यना शः स्यादुपक्रान्तं विनश्यति । 


 श्वोरानगिराजभिद्ांनिः सा पौडा प्रेतसम्यवा ॥ < 


महारो गोपपत्तिश्च बालकानान्च पौडनम्‌ । 
यासं पोड्यते यच्च सा पोडा प्रेतसम्मवा ॥ ३० 


((.0- 481048111\/80॥ 1811 (0661010. [20411260 0 66810011 


.गरुड्एराणम्‌ । 





स्ुति-स्ति एुराणेषु ध 

अभावा जायते घम्म सा पौडा तस्व | ५ | 
दव-तोये-हिजानान्तु निन्दा यत १ ्‌ £ 
प्रत्यन्लं वा परोच्च वा सा पडा परतसदधवा ॥ ' 8 ५ 
सखदठत्तदरणं यच्च सप्रतिषठाहतिस्तथा \ # । |“ 


वच्छ प्रह्छत प्रेतरोषादि नान्यथा | ५९ 
स्तो णां गभेविनाशः स्यान्त एष्य दश्यते तषा, 
वालानां मरण यत्र सा पोडा प्रेतसचावा ॥ ३ ` 
भावशद्या न कसते खाच सुबत्सरादिकम्‌। ` 
स्वयभेव न कुव्वौत खा पौड़ प्रेतसम्धवा । २५ ` 
तौय गत्ता परासक्तः खङ्रत्यच्च परित्यजेत्‌। ¦ । 
धर्काय्य न सम्पत्तिः सखा पौड़ प्रेतसखवा। २६। 
दम्पत्योः कलद्श्चेव भोजने कोपसंयुतः! ६३ 
परद्रद्ठे मतिश्वेव खा पौडा प्रेतसुख्वा ॥ ३० 
एष्पं यत्र न दृश्येत न दृश्येत फलं तया! तिः 
विरो भाय्यया यत्र सा पौड़ प्रेतसद्धवा॥ ३८ पर 
येषां वै जायते चिज्ग सद्ोचाटपरं कृणाम्‌। ` 
सख सेते निष्फलं तेजः खा पोडा प्रेतसख्मवा॥ २९ [तिं 
खगोत्रषातकश्चेव दन्ति शत॒मिवालजम्‌। 
न प्रौतिर्नापि सोख्यञ्च सा पोड़ा प्रेतसखवा॥¢* 
पिठवाक्यं न कुरुते खपतरौञ्च न रोवृते । 
खटा क्ररमतिव्येग्रः सा पौड़ा प्रेतसखवा॥ ५ 
विकर्मा जायते प्रेतो छविधिक्रियया तथा । 
तत्कालदुष्टसं सगा हृपोत्छगांहते तथा ॥ ४ 
दृष्टखत्यवसादापि श्रडग्धवपएषस्तयः । | 
जन्तवः ॥ ४६ (रीय 
त्रेतल्लं जायते ताच्छं पौड्यन्ते येन जन्त" || 
एव ज्नाला खगखह प्रेतसुत्तिं समाचरेत्‌ ६ | ु षम 
यो वे न मन्यते प्रतान्‌ खत प्रेतलमाष्याद^  |द 
प्रेतदोषः कुले यस्य सुखं तस्य 7 विद्यत । ( १ 
मतिः प्रोतौ रति िरदच्छौः पञ्चविनाध ` ^ 











॥; 
१९ ` 
पि ॥ 
9) 








५? , 


` (ल्‌) 





र र करि 
८ श) 
क 


= + ॐ 







0. य 
(शि 


~ | ४१९३ न है 
५ ५ 
1 







| इई 
छती पञ्चमे एसि वंशच्छेदो म ४६ |स 
च्च कैचित प्रेतखपा विकृत ध । 
सद्रपाः कस ^ 


गोत्र -प्ित्‌ 2 
मन्यन्ते त्रैव गोत सव-दुच्ि ४ 





९ | आघरमाणा यथेष्ट 
विधिवशपतिता 
संख्मरन्ति खपाकम्‌ ॥ ° 
मद्ाएुराणे उत्तर 
दण्डे चौक्ष्ण-गसड्‌-खं वादं 
विं्रीऽध्यायः ॥ २° ॥ 


र्‌ | ईर मी 


~ ४ 
"न क 5," २ 


0" 9" कं 


एकविंशोऽध्यायः । 

गरुड उवाच । 
६4 हचरीदव पौडोक्ता प्रतजा त्या । 
कदा भवेन्मक्तिः प्रेतल न कथ मवेत्‌ ॥ ९ 
|> विं प्रमाणद्च कति वषांणि रुख्यया । 
इद (र तलमापन्नः स कथं सुक्तिमाप्रुयत्‌ ॥ ~ 
खौङ्रष्णए उ वाच । 


प्रयान्ति ते परेतास्तदद्दं कथयामि ते। 
मनुजोऽमच्य मम पौड्ा कृता वियम्‌ । 


ॐ = 


भ्व 0 442 









३९ 


। 
| 





दृष्टः शसो च च्चः फ़लितश्चूतचस्पकः । 


प्रो वा चषभो देवो खमते तौयगो यङि ॥ 9 


। (तं दद्धो चदा खप्रो खतः कोऽपि खगोत्रजः ॥ ५ 


खलत्यं परि्ञाय दृष्ट प्रतप्रभावतः। 
। तानि प्रदृश्यन्ते प्रेतदोषादिनिशितम्‌ ॥ & 
४ तियैस््लाने मतियांवचित्त धस्मपरायरणम्‌ । 
रम्रापायं प्रकसते प्रेतपौडा तदा व्रजेत्‌ ॥ 
|तदा तत्र विना्राय चित्तभङ्गं करोति खा । 
भरयासि बद्धविच्नानि खग्धवन्ति पद पड ॥ ८ 
भवसि प्रत्तिञ्च प्रेरयन्ति एनः एनः । 
। (|उचाटनञ्च क्ररलं सव्वं प्रेतङ्रतं खग ॥ < 
` 1 ्वविन्नानि सन््ज्य सुत्तयपयं करोति यः । 
^ तख क््फलं साघु प्रेतचत्तिश्च शाश्वतो ॥ ९० 
{ ऽ भवेत्‌ तेन मुक्तस्तु दत्त खरेयस्र परम्‌ । 
+ सच द्यति भोः पच्चिन्‌ यस्योदे्ेन रोयैते । 


श्ण सल्मभिदं ताच्चं यद्टाति भुनक्ति सः ॥ ९ 
/ ` गान्‌ अयसा जुच््ञयातूपेतस्छपि चिरं व्रजेत्‌ । 


५ 4 
‡ # च; । ण ~ 
| कि 
"क (वि 
६ 0 
१ = न | 01 
2 न 
~ ॐ | [र ७ 
= "कुत =. । ४ 
क, ट्र, 
ध ॥ 


9 
ध्य 


भति कायण नकसक) ि क= 



















हितमनम्विच्छन्‌ द वच्च विनिवदयेत्‌ ॥ २ 





ॐ2< इं 


एकवि श्णोऽभ्यायः 


ते टप्ताः शएभमि च्छन्ति निजबच्चु् खव्वदा ॥ ९२ 
अन्ञातयस्त धे दुष्टाः पौड्यन्ति सवतं गजान्‌ । 
निवारयन्ति टप्तास्त जायमानानुकम्पकाः ॥ ५< 
पश्चात ति सुक्तिमायान्ति कालप्राप्तः सखप्ुल्नतः ॥ 
खदा बन्धुषु यच्छन्ति दिख खगाधिप ॥ ९४ 


द्र्भनाद्धाषरणाद्यस्तु चष्टात्‌ पौडनाद्रतिम्‌ 1 


न प्रापयति खढाल्मा प्रेतशापेः स लिप्यत ॥ \.॥ 


चपुत्नकोऽपश्एञ्चव दरिद्र व्याधितस्तथा । 
ठत्तिद्ोनख रौन श्च मवेच्जननि जन्मनि ॥ ९६ 
एवं ब्रुवन्ति ते प्रेताः एनवच्व समाथिताः 
तत्रस्थानां वेन्मक्ति स्वकाले करमसंच्तये ॥ ९७ 
गसड उवाच । 
नाम गीतं न दृश्येत प्रतौतिनव जायते । 
कैविददन्ति टेवज्ञाः पौड़ प्रेतसस॒ञ्घ वाम्‌ ॥ १८ 
न्‌ स्वप्नं चैितं नव दशेन न कद्दाचन । 
निं बन्सव्यं सुरमरेष्ठ ततर भे त्रूदधि निश्चितम्‌ ॥ ९९. 
समगवालुवाच । 
ल्यं वाप्यवृतं वापि बदन्ति च्ितिदेवताः । 
तदा सिन्य द्य सत्यमेतदिजेरितम्‌ ॥ २“ 
मावमत्तिं एरस्ल्य पिटमक्तिपरायणः । 
कृत्वा कृष्णवलिद्यव एरश्चरणपूव्चकम्‌ ॥ २९ 
जप-दोभैस्तया दानैः प्रकुग्यां दे गोधनम्‌ । 
कतेन तेन विन्नानि. विनश्चन्ति खगे श्वर ॥ २२ 
गूत-प्रेत-पिशएचंवां स चेदन्य प्रपोख्यते । 
पित्रद्धेशेन वै कुर््यान्ारायरणबलिं तदा । 
विमुक्तः स्व्वपोडाभ्य इति सत्यं वचो म॒म ॥ २२ 
पिदपोडा भवेद्यत्र ्रतोरन्यने मुच्यते । 
तस्मात्‌ सव्चप्रयत्रेन मयि भक्तिपरो भवेत्‌ ॥ २8 
नवमे दमे वे पिलूद्ेरेन वै एमान्‌ । | 
गायन्नौमयतं जघा द शंभेन च होमयेत्‌ ॥ २५ 
कला कृष्णबलिं पून्व षोत्सगादिकाः त्रिया: 
सर्व्वोपद्रवद्दौनस्तु खव्वसोख्यमवाघ्ुयात्‌ । 
उन्तमं लोकमाप्रोति ज्ञातिप्राधान्यमेव च ॥ २& 
पिटमाटसम लाके नास्त्यन्यद्दवतं परम्‌ । 
तस्मात्‌ सर्प्रयन्ेन पूजयेत्‌ पितरौ सदा ॥ २० 
हितानामुपदेष्टा हि प्रत्यत द वतं पिता । 


को त १ ० तक ककन न च ८४. त, 








 @ @>०.५ जनक 


0.0 4210811५ ॥/81/1 01661101. 01011280 0 6687001 





9८ ९४ भ, ४ ग ष व १११ 011 न 2114-4 4४ + ४.१ । # 
$. ए श ५ ~ (1 ४ + ॥\ १०.11 4114४ त ‰ “° 
^ 77 ५ { १ 81) 4 ५.१९ अ प 11 ; "५ । ५५ ब [ द 

कम च न । ० 9 


< 8 गरूडङ्एराणम्‌। 
बरन्या या इेवता लोके न देदप्रभवा डि खा॥ २८ } अृ्टरोषां त्यजति स प्रेतो जायते 0 
छ्ररौरजेव जन्तनां खर्गमो सैकसाधनम्‌ । भाढह्वृहादा गोषः सरापो शुर १ 


इष्टो दत्तो हि थेनेवं कोऽन्यः एज्यतमस्ततः ॥ =< 
दति स्चिन्य हरये पलिन्‌ यद्यत्‌ प्रयच्छति । 
तत्‌ स्मात्मना सङ्के दानं वेदविदो विदुः ॥ २० 
णुन्नामनरकाड्यस्मात्‌ पितरं त्रायते सुतः । 


त॒स्ात्‌ पन्न इति प्रोक्त इद चापि परत च ॥ २, 
अपरल्युखतौ स्यातां पितरो कस्यचित्‌ खग । 


वष्र तीर्थ-विवाद्दादि-खाज्गं संवत्सर त्यजेत्‌ ॥ ३२ 
द्रति ओौगारुडे मदहाएराणे उत्तर खण्ड 
चक्ृष्ण-गारुडसंवादहे एक- 
विंशोऽध्यायः ॥ २९ ॥ 





इाविश्रोऽध्यायः । 
गस्ड उवाच । 

सग्मवन्ति कथं प्रेताः केषां कोटक्‌ गतिभवेत्‌ । 
करौ दटक्‌ तेषां मवेद्रमं भोजनं विं भवेत्‌ प्रमो ॥ ९ 
शप्रो तास कथं प्रेताः क्र तिष्ठन्ति सुरेश्वर । 
प्रसन्नः ज्ञपया टेव प्रश्नमेतं वदस्व से ॥ २ 

खौभगवानुवाच । 
प्रापक्रता ये वे प्रूट्वकस्मवशातुगाः 
जायन्ते ते ख्ताः प्रेतासतान्‌ णुष्व वदाम्यहम्‌ ॥ ३ 
ब्ापो-कूप-तडागांश्च आरामं सुरमन्दिरम्‌ ! ` 


 श्रपासद्यासुत्चञ्च तथा भोजनशालिक्राः ॥ 8 


पिद्ध-पतामड घम्म विक्रीणाति ख पापभाक्‌ । 
इतः प्रेतल्माप्रोति यावदागरूतसं नवम्‌ ॥ ५ 
गोचर-ग्रामसोमाञ्च तडागारामगह्वरम्‌ । 


` कंयन्ति च यै लोमात्‌ प्रेतास्ते वै भवन्ति दि ॥8 


चण्डालादुट्कात्‌ स्पाद्राह्मणारैद्युतामितः । 
द्भ्य पश्म्यश्च मरणं पापकर्मिणाम्‌ ॥ ७. 


,  छडन्नखता यै च विष्णुर णवच्निताः । 
तकान्‌ यदि स्राण्य प्रेतमावा द्र चलितौ ॥ ट 
` एवमादिभिरन्यश्च तुखव्यव्रगाख ये । 

~ ते सव्व प्रेतयोनिस्थां विचरन्ति मसस्यलते ॥ ° 
भातरं भगिनौ म्यां सुषां दुहितरं तथा । 


6.0- 80807५८8 त॑ प 6०18०. 01020 0४ ©©810 गी 





डेम-्ोमहरस्ताच्छं स पै भतलमाभूयात्‌ ॥ 
न्याखापहनत्ता भिन्चक्‌ परखररतस्तथा । † क 
विश्वासघातो क्रूरस्तु स प्रेतो जायते 
कुलमागां ञ्च खन्यज्य पर धञ्षरतस्तथं 
विच्यात्तविद्धौनश्च स प्रेतो जायते शवम्‌ । १३ 
अतेवोरादरन्तौममितिद्ासं एरातनम्‌ । 


। । 
धृवम्‌ ॥ १२९ £ ठ 


युधिष्ठिरस्य संवादं मौष्ेण ख सुव्रत । ष्ट 
तदहं कथयिष्यामि यच्छला साख्यमाप्रुयात्‌॥ १४ | ण 
युधिषिर उवाच । धः 
केन कस्मविपाकेन प्रेतल्सुपजायते। 1 ध 
केन वा सुच्यते कस्मात्‌ तन्मे नरूडि पितामद । [ = 
यच्छला न पनर्मोदभेवं यास्यामि सुव्रत ॥१५ | 4 
मौर उवाच । 
चेनव जायते प्रेतो येनेव स विमुच्यते । ..4 । ४: 
प्राप्रोति नरकं घोर दुस्तरं देवतेरपि॥ १६ 
खततं अवणादुयस्य पुख्यख्वणकौ त्न । > 
मानवा विप्रमुच्यन्ते आपन्नाः प्रेतयोनिषु॥ १७ 
शरूयते दि एुरा वद्स ब्राह्मणः श सितव्रतः। (ताः 


-| नाम्ना सन्तप्तकः स्यातस्तपोऽथ वनमाचरितः॥ ८ |्दि 


खाध्यायथुक्तो होमेन यागयुक्तो दयान्वितः। 
यजन्‌ख खकलान्‌ यज्ञान्‌ युता कालञ्च विचिपत्‌^« | मय 


ब्रह्मचच्यसमाथुक्तो युक्तस्तपसि माहैवे। ` | एतः 
परलोकभयोपेतः सत्य-शचेशच निखलः॥* (| शो 
युक्तोऽपि गुर्ुवाक्येण युक्तश्चातिथिप्रूजने । | एत 


आलयो सदोद्युक्तः सव्धडन््विवच्नितः॥* | ख 
योगाभ्यासे खदा युक्तः संसारविजिगोषया। ध एत 
एवं न्तः सदाचारी मो काङ्ग जितिन्दियः॥.^ `. | ए 





बह्ृन्य ब्दानि विजने वने तस्य गतानिवै। रा 
तस्य बुदिस्ततो जाता तीर्थातुगमनं प्रति । शु 
क्रतजाप्य-नमस्कारी श्रष्वानं प्रत्यपद्यत । १. ते 
एकस्मिन्‌ दिवसे विप्रो मार्गशष्टो महातपाः | 








मे 
ददर्थाध्वनि गच्छन्‌ स पञ्चप्रतान्‌ ९ 2. 
अरण्ये निजजने रशे सङ्ग दच्च वव्निते नन्‌ । 
पञ्च तान्‌ विङताकारान्‌ श्वा | 






० किक 
ऋ ऋ : क्क = ऋक ककि 





<तिष्टदुन्मौल्य लोचने ॥ २५ 
सय त 
[रा के यूयं विकृताननाः ॥ २६ 
|, `, वस थेन प्राप्ताः ख्य वेकतिम्‌ ॥ 
देवतः कस प्रस्थिताः कुत्र निखितम्‌ ॥ २ 
५ प्रेतराज उवाच । 
| दस्त कर्मभिः प्राप प्रतल्ल डि दिज छवम्‌ । 
| सर्व्वे पापखल्य॒वश्च गताः ॥ रन 
हता निद्यं प्रेतल खसुपागतःः । 
इतसौका तसं ज्ञा विचेतसः ॥ << 
| | ललानौमो दिप तात विदिशञ्चातिदुःखितःः। 
हतु गच्छामदे खदा पिश्णचाः कम्मजा वयम्‌॥२ 
माता न पिताक प्रेतलं कस्मभिः खकः । 
(आः ख ससा जातं दुःखोदे गख्माकुलम्‌ ॥ २५ 
| संनिन च ते ब्रह्मन्‌ सुदिताप्यायिता वयम्‌ । 
एस तिद वच्यामि वत्तान्त सठैवमादितः ॥ २२ 
[ब्रह पर्पिती नाम एष स चौ सुखस्त या । 
[प्रग रोधकश्वव पञ्चमो ज्ेखकः स्तः ॥ २३ 
१ ब्राह््ाण उवाच ॥ 
तानां क्चजातानां कथं वे नामसम्भवः । 
[भित्‌ कारणमुद्िश्य येन न्रूयाः सखनामकान्‌ ॥३ 
प्रेतराज उवाच । 
^ | मय? स्वाद खदा शतं दत्तं पथ्थूधितं हिज । 
एतत्‌ कारणसुदिश्य नाम प्युषित मम ॥ २५ 
शोर गच्छति विप्रेण याचितः चुधितेन व । 
| एतत्‌ कारणसुद्िर्य गोघ्रगोऽय दिजोततम ॥ ३६ 
| सूचिता बहवोऽनेन विप्रा अन्नादिकाङ्या 
. एतत्‌ कारणमुद्िश्य एष सखचो सुखः स्मतः ॥ २.७ 
एकाकी मिदटमश्राति पोष्यवगेखते खदा 
| ब्राह्मणानाभमावेन रोधकस्तेन चोच्यते ॥ ३८ ` 
¶ुरायं मौनमास्थाय याचितो विलिखिद्भुवम्‌ । 
तैन कस्मविपाकेन लेखको नाम चोच्यते ॥ ३९ 
भ्रतल्लं कञ्भावैण प्राप्ता नामानि च दिजाः। 
"^ भेषाननो लेखकोऽयं रोधकः प्तताननः ॥ 8” 
 ¶ गोभ्रग पशुवक्तश्च सूचकः सूचिवक्ञवान्‌ । 


„= + 
ष 
चैक््वरििक्ी= " ~ # 
द 


॥ [ 


डाविंभोऽध्याथः। 


१९५ 


ङ्ञला मायामयं छपं विचरामो मदहौतते । 
सर्व्व च विकृताकारा लम्बोष्ठा विक्रताङ्गकाः 
क्ररदष्ठिसुखा रौद्रा जाताः सख्खेन व कर्मण! । 
एतत्‌ ते रुव्वमास्यातं प्रेतले कारण मय ॥ 8३ 
ज्ञानिनोऽपि वयं सन्व जाताः स तव दशनात्‌ । 
यदि ते खवखे खद्धा तत्‌ पच्छ कथयामि ते ॥ 8४ 
ब्राह्मण उवाच । 
चे जवा सुवि जौवन्ति सज्वऽप्यादारसपूल काः । 
युखाकमपि चाद्दार यओतुमिच्छामि तत्वतः ॥ ४५ 
प्रेतराज उवाच । 
रु चाहारमस्माकं सर्व्वस्विगदितम्‌। 
यच्छला गर्हसे ब्रह्मन्‌ श्रय) शयश्च ग्द तम्‌ ॥ ४& 
छप-सूत्-परौषोलय श्ररोराणां मलः र्द 
उ च्छ्िरेखव चान्य प्रताना र जनं मवेत्‌ ॥ 89 
उन्दाणि चान्यण्णे चानि प्रकीर्णो प्राणि च | 
सलिनानि प्रर तानि प्रता मुच्रन्ति तत्र व ॥ ४८ 
नास्ति सत्यं खद्दे यत्त न साच नच संयमः 
वतिकैर्द॑स्यभिः ख्ङ्ः प्रता मुच्न्ति तत्र व ॥ ४< 
वलिमन््विद्धौनानि दोमदहौनानि यानि च। 
स्वाध्यायत्रतद्ौनानि प्रेता सुच्छन्ति तत्र व ॥ ५ 
न्‌ लव्ना न च मथ्यादा यदात्र स्रौ जितो खो । 
गुरवो यत्र पूज्या न प्रता भुच्ञन्ति तत्र व ॥ ५१ 
यतर लोभस्तथा क्रोधो निद्रा प्नोको भय मदः। 
आलस्य कलो नित्यं प्रेता युच्ञन्ति तत्र = ॥ ५२ 
मर्तैदौना च या नारो परवोख्य निषिवते। 
वौं ग्परूतरखमाथुतं प्रेता शच्छन्ति तत्‌ तु व ॥ ५३ 
लज्जा प्रजा प्रते तात वदतो भोजनं खकम्‌ । 
यत्‌ स््ौरजो योनिगतं प्रेता सुच््न्ति तत्‌ तु ३।५७ 
निपुणः प्रेतभावेन पच्छछांमि लां ददव्रत । 
यथा न मविता प्रेत तन्मे वद तपोधन 1 
नित्यं खल्य्व॑रं जन्तोः प्रेतलं मा भवेत्‌ क्षवित्‌॥५५ 
ब्राहमण उवाच । 
उपवाखपरो नित्यं ङच्रचान्द्राय खे रतः! 
व्रतेख विविधः प्रतो न प्रेतो जायते नरः ॥ पद. 
एकादश्यां व्रतं कुव्चन्‌ जागरण समम्बितम्‌ । 


॥ ४२ 


दुःखिता नितरां सखामिन्‌ पश्य खपविपथ्थयम्‌ ॥ ४९' अपरः सुकृत प्रूतो न प्रेतो जायते नरः ॥ ५७ 


श जक ~ => 


च ~ गतानि दो %क. 29 


ओ जा कि कः 
नण जः = आ क सय ने व 2 





((^.0- 81048011\/80| 14810 (01601101. 1411260 ©\/ 66810011 


२९६ ` 


इदा ३ वाण्वभेधारौन्‌ दव्यादानानि यो नरः । 
आरामोदानवाप्यादः प्रपायाथेव कारकः ॥ १८ 
कमारी ब्राह्यणानान्तु विवाहयति शक्तितः! 
विद्यादोऽभयदशैव न प्रेतो जायते नरः ॥ ५९ 
शूद्रान्नेन तु सक्तेन जठरस्थेन यो खतः, 
दुसमल्यना खतो यश्च स प्रेतो जायते नरः ॥ &° 
रयाज्यथाजकश्चव याज्यानाञ्च विवव्जकः। 
कासभिख रतो नित्यं स प्रतो जाय्ते नरः ॥ &१९ 
कला मद्यपसखम्यकं मदय पस्तौनिषिवणम्‌ । 
अन्ञानादडत्तयन्‌ मांस स प्रेतो जायते नरः ॥ &२ 
ब्रह्मख॑ देवद्रव्यञ्च गुसद्रव्यं तथेव च । 
कन्यां ददाति वित्तेन स प्रेतो जायते नरः ॥ ६३ 
` भौर उवाच) 
एवं ब्रुवति तै विप्रे ्राकाशे दुन्दु भिसखनः । 
पतत्‌ एुष्यवष॑ञ्च देवस्तत्र दिजोपरि ॥ ६४ 
पञ्च ₹ेवविमानानि प्रेतानामागतानि वे । 
स्वग गता विमानेस्ते दिव्यैः संप्च्य तं मुनिम्‌ ॥९१ 
च्ञानं विप्रस्य सन्यराषात्‌ पण्यं सङ्खोत्तेनेन च । 
नरः पापविनिसमुक्तः परं पदमवाप्रयात्‌ ॥ && ` 
| सूत उवाच । 
इदमाख्यानकं सुला कभ्यितोऽश्वत्यपत्रवत्‌ 
, मानुषाणां हिताथांय गर्धः प्रष्टवान्‌ एनः ॥ & ॐ 
इति ओौगारड मदाएराणे उत्तरखण्डे 
भोम-युधिषठिरसंवादे पञच्चप्रेतो- 
पाख्यानं नाम दारवि- 
ग्रोऽध्यायः ॥ २२ ॥ 


तरयी वि णोऽध्यायः । 
गरुड उवाच । 

जिं कि कुव्वन्ति व प्रेताः पिशाचल्व्यवस्िताः। 
वदन्ति बा कदाचित्‌ किं तददख सुरेश्वर ॥ ९ 
म । योमगवानुवाच । 
„ तेषां ख्य वच्यामि चिक्र खप्रं यथातथम्‌ 1 
 ऋत्यिपासादिंतासते वै प्रविशेयुः खवेष्नि ॥ २ 
। प्रतिष्ठा वायुदैहेषठ ्रयानांस्तु खवं्रजान्‌ । _ ` 


गरूड्णएराणम्‌ । 


तौथे गला दशेत पिण्डान्‌ प्रेतदोषेन सं शयः ॥ ११ 


- लौवन्ति मातुष लोवौ खन्न वणां 


((.0- 481048111\/830॥ 1811 (06610. [10411260 0 €6810011 


तत्र यच्छन्ति लिङ्गानि र्जयन्ति खगेश्वर 
सत्त खकलत्राणि खवन्सुस्तत्र गच्छति १ 
यो गजो तषो सूर्या दश्यते विङ्कताननः 
यन विपरोतन्तु आन्मानच्च विपथ्थयम्‌ । 
उसितः पश्यते यस्तु तद्िन््यात पे तनिम्मितम्‌ ॥ ५ 
स्वपरं नरो डि निग वेध्यते बहधा यदि । 
अन्नञ्च याचते खप्र कुवेषः पूव्वजो खतः ॥ & 
सखप्रे यो भुच्ञमानस्य हौलान्नं पलायते , 
प्रालनस्तु परा वापि ठषात्ते्तु जलं पिबेत्‌ 
वषभारोदगां खप्रे षभः सह गच्छति । 
उत्पत्य गगनं याति तौय चाति च्ुधा तुरः ॥ ८ 
स्ववाचां वरतं यस्तु गो-तष-दिज-वाजिषु । 
लिङ गजे तथा देवे सूते प्रते निशाचरे ॥ ° 
खप्रमध्ये तु पच्चौन्दर प्रेतलिङ्गन्यनेकधा । 
सखकलत्रं खवन्धु वा खतं खपतिं विभुम्‌ । 
विदयमानं खतं पश्येत्‌ प्रेतदोषिण निचितम्‌ ॥ १० 
याचते यः पर खप्रे च ततडभ्याञ्च परिभ्रुतः। 


॥ 98 


॥ ॐ 


निर्गंच्छेदा रुहादापि खप्रं एत्नसतथा पशुः । 
पिता भ्राता कलत्रच्च प्रेतदोषस्तु पश्यति ॥ १२ 
चिह्नान्येतानि पन्लौन्द्र प्रायश्चित्तं निवेदयेत्‌ । 
क्रा स््ञानं डे तौथ यौव ्ते तपेणं जलः ॥ २ 
क्रष्णधान्यानि परूजाञ् प्रदद्यादेदपारगे। . ^ ॥ `. 
म कर््याटडयया पक्ति सम्ूरणो वाचयत्‌ सुधीः ॥४ हव 
एतद्धि खद्धया यस्तु प्रेतलिङ्निदशेनम्‌। { 
घटते गाते वापि प्रेतचिद्कं विनश्यति ॥ ९५ 
इति ओगासडे मह्दाएराणे उत्तरखण्ड 
ओकृष्ण-गसडसंवारे तया 
विंश्नोऽध्यायः ॥ २२ ॥ 


| क 








्चतव्विंश्रोऽध्यायः । 
गस उवाच ॥ 
यदुक्त बरह्मणा पू्वमदटतं तविं | „८ 
म “५ “= ऋः 
वेरेरकतन्तु यदाक्ं पतं जौ वतिं ध सवाव! ` 


कवः ककि जि क 


्‌ चतुव्विशोऽध्यायः । | पं 


नरः पापविनाशाय कु्न्वौत परमौषधम्‌ ॥ ५९ 
| किमन्नदातुः खिन्निपिक्तूरमा तुर त्रवत्‌ । 

































> चिरं खण्डे भारतसं ज्व ॥ २ 





(धः ` -न्ाद्धेव खमारिष् । ्‌ न = 
9 चि थ बालो ता खविरो युवा २ उभयो वापि बलिनौ जलस्यागनः शन वा ॥> 
(1 कस्तत्र परमो यत्नः कमिविङ्मस्मसज्ञक । 


५ नभो वापि खुकमारः सुपवान्‌ । 
व विहाय ब्राह्मण स्लितरो जनः ॥ ¢ 

~ यीगभौली मदहाक्ञानौ च यो नरः । 

तः जीमान्‌ पौमानतुलविक्रमः ॥ ^ | 
क्षगेतदधषिण जायते वसुधातले । 


कर्तव्यः परमो यन्नः पातकस्य - विनाशने ॥ २१ 
अनेकभवसम्भूतं पातकन्तु विधाकृतम्‌ । 
यदा प्राप्रोति मानुष्यं तदा सव्ये तपत्यपि ॥ २२ 
सब्वजन्धानि संसृत्य विपादौक्रतचेतनः । 
वेच्छ ग्वासांख्च क्मजा.गतयस्तया ॥ २३ 
मानुष्योदरवारौ चेत्‌ तदा मवति पातकी । 
अण्डजादिषु शतेषु यतर यत प्रसपेति 1 २४ 
धयो व्याधयस्तत जरास्हपविपय्थेयः । 
ग्मवाखादिनिसषुक्तस्न्नानतिमिरात्‌ ततः ॥ २५ 
न जानाति खगसष्ठ बालमावं समाधितः । 
 सौवने तिमिरान्धश्च यः पश्यति स सुक्तिमाक्‌ ॥ २६ 
बिना मानुषदेन्तु सुखं दुःखं न विन्दति । 
प्राक्तनैः कञ्षपारेस्तु खत्युमाप्रोति मानवः ॥ र< 
प्रधानात्‌ पञ्च वर्षाणि खल्पपापैविंपद्यते । 
पञ्चवषधिको गरूत्वा मद्ापाचैविंपद्यते ॥ र्टः 
योनिं पूरयते यस््ान्मृतोऽप्यायाति याति च। 
ङतो दानप्रभावेर जौवन्‌ मत्त्येश्िर भुवि ॥ २< 
सूत उवाच । 
इति जष्णवचः खला गसडो वाक्यमनब्रवोत्‌ ॥ २० 
खते बाले कथं कुर्यात्‌ पिण्डदानादि काः क्रिया। 
गर्भेषु च विषन्नानामाचरूडाकरणाच्छि शोः । 
कथं किं केन दातव्यं रतान्ते को बिधिः स्मृतः ॥२१ 
गसडोक्तमिति शला विष्णुरवाक्यमयान्रवोत्‌ ॥ ३द 
| सौ विष्णुरुवाच 
यदि गर्भो विपद्येत सुव्रते वापि योषितः । 
यावन्भासस्थितो ग्मैस्तावदिनमणोचकम्‌ । 
तस्य किञ्चिन्न कन्तैव्यमात्मनः ख्रेय इच्छता ॥ ३३ 
ततो जाते विपत्ते तु आ चूडाकरणाच्छ्िणोः। 
दुग्धं भोज्यं यथाुक्ति बालाना प्ररौयते ॥ २४ 
अ चूड़ात्‌ पञ्चवषैन्तु देददाद्हो विधौयते । 
दुग्धं तस्य प्रदेयं स्यादालानां भोजनं शभम्‌ ॥ ३५६ 
पञ्चवर्षाधिके प्रेते खजातिविदितानि च। 


माति राजा वा ोल्ियोऽपि वा ॥६ 

खोभगवानुवाच । 

[रषु मद्दामाज्न यश्च म्तोऽखि से प्रियः। 

वतां वचनं गुं नानार श्विनासनम्‌ ॥ 2 
[विदितो खत्यः भ प्रमादाय ग च्छति । 
{त्‌ प्रच्चामि पौन्द्र काश्यपेय मदाद्युते ॥ ८ 
तुषः पतजौवौति एरा वरेन भाषितम्‌ । 
[करणः प्रमाधैण भो प्रद्चापि विनश्यति ॥ < 
नभ्यसनेनेव कुलाचारं न सेवते । 

7लस्यात्‌ कस्णां त्यागो निषिद्धेऽप्यादरः खददा॥१० 

[एत्र तत्न खन्हेऽ्राति खतश्च परतस्तथा । 
[तेरन्ेमददादो पजायते चायुषः चयः ॥ १९ 
(्र्रद्धानमश्चिं नास्तिवां त्यक्तमङ्गलम्‌ । 
(्रद्रोदाकृतकरं ब्राह्मणं यतमन्द्रिम्‌ ॥ ९२ ` 
.(रन्तक व्यखनिनं ग्रं वेदवादवद्ष्छतम्‌ । 

प्रजापीडनकर्तारं राजानं यम ासनम्‌ । 
 [पयन्ति वशं खत्योस्ततो याति च यातनाम्‌ ॥ ९३ 

` [सकम्भ रि परित्यज्य मुख्यतत्तानि यानि च । 
 |परक्स्षरतो नित्यं यमलोकं ख गच्छति ॥ १४ 

[दः करोति यत्‌ किञ्चिदिजशश्रूषणं विना । 

` (उत्तमाधममध्यं वा यमलोकं स पच्यते ॥ ९१५ 

` (| नं दानं, जपो दोमो खाध्यायो देवतान्ननम्‌ । 

| चिन्‌ दिने न सेव्यन्ते स वया दिवसो कृणाम्‌॥१६ 

| अनिल मघवं देदमनाधारं रसो डवम्‌ । 

, ॥ भ्नोरकमयो दो गुणानन्वेतिचान्वददम्‌ ॥ ९० 

५ यत्‌ प्रातः संस्छतं खायं नूनमन्नं विनश्यति । 

9 परोयरसपस्ुटकायै का वत निता ॥ १८ 
| चता पद प रकि 









^ 
= 
> 
9 क 
एवै १. 
विः, । |, 
४ "ब ५ 
कैक | नि 
् 


[त 
~ मि काणि कि 


` ^^.0- +21193111५/26 ॥/200 (01559. 91००५. /<न=2०१०५- .82108111\/820। 4811 0166101). 14111260 0 €3811 011 





२८८ 


कुर्यात्‌ कर्म्माणि सर्न्वाि चोदकु्यादिपायसम्‌॥३६। ततः परं खगे इदा 8ि 


हातव्यन्तु खगखष्ठ ऋणसस्वन्धकस्तु सः । 
` जातस्य डि धुवो ख्य॒ वं जन खतस्य च ॥ ३९ 
कर्तव्यं पचि ाद्ूल एनरहच्तयाय वे । 
` तस्य यद्रोचते रेयमदत््ला नि्वैने कुले ॥ ३८ 
खल्पायुर्निवैनो श्रूला रतिभक्तिविवव्नितः। 
यनजंन्माप्रयान्नत्यं स्तस्मा ६ खते शिशोः ॥ २९ 
पुराणे गोयते गाया सव्वथा प्रतिभाति मे। 
भिष्टानं मोजनं चरेयं दानं गक्तिस्तु दुलभा ॥ 8० 
भोज्यं मोजनशक्तिश्च रतिशक्तिवंरस्ियः। 
विभव दानशक्तिश्च नाल्पस्य तपसः फलम्‌ ॥ 8९ 
दानाङ्धोगानवाप्रोति सोस्य तोयेस्य सेवनात्‌ । 
सुभाषणान्मृतो यस्तु स ॒विहान्‌ धस वित्तमः ॥ ४२ 
अरटत्तदानाच भवेदरिद्रो 
दरिद्रभावावाच्च करोति पापम्‌ । 
पापप्रभावान्नरकं प्रयाति 
एनदरिद्रः एनरेव पापो ॥ ४३ 
दति चौगारुड़ माएराणे उत्तरखण्डे खोढ्णा- 
गस्डसंवारे चतुच्वि ोऽध्यायः ॥ २8 ॥ 


पञ्चविंशोऽध्यायः । 
। . विष्णुरुवाच । 
तः परं प्रयच्यामि एरुष-स्तौ विनिययम्‌ 1 
 , जौवन्‌ वापि खतो वापि पञ्चवघांधिकोऽपि बा॥ ९ 
श्या तु पञ्चमे वषर एमांशेव प्रतिष्ठितः, 
`. खन्वद्धियाणि जानाति खूपादपविपथ्थेधे ॥ २ 
` ू््यकञ्मविपाकेन प्राणिनां वभ्वनं मवेत्‌ । 
विगप्रादोनन्यजान्‌ सन्वन्‌ पापमाक्रामति वम्‌ ॥ ३ 
गभ नष्टे त्रिया नास्ति दुग्धं देयं खत भिपरोः ॥ 
परञ्च पायसं चोर दव्यादालविपत्तितः ॥ 8 
` एकारधाद्ं दादरा ठषद्च ठषविधिना । 
भाटान विद्दौनञ्च कुमार जर्यमादित्‌ ॥ ५ 
 कमाराणाच्च वालानां मोजनं वस्त्रवेष्टनम्‌ । 
बाले वा तसे दवे घटो भवति वै खते ॥ & 
श्रमो वा नििणेबाद दिमाणोनद्िवार्षिके। 


६: 


((.0- .1311028111\॥/861 ॥\/811 01166101. 1411260 0 €8010011 


गरुडएराणस्‌ । 


ॐ = क क भक आ ककि म = 


स भोय ते ॥ 
बुरा दन्तजननाद्ालः समाद्यावदाभिषम्‌ 
६ 


कथ्यते सन्व थास्त्ेष कमारो मौच्िवन्नात्‌ इ 
शूद्दादौनां कथं कुर्यात्‌ संगे मोच्जिवन्धनात । 
गमां नवम्‌ हिला भिशरामारुषोड म्‌ ॥ 
बालश्चाथ परन्नय श्रामाखसप्त विशतः । 
॥ पञ्चवषात्‌ कौमारः पौगण्डो नवद्दायन; । 
किश्योरः ण डषान्दुः स्यात्‌ ततो चौवनमादिभेत्‌।९० 
खतोऽपि पञ्चमे वष अतः सतोपि वा 
ू््वो्तिमेव कत्तव्यमौ इते दश्रपिण्डकाम्‌॥ १९ 
सखल्मकस प्रसङ्गा च खल्पादिषय बन्धनात्‌ । 
स्वल्पादणुषि वसात क्रियां खल्मामपीच्छति ॥१२ 
यावद्रूपवयोजन्तुयावदिषयवेषितः। ्‌ 
यावदूयस्योपजोव्यं स्यात्‌ तत्‌ तद्ेयभिहेच्छति॥१३ | 
ब्रह्मवो जोद्धवाः एतना देवषौँणाञ्च वल्लभाः । 
यभेन यमदूतश्च शास्यन्ते निशितं खग ॥ १४ 
बालो छद्धो युवा वापि षटमिच्छन्ति देदिनः। 
सुखं दुःखं खदा वेत्ति टो च सन्वगस्तिद् ॥ ५ | 
परित्यज्य तदात्ान जौ लचभिवोरगः। 
अङ्कषटमात्रः एसषो वायुभूतः न्तु धान्वितः॥ १९ 
तस्मादहेयानि दानानि ते बाजे सुनिश्चितम्‌ । 
जन्मतः पञ्च वर्षाणि मुक्तादत्तमसं स्तम्‌ ॥ १७ 
पञ्चवघांधिव बाल्ते विपत्तिर्यदि जायते। 
वरषोत्सर्गादिकं कमम सखपिण्डोकरणां विना ॥१८ ` 
रदन्यद्हनि सम््रापे कुर््याच्छछाद्धानि षोड्ग्। ` ॥ 
पायसेन गुडेनापि पिण्डान्‌ दद्यादययाक्रमम्‌॥ 2 | स्व 
उदकुख प्रदानच्च पददानानि चेव हि । + 
मोजनानि दिजे ददयान्महादानानि परक्तितः। _ गवः 
दीपदानानि चत्‌ किचित्‌ पञ्चवर्षाधिके दा ॥ ˆ | 
कर्त॑व्यञ्च खगसेष्ठ त्रतार््वाक्‌ प्रेतठ ये । 
यदा न त्रियते स्वै सुहललं स गच्छति ॥ >` 
्रतार्न्वागीव देयन्तु ततः पिदगणास्य च ।  ; | तौ 
सखाद्दाकारेण तै दुर््यारेको दिष्टानि षोड़ग ध (से 
ऋलुद्ेस्िलोः खक्तेः माचीनावौतिनिितप त ` 9 
अरपसवयच्च व्य कृते यान्ति परां गतिम्‌॥ ` || ए 
॥ ^ आ. 
एनधिराथुषो भूल जायन्ते खबले घ ~| 


रषी 
पिक 














,किकितोत ककः क काहि = नि क 
चक किति त किति 
नि क 


षड्विंशोऽध्यायः । २९९. 


;॥ २४ ब्रह्यख्यां ब्राह्म णाव्नातश्चाण्डालारध॑मः सृत.+६० 
प्रत्रजिताव्नातो ब्राह्मण्या शूद्रतश्च यः 





पन्ना पिती प्री तिविवैन 







(हतक म्‌ हावेतौ विद्धि चाण्डालौ सगोत्राद्यस्तु जायते ॥ ९ 
(र इव प॒न्नेष॒ विचरेत्‌ सद्दा ॥ >> खजातिविदितान्‌ एन्नान्‌ ससत्पादय खगी प्रवर । 
[कातेव ज प्नोणितखङ्मे ॥ तेः सुरी: सुखं प्राप्य कुघत्तेनै रकां व्रजेत्‌ ॥ ४२ 
न ५ हौनजातिखसुद्ूतेः स॒त्तः सुखमेधते ॥ ४२ 


तेनं मावयोगीन पुत्नास्तत्कम्षकारिणः ॥ २६ 


लमादाय कस्यचिच्नायते सुतः । कलिकलुषविमुक्तः पूजितः सिलस्ं 


रमरवद्‌ रुमानो वौज्यमानोऽप्सरोभिः । 


|. ऽपि पादयो शुणन्ना दानतत्परः ॥ २ 
ध ^ क्नीऽपि लोकेऽस्मिन्‌ न चता न भविष्यति । 
वर्ादन्धी न मवति खूकान्मको न जायत ॥ स 





पिद्श्तमपि बन्धन्‌ पत्न-पान्नःप्रप्ला- 
नपि नरकनिमगनानुद्धरेदेक एव ॥ 85 


दति सौ गारुडे मदाएराशे उत्तरखण्डं 


िरादधिरो नव विद्यावान्‌ विदुषो न डि । 

त. रौयवचनं णु ॥ २< 
[दपा न दृश्यन्ते म 

गरूड उवाच । 
तैरस-सेत्रजाव्याख एच्रा दशविधाः च्छृताः । 


ओौञ्रष्ण-गसड्खं वादे पञ्च- 
विंशोऽध्यायः ॥ २५ ॥ 











 (§गरीतासरतो यस्तु दारौएत्तश्च तेन किम्‌ ॥ ३० नोव 
गं कां गतिमवाप्रोति जातो ख्ट्युवश गतः ॥ ३. घ = , 
विदि दुहिता यस्य न दौदित्रान वा इुतः। गस उव 
सत्यं ब्रूहि सुरशरष्ठ कपा कला ममोपरि । 


बरद तस्य कथं काश्य विधिना केन तद्धवन्‌ ॥ ३२ 
4 ङतानाङव जन्तनां कदा कुव्यात्‌ रुपिर्ड नम्‌ ॥ 


| खौभगवानुवाच । 
खं दद्रा तु पन्नस्य सुच्यते पए ट काट णात्‌ । सप्रिण्डते कुतो याति असपिण्डं ५: ह 
पौत्तस्य दभ॑नाव्जन्तुसुच्यते सव्वकि ख्विषात्‌ । कैतैव खष्पिण्ट्लं स्तो एमान्‌ वत्स = 'स ॥ 


स्की-यमांसौ सष कलं प्राप्तः कथसुत्तमम्‌ । 
जी वङत्तरि नारीणां सप्ण्डिःकरय,. ठुतः॥ 
मन्तैलोवं कथं यान्ति खगैलोक ख रेश्वर \ 
अग्यारोद्े कथं याद्वं ठषोद्ग कथय भवेत्‌ ॥४ 
चटदानं कथं काय्य खपिर्डौ करणे कते । 
कथयस्व प्रसादन हिताय जगतां प्रमो ॥ ५ 
खोभगवानुवाच ॥ ` 
यथावत्‌ कथयिष्यामि सुपिर्डोकरणं खग 
वष्र यावत्‌ खगखेषठ यदाचरति मानवः1॥ & 
सुपिर्डने ततो दन्ते पिटलोकं स गच्छति। 
तस्मात्‌ पन्तेण कर्तव्यं सपिण्डीकरण पितुः ॥ ॐ 
|| पोध कर्थः; पिटखाद्गं दानं दद्यदिंज ने ॥ २३८ संवत्सरे तु सम्पूण कुस्थोत्‌ पण्डप्रवेशनम्‌ । 
^ षदोतसुतो भूला पाकं वा यः प्रयच्छति । पिण्डप्रवेशए्विधिना तस्य नित्य खता्भिकम्‌ ॥ ठं 
4 ने प्रीणयति तच्छरादं पितामद्दस्खान्‌ पिदटन्‌ ॥ २९| निशितं णचि प्राैल वान्ते पिण्ड सेनम्‌ । 
, || खे ज्ञात्रा खगयष्ठ डीनलातीन्‌ षुतास्छजेत्‌। । र दपि्डे ति प्रेतर तो याति पर\ग तिम्‌ \ 


हः वि # 
--. २ 
| | क 21 कः कि क कयत कोः 


स ३ = कोको क त 


 (होकानन्द दिवः प्रातिः पुच्न-पौत्न-प्रपौच्नकीः ॥ २३ 
९ श्रन्यत्तेत्ोडवाव्या ये खक्किमात्रप्रदाः सुताः । 
कर््वौति पाव्वणखामौरसो विधिवत्‌ खतः ॥ ३७ 
कर्ववन्न्ये सुताः खाद्भेकोद्िष्रं न पान्वणम्‌ । 
राद सांवत््रर कुव्वन्‌ जायते नरकाय वै । 
सत्वदानानि देयानि अन्नद्टानाहते खग ॥ ३५. 
संख तासुतः कुरव्यादेकोदिष्टं न पाव्वणम्‌ । 
| पयन्दं पिठमाढमभ्या श्रा ल्खान लिप्यते ॥ ३६ 
। 4 एकोदिष्टं परिल्च्य पाव्वणं कुसते यदि । 
| भालानञ्च पिष्टख्चव स नयेद्यममन्दिरम्‌ ॥ ३७ 
॥ र्र्होतास्तु ये केचिद्‌ासौोएत्नादयश्च यै । 








+ क¬ आ -जकोको जा ककि किनि [थ 


कन क क ज, भि क सि क 
तेन ज | रत कक ऋ त भण ककः ए ` का क 
। ऋः ऋक 
जा को भभ आ क, ताः क ज क 


= शल ~ 


, 3 ध ((.0- 421048111\/820| 181 0601010. 21011260 0 65810011 त 10 0 1 2 





शरूुड्एराणम । 


2०० 

तन्नाम सम्परित्यज्य ततः पिढगखणो भवेत्‌ ॥ ९ | कतच्रूडोपनोतञ् पितुः चाद्धं समाचरेत्‌ , 

त्रिपतते वापि षण्मासे भमेलधेत प्रपितामददंः । उद्चारयेत स्घाकार न्‌ तु वदात्तरारण्यसगे ॥ २८ 
ज्ञालाः दिबिवादादि-खगो त्विदितानि च ॥ ९० | मन्नादिभिस्िभिः काथ्य पिरौकरणं स्याः । 
(बाहं तैव कु््वीत खते च खहमेधिनि । पिटव्यभ्नाढणन्नेण सोदरेण कनया ॥ २७ 


मि इषि तां न खह्वाति यावत्‌ कुष्योत्‌ सुपिण्डनम्‌९१ 


स्वगो तेऽप्यशुवचिस्तावद्यावत्‌ पिण्डं न मेलयेत्‌ । 
ज्ञैलनात्‌ प्रेत शब्दस्तु -निवत्तत खगेश्वर ॥ १२ 
द्यानन्लयात्‌ कुलधर्माणां एंखाञ्धेवायुषः चयात्‌ । 
अस्िरलाच्छरौरस्य दाद शाः प्रशस्यते ॥ १३ 
निरनिकः सागिको वा दादशाहे सपिण्डयेत्‌ ॥ ९४ 
द्वादशाहे तरिपन्ने वा षरसासे वव्छरेऽपि वा । 
खपिण्डोकरणं प्रोक्तखुषिभिस्तचदशिभिः ॥ ९५ 
खण॒न्नस्य न कत्तैव्यभेकोदिष्टं कदाचन । ` 
इपिण्डीकरणादूरै यत्र यतर प्ररोयते ॥ ९६ 

तत्र तत्र तयं काथमन्यथा पिटवातकः । ` 
(त्रिभिः कुर्याद शक्तश्च पाव्वणं स॒निनोदितम्‌ ॥ ९० 
तद्धने तद्दिने कुश्यात्‌ पितामदसुखान्यतः । 
-क्ञानादिनमासानां तस्नात्‌ पाव्वणमिष्यते॥ १८ 
अतुत्यन्नशरोरस्य न दानं पिभिः स । 
-एतैः पोडगरभिः खादधः प्रतो सुक्तस्तु जायते ॥ १९ 
शपुन्नस्य सपिणडलं नेव कुर्यात्‌ सियार वा 
-यावज्नोषं प्रक्सते न कुश्यांत्‌ सदपिर्डताम्‌ ॥ २० 
.ज्राह्ययादिष्ठ विवादेषु या वधूरिह सस्ता । 

भक्तै गोतेण कन्तैव्या तस्याः पिर्डोदकत्रिया ॥ २९ 
-श्रास्ररादिविवादेष्ठ या व्या कन्यका भवेत्‌ । 


-तस्या्तु पिदगोत्रेण कुथ्यात्‌ । 


पितुः एत्नेण कर्तव्यं रुपिण्डोकर णं सदा । 
-छठत्नामाषे तु पत्रो स्यात्‌ पल्यमावे श्ोदरः ॥ २२ 

नाता वा आाटणुत्नो वा सपिण्डः शिष्य एव वा । 

खपिण्डनक्रियां कल्या कुश्याननान्दौसुखं ततः ॥ २४ 
,  च्ये्टस्यव कनन भाल्णुच्रेण भाथया। ` 
` . -शपिण्डौकरगां काय्यं एुन्नदहोने नरे खग ॥ २५ 
 -भाद्णामेकजातानाभेकश्चेत्‌ छत्रवान्‌ भवेत्‌ । 
-ख्व्व ते तेन एुच्तेण पत्तिणो मनुरव्रवोत्‌ ॥ २६ 
अन्येषां एत्नदौनानां पत्नौ कुर्यात्‌ सपिर्डनम्‌ । 
ऋलिजा कारयेदापि एरोदितमथापि वा ॥ २७ 


= त हि ज ता आनका = न क 


अन्वाक्‌ संवत्सरात्‌ खन्धो पूणो संवत्सरेऽपि वा, 
यै सपिष्डोकताः प्रेतास्तेषां न स्यात्‌ पृथकूक्रिया १. 
सपिण्डने कृते वत्स एृयक्कन्तु विगरितम्‌ । | 
यस्तु कुष्यांत्‌ एथक्पिण्डं पिदा सोऽभिजायते ३१ 
सपिर्डौ कर णे वत्ते एथल्नां नो पपद्यते । 
एथक्‌पिर्डे कृते पश्चात्‌ एनः कुर्यात्‌ रुपिर्डनम्‌॥३२ 
सपिष्डोकरणं कृला एकोदिष्ट करोति यः।. ` 
आलान तथा प्रेतं स नथेदयमश्ासनम्‌ ॥ ३३ ` 
वषं यावत्‌ क्रिया काथ्या नामगोत्रेण घौमता। 
बटाद्भिाजनं निद्यं पददानानि यानि च। 
सपिण्डो करणे वत्ते एकस्यंव तु दापयेत्‌ ॥ २९ 
अन्नं पानौोयसदितं संख्यां कलाब्दि कस्य च । 
दातव्यं ब्राह्मणे पक्षिन्‌ जलपूणेषटादिकम्‌ ॥ ३५ 
पिण्डान्ते तस्य सकला वषैठत्तिः खशक्तितः। 


| दिव्यो विमानस्थः सुखं याति यमालयम्‌ ॥२९ 


जौोवमाने च पितरि न दि एन्ने खुपिण्डता । . ~. 
स्वी सपिण्डनं नास्ति तथा भत्तैरि जौवति॥ई० 
छतां या समाखढा चतुयःङ्कि पतिव्रता । 
तस्या भनच्चैदिने काथ्यं छषोत्छगांदिकञ्च यत्‌ ॥ दद 
पल्निका पतिगोत्रा स्यादधस्तात्‌ एत्रजन्मन, । । 
प॒न्नोत्पत्तेः परस्तात्‌ खा पिठगोलं व्रजेत्‌ एनः । 
पति-पन्योः सदेकल्वं ताश याधिरोहति । 
पुत्नेणेव एयक्‌खाद्ध त्याख्यं तस्य वासरे ॥ ४“ 
अपुन्नौ वे खतो स्याताभेकचिल्या समेऽहनि । 
फ्रयक खाद्वानि कुर्व्वीत सपिण्डं पतिना उच । ४९ 
एथकृ्‌ पथक्‌ च पिर्डन द्म्पतौ पतिना खड 


३५ 


४२ 
| न लिप्यते मद्ादोपैरेतत्‌ सत्यं वचो मम्‌ 


एकचित्यां समाद दम्यतोनिधनं गतौ । 


एकपाकं पर्वत पिण्डान्‌ दव्यात्‌ थर 
एकादश ठषोत्स्ग प्रेतसखराद्वानि | ] ` 
घटादिपददानानि मद्ादानानि यानि च 1 । | 
वै यावत पथक्‌ कुच्ात्‌ प्तष्ठ ्रनेचिर ह चिरम्‌ | 


कि 
कव 
कालि 





कात दाशि चिका 





((.0- 481048111\/80॥ 181 (0661010. [10411260 0 €810011 





सप्रविंभोऽध्यायः २०१ 


स्तिया वा एसषस्य व! । 
14 1 तुर्य्यात्‌ पृथक्‌ पृथक्‌ ॥४५ 
श्यामं कुष्यात्‌ ए 


मी द्धि यच्छा एथक्‌ पिण्डाश्च भाजनम्‌ । 
:( गदितम्‌ ॥ 8 
तिखी णामन्य षा विग ॥ 8६ 


बतु पाकेन खाद्धानि कुरत बज । 
विकिरं कु्थात्‌ पिण्डान्‌ दव्याद्रह्भनपि। 
रथै चापरपन्ते वा चन्द्र सूग्रदेऽपि वा ॥ ४ 


भरौ मन्तीरमासाद्य कुणपं दद चर 
पनिर्दहति गात्राणि आत्मान न~ पोड्येत्‌ ॥ 
हृयते प्ायमानाना धातूनां ह ययामलम्‌ । 
तथां नारौ देदह ताके चतो पे ॥ ६< 
| हिादौ दिव्यदेदस्तु शुद्धो भवति पूरषः । 
तात्ेत लोद्ेन वक्किना नव द्द्यते ॥ ५० 
हा सा पतिसंुक्ता ददते न कदाचन । 
| श्रत्तराल्मा खते तस्मिन्‌ सखतोऽप्ये कलमागतः ॥ ५९ 
| भर्ैसङ्ग परित्यज्य यान्यत्र म्रियते यि । 
| भचैलोवं न सा याति यावदाग्धूतरु नवम्‌ ॥ “` 
लद्छौथुतान्‌ परित्यज्य मातर पितरं तथा । 
तं पतिमलुत्रज्य खा चिर सुरखसमेधते ॥ ५३ 
दिव्यवप्रमाणेन तिख कोय्योऽदैकोटयः । 
तावत्कालं वसेत्‌ खगा नच्ततैः सड सन्दा ॥ ५४ 
| तदन्ते चरते लोके कुले भवति भोगिनाम्‌ । 
| सा हि लब्धमद्दाप्रो तिमता खद पतिव्रता ॥ ५५ 
यवं न कुरुते नारौ धर्म्मोढ्ा पतिसङ्मे । 
जन्मजन्मनि दुःखात्ता दुःगोलाऽप्रियवादिनौ ॥ 
| वल्बुनौ ख्डगोधा वा गाधा वा दिसुखो भवेत्‌ । 
| स्वभत्तारं परित्यज्य पर परंस्यलुवत्तिनो ॥ ५७ 
| तसात सर्वप्रयत्नेन खपतिं स्त्रो निभिवते । 
| मनसा कर्मणा वाचा खत जो वन्तमेव वा ॥ ५८ 
॥ जौोवमानि खते वापि किल्विष कस्ते तु या 
| साच तैषव्यमाप्रोति जन्मजन्बनि दूसंगा ॥ ५९ 
| यदव्य यत्‌ पिटभ्यः सञ्चय प्ररौयते । 

| तत्‌ फलं भैपूजातः कुब्यांइ्तचैनं ततः ॥ ६" 
| एव क्रते खगसर्ठ पिढठलोक चिर वसेत्‌ । 

। यावदादित्य-चन्द्रौ च तावडेवसमा दिवि ॥ ६९ 
। एनशिराथु्ो भूत्वा जायन्ते विएले कुले । 




























पतिव्रता यथा नारौ भन्तदुःखं न विन्दति ॥ कैर 

सब्वभेतद्धि कथितं मया तव खरीश्वर । 

विक्तेषं कथयिष्यामि खतस्यंव सुखप्रदं ॥ € 

दादश्ाद्दे कतं खन्व वघ यावत्‌ सुपिण्डनम्‌ । 
कुर्यात्‌ सदा निद्य षटाननं प्रतिमासिकम्‌ ॥ &8 

क्तस्य करणं नासि प्रेतक्राय्थां हते खग । 

यः करोति नरः कश्चित्‌ कृत पव्व विनश्यति ॥ € 

खतस्यैव पनः कुथ्धात्‌ प्रेतोऽत्तष्यमवाप्ुयात्‌ । 


४८ | प्रतिमासं बटा देया सदना जलप्रूरि ताः ॥ ६& 
0 


दर्व्वाक च वद्धः करणाच ताच्च 
सपिण्डनं खः कुरत दि प्तः । 
तथापि मासं प्रतिपिण्डमेक- 
- मन्नच्च कख सजल दव्यात्‌ ॥ € 2 
दूति खी गारुडे मद्ाएुराणे उत्तर = 
ओ क्रष्ण-गस्डसं वारे षड 
विंशोऽध्यायः ॥ २६ ॥ 





सप्रविंश्ोऽध्यायः \ 
ताच्य उवाच । 
क्थ प्रेता वसन्यत्र कौटग्रपा भवन्ति ते । 
महाप्रेताः पि्माचाख्च कैः वै कञओ्चफले विभो ! 
सर्न्वघामनुकस्याथ ब्रूदि मे मुख न ॥ ‹ 
त्रेतलएन्मच्यते यैन दानेन च शमन च। 
ते कथय देवे मम चेदिच्छसि प्रियम्‌ ॥ २ 
खौोज्ञष्ण उवाच । 
खापु षष्टं लया ताच्छ मानुषरणां हिताय वैष 
 गाष्वावद्ितो ग्ूला य इच्‌मि प्रेतलच्ष णम्‌ ॥ इ 
गु्याहु्यतरं छेतन्नास्येयं थस्य कस्य चित्‌ । 
भक्तस्त्वं हि मावाद्दो तेन ते कथयास्यदम्‌ ॥ 9 
परा तरेताभुगे तात राजासौ दशुवाडनः 1 
मररोदयएरे रस्यं धस्निष्टो मद्ावलः ॥ ५ 
यज्वा दानपतिः. खौमान्‌ ब्रह्मण्यः साधुखम्मतः 
श्रौलाचारगुणोपेतो दयादाच्िख्यसुयुतः ॥ ड 
प्रजाः पालयते नित्यं ए्नानिव मदाबलः 
चच्रधस्षरतो निद्यं ख रण्ड्यान्‌ दण्डयन्‌ षः ॥ 


((.0- 48008111\/801 14811 (06611010. 1911260 0 66810011 


| 


गरूङ्एराणम्‌ । 


९ 


छ का चिन्महावाङधः सेन्यो सट्गयां गतः (क) 1 
जन विवेस गन नानात्तसमन्वितम्‌ ॥ ८ 
भाल परतसंलुष्टं नानापक्षिनिनादितम्‌ । 
बनमध्य तदा राजा खगं दूरादपश्यत ॥ < 
तेन विद्धो खगोऽतौव वाणेन सुदृडेन च । 
बाणमादाय तं तस्य स वनेऽरशनं ययौ ॥ ९० 
क चे तच्छोणितस्तावात्‌ स राजानुजगाम तम्‌ । 
ततो खगप्रसङ्ेन वनमन्यदिवेश्र सः ॥ १९ ` 

` छतत्तामोत्वर्डद पतिः खमखन्तापस्‌ च्छितः । 
जलस्थानं खमाषाद्य साश्व एवावगाहत ॥ १२ 

पौला तदुकं शोतं पद्यगन्धाधिवासितम्‌ । 

` तत उ्तौथ्ये सलिलादिमलादश्ु वाहनः ॥ १३ 
न्यग्रोधवत्तमासाव्य भौत च्छाय मनोहरम्‌ । 

म दाविटपिनं व्यं पल्तिसङ्खातनारितम्‌ ॥ १४ 
वनस्य तस्य सन्वस्य केतुभ्रतभिवोच्छ्ितम्‌ । 

तं महडातसमासाद्य निषसाद महोपतिः ॥ १५ 
प्रथ प्रेतं इद णंसो चुत्तषाव्याकुलेन्दरियम्‌ । 
उत्कचं मलिनं कुञं निस्भांसंमोमदर्शनम्‌ ॥ १६ 

-तं द्धा विक्तं घोरं विस्मितो वश्चुवाहनः । 

प्रेतोऽपि दद्वा तां घोरामटवौमागतं न्टपम्‌ ॥ १७ 

तदा ष्टमना खूला तस्यान्तिकसुपागतः । 

अत्रवौत्‌ ख तदा ताच्छं प्रेतराजो न्प उचः ॥ १८ 

प्रेतभावो मया त्यक्ताः प्राप्रोऽसि परमां गतिम्‌ । 

ल्त योगान्बहावाहो नास्ति घन्यतरो मम ॥ १९ 

` नुपतिस्वाच। 
क्ृष्णवणंकरालास्यस््वं प्रेत दरव लच्यसे । 

क्रथयस्व मम प्रोव्या यथायद्चासि तच्छतः ॥ २ 

तथा पृष्टः खवै राज्ञा प्रोवाच सकलं स्वकम्‌ ॥ २१ 

प्रेत उवाच । 

कथयामि नृपञरेष्ठ सन्वमेवादितस्तव । 

प्रतते कारणं रुला दयां कन्त ममासि ॥ २२ 

त्ैदिशं नाम नगरं सन्वसस्पत्ममन्वितम्‌ । 

नानाजनपद्ाकौ णं नानारत समाकुलम्‌ । 

नानाणएस्यसमायुक्ता नानादच्च खमा कुलम्‌ ॥ २३ 
ततरां न्यवसं शयो देवाचैनरतः सदा । 

` (क) गां गन्तुस॒यत इति पाठान्तरम्‌ । 


क 


वषो जात्या सरेवोऽद्हं नास्ता विदितमस्तु ते ॥ २४ 
 उव्यन तपता देवाः कव्येन पितरस्तया [4 


विधे्टानयोगख © ५ दु 
वि विप्राः खन्तपिंता मया ॥ २५ 
आवाहाश्च विवाद्ाश्च मया वै सुनिवेशिताः । 


रौनानाथविषिष्टेष्यो मया दत्तमनेकधा (क) ॥२६ 


तत्‌ सव्व विफलं तात मम देवादुपागतम्‌ । 
यथा मे निष्फलं जातं सुकृतं तदद्ामि ते ॥ २७ ` 
न मेऽसि सन्ततिस्तात न सु्टन्न च वान्धवः । 


न च मित्रं हिमे तादगयः कुर्या रोचैरे हिकाम्‌॥२ टं 


प्रेतत्वं सुस्थिरं तेन मम जातं नृपोत्तम ॥ २० 
एकादश त्रिपक्षञ्च षाणसासिकमथान्दि कम्‌ । 


भ्रतिमास्यानि चान्यानि एवं खाद्धानिं षोड ॥ ३० 


यस्येतानि न दौयन्ते प्रेतखाद्वानि भूपते । 
परेतलं खख्िरं तस्य दत्तेः खाद्वश्तेरपि ॥ ३९ 
एव ज्ञाला महाराज प्रेतलादुद्धर खं माम्‌ । 
वर्गानाञ्चापि स्वेषां राजा बनछुरि दोच्यते ॥३२ 
तन्मां तारय राजेन्द्र मणिरत्नं ददामि ते । 
यथा मम शुमावाप्तिभवेन्तपवरो त्तम ॥ ३३ 
तथा काय्यं महावाहो कृपा यदि ममोपरि । 
प्रालनश्च कुस चिप्रं सव्वभेवोखैरे हिकम्‌ ॥ २४ 
वुपतिसवांच । 
कथं प्रेता मबन्तौद कतैरण्यौरेदिकेः। 
पिश्राचाश्च मवन्तौह कखषभिः कश्च तदद्‌ ॥ २५ 
प्रेत उवाच 
ब्रह्यखं देवदट्रव्यञ्च स्तौ णां वालधनं तथा । 
शे रन्ति ॒पखष्ठ प्रेतयोनिं व्रजन्ति ते ॥ २६ 
तापसौ खगो त्राञ्च अगस्यां यै भजन्ति दि । 
सवन्ति ते मद्दापरेता अनुजा निदरन्ति ये ॥ २० 
प्रवालवच््रत्तारो चेच वस््राप्दारकाः । 
दिर ण्यदर्तारः संयु गेऽसन्ब खागताः ॥ ३८ 
ङतन्ना नास्तिका रौद्रास्तथा साहसिका नरा । 
पञ्चयज्नविनि क्ता मदादानरताञ् ये । 
एवमाव्या महाराज जायन्ते प्रेतयोनयः ॥ ३५ 
राजोवाच । 
| कथं सुक्ता भवन्तौ द पेतलात्‌ लच + ----- पेतल्ात्‌ लच्च तेऽपि च । 


(क) दीनान्वक्लपणेभ्यशच स््तमन्नसने कथेति पाठः 


((.0- .181102171५ 8५ ॥\/8111 01661010. 1411260 0 68010011 


काचित्कः 


| 
| 








धूपेः कु सुमचन्दन : ॥ 
चट यं दिर्लयम्‌ ॥ „~ 





च श्न उधाज्यसषहित 
२ | ततो दु द्द्धापातकनाशनम्‌ । 
खव्वदानाचिक्च निदन्तथे ॥ ५८ 
द 6 देवस्य स्वां भरणभ्भूषिताम्‌ सिमगवालुवातच् । 
। , (पी 


चा चन्दनागरु चिताम्‌ ) ४२ 

म्‌॥२८ | #विेस्तोयेरधिवास्य यजेत्‌ ततः । 
षरं देवं दिश्य मुखन्‌ । 

/ > वामनं देवसुत्तरे च गदाधरम्‌ । 

। ३० तामं पूज्य तथा देवं महेश्वरम्‌ । 
+ विधानेन गन्एष्ादिभिः एय्‌ ॥ ०५ 
 प्ररचिणौकत्य असौ सन्तप्य देवताः। ` 

दधा ततौरेण विश्वेदेवांस्तथा कप ॥ ४६ 


२ (क्लातो विनौतात्बा यजमानः समादितः। 


एवं संजल्पतस्तस्य द्रेतेन नियताव्मनः । 


व सं 
नाज्ञगामालुपदं हस्त्यश्वरथसङ्कला ॥ ५ 


से ् | 
ततो बल्ले समायाते दवा राज्ञ मद्दामणिम्‌। 
द्शनमौयिवान्‌ ॥ &“ 


नम्य एनः प्श्ये प्रेतोऽ वि 
तस्माइनाडिनिष्कस्य राजापि खणुर यय. ॥ 
सखएर स खमाखाद्य खव्वं तत्‌ प्रेतमाषितम्‌ ॥ &₹ 
चकार विधिवत्‌ पच्िन्तौचैदे दादिकं विधिम्‌ । 
तस्य प्यप्रदानिन प्रेतो सुक्तो दिवं ययौ ॥ &२ 


॥रायणागरे विधिवत्‌ खक्रियामौषैदे कीम्‌ ॥ ४० खादेन परदत्तेन गतः प्रेतोऽपि सद्रतिम्‌ । 


(रमेत विनोता ला क्रोध-लोमविवव्नितः 1 





शानां विप्राणौ युगच्छ्त्राख्युपानदौ । - 
[हिलोयक भाजनासनमोजनेः ॥ ६९ ` 
¶न्नाञ्च सोदका देया षटाः प्रेतहिताय तै। 
, श्व्यषदनमयो दत्व! घटं प्रेतस्य: निव्वपेत्‌ ॥ ५० 
नारायणेति सन्नाम संणुटस्छं समच्चेथेत्‌ । 
एव कलाय विधिवच्छभाशुभपफरलं लभेत्‌ ॥ ५१ 
॥ ह राजोवाच । 
9 (च प्रतचट बुर््याहदात्‌ केन विधानतः । 






# ४ 

|| € 
{८ 

| 

| 

\ 1 [-(1 
| ६। 


६१ त) र. 





इ रव्वालुकस्पायं षटं प्ेतवि मुक्तिदम्‌ ॥ ५२ 


र, प्रेत वाच) 

। 4 ष्ट महाराज कथयामि निवोध ते । 
| भवेद्येन दानेन सुढेन च ॥ १३ 
 ,. "तषट नाम सर्वशुभविना अनम्‌ । 
| 
| र्य मयन्तु षटं विधाय 

| ` पनेष्ुतं खड लोकपालैः । 





किं एनः प्नदत्तेन पिता यातौति चाद्ुतम्‌ ॥ &इ 


कुर्यात्‌ सर्व्वाणि दषस्यो सन्जनं तथा ॥ ५८ इतिदहासमिर एरय णोति खावथेच यः ॥ 


न तो प्रेतलमायातः पापाचारयुतावपि ॥ &8 
इति खोगार्ङे माएराणे उत्तरखण्डे खो ऊष्ण- 
गस्ड्रु वारे बश्छुवाहन-प्रेतसस्कारो नाम 
सप जि.शोऽध्यायः ॥ २७ ॥ 





अषटादिश्योऽध्यायः । 
९ ग्ड उवाच । 
केमेतत्‌ कथितं इव विस्तरेण वरस भे । 
रासुखिवोौ क्रियां स्व उल्ान्तिसमयादलु + १ 
संसारसाधु भे नाय न्ड ल्यं जनाडैन 
यथा काव्य नरैः दवो 
8 ` सञ्यक्‌ क्रिया चेवोखैरद्िकी 
कथ प्रता महाकाया रोद्रसहपा भयानकाः स 
सश्वन्ति खुरखष्ठ कस्मि कोः शभाशसे. 1 
पिथाचाः सम्धवन्तौड कस्सेरं कः पय इ, 
तच्छं कथय रेवेश अहमिच्छामि व 9 
५९६ ॥ ® 





कय दंवपिठभ्यञ्च वाद्दस्यावा्नं कथम्‌ । 


~ ्नभ् छै १ ्‌ | | 
य गरुड उराणम्‌। 


शम्यां प्रक्षिप्यते कमात्‌ पञ्चरननं कुतो सुखे । 


अधस्ताच तिला दमाः पादौ याम्यां | ॥१ 


किमथं मण्डलं श््ूमौ गोमधैनो पलिष्यते । 
जिम थ्यते विष्णा विष्णुसक्ताञ्च पच्यते ॥ 8 
किमथ एत्तप॒च्नराञ्च तिष्ठन्ति तस्य चाग्रतः, 
किमथ रोपदानञ्च किमर्थं विष्णुप्रूजनम्‌ ॥ ॐ 
किमथंमातुरो दानं ददाति दिजणङ्वे । 
बन्धून्‌ मितराण्यमित्रःश्च त्षमापयति तत्‌ कथम्‌ ॥ ट 
तिला लोहं हिर र्यञ्च कार्पाखं लवयां तथा । 
सप्तधान्यं च्ितिगांवो टौयते केन हेतुना ॥ < 
` कथञ्च भ्नियते जन्तुखटेतस्य च कुतो गतिः । 
अतिवाह शरोर ञ्च कथं विखमते तदा ॥ १० 
वं स्कन्धे वदेत्‌ एत्नो वज्किदाता च पौत्रकः, 
किमथ देव रेव अआच्येनाभ्यच्लनं कुतः ॥ ११ 
` कमसत किम्थ॑ञ्च उदौचौ दिथमादरेत्‌ । ` 
पानौ यमेकवसतेय सख्य्थविम्वनिरोौ क्षणम्‌ ॥ १२ 
यव-सषेप-दू्न्वाश्च पाषाणे निस्बचबव्वणम्‌ । 
वस्तं नर नारौ च विदध्यादधरोत्तरम्‌ ॥ १३ 
अरननाद्यं खहमागत्य भोक्तव्यं गोतिभिः सदह । 
नवकानि च पिण्डानि किमर्थं वितरेत्‌ सुतः ॥ १४ 
किमयं" चलरे दुग्धं पात्रे पको च खरस । 
कात्य गुणे ब्धा ला रात्रौ चतुष्यये ॥ ११ 
निभायां दौयते रोपो यावद्द्‌ इने दिने । 
ण्डो दकं किमर्थञ्च संवादः खजैः सद ॥ १६ 
भगवन्नतिवादस्य नव पिष्डेस्तु विं भवेत्‌ । 


दद्ध क्रियते टेव कस्मात्‌.पिण्डं प्रदापयेत्‌ ॥ ९ॐ 
किं तत्‌ प्ररोयते तस्य पिण्डदानं नन्तरम्‌ । 
अस्िरुद्धयनञ्चेव शय्यादानं किमर्थकम्‌ ॥ १८ 
इितोधेऽज्ि कुतः सानं चतुर्थे खासिके दिले । 
दशमे नि मलस्त्ञानं काव्यं स्वजनैः स्ह ॥ १९ 
कलात्‌ त लोहन्तेनञ्च खन्धवाद्ान्‌ खद नयत्‌ । 
तः समुहत्तनन्ञापि द्युः स्यल-जलाञ्रे ॥ २० 
दशअभेऽनि यः पिण्डस्तं दव्यादामिषिण तु । 
पिण्डचचकादशे क्ाडपोतरगः कथं भवेत्‌ ॥ २१ 
चराद्ानि ठोड््ेतानि अन्दं यावत्‌ कुतो वद । 


> 
"~ 


८.0 4870811\/861 181 (0166010. 1011260 0\/ 6810011 


-सब्वमेतन्मया पृष्टो वद्‌ लोकड्िताय वै ॥ ३३ 


| साघु ण्ट लया भद्र मानुषाणां हिताय वे । 


अनाटौ नोरकेनैव पष्चधिकशतत्रयम्‌ ॥ २२ 
दिने हिते च दातव्यं बानं प्रवद । `` | 
प्राप्रे काले च जियते अनित्यो मानवः प्रभो । 
श्दरन्तु नेव पश्यामि कुतो जौवः स निर्गतः ध 
कुतो गच्छन्ति तानि एधिव्यापो मनस्तथा ॥ २४ ^ 5 












ते । 
जो वदस्व से नाय वायुराकाशरसेव च । 
लोभमोहाद्‌ भमोहादवः पञ्च शरौरे चेव तद्छराः । ४ 
(4 


क कामोऽप्यहङ्कारः कुतो यान्ति जनादन ॥ २ | | 
व यत्‌ किञ्चित्‌ सुज्रतं तथा । | 
नष्ट देहे कुतो यान्ति दानानि विविधानि च॥२७ | 
खपि्डनं किमयंञ्च पूणे संवत्सरेऽपि वा। प | 
प्रेतस्य मेलनं साद्ध कः समं तत्र को विधिः ॥ रट | शी 





ये दग्धा धे दग्धाश्च पतिता शे नरा सुवि। | वह 
यानि चान्यानि भ्रूतानि तेषामन्ते भवेच किम्‌ ॥२०एेः 
पापिनो धे दुराचारा सुहललश्च धे गताः । ` | ए 


षि 


अ्रालघातौ ब्रह्महा च सेय विश्वासघातकः ॥३०।४ते 
कपिलां यः पिवेच्छूदो यः पठेदेदमत्तरम्‌ । य 
धारयेहा ब्रह्मसत्रं का गतिस्तस्य माधव ॥ २१ (#बन्‌ 
विप्रस्य ब्राह्मणो भार्या संखहौता यदा भवेत्‌ षित 


तस्मात्‌ पापाच्च भौतोऽदं तन्मे वद जगत्पते ॥ ३२. (ॐ 


क 


पिव ` 





इति श्रीगारुडे महाएराखे उत्तरखण्डे यीज्ष्ण- | 
गस्ड्ख्वारे श््टाविंशोऽध्याचः॥ २८॥ | 


एकोनन्निंशोऽध्यायः । 
खौङ्ष्ण उवाच । 


श्गाव्वा वदतो श्रूत्वा सव्वभेवोषरेडिकम्‌ ॥ ९ 
सभ्यग्विभेदरदितं श्तिस्मतिसमुषतम्‌ । 

यनन दष्टं सुरः सेन्द्र्यो गिभिर्यो गचिन्तकीः ॥ २. 
गुद्याइु यतर वत्र नाख्यातं कस्य चित्‌ क्रचित्‌ ॥ 
भक्तस्तं डि मद्वाभाग स्वं ते कथयाम्यद्म्‌ ॥ ३ 
अरण॒च्नस्य गतिनांसि खर्गो नेव च. मैव च । 

येन केनाय्य॒पायैन काय्य जन्म सतस्य च ॥ 9 


ऋ 





२०५ 





[कि ~. चिश्ो यः । ¢ 
्‌ नौ ॥ २२ 
पा दुर्गसंखार घट्‌णदो त | 
प्रविताख्िविधा दर्भाश्च तुल 1 
निवारयन्ति चेतानि दुर्गतिं यान्ति म तुरम्‌ 

वार 0 
स्ताग्यासुद्रे दभ स्तोधेन प्रात्तय व 4 

अल काक चिपेदमभानातुरस्य 7 | 























वे वः प्ररीदति ॥ & 


(नि तिलान्‌ दर्मींख नित दरश चिप्यते योऽखौ दस्त पृ = 
र कञः खन्यै दहति पातकम्‌ ॥ विष्णुलोके ख वै याति मन््ररौनीऽपि मान ~` 
ई त्र संश्यः। मपाखिस्तु यो खतः । 


दर्ूलौगतो रमौ द 
प्रायश्ित्तविश्ु्ोऽसौ संख | 
मीमयेनोपलिप्रे तु दर्भस्यास्तरणे खि तः । 

दानेन सव्वं पापं व्यपोद्ति ॥ २ 


लित्‌ खग रंखित नात 
हिध भूलया तिलुक्तानन पय" / 

॥ £ पूता यतर लेपो न विव्य, ! 
(रः खितस्तत् पनलपेन शुध्यति 
नाः पिषाचाश्च रां्चखाः व्र रकम्सि ण, । 
की गरातरं मुत्ता विन्दते नं संशयः ॥ ९० 
रहने तथा.खाद्धे विप्राणा पाद शोधने । 


रिऽपारसागर्‌ ॥ रद 


तव दत्तेन | 
लवणं तद्रसं दिव्यं खव्वकामप्रदं दयार । 
यखादन्तर खाः सर्व्वे नोत्कटा! लवं विना ॥ रः 
पिद्धणाच्च प्रियं भव्यं तस्मात्‌ ख्॑प्रदं भवेत्‌ । 
विष्णुरेदखसुष्तो यतोऽयं लवशो रसः ॥ < 

हहे चोपतिष्ठन्तस्त सात्‌ वुन्दत मण्डलम्‌ ॥ ९२ | विभषालवणां दानं तेन भंख्न्ति योगिनः। . 

चया मियते यस्त॒ बालो छो शुवापि वा ब्राह्मण-्न््िय-विशं स्वोणां शूद्रजनस्य च ॥ ° 

#यन्तरं ख पै गच्छत्‌ क्रौडते वाश्ुना सद्द ॥ ९३ | आतुराणां यदा प्राणाः प्रयान्ति वस्घरातले । 

रितं लोदताम्नन्तु तथेव जन्म जायते । लवरणन्तु तदा देयं हारस्योह्वाटनं दिवः ॥ ३९ 

दूति खौगार्डे मद्दाएुराशे उततर खण्डे खो ज्ञव्णा- | 

` गर्ड्खवादे एकोनतिं मोऽध्यायः ॥ २९ ॥ 


¶ ददरशच विष्णुख खोद ताशन एव च । 





+! च 
॥ 





(यव वायुभूतस्य न खाद्धं नोदकक्रिया ॥ १४ 

म खेदसमुडूतास्तिलास्ताच्च पवित्रकाः । 
(रसा दानवा देत्या्ढष्यन्ति तिलदानतः ॥ ९५ 
तिलाः शेतास्तिलाः कष्णास्तिला गोग्धूत्रसन्निमाः । 
| त ने दन्तु पापानि ्रौरेण कतानि च ॥ ९६ 
एक एव तिलद्रोणो हेसट्रोणस्तिजेः समः । 

वप॑शे रान्ोमे च दत्तो भवति चातयः ॥ १७ 
दभा मल्लामसम्भूतास्िलाः स्सेरसमसुद्धवाः । 

| 4 स्युर्वता रानेः खाद्धन पितर सया । 
[म्‌ १ 
[ति ` ९्'भध्य तु कोशवः। 
॥) शङ्कर विद्यात्‌ त्रयो द्रेवाः कषे स्थिताः ॥१९ 
[निम ताः कभा बङ्किस्तुलसो च खगे र । 
(ष, ` अता यान्ति क्रियमाणाः एुनः एनः ॥ २० 
कः हणा गावो विष्णरेकादभौ खग । 
¢. हणा रण हव भवाब्धौ मच्जतां सताम्‌ ॥ २९१ 


भ 
च 


 ॥'¶ रेह ॑ 
|| ` गर्भो गौता तुलसौ विप्रधेनवः । 







निश्ोऽध्यायः । 
 ओङ्ृष्ण उवाच । 

श्ण ताच्छ परः शुद्धं ₹ानाना द्ानसुन्तम्‌ । 

स सन्वदानानां पर गोप्यं दिवौक खाम्‌ ॥ | 

देयभेकं महादानं कापासद्धोत्तमोत्तमम्‌ । 

येन दतत प्रोयन्ते भ्ूसुवः खरिति क्रमात्‌ ॥ र्‌ 

दथा वताः सन्वोः का्थांसु पोतिमाप्र ॥ 

| स्वभेत्मदादानं प्रेतोदरणद्ेतवे ॥ दे ४ 

चिरं वशेदरुद्रलोके ततो राजा मवेदिष्ध । 

सुभगो वाग्मो खोमानतुलबिङ्रामः 

चम्‌ विनिष्ित्य स्वग ताच्छे स < | 
च्छति ॥ 8. 







भभा 48/10811\/861 811 (01661010. [1011260 0\/ 6810011 





न 


अ क (1 (++ 0. 1 2 ^+ क.  # 
ग... 4 1, ; , `. "1 
+ ~ `. € ८१८१८ >~ १45 ह, ७ (1 ^ च, ब“ ॥ # ' ॥ 
कि, > । न 
9 3 + छ ट ह क (= भ. 9 म 9 १ "य, ६9.४1 ~ विक कक मू पणर ने त व ॥ 
| १ ध च त द थक 1 40 
= म ~~ + क 


॥ 
य 


4.40, 


क श 
न्वः 
1 


ती 
7 


"द 


~ च १. > 


चैककः चै च न 
पिम >> 





‰*३ 
5 


 श्द्रूमिष्धं पितर दृद्धा 


₹०€ 


















तिल „ | 
¶ गावो गर्द्छु 
सद्ठ हानं र एराणम्‌ 
हितौयं सोयत पानं महापा कना ९। 
करि ₹।(यते विप्र नान्यद त्‌ 
| ोयते दानं ति दाचन ॥ कंठारो सुष्रलो 
न्यु नेव वर्षु स ष गावश्च 1) , एतानि यमद्हसते च 
< र ए . [~ 
पोष्यवे' तया स्ह हानं काचन ॥ = | त ५. का 
भरातुरे वोपराश च रान सेयमकस्पितस्‌ । | चमाञुषानां सनत ६ देत्‌ । 
आतुरे लयते च्य दानं विशिष्यते | | गनस्याः शिशवो शच ह दुहाष्ृतस्‌ ॥ २४ 
दानं तत्काक्ते चो - । एभिररानवि शेसै वानः स्य 
जोवतस्तु एनं पतिष्ठति ॥ र स्तु मिहे 
सत्यं < तसुपतिष्ठत्यसंसञतम , | रिणः श्वानधवलाः पर ० 
खत्यं पुनः स=: ४ । शवला: मकां 
नः सल्यं यदत्तं विकललेन्दि - | शवला: श्ामहूताः धे ल) 
यच्च लु सो = ये ॥ 2 एच, = दानेन प्रो 
द रत एुन्नरस्तञ् दानमनन्तक | <= राः पान्नास्तथा वन्छुः सगीत्रा 
अतो इव्यात्‌ स पुद्नो ध | दते नातुरे दानं अर= णाः 
तिका ~ श वनष्वौवलदौ चिन्‌ । , | य 0 वा 
त्‌ ाइस्तय 1 प्रता भोग ख ल भते यतः ॥ | प ~ गरूमिविमुक्तास्य शृणु तस्य च्च या गतिः | 
नः दड्ग्‌व्‌ च, कारे (व रल द्‌ लोचन € © अनिवाहः क ७ वर्पो १ ९ ध ॥ 
^ लेषु ५ क & च अद्गोन्ोलित अनित्यं = प पं स्तं लभेत्‌ ॥ स 
तेष द्भसंसारे ानमुक्तं तदृन्तषयस्‌ ॥ १९ थः लकराखयो वेदासखयोऽमराः। 


कातरं तिसन््यञ्च लयो वणांखि पक्तयः ॥ २९ 
कारा च कटि यावत्‌ तावद्रह्माधितिष्ठति। 
ग्रोवां यावद्वरिर्नाभिः शरीरे मनुजस्य च ॥ ३० 


तिलालं दं हिरख्यञ्च कार्पासं लवं तथा । 
ख्ठशान्य ल्तितिगांव एक्तैकं पावनं सतस्‌ ॥ १२ 


लाह रानाद्वमस्तुष्येदवस्भराजस्तिलार्पणात्‌ 1 सस्तके तिष्ठतो णानो व्यक्ताव्यक्तो महेश्वरः। 
लवे दौयमाने तु न मयं विद्यते यमात्‌ ॥ १३ एकस्त्तस्वयो भाग व्रहम-विष्णा-महेष्वराः ॥ २१ 
काणांख्स्य तु दानेन न श्रूतेष्यो भयं मवेत्‌ । अड प्राणः रौरस्थो भूतग्रामचतुषटै । 


तारयन्ति नर गावस्िविधाच्चेव पातकात्‌ ॥ ९8 | खरमप्धर्मी मतिं दद्यात्‌ सुखदुःखे कृतान्ते ॥ २२ 
संख्येयं यमदरूताञ्च यमद्धपा विभौषणाः । जन्तोवु दिं समास्थाय पूव्वक्रम्माधिवाङ्तिम्‌ । 
सव्वं ते वरद्टा यान्ति खुप्तधान्येन प्रीणिताः ॥ १५ । खरी च नरकं मोत्तं प्रयान्ति प्राणिनो वम्‌ ॥ २३ 
विष्णीः सरसमात्ेण प्राप्यते परमा गतिः । स्वर्गस्थ नरकस्य वा खाद्धे वाप्यायनं भवत्‌ । | | 
~ ; मन्तवा गतिराप्यते ॥ १६ | तस्माच्छरादवानि ठुन्वौत विविधानि विच्चणः ॥ द° | 
एतत्‌ त ~ख व्वमाख्यात सुय म - $ नारखिद्दञ्च वामनम्‌ । 
& प्र्टखन्ति ददाति पितुराज्या । मत्यं कूखञ्च वाराह ` ~ 1 
७ अर्ञो्ौलितलोचनम्‌ ॥ ६ | रामं रामच व 1 लुः ॥ ३५ 
< ने स -. 

तस्मिन्‌ काकले तो वस्तु सव्वदानानि दापयत्‌। | ) सुखं यान्ति चयुताः सगां च्च ता । 
शिष्येत ख एतनः कुलनन्दनः ॥ “ ट 0 ट्या-दाचि्य-वंयुताः। 


गयाखाङ्ादि | | शचि 
खवस्यानाडलितचारी 1 १९ युत्त-पौतनैषैनेराब्या जोवेथः क | 
ॐ < < तरः तारयन्ति ते ॥ ९८ ५. च द्दष्ान विष्णुपूनाच् 
रच्नेयेनेन कर्तव्या पि ~> चरेत । आतुर च „ = हाः दादप्राचरम्‌ ॥ ३ 
ऋ दनरवहृमिदामिः वितरन्तो वाम्‌ ॥ २ अटां तवा मण १ ताद 
1 # कलां नादंति 9 प्रूनयेच्छ ल एष्य ध मनूदितः । 
क न्ट 9 = & | ; 
यगरवस धान ~¬त द्वैरपि ख पूज्यते 1 त्नं गन्धैश भूख श्रुति स । | 
अन्तकाय ५ ६ पितरं खुवि॥ <` पिता विष्ुरविषणः न किंमम॥३< | 
यस्तु दानानि छा साना | विना विगत त 
४ दातव्यं ष्रूमिथुतीन नि ॥२२ । यत्र विषां ्‌ 
ह -नग्रीति न गच्छेत्‌ व 
यमं 


6.0- 48708017\/80। ॥/81॥ 00601. 0101760 0\ न 






विष्णाविष्ण पर्ठवतमस्तके । 
॥ षू ले विष्णु स्वं विष्णुमय जगत्‌ ॥ ०५९ 
स (१ म शमौ वयं दर्भो वयं तिलाः । 
„ वयं राजा वय वायर्वयं प्रजाः ॥ ४९ 
|, वयं धान्यं वय म वयं तम्‌ । 
2 व्रा बयं देवा वय च्छु दटरूभुवः ॥ ४२ 
| राता अ ग्रारी र यज्वा अद त्रठः । 
, | त्ता ग्रह धम्मो अद मरौ यदहं जलम्‌ ॥ ४ 


0 मतिं द्यां कश्षमिस्तु शुभाशुभ; । 

छ [यौ त्रियते क्कापि पूठ्वजन््ा्नितं खग ॥४४ 
मतिम दद्यामधम्मऽप्यह सव च । 

ख (लांकुरते सोऽपि धम्म मति ददाम्यहम्‌ ॥ ४५ 


। नां दितं तच्छं अन्ते वैतरण सृता । 
९ [वर्मल्य पापौषं विष्णुलोकं स गच्छति ॥ 8६ ` 
(हते यच्च कौमारे यच्च परिणतौ च यत्‌ । 
,  (्रव्खाकृतं पापं यच्च जन््ान्तरेष्वपि ॥ ४ 
्िपायां तथा प्रात्ैन्मध्याज्नापराह्लयोः । 
२६ (योवत्‌ कृतं क कस णा मनखा गिरा ॥ ४८ 
(रा वरां सक्ररपि कपिलां खव्वकामिकाम्‌ । 
॥इरदन्तकाले स ग्रालानं पापसञ्चयात्‌ ॥ ४९ 
ममाग्रतः सन्तु पृष्ठतः पाश्चतस्तथा । 


४ १ रयै सन्तु गवां मध्ये वसाम्यहम्‌ ॥ ५० 
म लहो सर्वभूतानां या च देवे व्यवस्थिता । 
एसा रेवो मम पापं व्यपोहतु ॥ ५१९ 
| वीगारेहे महाएुराखे उत्तरखण्ड खो कृष्ण- 
५. 8 परड्-संवारे तिं णोऽध्यायः ॥ ३० ॥ 


1 # ~ 
एकक्चिंशोऽध्यायः 


[तः पाप खो विष्णुर्वा च । 
) षि मादिव द गच्छन्ति यमालयम्‌ । 
नन्त फ़लब्रं भषेत्‌ ॥-९ 
भमाणाब्दं स्वरी तिष्टति भूमिदः । 
। ते यान्ति द्दते थे द्य पानदहो ॥ २ 
भभयोरीण न दच्यन्ते च कुत्रचित्‌ । 
प्रता विचरन्ति सुखं पयि ॥ 1 


€ | 






अभ | 


३०ॐ ` 
यसुदिश्य ददात्यन्नं तेन चाप्यायितो भवेत्‌ ॥ 8 
अन्धकारे माघा रे अददतत लच्यव च्निते । 
उद्धयोतेनेव ते यान्ति दौपदारेन मानवाः ॥ ५ 
्राश्िने कार्तिके वापि माषं खततिथावपि । 
चतुद्ैश्याञ्च दौधैत रौपदान सुखाय वै ॥ & 

प्रच प्रदातव्यं माग विषमे नरः । 

यावत खं वत्सरं वापि प्रेतस्य सखखलिप्यया ॥ < 
कुल्ते दयोतति शात्सा प्रकाल स गच्छति । 

च्य तिक्षयोऽसौ प्रज्योऽसौ दौणदानप्रदो नरः ॥ £ 





पराद्खोदस्युखं दौप देवागारे दिजातये 1 


क्याद्‌ यास्यसुखं पितरे अद्धिः खङ्गल्मव सुख्िरम्‌ ॥८ 
सर्व्व पारथुक्तानि पदान्यत लयाद्‌ य । 

यो ददाति खतस्ये जौवन्नप्या तदेते । 

ख गच्छति मदहामागे मद्धाकष्टविवच्जितः ॥ ९० 
प्राखनं माजनं मोच्यः दौयते वदिजातये । 

सुखेन मुच्छमानस्तु तेन गच्छत्यलं पथि ॥ ९९ 
कमर्डलुप्ररानेन ठषितः पिवते जलम्‌ ॥ ९२ 
भाजनं वस्वदानञ्च कुस्॒मञ्चाङ्कलोयकम्‌ । 

एकाद शाद्े दातव्यं प्रेतोदरणाद्ेतवे ॥ ९३ 

योद श पद्‌ानौव्ं प्रेतस्य शममिच्छता । 
दातव्यानि य याश्क्वा प्रेतोऽसो प्रोणितो भवेत्‌ ॥९६ 
भोजनानि तिलाश्चैव उदक्म्भौोस्यो ट्र । 

सुदि कां वस्थुम्मच्च तथा याति परां गतिम्‌ ॥ ९५ 
योऽश्वं नावं गजं वापि ब्राह्मे प्रतिपादयेत्‌ । 

ख मदिम्नोऽनुसारेण तत्‌ तत्‌ सुखसुपाञचुते ॥ ९६ 
नानालोकान्‌ विचरति मदिषौञ्च दृद्ाति यः। 
यमयपन्नस्य या माता महिषो सुगतिप्रदा ॥ १७ 
ताम्बूलं कुसुमं रे यं यास्यानां दषवदनम्‌ । 

तेन सम्भोणिताः सव्व तस्मिन्‌ लशं न कुञ्वते ॥ ९८ 
ग-भ्रू-तिल-डिरण्यानि दानान्याङ्ः खश्पक्तितः॥१२ 
तोद 9न यो दव्याच्जनलपातञ्च खग्सयम्‌ । 
उद्पात्रखस्तस्य फ़लमाप्रोति मानवः ॥ २० 

यमदूता महारोद्राः करालाः ङष्णपिङ्लाः । 

न भौोषयन्ति तं याम्या वस्रदाने कते सति ॥ २१९ 
माग दहि गच्छमानस्तु ठष्णात्तैः खमपोडित । 


षटानदानयागेन सुखो भवति निचितम्‌ ॥ २२ ` 


((^.0- 181048111\/820॥ 4811 06101. 10411260 0 6810011 


वः 
|) 


¢ 4 


1 21 कर 
द. न 9५०६७. £ ~ 
# 


7वज्ञार्‌ दोमभिश्च जन। 


` *२।र्द्चे पतेत्‌ पश्चान्निर्गीत मरुतो श्वरे 
तातः पतत्येव निराधारो यथा 


ह जक 


गतश्च खद्छपन्तु निर्मितं खेन क्या । 


"2 


पञ न्द्ियिखमाथुक्तं सकले विषयः खनं । 


अविदित ख नवं दें डे दग्धे यथया रद्द ॥ २३ 
ऋन्धेरे यै खमासौना सम्वत्‌ सर्त्वधातवः। 


श्हटकोशिको दय काया माता पितोख धातवः॥ 
ड्िनाम्‌। 


स्तथा ॥ २५ | ब्रह्मा पत्र 


खछन्ड्वेय्सतथा ताच्छ खन् वाताश्च दे 
रं एरौषं तद्धयोया च चान्ये व्याधय 
अशि शुक्रं तया श्ायु रख सद्द दद्यत । 

विनाशः ख 

घ्र ते कथितस्ठाच्च 
= प्रनस्तषा श्ररोरच्च यथा भवत्‌ । 
छ्कस्तग् स्त्ञायुवच् स्थ 
द्ुन्द्रियश्च समायुक्त नवद र 


खमाक्रान्त का 
द्विषय्च वन्णादुर्गखदुस्तरम्‌ 


व श्रो रकम्‌ । 


(वग-देषखम कौ एरष ब्ञितम्‌ ॥ २८ 


मजालसमाद्त ४. 


(^.0- 27081126 14810 (0661010. 01011260 0/ €8/149॥ 


दमः ॥ रट 
अव्यां लोयते पश्च आण्ड व तथयाप्प च । 


 #जस्तजसि लौधेत खमौरणः समीरणे । 
अषक्रार च तथाकाशः सुव्वव्यापौ च शङ्करे ॥ २०९ 
कल्ल कामस्तथा क्रोधः काधे परेन्द्याणि च । 
श्टते ताच्ं समाख्यातः देहे तिष्ठन्ति तस्कराः ॥ ३० | चितिं छिदरितच्चापि नानाजाक्ेन वेष्टितम्‌ ॥ ३ 
कमः क्रोधो चङ्गारो मनस्तव्रैव नायकः। 
छ{दश्चव कालोऽच पुणय-पापखमन्वितः ॥ ३१९ 


पादो पाणौ तथा गुद्धं जिह्वा-कौ्-नखा भिरः। ` 


छन्‌ इ हान्तर याति सुक्रत दष्छतनंरः ॥ ३२ 


स्वदरेदिनाम्‌ ॥ २ 






















गसङ्संवा एवि उत्तरखण्डे योवः | 
ङंवारे एकतंधोऽध्यायः ॥ $ श्ण 


भाक 
हानि शोऽध्यायः 9, | ॥ 
ताच्छे उवाच। ` च 


कथयसुत्पमदयते जनत्तुभूतग्राभ्े चतुर्विधे । 
लचा रक्तं तथा मांसं मेदो मव्नाख्ि जोवितम्‌॥ १ 


रुन्धिमागाश्च वह्धश्ो रेखा नैकविधासथा॥२ ` 
कामः क्रोधो भयं लब्ना मनो षं सुखासुखम्‌! ॥ !. 


इन्द्रजालमिद मन्ये सखारेऽसारसागरे। 
कन्त कोऽत्र षके श संसारे दुःखसुङ्कले ॥ & 
यौविष्णुरुवाच। 

यामि पर गोप्यं को शस्यास्य विनियम्‌ । 
येन विज्ञातमात्रेण सुव्वज्नल प्रजायते ॥ ५ 
साधु पृष्ट लया लोके सदयं जोवकारणम्‌ । 
चैनतैय शृणुष्व लभेकाग्रकतमानसः ॥ 8 
रीणां वच्ज्यं दिनचतुष्टचम्‌। ` | 
हत्यां एरा व्रतसमुयिताम्‌॥ < ` [र 
ॐ चतुयोांरेन द तवान्‌ । # 
प॑ यावदएः खितम्‌॥ = 


यतस्तस्मिन्‌ ब्रह्म 
त्‌ ससुत 


तावननाल [क्य 











च गमद गरू चित्तविकल्यना - 
निषिकसमये (॥ ५ सं 


मुत्प्तिज 
9 सियो 


युम्मास पल्ला 





। इाचिष्योऽश्याय [कि = कन ^ | 


लाद्युग्मास संवित्‌ ॥ १२ 
र बः खौणां सामान्यात्‌ खमुद्ा हता । 
4 1 रातिर्मैसिष्ठति तत चेत्‌ ॥ १२ 

८ _: एन्नस्ततर जाधेत धास्िकः। 

 ॥ _ खामान्येन लस्येत खगाधिप । 
117० गर्मस्त्रष्टाष्दमध्यतः ॥ १९४ 

र र माधुख्यभोजनम्‌ । 

द्युः [हि नारोण। कान माधु 

तैच्छञ्च त्याज्यसुष्ण्च दूरतः ॥ १५ 
्षीपातरं बीज्चाप्यखतायितम्‌ । 
नरः खामौ खम्य ङ्‌ फलमवाप्रुयात्‌ ॥ ९६ 
एष-गरी खण्डेः संयुक्तः शुचिवस्तञधत्‌ ' 

हाय मनसि सतस्य खंविशेत्‌ एमान्‌ ॥ ९७ 

मै यादृङ्‌ नर चित्तविकस्मना । 

खमावसम्भूतिजंन्तुविं प्रति कुच्िगः ॥ १८ 

इशीणितसंयोग पिर्डोत्पत्तिः प्रजायते । 

, § नठरे जत्तुस्तारापतिरिवाम्बरे ॥ ५९ 

। [यं वौनपं हि शुत्रो नित्यं व्यवस्थितम्‌ ॥ २० 
[ित्च् शुकरद्च यद्‌ दकल मा्ुथुः । 
 (¶ि दरावमबाप्रोति योषागमां शये नरः ॥ २९ 
कये मवेन्नारौ शुक्राधिक्ये भवेत्‌ एमान्‌ । 
पणितः सास्ये गभः षरढल्रमाप्रथुः ॥ २२ 
पत्ण बलिलं बुददं पञ्चभिदिनेः। | 

ए भरेयं मिखधातुखमन्वितम्‌॥ २२ 

भाश विपाहे गर्मस्थो वैते क्रमात्‌ । 

पति मे चाह्धि बलं ुष्टिश्च जायते ॥ २४ 

{ „ ए स्भ्णं पञ्चतच्छं निधार येत्‌ । 

॥ - १ पल्नाते लचा भेदश्च जायते ॥ २५ 

। न्‌ तिभिर्मास वो शाङ्कल्यशतुर्थको । 

= पार्क वच्चो जायेरन्‌ मासि पञ्चमे ॥ २६ 

काण *९ षष्ठ गुद्यादि मासि सप्रे । 

ह णं गर्भां मासैरया्टमिः ॥ २.७ 

शा क गभेस्थौजो ढ्‌ भवेत्‌ । 

। | न्ते तस्स गभेवासपरि्तये ॥ २८ 

(कवं ˆ ` भथ नणंस्ं वाभिजायते । 

पालां षारूक्रोगिकसमाथुतम्‌ ॥२९ 


स्थन ङ बिश्चूषितम्‌ ॥ 






# 


म्‌ ॥ १ 




















1} ष्च 
1 ६ 
2 | 





४ समोपेतं † 





ह. 
` 


^^ 
„५ 
9 


३०९ 


दश्प्राणगुणोपेतं यो जनाति ख योगवित्‌ ॥ ३५ 
मच्जास्थिशक्रमांसानि रोम रक्त वल तथा ॥ 

घाट कौशिकमिदं पिण्ड स्या्जन्तो पाच्चमी तिक्र 
नवमे द्‌ मे मासि जायते पाञ्चमोतिकः॥ 

स्रतिवातेः खमाज्ञष्टः पौड़या वि्ललौक्तः ॥ ३२ 
पष्ट नायाः सुषुम्णाया योषिह्तभस्ि तस्त्र रन्‌ । 
न्तितिर्वारि खविर्भोक्ता पवनाकाश् एव च ॥ उच्‌ 


| एभिर्भूतः पौडतस्तु निवद्धः सजञायुवन्धनं: ॥ 


मूलभूता दमे प्रोक्ताः सप्र नाञ्यन्तरे स्थिताः ॥ ३४ 
लचास्थिनाडयो रोम मांसचय वात्र पञ्चमम्‌ । 

एति पञ्च गुणाः प्रोक्ता मया अमेः खगीग्रवर ॥ ३४. 
अथा पञ्चगुणाश्चापस्तथा तच्छरणु काश्यप । 

लाला ब्पूत्रं तथा शत्रं मच्ना रक्तञ्च पञ्चमम्‌ । 

प्रापः पञ्चगुणाः प्रोक्ता ज्ञातव्यास्ते प्रयत्नतः ॥ २६ 
च्रुधा ठषा तथा निद्रा आलस्यं कान्तिरेव च । 

तेजः पञ्चगुणं प्री तत ताच्यसव्वत्र योगिभिः ॥ ॐ 
राग-देपौ तथा लव्जा भयं मो दस्तयेंव च । 
इत्येतत्‌ कथितं ताच्छ वाथुजं गुणपञ्चक्रम्‌ ॥ देः 
आकुञ्चनं घावनच्च लङ्नच्च प्रसारणम्‌ 1 

निरोधः पञ्चमः प्रोक्तो वायोः पञ्च गुणाः स्मताः॥३९ 
बोषशिन्ता च गाख्भोय्ये खवर सत्यसंक्रमः। 
रकाशस्य गुणाः पञ्च ज्ञातव्यास्ताच्य यत्नतः ॥8० 
खों लक्‌ चन्तुषो जिद्वा नाखा बुद्धौ द्द्रियाणि च ¢ 
पाणौ पादो गुदप्राङ्‌ च शुद्धं कर्मेन्द्रियाणि च।४९ 
दरड़ा च पिङ्गला चेव खुषुखसा च ठतौयका । 
गान्धारो गजजिद्णा च पूषा. चेव यशा तथा ॥ ७२ 


| अल्बुभा कुह्भश्वेव शड्धिनो द थमौ स्ता । 


पिख्डमध्ये स्थिता छता प्रधाना दय नाडयः ॥ ७३, 

प्राणापानौ मानश्च उदानो व्यान एव च । 

नागः कर्भ ञ्च कृकलो टेवदत्तो धनच्ञयः ॥ 8४ 

कवल सुक्तमन्नञ्च पुष्टिदं खव्वरेदिनाम्‌ । 

नयते प्राणदो वायुः रौर सर्व्वसन्धि ॥ 9 ५ 

-पआहारो मुक्तमात्रस्तु वायुना क्रियते दिषा। 

स प्रविश्य गुरे सम्यक्‌ एयगन्तं एथयगजलम्‌ 
जषैमभेजैलं कला लदनञ्च जलोपरि \ ` 

श्रमश्राधः खय प्राणस्तमनिच्च धमेच्छुनैः ॥ ४.० 





 ॥ 88 


` । ©.0- 480811\/86| ॥॥211 @0॥600. 0111260 0 66800011 | 


` द्‌ कौधिकं सृतम्‌ । 


स्तख्ा ति सनो ४०९ 
दालिंद्धनाः परोक्ता; = '्यचभोटिखमन्विता 


प्रोक्ताः उामान्याहिनतासुत 


9 स्य ०५ 
(४ ध ` > लाः प्रोक्तास्तु चिंशएति॥५१ 


ब्त पलशतं 
= स्त ताच्छ ुद्धसेव पुरातनैः ॥ य्‌ 
` षलःनि इश सेट चे 
र द तचा चेव तु तत्समाम्‌ , 
छ खहा रष्क मच्जा महारत्नं पललयम्‌ ॥ ३ 
शक्न दिकृुडवं यं सरो सितः कुडवं 
= च शोणितं कुडवं स्तम्‌ 
ङ शख षड्कङंञ्च विन्ण॒तरं तत्ममाणतः ॥ ५७ 
एठं पिर्डः समाख्यातो वैभवं सस्मच च्म ह । 


7: ॥१. | 





हि संसारे मियन्ते त >. 
विना पूणंकाक्ञे च व । 
अग्र अग्रे हि धावन्ति यमोकगतसा । 
„ त वाजुकमध्येन प्रज्चलदक्किमध्यतः । ` 
को ग्रहेः समाक्रान्ता नौयन्ते यमकिङ्गरः ॥ ०१ 
पापिषठास्लषमास्ताच्च दया-धम्मविवर्व्िताः। 
यमलक वसन्त्येते ठुव्यां जन्म न विदयते ॥ ७२ 


ञ्रह्वाख्डं ये णाः खन्ति प्ररौरे ते व्यवसिताः ॥५५| एवं स्नायते ता मनन्तुः खकदभिः। 


ग्रातालब्ध्रा लोकास्तथान्ये दौोपसागराः। 


अदिव्यानां ग्रहाः सर्द पिर्डमध्ये व्यवस्थिताः ॥५६ पञ्चतानि हि च्यन्ते गस्स्येव रेदिनः ॥ १ | 


छाद्ाधस्तु तलं ज्ञेयं पादोद्धं वितलं तथा । 


ज्नालुग्यां तलं विद्धि खक्यिरे ते महातलम्‌ ॥५० | सुङृतादुत्तमो मोगो भोवान्‌ सदले मवेत्‌ ॥ 28 |, 


लथ्ा तलातलद्चोरो युच्च रेरे रसातलम्‌ । 

व्रातालं कटिसंस्यन्तु पादादौ ल्त दरंषः ॥ ५८ 

रलो को नाभिमध्ये तु. भुवर्लोकं तदूलैतः। 

स्वर्लोकं छदे विद्यात्‌ कश्डरे मदस्तय ॥ प९ 

जनलोकं वक्तदरेशे त पोलोकं ललाटक 

करं मद्दारण्ध्र भुवनानि चतुद ॥-६ 

चरमो संस्थितो मेरुरवः कोणे च ध ५ 
दक्से ञ्चैव कोलाखो वामभागी (2.4.14 

दिखे प । त 

देखा >~ पव्वताः 

मलयो व गाद ससित 

. अस्थिस्याने सि ^ -राद्डितः॥६३ 

क्त परदधोषः स्थिता माख ‰ च सञ्चयम्‌ । 


लदौपी वोन रो न्तरम्‌ ॥ &४ 


छल्यल) 


निघधबोचैमागी च 


| लवाय दष्कोरदोप ¦ = सागरास्तदन 
त 


रोद निदसागर | | ह 


राशः कस्म च वित्तञ्च विद्या निधनमेव च। 


4 | 
(च 


कयणा जायते जन्तुः कस्णेव प्रलोयते। 


यथा यथा दुष्छृतं तत्‌ कुले दने प्रजायते । 
दरिद्री व्याधितो शखः पापञ्जहुःखभाजनम्‌ ॥ ०५ | 
अतः परं किमर्थं ते कथयामि खगेश्वर ॥ 8 


दूति थोगास्डे मदाएराणे उत्त 
गरुडसंवादे दाति शोऽध्यायः ॥३२॥ - 
चयस्विंभोऽध्यायः। 
गरूड उवाच । 


॥ + कथितं मयि एतत ॥ | = | > ह 


कि 


,* ` 0: 
कैच पापेः कत दव त 


((^.0- 4810801\/801 1/2111 06611011. [10111260 , ~ (> भ्न 


गाम्‌ ॥ ० 


र खण्ड शौक््ण- & 








गा - ५ 
म्रौ मंगवातुवाच प्रमाणत क ऋ). # { ४ "4६ ४ 
1 न श ^ गि. 
ए यीज्न। नान॥ ं 9 ६ "न | # | व, 
ह ह 


यानि य 


नित्‌ 


पापिनां 
भमन्ति 


| शेट्श व 


नि 6 # ` ॥ि ह प 
कु 4 ति # 
॥ ~ त निः ^ 

अ 









[ि ,'. “ „21१ ° 
दश्योजनविस्ती णं नौ लजौग्ूतसन्निभे ॥ २९ 


न्तरा मानुषस्य च ॥ ₹ <. > € < > ° ` 
खय चाच्वान ` धस्न्नो धस्षश्भेलश्च घ्चयुक्तो हितो यमः। 


(लि तद्र ज्वलदुर्गों मददापथः । 


कता ६८ पापिष्ठा मानवा ब्ढचेतखः ॥ 8 यदः पापथुक्तानां धाम्मिकाां सुखप्रद ` ॥. >> 
(ग 4 विविधा घोरदशनाः ! मन्द्मारुतसंयोगेरुत्पवेवि विधं स्तया । 
ताश्शच तयोल्वगः ॥ ५ व्ास्याभिविविधयुक्तः णङ्वादितनिखनः ॥ २३ 
ध [दि यत्र विखमते नरः + ` एरमध्यम्रवेभे तु चित्रगुघ्ठस्य व ग्ट म्‌ । 


६“, , वालपाशरैश्च कृतेः कस्भभिर्ल्व णः ॥ € तत्त विंश्तिसंस्यातं योजनानां खुविस्तरम्‌ ॥ २४ 
क न च्छित 0 न क 
[1 चानां यैन प्राणान्‌ प्रपोषयत्‌ १ | दग्प महादिव्यं लीद्धप्राकारषेटितम्‌ । 


ओ षा चेन विलौयते ॥ ॐ प्रतोल्लौश्तसद्चारं पताकाप्रतशोमितम्‌ ॥ २५ 
॥ पौडिती याति टष्णया च महापथि । दौपिकाश्तख्ङ्गीणं गोतघ्वनिसमाकुलम्‌ । 
तिन बस्पते क्वापि यममागोऽतिदुग॑मे ॥ ठ विचि्रचितक््लेचितयु्य वे द्धम्‌ ॥ २६ 
ह्यस्य याटषं पापं स पन्धास्तस्य ताहृणः । | मखिसुक्तामये दिव्ये पा परमााडते । 
एनाः कृपणा बढा दुःखेव्या प्रास्तरन्ति ते ॥< |, तत्रस्थो गखणचल्याथुमानुषरिष्विरतरेषु च ॥ २ 
हन्ति दारुणं के चित्‌ केचिद्भो वद्रन्ति च। । खम्परद्यति कदाचित्‌ ख सक्ते दुब्छतेऽपि ता॥ 
| ढकरकते्टो षेः पच्यमाना सुह्धश्ुद्धः ॥ ९ | यद्धेनोपाव्जितं यावत्‌ तावद वेत्ति तस्य तत्‌ ॥ २८ 
{ग्रिधः स वै पन्या विज्ञेयो दारुणः खग । । दश्ाष्टदोषरहितं करतकञ्म लिखत्यखो । 
[णा धे नरा लोके ख॒खं तस्मिन्‌ व्रजन्ति ते ॥९९| चित्रय॒प्नालयात्‌ प्राच्यां ज्वरस्यास्ति मदा्दम्‌॥२< 
| बानि यानि च दानानि दत्तानि मुवि मानवैः, | दक्िरे चापि शूलस्य लूताविस्फोटकस्य च । 


| तानि तान्युपतिष्ठन्ति यमलोके पुरः पथि ॥ १२ , पिमे कालपा शस्य अरजो णस्या स्चेस्तथा ॥ २० 
, | पापिनां नोपतिष्टन्ति दादखादजलाच्ञ लिः । मध्यो टोत्तरे जेया तथा चान्या विसचिका । 
^ | भमन्ति वाुभूतास्ते ये द्राः पापकर्मिणः ॥ १३ ¦ रे्न्यां तै शरिरोऽत्तिख्च अगेच्याञ्चेव ग्कता ॥ ३९ 
( | छ वलं तद्रद्रं कथितं तव सुब्रत । अतिसारश्च नैऋत्यां बायव्यां डाद्संन्ञकः। 
| एन कथयिष्यामि यममार्गस्य या स्थितिः ॥ ९४ | एभिः परिव्रतो निव्यं चित्रयुप्रः स तिष्ठति ॥.३२. 


[ य 0 त 2 1 कि 






| गम्बनेकतयो मेध्ये पुर चैवसखतस्य तु । | यत्‌ कर कुरते कञ्चित्‌ तत्‌ सव्वं विलिखलत्यसो । 
| चन वजमयं दिव्यमभेद्यं तत्‌ खरास्रैः ॥ १५ । तिन्ति पापकम्माणः पच्यमाना नराधमाः ॥ ३३ .. 
स्त चतुरदारं सपतप्राकारतोर णाम्‌ । ` ` | यमदूतैमद्दापारीरन्यमानाश्च सुद्तरः। 
; वं तिष्ठति वै यस्यां यमो दूतैः समम्वितः ॥ १९ | वध्यन्त विविधैः पापः पूठ्वकस्मङतेन राः ॥ २8 
सहसत वै प्रमाणेन तदुच्यते । ` | नानाग्रहरणाग्रे ख, नानायन्तेस्तथा परे ।, 
ए दिव्यं वि्युच्न्वालाकेतेजसम्‌ ॥ ९० | छिन्ते पापकम्मां णः क्रकचैः काछवद्िषा ॥ ३५ ` 
षञ्मराजस्य विस्तोणं काञ्चनप्रमम्‌ । अन्ये ञ्वलद्धिरङ्ारविताः परितो ग्रम्‌ । 
|. > ¶ना पञ्च यतप्रमाेन समुच्छ्रितम्‌ ॥ १ भून कर विपाकेन भयन्ते लोपिरडवत्‌ ॥ ३३ 
| छ खग लेस्तु वैदूय्यमणिमण्डितम्‌ । ` चिश्रान्ये च घराणे कठारेणावकत्तिताः। 
| च पताका्तञ्ूषितम्‌ ॥ १९ | क्रन्दमानाश्च दृश्यन्ते पूख्वकश्विपाकतः ॥ २७ ` 
ु ष्टापतनिन 'पतनिनादाद्यं तोरणानां त ततम्‌ । कैचिहुडमयः पाकस्तलपाकस्तथा परे ॥ .. 
वसौ एन्य ऋष पोषितं सदा ॥२* पोड्यन्ते यमदूतश्च पापिष्ठाः स॒श्टशं नराः ॥ इट . 


नान्‌ षे आसने तु समे शुभे । । णानि प्रा्थयन्लन्ये ददि दहो ति कोटिश्रः। 


ह" 


` ©©.0- 41081116 [\८211. 06101. 01011266 0 €68101 





= क भव्छ "छ + "+ क न्क के 
0 9) > 
< 8222 १ बर 


५, क 
~ 4८१ कोद चन $ 
४० न्‌ उ. 


क 


= ० 9 + 7 < 
2 


„` ०९4 


# # १ ङ 0, 2 ^ #= ऋ १.४० # श है -2 ५, 
४ भ 








"दद न पथय दण ~ 
+ ^ 


प्रथसिऽङ्कि दितौये 


-गससं = षर्‌ णे उत्तर = ३ ति प्रथमयाक्षे 7 सच्धिषु। 
खवा हे त्र यस्ति सनो ख्ख शोज्ष्ण- एच्तेण दस्ते =  पादापोजलाञ्सौन । 
य स ऽध्यायः ॥ ३३ ॥ > ` ° स्ज्व गोत्रिणो ॥ ९९. 
= सखजाल्ये छ इयौ हितवान्धवाः । 
॑ गन्तव्यं नेव विद्र 1द्याजलाच््रलिः ॥ 
चतुच्छिन) शोप ॥१§ 
तुच्छं शाऽध्यायः 8 निठत्ताश्च यदा नारः २ ब जलाच्लिम्‌। 
| =, सदा भवे 
ल भोक्ष्य उवाच । पञ्चलच्च गते शूद्रे यः काष्ठं नयत पिभ भवत्‌ ॥ १७ 
षश च्छ यथान्यायं घम्माधस्मस्य लक्लणाम्‌ अतुव्रजेद्यदा बिखरावमशचमसे वाम्‌ 
सुञ्जत दुष्क्कतं नृगासग्ने धावति म्‌। विरात्र च ततः प्रण गैः राः 1.८ 
च वागतामुाह प्राणामायशतं ण गर। गच्छेत्‌ सपद्रगाम्‌# 
` “१ पर्छन्ति त्रेतायां ज्ञानसा ~त कला एतं प्राश्च विशुध्यति 
इापरे 0. शूद्रो गच्छति ५ 
यन्ञ-द्ानेच दानमेकं कलौ युगे ॥ २ रद्र गच्छति सचयत वेश्यस्तिष इयोः परः । 


ग्हस्रानां स्तो घस्र उत्तमानां विचक्तरीः । 

ट्‌ टापूर्तौ ख गत्या हि कुव्वतां नास्ति पातकम्‌ ॥ 

हच्चस्तु रोपितो यैन खनि-कूप-जला याः । ्‌ 
न ९ 

चम्माग सुख तस्य व्रजतो नितरां भवेत्‌ ॥ 8. 


अज्नितापः प्रदाता वै येः भौतपौडति दिजञे। 


तेन खव्वमिदं दत्तं थेन दत्ता वसुन्धरा ॥ € 
यानि यानि चदख्धूतानि दत्तानि भुवि मानवेः। 
यमलोकपये तानि तिनत्येषां समौ पतः ॥ ॐ 
व्यच््ननानिःविचिताणि सच्छ-सोज्यानि यानि च। 
दद्टाति विधिना प्रः प्रेते तदुपतिषठति ॥ ट 
त्मा वै पुल्ननामास्ि एत्नस्ताता यमालये । 
तारथेत्‌ पितरः घोरात्‌ तेन पत्रः प्रचच्यते ॥ < 
रती द्यञ्च एच्रेण खाद्माजौ वितावधि । ४ 
अतिवास्तददा प्रेती भोगान्‌ वै लमतेद्धिखः॥ ^ 


-. त्र्यो जलाच्ञ लिः । 
प्रेतस्य स्वजनो ज 
ठ -दन प्रीती याति यमालव ॥ ९१ 


3 ८ त्रेती वाभ्चुवघजरः ॥ १ र 


अकराधस्यं पिन धः चतुथं वापि खारि £ श 
चत्थःकडयः वा दापो वतः १ 

अस्थिख - द्चयन ११ | 
स्थिख 


गच्छति खौयव्ीषु रातु प्रेते जलाच््रलिम्‌ ॥ २० - 


दत्ते जलाच्लौ पश्चादिदध्याहन्तधावनम्‌। 


त्यजन्ति गो तरिणः सर्ज दिनानि नव काश्यप ॥ २१ - 


_ तप्वननाः खरं यान्ति सव्व कामैः प्रपूरिताः ॥ ५ | स्तौजनशवाग्रतो गच्छेत्‌ पृष्ठतो नवखञ्चवः। 
खु पणै-मशि-मुक्ता दि-वसवाखण्याभराणानि च । 













जलाच्ञलिं तया दातुं गच्छन्ति हिलरु्तमाः। ` र षेकाद 
यत्र स्थाने खतो यस्तु अष्वन्यपि ख्हेऽपि वा।- ` ्ाहिप्राय 
विक्षेषस्तु ततः श्थानान कचिहिदितो वुः ॥ २२ [त्‌ स : 
शावा ए 
चमनं विधातव्यं पाषाणोपरि संस्थितेः॥ २३ (गोडनि 
यवांश्च सर्षपान्‌ दूर्वाः पूंपात्रे विलोकयत्‌ । (बायेन च 
प्रा्ययेन्निम्नपताणि .सतेहस्तानं समाचरेत्‌ ॥ २४ (न्ने कार 
गीतिमिनै च कर्तव्यं खान्नच्च न मोपेत्‌। [इ कृत्त 
सुच्जौत खयसधे "पाते उत्तान विवच्जयेत्‌ ॥ न 1 एगोत्रः स 
खतकस्य गुणा पराच्या यमगायां असुषिरत्‌। ` 4 1 
न न पूकममो पुति तकर्म्मो पसं । ते ॥ २ - -&¶ १ 
शुमाशभे च ध्यातव्य तदत व. [हि स 
लव्पेतैव च रेदेन भुङे सुकृ ६ | 10 
क ४ वायुलषै स.गच्छतिः॥ २० [पोच या 
वायुखपो उ्मलद्यव -1?२६ ८ । ॥- 
द्ादकसन्नि कुट निष्यादयति वम्‌ । एषामपि 
| म, प्रयाति द्धि ६। नरः ॥ ^ ¦ 8 त्रिरा 1 
नवके घोडा प्र ` (रसत 
तलं ९ , . कुटौ .ातु मवेत्‌ । 1 र? 
शम्या १ , रोद्ति॥२८  (वश्‌ुरा 





 ©©.0- 48108171\/80| [11 @&0॥6101. [21011260 0\/ 6814001 ^ 














चतस्र शोऽध्यायः । २१३ ` 
चि पञ्मेऽडनि जायतेः॥ 
तिद्टति ॥ २२९ \ कर्टिण्ठ गुदञ्चा 
त 9८ ` प्रीणनम्‌ । घट्टे ऊख च विज्ञेया समप्रभ गुल्फसन्धवः ^ ध 
४ 9 तप्तः ॥ २२ अष्टमे दिवसे प्राप्त जङ्ख च भवतोऽख्डज । 
६ मापन्न 4 क पादौ च नवे क्तेयो द णमे बलावत्‌ रुधा ॥ ५९ 
१३ (4 नं स्या नावपि रिनत्रयम्‌ । एकाद णद्दे यः पिर्डस्त दव्यादाभिषिख तु, 
| अ 


सिद्धान्ने तस्य दातव्यं क्राः पूपकाः पयः । 

प्रक्षाल्य विप्रचरणावध्यं घूपञ्च दौपकम्‌ ॥ ५२ 

इादश्र प्रतिमास्यानि खाङ्धान्ये कादर तथा 1 

चिपन्च छापि षरसासे दे खाल्लानि च पोड ॥ ५३, 
) दैव खाड्धं नवकसुच्यते ॥ २६ सासं प्रति प्रदातव्यं खता या श 

र शसश्राने वा तौथ द्वालपऽपि वा स मासः प्रथमो ज्ञेय दति १ 9 ॥ ५ 

# रीयते पिण्डस्तत्र सत्वान्‌ समापयेत्‌ ॥ ॒ श्वद्दस्ते च यच्छऋरादं खतिस्थाने क । ॥ 
इहे यच्छा द्व तत्‌ सामान्यसुदादछतम्‌ । | देव प्रथम खाद्धं तत्‌ स्याद्‌ § ॥ 

= (॥षमिकर्णानां शुद्यथ स्तानसुच्यते ॥ ३८ । सा तिथिमा सिके खाद्ध उतो यस्मिन्‌ दिने नरः ६ 
्ाचेकादभाचन्च एनः स्ज्ञाचा शुचिर्भवेत्‌ 1 | रिक्तयोश्च तिपन्ते च खा तिथिनाद्विथेत व ॥ ५६. 


वसति तौगि दिनमेकन्तु वाके ॥ २४ 
र च वङ्गौ च जलेनव तु तर्पितः। 
क्तैव प्ूपके करदरर्दे ॥ २५ 
ती धे च पञ्चमे सप्तमेऽपि वा । 


९१ 


`, दमाय यः श्यां यथोक्तां प्रेतमो दाम्‌ ॥३९ | पूर्णमास्यां खतो योऽखूौ चतु तस्य चोनका । 

२ रत्‌ ख यदा गोरं परोऽपि विधिमाचरेत्‌। | चतुरयान्तु खतो यस्तु नवमो तस्य चोनका ॥ ५० 
[षा वा एसषः कित्‌ तुष्टश्च कुस्ते स्ियाम्‌॥४०| नवस्याच्च खतो यश्च रिक्ता तस्य चतुर्दशो । 
कनि यः पिर्डो दौयते विधिपरूव्वकम्‌ । एता रिक्ताश्च विज्ञेया अन्देष्टो कुशलेन च ॥ ५२ 
श्येन च तेनेव सब्वश्राद्धानि कारयेत्‌ ॥ ९९ एकादशाहे यच्छ्राद्धं नवकं तत्‌ प्रकौत्तिलम्‌ ॥ 
पत्रे कारथेच्छादधं दाहं नामगोत्रतः । चतुष्यथे त्यजे दन्नं एनः स्त्ञानं खमाचरेत्‌ ॥ ५९ 


कृतन्तु येवस्ेस्तानि त्यक्वा रं विशेत्‌ ॥ ४२ | एकाद शादादारस्य षटस्यान्नं जलान्वितम्‌ । 
गोत्रः सगोत्रो वा यदि स्तौ यदि वा एमान्‌। | दिने दिने च दातव्यमन्दं.यावदिजोत्तमे ॥ ६० 
9 र ए व समापयेत्‌ ॥ ४३ | मानुषस्य रौर तु विद्यते छस्थिखञ्चयः। 
र १ निष्यादयते शवम्‌ । तत्सद्धवा सन्वरेदेषु षष्यधिकश्तत्रयम्‌ ॥ &९ 
छ न 4 1 8४ उनदक्म्मेन एष्टानि तान्यस्योनि भवन्ति दि । 
[हमि काना क काक्या । एतस्मादौ यते ठन्धः प्रोतिः रतस्य जायते ॥ ६२ 
(िविरावमासतच तला ज स्त र ६५ . | यस्मिन्‌ दिने खतो जन्तुरटन्यां विषमेऽपि बा। 
[पस्‌ सितो ठत नौ प्रापयत्‌ | यदा तदा भवेददाद्ः सूतकं खतवासरात्‌ ॥ &२ 
 [ररर्ावयोदवयारेकाकः स्लयव च-॥ ६३ | तिलपात्रं तयानायं गन्धूपादिकञ्च यत्‌ । 
4 (रहा पिण्डस्तेन सू 1 | व पा 
„ &?भोवदनाखा च पसो च्‌ ग्धिः शूद्रस्य मासेन खतके जातसतके ॥ ६५ 
“(क चते या गरोवा र भाख्तथे विरात स्याल्‌ षरासेन तु पर्ति # 
` ` (ह न जायते । अदः सुंवत्सरादव्वाक्‌ पूरा दशो दव॑ चिः । 
“^ ` ` अनेनवाजुखारेण शुद्धः स्यात्‌ साव्ववािं कौ ॥ ६& 















((.0- 418108111\/80॥ 1811 06611010. [21411260 0\ 66810011 


# # 3 शः 
न १९. ; क + 





। 
नित्यं ल व हिज. र हिता ॥ पू 
् मः रवनं यस्मात पञ्चात्‌ को 4 । पतिष्ेत न्व खययपु्नालध त ॥ ट 
२) उच्य : {९ प ९  भ्रास्य > ; श्रु 

५ ४ तावद्ूयाकच्जीवति मानवः । पोड्यन्ति न लं या  परानभावतः ॥ 


वाः पुरुषा भोषणाननाः । [षो ज 


1 त्तणा वम्मणन शीते 
९ ध त कचित्‌ ॥ ८ॐ | रचये | 


र द्रीव त्‌ नः स्सेरह) €& ०, 
>१च चछाल्मनो व ह  निवन्तेते ॥ ° 


ओउन्नपौति उरेवं ज्ञाला सुह्धसुड्धः। स तो सुत वचनात्‌ । = 
तानां कः सतो  ॥ १ विमानवरमाद्ढः & & ति॥ ष्ट ॥ 
₹व्याहिजे सव्याञ्च तूलिका । = बनागारोगयेः। विमा 


॥। षू -णत न 
| 9 चात्‌ तिष्ठेत्‌ पातक्वेच्ंतः॥ ८९ ` (रीस इ 
लशं य्य षाड्खाद् "ततार ज 
तच च्छ्ष्यां समासाद्य त | राद शय्या संवत्सरं तथा । 
प उारदारमयो हक़ाम्‌। | मैया कुरुते नारौ तस्या मेयो नन्तवम्‌ ॥ ९८। २ 
9। ६ 


इन्त {डदि स चिर टर लङ्क 

इन्त र रां रस्यां हेमपट्रर लङ्कताम्‌ । उपक्राराय सा भचतजीवति न ह ताच्च 

त्ख खस्घाप्य हेसञ्च हरिं ल्य ३ तोका क, 
| लं च्छया समन्वितम्‌ ॥ उ ्रेष्नोवमाना खा खत सल्यवतौ प्रियम्‌ ॥ ०९ | 


सउ जानन्न स्वै खद्स्तेतैव दापधेत्‌ ॥ < 


= त [तनि 

ॐ खच कलसं तेव परिकल्ययैत्‌ 1 स्वियादध्यन्न-यने हेमकुङ्कममच््ननम्‌ । पौ क 
वन्त प्र) ग्र षि => | 

बन््ञेखा गक्डप्रा यस निद्राकलशो वु चः ॥ 38 | वसश्रूषा तथा शव्या सन्वभमेतदि दापयेत्‌ ॥ ९२ | 7दत्तु शः 





` ताग्बूल-तुङ्क मन्तोद-कपूरागु सचन्दनम्‌ । उपकारकरं स्तोणां यद्धवेदिद किश्चन । (गपङरि 

ङौषिको पानद च्छ्र-चामरारुनभाजनम्‌ ॥ ०५ | भूषणं गात्रलमञ्च वस्तु भोगारिकञ्च यत्‌ ॥०२ (प्राणा 
2 च | 6९ भ > उने ` * ¢. 

ग्राश्ठघ्च स्थापयेच्छकत्या सप्रधान्यानि चव दि। तत्‌ सर्न्वं भेलयिला तु खे खे स्थाने नियोजयैत्‌। (तं सां 


अय नस्यस्य भवति यचान्यदुपकारकम्‌ ॥ ३ मूजथलोकपालांश ग्रहान्‌ रैवो विनायकम्‌ ॥ < [चारौ द 














प; ९५ री खरौतकसमाच्रलिः। [रर्परैः 
शङपर-कर काद पञ्चवणा वितानकम्‌ । ततः शन्ाण्वर् तोषः 4 पर ते 
व्याभेव विधां णा य निवेदयेत्‌ ॥ @ॐ | इमसुचचारयैनमन्त विप्रस्य एरत < .* | पिदधे 
अव्यामेवं विधां कला ब्राह्म । ख ्तिमा षा सन्वौपवररोसुता। = पव 
= =े म प्र ४ % । 
सयन्नौकाय सम्प्र ज्य न | भवाम सर लर १०६ (शन्नो 
चस् > = न्य. ३ परघधापयत्‌ ॥ न्येरौ चत्र >; स । `| नति ¦ 
9 1 ष र >: लमा शश्युः शिवा गौरो पत्रः सरग ९५ ` ॥ "ताः 
£ अ्य-कर्डाङ्गलौ-वाड्धशपषणश्चितथ्धष पण ° 1 च्छा प्रदानेन ह प द्राता प्रशोदत ॥ < । 
(श दरीर्यक्तं रद धेन्वा समन्वितम्‌ ॥ < तस्र म हयाय टन । | र 
छटद्धापव 9 लाच्चते ; ॥ ८० द्ाचाथ्याय प्रदा = कीर्तयेत्‌ ॥०| र ४ रा 
तता क = जष्णश्रयनं शुन्यं सागरकन्यया ॥ ~| प्रदचिणौभ्नल्य प्रणिपत्य विख क सजयेत्‌। . £ 4 | 
च्य ॥ । दापयेत्‌ ॥ ९“ 
प्यशून्यास्तु तच जनि जनप विधिनानेन वै पिन्‌ दात । ~ | 
वच्य मम वखज्जयेत्‌ । व _ ~ अर्गदं यवनं ढ 
>. तल्मममलं च्छुमाप्य चच ठि ५ नेत्त द 1 न्‌ प्रर॑यानिं “ ॥ १० 
द्व = श ‡ ॥ ज दातार ( प्ल ननु. ४ गिरत त्‌ थे 
र |= विधिरष प्रकाात्तत | विमक्तदक्िणा य स्यच यत्‌ लम्‌ । 1 श 8 
तरैकादद्ाडं ठ ते खते। शरण तस्य चयत्‌ , - [दि 
तथा बान्धवो बान्धवे ख „ यी वितरेत्‌ त भयत ॥ १.१ 
यां मरी 
{चिश्रेषमत प्ते तु र (= (1 सखवग्डद्दे एरा। | णाग वभव -- वयतीपात तेः 


^~.0- 12108111\/86/ 21) 06101. 101 


चतुख्तिं्णोऽध्यायः । रश 





¦ चन्द्र-सग्रहे तथा ९०२ | अन्व्टकास यच्छ्राद्धं यच्छछादं विद्ेतुकम्‌ । 


४ (वा रते तथान्तुे । पितुः एक्‌ भदातव्य श्वियाः पिरडं सपिण्डने ॥९९० 
(| यसुनायाच्  सिन्घु-सागरसङ्मे ॥ १०२ पितामच्या र्म मातुः पितुः खद्द पितामहैः । 
(1 दानं तस्मादप्यधिकन्त्विदम्‌ । . सपिण्डीकरणं कायथरमिति ताच्छं मतं मम ॥ १२९ 
- को नाप्नोति षोडशैः कलाम्‌ ॥ १०४ अणच्नायां खतायान्तु पतिः दुय्यीत्‌ पिण्डनम्‌ 1 
| > जायते प्राणी मुङ्के ततेव तत्‌फलम्‌ । मातादितिखटभिः सावैमेवं चण योजयत्‌ ॥ १२३ 
| वधे ्निती याति मानुषः शुमदशनः ॥ १०५ | युच्रो नस्ति न अन्तां च स्तो रं ताच्छ खपिण्डन ¢ 
दनी च धसन्नः व पास्ाविशाददः कारथेदृचधिखमये भाटजायाथ देवाः ॥ ९२३ 
हर वाति वैकुण्ठं सुतोऽसौ नरणुङ्गवः ॥ १०६ | पति-एन्नविदौनानां गोच्नौ नास्ति न डेव॑रः 
रं विमानमारद्च अप्सरोभिः रुमाछ्तः । एकोदिटेन दातव्यं परेण खद भाटठमिः ॥ ९२४ 
लौ इव्य-कव्येषु पिटमिः सह मोदते ॥ ९०७ | आ्आज्ञानादिन्नती वापि न कतच्चेत्‌ सपिर्डनम्‌ । 
(स्‌ इतं यां अमावस्यादिने तया। नवक पोड्खाद्वमेकाहे कारयेत्‌ ततः ॥ १२४. 
° प्दपर्व्वारि यानि यानि च तेषु च ॥ १०८ अदाद्ये न च कर्तव्यं सदाच्ये कारये डधः। 
[वाच्च यथान्यायं प्रेतले पितरो यदि । दमएुततलकं कूला वह्किना दाये च्छवम्‌ ॥ ९२९ 
(पन्ति खाद्वानि खपि्डकरं विना ॥ १०९ | पितुः एन्नेण कन्नव्यं न कुर्व्वीत पिता सुकते । 
पछकरणं काय्य परू वप न संशयः । अतिस््ञेहान्न कर्तव्यं सपिरडी कर णं सुते ॥ ५२.७ 
पत्‌ पवश इला चव तिषोड्श्ेम्‌ ॥ ११० | बद्वोऽपि यदा एच्ना विधिभेकः समाचरेत्‌ । 
पर्विबरुद्धय शतान तु योजयेत्‌ । नवखाद्धं खपिर्डत्वं खाद्वान्यन्यानि 1 श ॥ १२ 


| हि + © > {९ | 

२1 इष्य च्छरदरस्य स॑च्छय व हि ॥ १११| एकेनेव तु कार्य्याणि अविभक्तधनेष्वपि । 

| त स्य न्त्येष्टि ्‌ स क क 

[7 चासौ कुरुते ८ इादघाहे क (अ ध कुस्‌ते द्येक सुनिभिः खमुदाद्धतम्‌ ॥ १२९ 
1 त्‌ प स वामात्‌ । विभक्तेख एथक्‌ काथ्या क्रिया सावत्परादिका 1 
| पसिरेपे गयाच = कीन सपिण्डनम्‌ ॥ ११२ | एककेन च कर्तव्या एनच्नेण च सखयं खयम्‌ ॥ ९३० 
| इदन्‌ ए, ए । यस्येतानि न दत्तानि प्रेतशाद्धानि षोड ! 
| सतो वह य ॥ ९१३ | पि्ाचलं स्थिरं तस्य कतै चराद्तेरपि ॥ ९३१ 
| , ९ भल; स्युरेक्रा एन्नरवतो मवेत। ९ 

पत्तनत्यः स्युस्तेनेकेनामजेन हि 1 ता गाव वा सपि धिप 

[प्राभि मान्‌ यन्नः पिरय \ 5 ॥ १९४ | पिर्डोकरणं कुब्धात्‌ एन्नीने खगेश्वर ॥ १३ ` 
|भाषराहत वः 1 यन्न समाचरेत्‌ । | सर्न्पषां एन्नदहोनानां पल वुर््यात खूप रनम्‌ + ` ` 
[कौ रैर पापो पिढद्हा चापिना य॒ते "र्ट > ४ म्‌ ¢ ५.२ ¢ 
॥ यत ॥ १९१ ऋ विजं कारये ८. 
(,: "रचा नारौ प्राणान == कारयदहाय एराड्ितमयापि वा॥ १३ब्‌ ` 
(ष दि म॑ ५ ब परित्यजेत्‌। | खते पितचयब्दमध्ये चुपरागो चदा भवे 
[गृ नि उम तस्याः प्रकन्वौःत सपिण्डनम्‌ = ट यदा भवत्‌ । 
| ानिकापि या व्यृढा चैश्य न्‌ ॥ ११६ | पान्णन्तु सतः काय्यं खां नान्दौ सुरं न च ॥ ९३७. 
पपोष न डा वा चत्नियापि वा। | तीया गयायादधं आाद्मन्यच्च पेट काम्‌ ॥ 
परेत पे चदा शू त कुथ्यांत्‌ एत्तः खुपिण्डनम्‌९१ॐ न्द्‌मध्ये न क्वत्‌ मद्दागुरुविपत्तिष ॥ ६३ 

क र हे तचरा यमके च गज च्छाया-मन्वादिष ५ 
॥ पेदे र~ त॒ तेनेव च्यते ॥ ११८ | पिपिष न दातव्यः सपिण्डनैकर णं दिना 


ू 










तास्‌ स ` एत्राजातां वर्यचतु त 1 
| ' णास योक्तव्य व । | ज्नरषस्य यानं रेवादौनाच्च यत्‌ तथा । = 
` < भस्त सहा ॥ १९८ ` अ्पूर्ेऽ्यव्दमष्येऽपि कत्तव्यमिति कोन चं ॥ ‹ 


१२०. 


4 


((.0- 42108111\/820॥ 181 0601010. [10411260 0 €6810011 









2१६ 
१ क पि सि यदततभष ५ । | 4 
॑ द तरेण एवतिधिः र तारषैदयल । 
रो हेवा पिद्धफाकष तः ॥ १३८ | खपिष्डः च र द्वन दारान । ,  [(ा 
गोरणा पितरो हवा ""=-ग्यस्तया | ` उ भवेदारौ सपिएडोक र न्‌॥8& | (कनी ती 
दिदि ९अाः पिताजपति तेन्‌ नमस्तु ल्जकौो >, _ ` र्प्णेक्ते।. |. 
` “= इव-ख्नुष्यागा यज्ननायो नचे॥ ९३९ अन्तिमस्य चयाोयो वद्धप्रपितामद [विप 
= नाथस्य यड्न्तं क विभतेत्‌ । = मजको चेचो खकः प्रथमो सेव । ° (88१ 
ते दत्त तत्त सन्भरेिनाम्‌ & प मवेत्‌। ` | ह 
ष्टः ते पित्ैन्द्‌मध्ये > त म्‌ ॥ २8६० य वेको ॥द | ^ 
्ठजेन् “चः चादधं कारयेत्‌ सतः । व भवेदेको दू दधावरे। = (६ 
।ओ त्को म श ० निक चया एकर्विंप्रति चाश्वतः॥९ | (4 
नमन्त वायुना सन्वं जन्तस्य; जायतेऽत्र न सन्दे: तः 
च्चितरि प्रेततापने + ॥ परिपोड्ताः ॥ ९ पिता ददाति एनान्‌ त तस्यापि चत्‌ फ़लम्‌ ॥१० | दं 
ह "चन्न जुष्यते पटकौ क्रिया . | स वकषेन्नर | के घोरे पड "च्छनखन्ततिः खग । ` पम 
ऋं सातुविपत्तिः स्यात्‌ पिटजाश्यंन लुप्यते ॥ १४३| योन्य वा 
.ः ~ 9 ५९३ न्तरेषु जायेत यत्र तत्तसरोखपा ॥ षा 
छता माता पिता तिष्टेच्जौवते च पितामद्ौ । ` न सन्ततिं विना सोऽत्र मुच्यते = शा 
हव श - च्यत नरकाञ्चुवम्‌॥१२९ | 
पिर न श्रियो 
नतु स 'पितामद्चा र्व त॒ ॥ ९४४ | आचाथस्तस्य शिष्यो वा यो दूरेऽपि हि गोतलः ॥ ` ग 
५ = स अता वचन म॥ नाराय णवलिंदु्यात्‌ तस्योदेशेन मक्लितः॥ ९२ [॥ 8 
-जे पिषडो भिलितो येषां खनानात्तु कणां भुवि॥१४५| विशुद्धः खन्धपापेभ्यो सुक्तः ख नरकाञ्चवम्‌ । ॥ 
ऊघतिष्ठेन्न चै तेषां एच्ेरद॑त्तमनेकधा । निवसेन्नाकलोो च नात्र काय्यं विचारणा ॥ १8 


न्तक्ारस्तदुद्ेशे खाद्धं नेव जला ज्ञलिः ॥ १६६ ` | भरादौ कला धनिष्ठाच्च एतन चतरपञ्चकम्‌ । . 


हरति खौ यार्ड़े मद्दाएराशे उत्तरखण्डे खकष्ण- | रेवत्यन्तं खदा दृष्यम्‌ खब्वदा भवेत्‌ ॥ १५ 


| कर्तव्यो विप्रादिरुव्यजातिषु । 
शसडंवारे चतुद्िगोऽध्यायः॥२४॥ बिस्व न कत 
शसडखवाद्‌ चतु $ | दीयते न जलं तत्र ्रशुभं जायते वम्‌ । 


लोकयात्रा न कततव्या दुःखात्तैः खलनी वदि ॥१६. ` 








भ ष । ४१ ० १ © क | 

चञ्चि गोऽच्यायः। पञ्चकानन्तरं तस्य कत्तव्यं सब्वमन्यथा न्क 

6 प॒न्नाणां गोत्तिणां तस्य सनत्तापोऽ्युपजायते ॥ ९० | 
| तच्छ उवाच । ५ == हानिम्‌ पे ऋष्वे खतञ्च यः। | फार 
„ ठः मम चन्दे कथयस्व जनादन । तमभयेऽपि दास्य विषोवते॥ १ ‹ [६ 
दष कस्यापि माता पद्चलनागता प सद्य श्राह्ृतिकारणत्‌। रारि 
श्रुरषस्य च कस्या ॑ शो क्रियते मानुषाणान्छु (9 (तन 
चितामो जोवति च तथा च प्रपिता जदाडतिकरं पयं तरे तदाद (0 


- र्‌ विधिपूव्वकः। 
मद्धो तद्रन्माटसतीः (0 विग्रेनिंयमतः कायैः मन्तो चव 


((^.0- .18108111/8त 1/121 (06101. 01411179 






4 । ¦ = गः | ५ ~ ये लं गते गतिम्‌ ॥ २8 
{कतत 8 ऋं ध, स । 
| हतीपानदौ च्छत्तं देम 


२ 


` ¢ हीयते विप्र स्वपातकमो चनो ॥ २५ 
ष । (हर र णाद् खतानां पञ्चकेष डि । 
| योन ुव्वीत विन्नस्तस्म प्रजायते ॥ २२ 
८ (दपेव ध वद्दूनि प्रेतख्रादधे भिवच्नयेत्‌। = 
| गुणान्‌ दमान्‌ प्रणवान्‌ नेकपिर्डताम्‌२ 
(पिष दि = 


`  ्ैररयपच्छिष्टं सां व वैश्वदं विकम्‌ । 
= व्यं खधाकार पिमदं न चोचरेत्‌ ॥ रल 
[ ॥१* |. देन कुव्वीत नावाहनमय।ल्युकम्‌ । 
। [तमानं न कुव्वीत प्रदक्चिणविसच्जनम्‌ ॥ २० 
१ । (र्यात्‌ तिलद्दोमञ्च दिजः पूणांद्धतिं तया । 
। तरि अ ९ व्यधोगति 
् द्रे शवरेवान्ते कत्ता गच्छत्य धोगतिम्‌ ॥ ३० 
`  (लिगाडसंन्नाने पूव्वघोड्गएक तथा । 
6 (परे चामार चितायां शवदस्तयोः ॥ ३१ 
॥१ सत्चयने प्रोत्तं दश पिण्डा दशल्िकाः। 
(दोडधकङेतत्‌ प्रथमं परि कौर्तितम्‌ ॥ १२ 
, [षड षोड मध्ये दितोयं ताच्छं मे शण । 
यानौ ह विधिना खराद्वान्येकाररैव तु ॥ २३ 
ह विशु -धिषादयञ्च तथान्यच्छ््ाच्चपद्धकम्‌ । 
` [ध षोड्परंप्राह्णरेतत्‌ तच््वविदो जनाः ॥ ३७ 
॥१8 द पतिमास्यानि खादमेकादरे तथा । 
|, परद्वद्चैव ड रिक्ते खग घोड़घ् ॥ ३५ 
॥ १० |, पविशद्यथ कलान्यच त्रिषोड््म्‌ । 
५ प ॥ श्तार्चेन तु योजयत्‌ ॥ २६ 
(स | प्रा ६ नो यो भिलितः पङ्कभाङ्न डि । 
, (` तयवाष्टखाद्धं प्रेतलनाप्नम्‌ ॥ २ 
(हे न उद्धवेत्‌ पद्किखम्तिधः । 
| पाचन सन्धिः ाद्धेन तच्चतः ॥ इ८ 
"० 
५ ॥ ° ध 4 तत्र कत्तव्य । 
(षते क त तत्‌पिश्ाचपरिभवनम्‌२० 
4 क म्‌ 
र षषे दिते > त्‌ दुष्प दुगंतिभेवेत्‌ ॥ ४० 
|` पोणलाते उ 1 
॥ ` तत्‌ तोयं स्धिरोपमम्‌ ॥ ४१ 


। १8४ 

























कि च 


), 9 6 न ६.५ क ` क # | चः 
१ 0) ४; क, ५८) 


<अ 
४, ग, 
1. (229. 


+ 
< 


(> 4 


॥ 
२ 


।} 
ज 
+> न 9 


# 
त . " +न # रि) 
+ 
र । च, # 
| 
9 ॥ 
च जज 
= ५ 
# गक 1 
- # + ॥ 


[ति _, ` ्‌ षटेचिं्नोऽध्यायः । 


. तस््नादनपनं नृणां वेङुर्डपददायकम्‌ ॥ 


२९ॐ 


ताम्बूलं दन्तकाष्ठञ्च भोंजनं ऋतुखेवनम्‌ । ` 
ग्राममध्ये स्थिति प्रेते वच्जयेत्‌ पिण्डपातनम्‌ ॥ ७ 
स्ञानं दानं जपो खोमस्तपेणं खर पूजनम्‌ । 
ग्राममध्ये सखिते प्रेते श्व्यथे ज्ञातिधस्मतः ॥ ४ 





न्ञातिखमस्वन्धिनामेव व्यबद्धारः खगीश्वर । 


विलुष्य ज्ञातिधस्अञ्च प्रेतपापेन लिष्यते ॥ ४४ 


दति ओरीगासङे मह्ाएराणे उत्तरखण्डे ओकव्छ- 
गस्डसं वारे पञ्चतिंशोऽध्यायः ॥ २५ ॥ 





वट्चिश्रोऽध्यायः । 
ताच्छ उवाच 1 
कस्मान शनं पुख्यमद्धयस्यगतिदाय कम्‌ । 


.| खण्टडन्तु परित्यज्य तौय वै स्तियते यदि ॥ ९ 


अप्राप्य तौ नियते खेवा खल्युमागतः। 
शूला कुटौचरो यस्तु स कां गतिमवाग्रयात्‌ ॥ 
सनासं कुर्ते यस्तु तों वापि खच्ेऽपि वा! 
कथं तस्य प्रकत्तेव्यमप्राप्तनिधनेऽपि वा ॥ ३ 
नियमे चैत्‌ कृते टेव चित्तमङ्ो डि जायते । 
कैन तस्य भवेत्‌ सिद्धिः कतेनाप्यक्रतेन वा ॥ ® 
ओौङ्ञष्णा उवाच । 
कला निर णनं चो चे खत्य॒माप्नोति कोऽपि चेत्‌ । 
मानुषौ तनुमुद्छच्य मम तुल्यो विराजते ॥ ५ 
यावन्यहानि जोवेत ब्रते निर शने कृते । 
त्रतुभिस्तानि तुल्यानि खम प्रवरदच्तिसीः ॥.& 


तोय खड्े वा सन्धां नौला चेन्वियतते यदि 


परत्य लभते सोऽपि पूर्व्यो त्ता हिगुं फ़लम्‌ ॥ @- . 
महारोगोपपनत्तौ च रट्तोतेऽनगने कते । 

एननं जायते रोगो देववद्ि विराजते ॥ = . 
य अातुरः सन्‌ सनासं रल्लाति यदि मानवः ?. 
एनने जायते शमौ संसारे दुःखसागरे ॥ = 
अदन्यद्नि दातव्यं ब्राह्मणानाञ्च भोजनम्‌ ॥ 


` तिलपात्रं ययापक्ति रौपदानं स॒राच्चनम्‌ ॥ २५. 


एव चत्तस्य द्यन्ति पापान्युचादचानि च 


खतो सुक्तिमवाप्रोति यथा सर्व्वे मद्र्षयः ॥ २९१: . 


((.0- 181048111\/820॥ 18111 0661101. 10411260 0 €681001॥1 


हेऽपि खतो यदि । 


एकाकौ विच 
. छत त्स = रेदिवि ॥ ९ 
न्व तथा तोयं परित्यच्य व ५ 


भोतमत्पादतोचञ्च न एन जायते च्तितौ 

इत्यासौनं तौ्यैगतं रन्ति वन ॥ ९६ 
ल क दवताः। 

छल दता सपा न चास्यास्तस्य पाश्वगाः ॥ ७ 

लचखेवो नरो यस्तु सव्वकिल्विष्रवन्वितः । 

तत्र स्जिधेत दद्येत उ तौ्ैफलमाग्मवेत्‌ ॥ १८ 

ॐवितेऽपि खटा तीये न्यत्र न्नियते यरि । 

चमे देशे कुले धोमान्‌ ख मवेरेदविद्िजः ॥ १० 

ज्ञत्वा निरशनं ताय पुनजञ्जौःवति मानवः । 

ब्राह्मणान्‌ ख समाद्य सव्वस्वं यत्‌ परित्यजेत्‌॥२० 

ान्द्रायणं चरेत्‌ कत्त मनुक्ञातश्च तेदिजजैः। 

्रलृतं न वदत्‌ पखाद्ध्षमेव समाचरेत्‌ ॥ २९ 

हतिर्थे गला च यः कोऽपि पुनरायाति वे खड । 


श्लुज्ञातः ख तै विप्रैः प्रायञ्चित्तमथाचरेत्‌ ॥ रर तपनि शोऽष्यायः। | 
ङच्वा वा स्वर्ण॑दानानि गो-मद्यौ-गज-वाजिनः ! तारच्छं उवाच । 
हलौर्थं यदि लभेद्यस्तु खत्युकाले ख भाग्यवान्‌ ॥ २३. „= गदान ने खबर 2 (गं 
“९१ र्‌ ॐ र 
उ्द्दात्‌ प्रचलितस्तौय मरणे श १ । २४ | विधिना केन कत्त क 
च, ददि य =< क्न 
चद पदे त॒ गोदानं यदं हिसा न किंलचच्ाः केन पौः कय रेवा जना । ~ 
` ___ ~“ पाप॑ ती्थ्ज्ञानेन शुध्यति । प्रेतढपिप्रसाषकाः॥ 
च्छे तु यत्‌ क्रत पाप तोयजा कद्िन्‌ कालै प्रदातव्या प 
~ पापञ्चेदव्लेपखमं दि तत्‌ ॥ २५ ओष्ण छवाच। ` , | 
कसते तत 4 वच्चन्द्राक्रैतारकम्‌ । । < पवच्छामि । 
१. खन्द ट्टा या ट [` ताच्य प्रव उदवुप्रदानव | वानौयसंगुता $ 
द्विश्वेत्‌ ख नास ` ` -_ = यानि ते ॥ २४ थ अन्रपानौयसंयुता। 
ठ दत्तानि दानानि जायन्त चा च ्रेतीदेशेन दातव्या ¦ ॥ ३ 
ल्ल ध = £ ४ प्र 
(1 सति दातव्यं निद्धनेरपि मानव. । „ | वितिषेय मद्दापच्चिन्‌ 0 वरे। दा 
चातुर ४ धान्यं विशेषतः ॥ र दश्चाद्धे च ष तिप वै॥9. कक 
हिरण्यञ्च खत स हाद ब्रा तस्य सुखाय 4 
नाप्रस्तिला , सन्धं दिवीक्रखः। . ` खदकुम्भाः प्रदातव्या - ददावसिं मेर्यताः। 
रन  टष्ा टा" सव्वदा ॥ ष्ट ख दातव्या त ॥ ५ 
ह्निबन्त ~> चित्रय॒प्रन २ ददन्यद्नि द्‌ ्रानजलपूसति . 
पसिः खद धम्मण ~ -मर्पयेत्‌ । य तु पक्घानं 7 
> धनं यावत्‌ स्यति ॥ ५" नतर दातव्य माः 








३१९ 
अतिङ त त सन बद पापिनस्ित 


३२ ({ 8 
श्त्या चद्धलस्य च । 0 





न 
ण (५6 एन्नवत्सलम्‌ ॥ २8. 
्‌ ` उ न्यः प्राप्यापि विपुलं धनम्‌। 
दणावन्यत ताच्छं आत्मानं वित्तमिलयपि । ३५ 
न्‌.चवोपद्रवास्तस्य मोदजालो न चैव हि 
खत्यकाले न च भयं यमदूतसमुद्धवम्‌ ॥ ३९ 
समाः सष्टख्लागि च सपन तै जले 
दशेकमसौ पतने च पोड्घ्। 
महादवे षष्टिर भोति गोरे 
अनाशके काश्यप चाच्चया गतिः ॥ ३७ 
इति खोगास्डे महापुराणे उ्तरखण्डे रकष्ण- 
गसरडसंवारे षट्‌ तिभोऽध्यायः ॥ २६ ॥ 








` ग्म 
र 















((^.0- 3108011\//80| 14210 (01601011. 1011260 0 63811 


३१९ 


कष्ण कृष्ठोति कृष्णेति या मा स्मरति निद्यश्ः 
जलं मित्वा यथा पद्यं नरकादुद्धराम्य हम्‌ ॥ २४ 
टान्‌ दाद्रसंख्कान्‌ ॥ ~ ्लग्रामभिला यत्र यत्र दारवतौ पिला । 
^. न्फलदूरिता उभयोः खङ्मो यत्र सुक्तिस्तत्र न संशयः ॥ ` ६ 
{8 य ब्राह्मणे एभे॥ ८ | शलग्रामश्लिा यत पापदोषच्चयावहा । 
4 च तुष्टेन सक्तिभाक्‌ । तद्छन्तिधानमर गान्मुक्तिजन्तोः सखनिञ्धिता ॥ २६ 
द गतस्तत्र सुखौ भवेत्‌ ॥ < | रोपणात्‌ पालनात्‌ सेकाद्यान-सखशन-कौत्तनात्‌ । 
्‌ | वाः प्रदातव्या माषाननजलपरूरिताः.॥ १० | तुलसौ दहते पाण नृणा जन्घ्ाल्जिंत खग ॥ =< 
| मारभ्य खाद्धषोडशकस्य तु । ज्ञानद्ृदे सत्यजले राग हेषमलापद्े ! 
" राना एकवा विनिवेदधेत्‌ ॥ ९९ | यः स्तञातो मानसे तौथ न ख लिप्यत पातकः ५२८ 


सप्रचिंशोऽध्यायः। 





इत्तन त्रेत याम्य <] गच्छति ॥ .& 
` ¢ ब्य उदक्च्धान्‌ प्रदापयेत्‌ । 


ष्‌, 


| 
> ॥ ¢ 


त्‌ प्रति देयो नित्यं दढ्ह्नयः। न काष्टे विद्यते देवो न अिलाच। व - 
्रलप्र्णो इ यावत्‌ संवत्सर दिनम्‌ ॥ १२ | भावे हि विद्यते देवस्तस््ाद्ाव खमाचरत्‌ ॥ < 
“नागि ह्वानि दत्वाद्िषटिकानि च। प्रातः प्रातः प्रपश्यन्ति नसद्टां मल्यषातिन १ 
। > षन ततर तस्यां पात्रन्तु व॑ णजम्‌ ॥ १३ | नते शिवपुर याति चित्त वत्तिर्गरौोयसो ॥ २० 
ग छ्ादधैत्‌ तान्तु परूजयिला सुगन्धिभिः। | याट्‌ चिनत्तप्रतौतिः स्यात्‌ तादक्‌ कस्षफलं ठस्णाम्‌ 1 
हव्यो विशरप्रिण जलपूर्णानि दापयेत्‌ ॥ १४ | परलोकगतिस्ताटक्‌ सूचौ-खत्रविचार त्‌ ॥ ३६ 
हनि रङ्गस्य विधिपूव्वं खगेष्वर । | ब्राह्मणार्थ गवार्थं च स्ौरां वालवधेषु च । 
णाय कुलोनाच वेदतत्तयुताय च ॥ १५ प्राण यागपरो यस्तु स वे मोक्षमवाप्नुयात्‌ ॥ ३२ 
्हत्तवते रयं मूर तन्न कदाचन । अनाशवो खतो यस्तु ख वे मोत्तमवाप्रयात्‌ ॥ 
॥ वेददत्ताव्यस्तारशे लवशेऽपि च ॥ १६ अनाशक्गे खतो यस्तु स सुक्तः सन्ववन्धेनः ॥ ३२ 
ध ताच्य उवाच । द्त्वा दानानि विप्रेभ्यस्ततो मोच्तमवाप्रयात्‌ । 
धात मोच्त खर्गञ्च वद मे प्रभो । एते वे मो त्मारगाी च्च खर्गमागास्तथे व च ॥ २९ 
| त कन खग वसेखिरम्‌ ॥ १७ गो ग्रे देश्विष्ठंसे मरणं रणतोयैयोः । 
यं तेजस्तु खर्लोकात्‌ सत्यलोकतः । ` | उन्तमाधममध्यस्य बाधमानस्य टेडिनः । 
५ व त ततर सन्त्यज्य. खगं वासं लभेचिरम्‌ ॥ ३५ ` 
त मरगाञ्चव दय शिच्तेत परण्डितः। 
एते खगं एनलैन्म न विद्यते ॥ ९० | जौ वितं दान भोगाभ्यां मरणं रण-तोयैयोः ॥ ३६ 
भारते सा हरि ्ेत्रे कुरत्तेते श्गुक्ेे तयब च । 
राण स॒ जातिषु । - प्रभासे खौस्यले चेव व्वंद्टे च तिपुष्करे ॥ ३७ 








छ त एनज्जन्ब न विद्यते ॥ २० | भूतेश्वरे खतो यस्तु सग" वसति मानवः । 
भाचा काथो का्चौ अवन्तिका। | ब्रह्मणो डिवसं यावत्‌ ततः पतति ग्भूतल्े ॥ ३८ 
रः भया सप्ता मोक्षदायिकाः ॥ २९ वषेत्तिन्तु यो दव्याद्ाह्यणे डोषवच्िते । 
॑ पिर इ प्राणः कर्टगलतेरपि । ख सव्वकुल मुत्य खगलोके महौयते ॥ २९ 
| न एनजायते क्षितौ ॥ २२ | कन्यां विवादशैद्धय स्त॒ ब्राह्यं वेदपारगम्‌ । ` 
|| 8 इन्द्रलोके वसेत्‌ सोऽपि खक्लेः परिषेितः ॥ = 
¶ चाय गमनं प्रति॥ ॥ २३ ईमहादानानि द्वा च नरस्तत्फलमाप्रयात्‌ ॥ ५९ 


५४ 
9. 


^ 


((.0- 480108011\/80। 8111 (01661161. 01091260 0 66870011 


पो-ङ्कप-ता ग 

ञ्डो रणोारः प्रङ्ज्वायाः 

जार्णोज्ञारेण वा तेप. १ 

् = । व 

( १ शोत राति कटुभ्वने ॥ ४३ 

सन ख्छो ; 

त क ४ चा खतं त ध 
प्राति वर्षाणां रोमसंखखया ॥ ७५ 


एच ८ = @ 

.-पनत्रादिकं त्यक्ता खपतिं यानुगच्छ 

लग लमेतां तौ चोरी 
.म। दिव्यस्तौभिरलङ्कतौ ॥ 

अल्ला फापान्यनेकानि 


ध, भनचतद्रोदमतिः सदा , 
{लयति सर्व्वाणि या स्वं पतिमनुतव्रजेत्‌ ॥ ६७ 


छ 3 नाचारो मर्ता चेड्ष्छृतौ मवेत्‌ । 
्‌ © च नारौ नाशयेत्‌ सव्व किल्विषम्‌ ॥४८ 
कनां नियमतो नित्यदानं करोति चः, 
ऋतुनरसयुक्ता-मिमानेनाधिग च्छति ॥ 8९ 
त्‌ क्रतं डि मनुष्येण पापमामरणान्तिकम्‌, 
रिक्‌ खव्वं नाशमायाति वषेत्िप्रदानत " ॥ ५० 
"रतं भव्यं भविष्यञ्च पापं जन्त्रया्ितम्‌ ! 
एच्च एलयति तत्‌ ख्व विप्रकन्यो पनायनात्‌ ॥ ५१ 
इ शक्रपखमा वापो दश्वापौसमं सरः । 
सच्तेसिर्दश्मिस्तुल्या या प्रपा निच्जले वने ॥ ५२ 
अ वायौ निजजले टेरे यानं निजने दिजे । 
प्खिनां यो दयां धत्ते ख भवेन्नाकनाय कः ॥ ५२ 
एकमादिभिरन्यख ख॒क्रतेः स्वगभाग्भवेत्‌ । 
श्न तत्‌ खन्वं फ़ल प्राप्य प्रतिष्ठां परमां लभेत्‌ 
-ऋद्ाकाय्धे परिव्यज्य खततं धवान्‌ मवेत्‌ ५ 
; इमो दया चेति सारमेतत्‌ त्रयं वि ॥ ५५ 
पूजनम्‌ । 
प्रदः ॥ ५६ ॥ 


8 


| 


ॐ 


त्‌ ॥ ५४ 


हानं दमो 
दानं साघीदरिद्रस्य शुन्यलिङ्गस्य 
नाथप्रेत संस्कारः कोटियन्नफ़ल 
ताच्चं उवाच । त 
| परि । 
चछतकानां विधिं ्रूदि दया कल । १ ६ 
वकाय डि चित्तस्य मानवानां दिताय 
ववे 
ओीक्गष्ण उवाच । | 
न्मनि पचीन्द्र सतक स्याचतुव्विधम्‌ । 
ते जन्मनि प्चन्द ` __ (ववच्नितम्‌ ॥ ५ 
चु्णामपि वर्णानां सामान्यत 


0.0- 48108111\/86| 14811 (06010. 0101264 (2/6 


प्व र्ङएराणम्‌ । 


| प्रसवे च सुपिरडानां न बुरयात्‌ 


च 





५ न दशाहानि: 
दानं 
त मतिग्दो होमः साध्याय 
ह प तथालमानं दरव्यं 
पत्तिं | 


(> 

शिल्पिनः कारवो वेदा लो ५ ^ 
राजानः योतय चव ४६ दारास्तथेव च। 

चतौ भे ख्व ५ प्रकोर्तिताः ॥६३ | 

तश्च अाहिताजिनेपसतथा । 

एषां वे सूतको नास्ति यस्य नेच्छन्ति वाड्वाः ६४ 
सङ्गर दिजः। (षग 
रयाददाच्छुध्यते माता ्रवगाद्च पिता शुचिः ॥ ६५ [रार 
विवादी द्वय ज्ञेषु अन्तरा खतखूतके । . [तीः 
पूज्येसङ्लितं वित्तं भोच्यं त्मनुर्रषौत्‌ ॥&8 (वत्त 
अन्तर्दशाद्े स्याताञ्चेत्‌ एनमेरण-जन्मनौ । | 4 घण 
तावत्‌ स्याद शुचिर्विप्रो यावत्‌ तत्‌ स्यादनिदैशम्‌॥६ [इहह 
उदिते नियमे दाने श्रात्त विप्रे निवेदयेत्‌ । रभि 
तथेव ऋषिभिः प्रोत्तं यथाकालं न दुष्यति ॥६८ [इल 
खरखसधेन तु पाठेण तिज्ञेनिख्रजलेः सड । [दृष 
खत्तिकाया तथान्ते च नरः साला एविभवेत्‌ ॥ ६< ट्श 
दानं परिषदं दद्यात्‌ सुवणा गों चि च तेन पा 
चच्नियो दियं द्वा बेश्वस्तु तियुण तथा ॥ = तेष 
चतुरगणनतु शूद्रेण दातव्यं ब्राह्मये ध । | 1 | (तै 
एवञ्चालुक्रमेणेव चातुर्वण्यं विशुध्यति ॥ ० [खार 





















ब्राह्मणां विषन्ना यै नासां गी ग्रहे च। [श 
श वेष विषन्वानामेकरान्तमभौचकम्‌ ॥०२९ [य 
श्रा „= 1 
न ते प्रामश्एभं किच्चिदिप्राण प ए । 
| तेषां स्यः ह 
जलावगाडनात्‌ तेषां सद ४ 


| . > शीब्रण- कण 
रखणडे ओड्र [गए 
दति यीगासडं मद्रा र यः ॥ ३७ ॥ „षिः 
4 ड द सप्तिं णीऽध्या । [ॐ 
गरुडखवा ्‌ | ष 
। ५५ ॥ | ष 
| 
| 


कनक कक भो 





अद्रिशोऽध्यायः। 
१९. | ` ताच्छं उवाच । 
, : कचि दपणल्यु वशं गताः । 
॥ &° धान किं ख्थानं का गतिभवेत्‌ ॥ ९ 
। भवेत्‌ तेषां विधान पि कौट शम्‌ । 
ग्रीतुभिच्छामि ब्रू भे मधुखददन ॥ = 
खरौक्घष्ण उवाच । 
-तीभूतदिलातौनां सम्भूत खल्युेकते । 
नार्म-गति-स्छानं विधानं कथयस्य दम्‌ ॥ २ 
ग॒ ताच्च परं गोप्यं जाते दुश्रे सति । 
वाः ॥६४|हहृनेवे खता विप्रा दंष्टिभिश्वाभिषातिताः ॥ 9 
। (एव्रादविलग्नानां त्तौ णानां तुरडवातिनाम्‌ । 
॥ ६१ [(्रानि-वष-विपरभ्यो विख्च्या चात्मघातकाः ॥ ५ 
एततीदन्धनजले खतानां णु सुख्ितिम्‌ । 
8 (बरत्तिते नरके घोरे ये च स्सेच्छादिभिरैताः॥ & 
` [इश्गालादिसंखृष्टा अदग्धाः कृमिसङ्कुलाः । 
म्‌।६अृहहष्किता खता थै च मडारागेश्च पौ डताः ॥ ॐ 
 (िशस्तासतया व्यङ्गा थे च पापान्नपोषिताः। 
९ [/ालादुरकात्‌ सर्पाद्रःह्मणादै्युतागनितः ॥ ठ 
्िथख पशुभ्यश्च चच्चादिपतनान्बुताः 
“३ वया-सूतज्ो-शूदो-रजकौ सङ्‌ दूषिताः ॥ < 
„3 ५ नरकान्मुक्ताः प्रेतत्वभागिनः । 
| । कारयैह्याद्दं सूतकं नोदकक्रियाम्‌ ॥ १० 
$ (ष याय शु पापभयापहम्‌ । 
नि | ज्ञयो दादस्ति मासं चतन्िधे मतः ॥ १९ 
(पारत वस्य खयः भद्रे विधौयते । 
- = ५ नैमिष एष्कदेऽपि च ॥ १२ 
1 
र छ खद्े वा प्रतिमालधे ॥ १३ 
। ह वलिं नारायणाद्नयम्‌ 1 
4 > मोषध्यत्ते | पपं का मन्ते पोराण-वैरिकैः ॥ १७ 
1, भिविष्णुसदिग्ख तपेयैत्‌। 
[शार तेन मन्तवा वैष्णवैरपि ॥ ९५ 
ष्ट ~ ला प्रेतमोत्तपरदो भव । 
= च बोतरागो विमत्सरः ॥ १९६ 





९ # 
। [दिदं ॥ 
1 &र्‌ 
प। 

: ॥६३ 


तत 


8 


द 
08 ~: 
1 (ॐ, 
| 2 क्रो 
न नि 


(१ 
रि 


कृष्ण 
| 












द 


8, 
त ५ = क 
९१, । 
+ 
८ १.५ 
क वि 
"` हि 
नौ , 


4 
वि ॥ ¢. 
^. 


अदटचिंश्नोऽच्यायः। 


२२१ 


जितेद्धिवमना भूल ्चिष्मान्‌ धञ्षतत्परः । 


. दानधसओ्रतः शन्तः प्रणस्य वाग्यतः श्चि ॥ ९७. 


यजमानो भवेत्‌ तत्र शुविर्व्धुखमन्वितः । 
भक्तया तत्न प्रकुव्वीत अ्ादान्येकादशेवे तु ॥ १८ 
सव्वकस्विपाकेन एकैकाग्रे ख्माडितः । 
तोय-त्रौ-यवान्‌ षच्या गोधूमां ख प्रियङ्ककान्‌ ॥१< 
हविष्यान्नं शुभं मुद्रा चछत्नोष्णोषरे च चेलकम्‌ । 
दापयेत्‌ सव्व शस्यानि षौ र-चौद्रथुतानि च ॥ २ 
वस्तो पानद संयुक्त दव्यादष्टविधं पदम्‌ । 
दापयेत्‌ ख्व्व विप्रेभ्यो न कुब्यात्‌ पडङ्किवन्धनम्‌ ॥ २९ 
सूतौ स्थितेषु पिण्डेषु गन्धणएष्मात्तान्वितम्‌ । 
श्ङ्पात्रे तथा ताम्रे तपणच्च एयक्‌ एस ॥ २२ 
ध्यानधारणसंयुक्तो जालुभ्यामवनों गतः । 
दातव्यं सव्व विप्रभ्यो वेदश्रास्त विधानतः ॥ २३ 
ऋचा वै दापयेदवैभेकोदिष्टे एथक्‌ एथक्‌ । 
अपो देवो मधुमतो आदिपोटि प्रकस्सिता ॥ >=8 
उपयामर्शदौतोऽसि दितोधेऽघं निविदधेत्‌ । 
येनापावकचन्नुषा लतोये च सङ्कल्पिता ॥ २५ 
से रेवासशतुथं त॒ खमुद्रं गच्छ पञ्चमे । 
अजिनर्ज्योतिस्तथा ष्ठे हिर ख्यग्मश्च सप्रे ॥ २३ 
यज्चाग्रतेति नवसे दशमे याः फलोति च 1 
दाच विश्वतश्चज्ञुः पिख्डे चेकादशे ततः ॥ २७ 
मद्रं कणभिरिति च कुर्यात्‌ पिण्डविखच्ननम्‌ । 
जले काद द बल्यं खां कुच्यात्‌ परेऽखनि ॥ २ दं 
विप्रानावाधेत्‌ पच्चाचचतुर्व्दविश्यार दान्‌ । 
विश्वभोल गुणोपेतान्‌ खकौयान्‌ गो लसन्तमान्‌ \ 
बव्यङ्गान्‌ सप्रस्तांञ्च न तु व्यन्‌ कदाचन ॥ २९ 
विष्णुः खणैमथः कार्यो सद्रस्तास्नर मयस्तथा । 
अनग्रायाहोति स्द्रसु त 
अगिनिमौलेति मन्ते = 
लो मते द मणिम ॥ द 
3 दत्ते स्प्रापयद्धयसंम्‌ ॥ 
मध्ये मण्डला लवा स्थाप्यो दभैमयो नरः । र 
बह्मा विष्णुस्तथा सद्र यमः प्रेतश्च प्रम 
यक्‌ कुरे ततः स्थाप्याः पञ्चरत्रसमम्विता ० 





((.0- 181048111\/80॥ 48111 01601101). 0101260 2\/ 6810011 





सजनं र अस्ास्यष्टबिं पदम्‌ ॥ ३.७ 
तास्वपात्र तिलः पूरं खद्धिर ख्यं सदच्जिगास्‌ । 
दव्याब्राह्मणसुख्याय विधियुक्तं खश श्वर ॥ इ ८ 
क्ट ग्वदपारगे द्याच्जातश्स्यां वस॒न्धरास 


2 (त द्‌ 
यजुज्वद्दमय विप्रं गाञ्च दद्यात्‌ पयखिनौम्‌ ॥ ३९ 


उामराय शवोदेशे प्ररवयात्‌ कलभौतकम्‌। 


यमोद्टेशे तिलंल्लोदहं ततो दद्याच दच्जिणाम्‌ ॥ ४० 


तथा पुत्तलकं काश्यं ख्व्वौषधिसमन्वितम्‌ । 
पला णस्य च दन्तानि विसागं शशु काश्छप ॥ 8१ 
क्ञष्णाजिनं समास्तोथ कुशश्च एरषाञ्रतिम्‌ । 
शतत्रयं ष्ियुतं वन्तः प्रो क्तोऽस्थिरुञ्चयः ॥ ४२ 
तरन्तस्य तानि चन्तानि अङ्धष्वेष्ठ एथक्‌ एथक्‌ । 


चत्वारि शच्छ्िरे देयं गरौ वायां दण विन्यसेत्‌ ॥ ४२ 


{नि शत्यरःस्यत्ते व्यादि एतिं जठरेऽपि च । 
वाद्धयुग्मे खतं दद्यात्‌ क 
सदये एतच्चापि तिं एच्नङ्ादये न्य खत्‌ । 
दवयाचतुषटय दिने षड्ूद वयादषणदय । 


दं 
नारिकेलं श्रि 
चच्चरत्रं सुखि द्या ४ 
न्ष नालकं 1 सूत्रकम्‌ ॥ 89 
दखायां मेदक दवान मनःशिला । 
गनरं धातवो देया चरिता 


न्तंल षे ट 
खानि पार्द च एरोषि चिन्तंलं तथा ॥ 8 


स्थाने त्नं व्याच तालुके । 
च्नच्वायां कलौ फलम्‌ ॥ ४8 
नच 1 


रेतः 


(~^.0- 480811\/801 14210 (06101. 01760 0/ 63/17 


। स्वो षधिथुतं 


चिदे च विंशतिम्‌ ॥ ६४ 


द्र पाद्ाङ्गलौमागे एवमस्थौनि विन्यसेत्‌ ॥ ५ 


प्रतं कृता पूजा यथोरि 

खा चापि विधिना यज्ञपात्र व ॥१ 1. 
पसे से यौरिति ऋचा एनन्तु मे वरुशेति च । | 
प्रतस्य पावनं करत्ला शलिप्ालशिलोद्कैः ॥ ५६ 1. 
रिष्णुसुदिष्य दातव्या सुभोला गौः पयखिनौ ॥ ५७।७१ 


तिला लोहं हिरस्यञ्च कार्पासं लवणं तथा ॥ ` [दर्पः 
खप्धान्यं स्सितिरगाव एकीवं पावनं तम्‌ ॥ ५८ 

तिलपात्रं ततो दस्वा पददानं तथैव च। (४) 
ततो वैतरणौ देया सव्वाभरणद्रषिता ॥ ५९  |बराहमए 
कर्तव्यं वैष्णवं खाद प्रेतसुक्तयथैमात्सवान्‌। |. 4 


व्रेतमोच्ं ततः कु््याडदि विष्णु प्रकल्पय च ॥ &° |१' 

पं विष्णुरिति संखृत्य प्रतं तन्मल्युभेव च । ¦ | २ 

दनिदादं ततः कुर्यात्‌ सूतकन्तु(दिनत्वम्‌ ॥ ६९ | वि 

द्‌ ्द्कत्ता पिण्डा कत्तव्याःपरेतसृक्तयै । | इति 

सन्द वर्षविधिं कुव्यादैवं प्रेत स॒क्तिमाक्‌ ॥ € 

दूति यौ गारुडे मदाएराे उत्तरखण्डे भरोकृष्ण | 
गर्ड्संवादं अष्टतिंश्योऽध्यायः ॥ ३८ ॥ 


` एकोनचल्वारिंशोऽध्यायः। | वषाः 









(डद 










त ¦ । 
तीख्याद्धर तिदानानि गावः पृष्नौ सरस्वतो । 
नर कादुबरन्द्येते जप-पूजन-दीमतः ॥ ५ 

ञल्ा बह्भनि पापानि रौद्राणि विघुलानि च । 


चधयभागो च च हषो च ध | ६ 
{(्ि „ -न्स्ेण दातव्याश्च षड्द्त।' 
{हरिति मन्त 


॥ १९ (रिरि प 
५ भागौ तु प्ायसेनाङ्गरवत. । 0 
स पशुपतये उग्राय शिवाय । अपि गाचस्ममातण निदानेन शुध्यति ॥ & 
रदाय | $प्ानाय यमाय च॥ & हरन्तमपि लोभन निरुध्यात्त निवारयेत्‌ । 
„ महादेवाय अ: 

५२ ` ॐ तरीमं प्रूषागा दरति मन्तः । ख याति नरव घाद्‌ यस्तन परिर्चति ॥ ` 
ध श्रसगा7 पायसेन च ॥ ॐ अकर्तव्यं न कर्तव्यं प्राः कण्टगतेरपि । 

५९ तेमः प्रायचित्तं प्रजापतिः । कत्तव्य < 

याह १8 म दग्रवर्तने वै पापं गोखस्तवधे स्तु ल्यम्‌ । 
। भावपरं र्यात्‌ प्रणौतापरिमो क्त णम्‌ ॥.८ आआकरप्रवत्तने वै पाप ग 9 
मात्‌ ॥११्‌ परह्रतिपत्तिशच ब्राह्मखे रल्तिणां ततः। वरन्तिच्छेदे च तथा त्तः करस लं च धेनुद्ानप्लम्‌< 
१ [इृरद्रलाप्येन प्रेतो मो च्षमवाप्रुयात्‌ ॥ < वरभेकानपद्छता न तु दत्त गवा तम्‌ ॥ 
= एव वरषञ्चैव सञ्गदत्तरों खग । एकां त्वा तं दखा न तेन खमता भवत्‌ ॥ ५ 
न १७ †त्‌ सर्व्वालङ्क सेव त यो ख्त्वा खयमेव प्रवाधते । 
हाप्विल्ला ततः कुयात्‌ सन्वांलङ्गार्टूषिताम्‌ ॥१०| खयमेव तु चा द्‌ 
र [ष्ठा च तदश्ुग्मं प्रेतो मो त्मवाप्रुयात्‌ । स पापो नरकं याति चावद्ाच्छतख्नवम्‌ ॥ ९९ 
। ्‌ € सुच्छ्ितं र श्वमेधे 
क्छ च तपंणं काय्य मज्लपूव्वकम्‌ । न चाश्वमेधेन तथा विधिवदल्तिणावता 

५०  [बह्णान्‌ मोजयैत्‌ पञचादक्चिणाभिश्च तोषयेत्‌ ॥११| अहत्तिकषिते दोने ब्राह्मे रचित चथा ॥ ९२ 
ततः खरां समारभ्य एकोद्दिष्टं यथाविधि । न तद्धवति वेद्टेष ये खबहधदच्चिणे । 
व ॥ ६ [लमत्रं तथा टय प्रेतोचधर ण हेतवे ॥ १२ यत्‌ प्यं दुर्व्वले तस्ते ब्राह्मे परि र्तिते ॥ ९३ 

। : [दषे ततः कश्या रासे मासे एथक्‌ एथक्‌। | ब्रह्मस्ठरसण॒द्टानि वादनानि वलानि च । 


म्‌ ॥ ६१ | एं रिधिसमाुकतो प्रतमो चं करोति हि ॥ १३ | युद्धकाले विभोययन्ते सेकताः रेतवो यथा ॥ ९8 
। | इति श्रोगास्‌ड उत्तर खण्डे ओौड्ष्ण-गसड्संवारे | खदत्तां परदत्तां वा यो हरे वखन्धराम्‌ । ` 
॥ ६२ एकोनचल्वारिणोऽध्यायः ॥ २९ ॥ ष्टिवषेसदस्ताणि विष्ठायां जायते ऊभिः ॥ १५ 





कष्ण | ब्रह्मख प्रणया तता खत्यासप्रमं कुलम्‌ । 

॥ 4 ह ~ तदेव चौय दपेण दहत्या चन्द्रतारकम्‌ ॥ ९६ 
चत्वार्शाऽध्यायः । लोदचूर्णाश्सचूर्णानि कदाचिव्जरथेत्‌ एमान्‌ । 
ु | इवा ९ 4 खविष्णुरुवाच । ब्रह्मस्ं तषु लोकेषु काः एमान्‌ जर यिष्यति ॥ ९ 
वा श इष बल्सो विन्दति मातरम्‌ । - ` | देवद्रव्यविनाशेन ब्रह्मखर खेन च । 

| [श्रा कते बम्प कत्तरमलुग च्छति ॥ ९ कुलान्यकुलतां यान्ति ब्राह्मणातिक्रमेण च ॥ ९८ 


ने ॥ १ 5 रणो विष्णाब्रह्मा रोगो हतान: । | ब्राह्मणातिक्रमो नास्ति विप्रे विद्याविवव्छिते। 

] भगवानमिनन्दति स्ूभिदम्‌ ॥ २ ज्वलन्तमणगिस॒त्ख्यज्य न डि भस्मनि चयते ॥ ९९. 
ण | सर रान नास्ति शऋूमिखमो निधिः। | संक्रान्तौ यानि दानानि खव्यवव्यानि यानि च ९ 
्‌ ततः ॥| असे समो घर्म नादृतात्‌ पातक परम्‌ ॥ ३ | सप्तकल्मच्तयं यावद्कदात्यकः एनः एनः ॥ = 







त 0 
क गसि 
१ 1 ८ = 





॥३ । ५ प्पत्यं प्रथमं 

८ कि स्वो =, २ प्रतिग्रहाध्यापनयाजनेष 

` ~ रों स्थसुताश्च गावः ग्रतिग्रं सेषटतम॑ 

८५९ | रषं तेन भवेत रदत ' भतिग्रदं खेष्टतमं वदन्ति । 4 

“ | येः कादधनं परतिग्रहाच्छुध्यति जाप्य्दोनै- न 
चने गाञ्च मदो दद्यात्‌ ॥ ४ ¦ स 


3 ने याजनं कस्म एनन्ति चेः ॥ २१ ् 
2 1. + 


१ कनी 
॥॥ च 
जक च 


च 


0.0- 18/10811\/80 81 ©0॥€0. 01011260 0५ ©6810ग1 





उकचत्वारिशोऽध्यायः | 
क खोषिष्णुरुवाच । 
क 1 च्नश्नष्टा परत्रज्यानाश्कच्यताः । 
-्वासञ्या विशुष्यन्ति इत्वा घेन त 


९ ऋककम 
^! € 


५॥| 


५ 


1 


इद शवर्घस्य चतुव्वर्षाधिकस्य च । 


भ्राचङ्कित्तं चरेन्माता पिता वान्योऽपि वान्धवः ॥ २ 


तो वालनरस्यापि नापराधो न पातकम्‌ । 

ज द्ख्डो न तस्यास्ति प्रायचित्तं न विद्यति ॥ ३ 
ब्त्तस्य इने दष्टे आतुरा स्तौ स्ैद्यदि । 
ऽज्कि पदा त्यक्ता स्ञाला विशुध्यति ॥ ४ 
छातुरे स््ञान उत्यन्ने दशङ्ञलो नातुरः । 
श्ल 


क्कु 
१ 
> | 


4 


५ 
2] 
२ 


न्व्‌ 
१ ५ 
च 


५ 


गरड खं वाहे एकचल्वारि शोऽध्यायः ॥ ४१॥ 


दिचत्वारिशोऽच्यायः। 

ओरौ विष्णुरुवाच । र 
च्छया तार्च्धमरणं ङ्ग. द्वि-खरोखटपः । 
र्डालाव्यावमघा्तेश्च विषाद स्ताङ्णस्तया ॥ ९ 
जलाभशनिगतवातेञ्च निराद्दारादिभिस्तया । 
श्रेष्ठामेव मवेन्पव्यः प्रोक्तास्ते पापकम्मिणः | ॥ र 
अवृषण्डयममाचिताश्व मद्धापातकिनस्तथा । 
स्यच व्यमिचारिण्य अआाखद़पतितास्तथा ॥ | 
न्न तेषां स्यान्नवखाद्धं न संस्कारः ध स 
श्राद्धानि पोड़शोक्तानि न मवन्ति च ताः 
“~ + जत चिण्दप्ु ख्द्यानिच्च चतु 
छ निदेदनौ सागिके प्रापक्र्मयि। 


+ र॑वद्छर तेषाभिलयं कार्यैः दयालुभिः । 
श्रा द्ंवव्सरे तेषा्मिल्य गरल मर => तच काश्यप ॥ & 







((.0- 42108111/20। 1121 (06101 री 


-॥। षम्‌ ॥ ९ 


लाला स्छशेद्टेनं ततः शुध्येत्‌ स आतुरः ॥ 
द्रति ज्रौगारुड़े महाएराशे उत्तरखण्डे ओोकृव्ण- 


शय कथित्‌ प्रमादेन ्ब्याद्य दथाविषि 


इलं विद्या-तपोयुक्ता 
प चमवि क 
उरद्युखांस्तयाः विप्रांस्तान्‌ र क ४ 
् 1 न्‌ सस्यगुपवे शत्‌ । 
्ावादनाघदानादौ विष्णुं यमसमस्वितम्‌ ॥ १३ ` 
चरोपवोत दुन्वौ त प्रेतनाम प्रकीक्तैधत्‌। | १९ 
प्रत यमञ्च विशुञ्च सरन्‌ ग्राङगं ख्मापपेत्‌॥ 8 | 
अन्येभ्यश्वापि स््पभ्यः पिरदाना्थ॑सुद्रेत्‌। 
एथग्बा टश पिण्डांश्च पञ्च दद्यात्‌ क्रमेण तु ॥ १५ 
प्रथम विष्णवे दद्याद्रह्मणे च शिवाय च। 
सख्ल्याय श्विायाथ प्रेतायापि च पञ्चमम्‌ ॥ १९ 
नाम गोत्रं सरत्‌ तस्य विष्णुणव्दं प्रकौत्तधेत्‌ । 
नमस्कारं शिरछन्तु पञ्चमं पिर्डसुदरेत्‌ ॥ १० (गने 
गो-भूमि-पिण्डदानायैः पत्या परेतं खर तम्‌। [कोहि 
तिस्ैस्िलांस्तु विप्राणां दमेयुक्तेषठ पाणिषि ॥ १८ दा 
द्दयादनं दिजानाञ्च ताब्बरूलं दचचिणा तथा। 
एवं शिष्टतमं.विप्रं दिर ण्डेन प्रपूजयेत्‌ ॥ ९< 
नाम गोत्रं स्ररन्‌ दादि तिस्लिति्ठवत 0 
हिजान्‌ पञ्चात्‌ तक्ता्यो दधधिणाएख+" | 
मुवि प्रीतस्तिति च्िप्त्‌। | 
मुच््नोत वागृयतः। 
स्यादेको दिष्टविधानत नतः ॥ २१ 
























` (मः 
1... 


क्त हि 















्मलुत्रज्य 
कौर्तयन्नामगोत्े तु 
मित-बन्धुजनेः साद्ध शेष भ 
प्रतिस॑वद्सरादि स्याद ध वादतः 
॑ ते गमिष्यत्ति ख पापकम णः। 
० न दतं क्रते वैवाप्रवन्ति ते॥ २२ 
- मियते भ्नः ते दुदकादिभि ६ दर्भः। । ह्‌ हः 
= ॥ २२ ए ग | क: 


चन्व €< ` खर्गरुंसखः ५ ` ॑ 
[+ १ {९०.१९ क ` 
॥ ४ द) ` | ~ (१, ` 
गच्छत्‌ ५। ¢ ® ` ॥ ^ क्रदि 
त # । # ॥ ॥ 4० 
॥ ट १ क ॥ ध 


= ~ @ १ 
च ४ १४ कि ~ 

= ~ 6 , 

^. [हि 

++ ॥ @. + 






&, 
। +^ ) 1 
> 1 न च त 
~ ~ ह 






|, _-दोर्नागं पञ्चमौषं प्र्ूज चत्‌ त = 
£ मों लेखां नागानामाकृ सुवि । 
पिष्ट = द = नेन च्‌ ॥२५ 
| ताँ सितः पुष्पः सुगन्धश्चन्द्‌ 
पत्‌ = 
५ ॥ ततु तर्डुलां च सितान्‌ स्िपत्‌ । 
्‌। १ तयैवानं चौरच्च विनिवेदयेत्‌ ॥ २६ 
[लाय वदेदेवं सञ्चन्‌ सुरदा शुकानि च। 
| तदिनेऽश्नो यादवा समापयेत्‌ ॥ २ 
 , (अं ्क्तिती नागं ततो दव्यादिजोत्तसे । 
|. च्व तती ब्रूयात्‌ प्रीयतां नागराङ्ति ॥ र 
९ 
९ [मवयं कुव्वीत कम्मार्न्यानि प्रून्वत्‌ । 
[शलीक्तविधानेन इत्यं कु््याडययातयम्‌ । 
\ वावी चधेत्‌ तांस्तु खर्गमाग नयेत डि ॥ २< 
[ह गौगास्डे महाएराणे उत्तरखण्डे ओरौ ङष्ण- 
` | गरुडसंवादे दिचलारिंशोऽध्यायः ॥ ४२ ॥ 


(४ 
# # 
15 »# ५ 
॥ 
४ च 
॥ 
१, 





निच्तवारिशिऽध्यायः। 


| खो विष्णुरुवाच । 
[बद यादभेवं ते कथयामि खरी प्रवर । 
वद्‌ पान्वशेनेव कुर्यातां क्षेतरजौरसौ ॥ ९ 
| पि चेतररेवभेको दिष्टं न पाब्वणम्‌ ॥ २. 
1६ सतौ स्यातामनगोक्ेत्रजोर सौ । 
ध । ध तां ्र्न्द तौ तु पा्वणम्‌ ॥ ३ 
¶ ~. तरः सागि: एुच्नो वाप्यथवा! पिता। 
(4 प्व तत्र कुष्यपतां रतेवजौरसी ॥ ४ 
(अ पो वा एक्ना वा पितरोऽपिंवा। 
ट सुते: काच्यै तस्य सन्यः खुतेरपि ॥ ५ 
९, मपुन्ना्णा पुंखां स्याद्योषितामपि । 
| ध र आड दि्धते सद्रां ॥ & 
॥.२ का = भायोचं यदि जायते। 
त च डि तदनन्तरम्‌ ॥ ॐ 
४ दि विघ्नः प्रजायते । 
8 ४ तस्या ुष्याच्छराद्धं तरेव दि॥ 
` पिष, > शस्य मा्यावास्तत्पुतस्य च । 


1 









ह 
¢ 
४ 
रै 


त 
# 
4 





॥ ] ध क 


.. 
© ॥ 
२० | 


अ; 


ठ 
$ 
च 
षट 


ग 


कू 









१ क 
७ 


री 
॥ 
। ष 






ह 
१ ३ 
षौ 
~ 
| 
५ 
( 
0 
जि 
(लि 
६ य 
# 


न 
४। 
" " [ 
ऋ र 
ह 
हि 


#. 
९ 


9 हेजातौन) 
|  -जातोनामनुपेतदिलस्य च ॥ ० 


~ 


+. 


' |. मो 

^ ५ 9 
8 

, ("ऋ 

५. वि ~ 

~ ॥ 

[, ' - 

= ध ४६ 

4 

त. ~ । 


न 
कः 
द 
६ न 
५५ 
ह = 


न 
न> 


( 


(. 





(ज 


चिचत्वारिश्ौऽध्यायः। 


2२५. 


एककाल्ञे गतानां बह्हनामथं वा इयोः । प 
तन्त्रेण अपरं ङर्व्याच्छछां कुच्यांत्‌ एक्‌ यका 1 
द्व्यात्‌ पूर्वैः खतस्याटौ दितौयस्यं ततः एनः 
तदीयस्य ततः कुर्यात्‌ संनिपाते लयं विधिः ॥ ५८ 
प्रल्न्दभेवं वः कुर्य्यादयथातथमतन्दरितः । 
तारयचिला पिद्धन्‌ सर्व्वान्‌ प्राप्रोति परमां गतिभ्‌१९ 
न ज्ञायते खताददश्चेत्‌ प्रस्घानदिनिमेव च । 
माखरेत्‌ स्यात्‌ परि ज्ञातस्त स्यान्स ताददिकम्‌॥५ 
यद्‌ मासो न विज्ञातो विज्ञातं दिनमेव च । 
तदा मार्गशिरे माखि माषे वा तिनं भवेत्‌ ॥ १९ 
दिनमासावविन्नातौ मरणस्य यदा एनः । 
प्रख्यानदिन-मासौ तु ग्रा्चौ खाद्धे मयोदितौ ॥ ९4 
प्रस्मानस्यापि न ज्ञातौ दिनमासौ यदा एनः । 
खतवार्ताश्चतौ ग्राद्यौ प्रूव्वप्रोक्तक्रमेण तु ॥ ९६ 
प्रवाखमन्तरेणापि स्यातां तौ विस्मृतौ यडा । 
तद्ानोमपि तौ ग्रा परूढ्ववत्‌ तु खताडिके ॥ ६७ 
र्टद्स्ये प्रोषिते यच क्र चिन्न ज्यते रे ! 
द्रशोचापगसमे यतर प्रारव्धखाद्धकस्णि ॥ ९८ 
प्रत्चागतश्चेच्नानाति तल दत्तं गहोःतथा । 
आश्नौचं डिणस्ते च न द्रव्यादेस्तद्ा भवेत्‌ ॥ ९९ 
एच्नादिना बदारव्पं खाद्धं तच्ेन वाखिलम्‌ । 
खमापनोयं तत्रापि खाद्धं उौति दूरतः ॥ २० 
दात्रा भोक्ता चन ज्ञातं खूतकं खक तथा । 
उसयोरपि तद्धोषं नारोपयति कदचित्‌ ॥ २.६ 
यदा छन्यतर ज्ञातं सूतकं तकां तथा । 
भोक्तुरेव ता दोषो नान्यो दाता प्रदुष्यति ॥ २९ 
इत्यतोन प्रकारेण यः कथ्या न्मृतवासरम्‌ । 
रविक्ञातखताहस्य खततं तारयत्यसौ ॥ २३ 
नि्यञ्राेऽय गन्धाद्येदिजानभ्यच्यं भक्तितः । 
व 
च्यत गन1करगादिकंम्‌ । 
भ्म च्या[दनियमान्‌ विष्देेवास्तयैव च ॥ २५ 
नित्यखाल्ध त्यजेदेतान्‌ सोच्यमन्तं प्रशापथेत्‌ । < 
रत्वा तु दर्णा अत्या नमस्कारविरुश्जयेत्‌ 12 
व वा यहुादिजभोजनम्‌ 
प्‌ कष्य रवश्नादं तदुच्यते ॥ २.० 


. ((.0- 181048111\/820॥ 4811 0661101). [10411260 0 66810011 


पूञ्वेण कम्माौरौ = ऋ सेक =` _ ॑ 
दनि तद्धौ स्यान्म ₹ पकं तथा! 


तामदहग 
ओद तयं प्रकुन्वी्त तेष्व णस्य तु ॥ २८ 


रेवन्त्‌ 


सतारिक्ति खा तव्यो दास्युदयं तथा । 
रनिलित्तेष नित्ययाद्धवरव त॒ 
| 9 ९५५ ९ 1३२ 
"^= द्तद्च तद्धच्च कास्यं ने भित्तिकौ तया । 
ऊ{न्य॒क्तप्रजा 


द । 


[= 


{र्‌ र({च्यायः॥ ४५२३1 





चतुखत्वारि शोऽध्वायः। 
ताच्छे उवाच 
क्नतस्य प्रभावेण खर्गो नानाविधो दाम्‌ । 


| 


ओरी गाः सौख्यानि पञ्च वलं छदिः पराक्रमः ॥ ९ 


ल्यं परयता दिव जायतेऽत्र परत्र च । 
द्व्य खलत्यं छनः सत्य डेववाक्यं न चान्यथा ॥ २ 
कः जयति नाधः सत्य जयति नान्तम्‌ । 


चना जयति न क्रोधी विष्छ्जयति नासुरः ॥ २ 


तद ख्यं मया ज्ञातं सखुकृताच्छोभन सवत्‌ । 


=योल्ष्टतनं एख्यं तवील्छटतर न. ॥ ४ 

छवन्तु यी तुचिच्छानि जाचन्त पापिनी यथा । 
श्ट द 

श्चन कर्मविपाकेन च्य नियलमान्भवेत्‌ ॥ ५ 

४ । प्रथ जायते। 

यां या यीनिमवाग्रोति चय द्धपश्च ज 


तन्मे वदं खर उवाच । 
वा 


((.0- 421048111\/80॥ 1811 (0601010. 01011260 


॑ गहरोऽतवारौ स्य ~. 


र्णं कुव्वन्‌ सिद्धिमवाप्रयात्‌ ॥ ३२ 
' ताच्छ किमन्यत्‌ परिपृच्छसि ॥ ३४ 
























गत्वा मानुषभावै जोवरन्ततिम्‌ ततिस्‌ ॥ ९ 
न्यत्हं र पाप चिद्धा चङ्क ४. 


सदह्ित्ा या म खगोत्तम ॥ १० 
त्‌ % © वैव 4 


2 स्तन्यम्‌ । | {वते 
त लाकमायान्ति विङ्किताः ॥१४ 
 न्बूकश्चव रवादृते । 


च्यावदन्तश्च सद्यः ॥ 
" ॥ १२ 
कुनखौ खशंहरणा हुमा गुरतल्यगः | 


योग = 
म सयाद दत्तदानतः ॥ १२ 
‰ याति अयाच्ययाजको दिजः। 
खर च वह्णयाजो स्यात्‌ काको निसन््भोजनात्‌९९ ट्‌ 
अपरोचितभोक्तारो व्याघ्राः स्यर्गजने व 
वड्धतच्नको मा््नारः खद्योतः कन्चटादकाः ॥ ९५ 
पात्रे विदयामदाता यो वलो मेत्‌ तु सः। 
अनतं पथुषितं विप्र प्रददत्‌ कुक्कुरो भषेत्‌ ॥ (€ 
मात्स्यं दपि जाल्न्धो जन्मान्धः पुस्तक दरन्‌ । 
पफ्रलान्यादरतोऽपल्यं सियते नात्र संशयः ॥ ९७ 
खतो वानरतां याति तन्बुखो गण्डवान्‌ भवेत्‌ । 
अदत्वा भच्छमश्नाति अनपत्यो मवेत्‌ तु सः॥ १८ 
हरन्‌ वस्तं मवेदोधा गरदः पवनाश्नः। । 
प्रत्रज्यागमनाद्राजन्‌ मषैन्मर्पिशाचकः॥ १९ 
चातको जलर्ता स्याद्ान्यदत्ता च मूषिकः! 
प्राप्तयौवना शेवन्‌ भवेत्‌ खपं इति गुतिः॥ २० 1 
गुरुदाराभिलाषौ च कृकलारो भ्वम्‌ । 1 
जलग्रक्तवयं यस्तु मिन्यान्म खो भरनतरः । २९ 
अअविद्गोयविक्रयादै वकी ध्री भवेन्नरः । ^. 
अयीजिगी छवी दि स्यादुत श | 
नश्चाभिजायते। |> 


ऋ = क `  चद्चत्वारिंोऽभ्यायः 


चिद्कानि शरन्यान्यपि सज श्वर । 
दृश्यन्ते स्त॒ मानवः ॥ >< 
क्रमात्‌ ॥ 


चिङ्क 
न मुक्ता च नरकान्‌ 
ऊण उक्ताखेताख योनिष्ठु ॥ २८ 
त मर्थ सर्ववजन्तुष काच्छप्‌ ' 
नात खन्द समौग्रूते शुमाश्म ॥ र< 
सस्त प्रसङ्गेन निखलं शुक्र-भ्रो सिते । 
चेती जायते पाञ्चभोतिकः ॥ २० 
णि मनः प्राणा ज्ञानमायुः खख € विः) 
रणा प्रेरणं दुःख मिथ्यादङ्ार एव च ॥ २ 
वताकृतिवणेस्तु राग - घ। अवाभव । 
[दयेदमालमन स्वमनारेादिमिच्छतः ॥ २२ 
हृढ्ैवदस्य तदा गर्मतचिभैवेडिति । 
[एत यथा मया प्रोक्त तव जन्तो हि लत्त॒ 
[प्रवर्तितं चत्र यूत ग्रामे चतुच्विधे । 
 [तत्तिरविनाश्च जायते ताच्छ दे डिनास्‌ ॥ २४ 
हदैगतिः खधम्मण अधम्मणाप्यघोगतिः 1 
[रवते सव्ववणांनां सखधम्मचलनात्‌ खग ॥ ३१ 
सिरे मानुषत्वे च दानमोगादिकाः क्रियाः । 
बा दन्ते वैनतेय तत्‌ सव्व कम्मं फ़लम्‌ ॥ २६ 
श्रसाषिहिते घोरे कामक्रोधाव्नितेऽश्ुभे । 







| ख पतिते भूयो यस्योत्तारो न विद्यते ॥ २७. 


| षावेतरणौ नाम यममागे महाखरित्‌ । 
च क्राषा दुस्तरा पापैषट्टमात्रा भयावद्धा ॥ ३८ 
` | परओोणिततोयाख्या मांखकद मसङ्कला । 
रापिनद्वागतं दषा नानाभयसख्माततता ॥ २२ 
| स्लर तोयं पात्रमध्ये छतं यथा । 
इल पूय व्तुख्डः समाछरतम्‌ ॥ ४० 
व मकरवनकर 
श्च हिसिभिमांसमेरिभिः॥ ४९ 
॥ परि रदणारित्याः प्रलयान्ते तथा दि ते । 










1 । एत्न तातेति प्रलपन्ति सुद्धस्ममद्धः। 


4 [पत्‌ 1 णृष्टव्याप्रा महानद ¢ 
| ` पानेन अन्यथा च पतन्ति ते ॥ ४ ® 


सरे 


तत्र वे म्या क्रन्द्मानास्तु पापिनः ॥ ४२ 


निमच्नन्ति ग्लानिं ग च्छन्ति जन्तवः ॥४३ 


©©.0- 4810801\/20| || ©0॥6010. 01011260 0४ 66810011 


३७ ` 
म नरा यैऽवमन्यन्ते आचाय्य गुरुमेव च । 
अवमन्यन्ति चे ब्दरढास्तेषां वासस्तु तत्र व ॥ ० | 
पतिव्रतां खाधुभोलाग्धढां धम्मषु निश्चलाम्‌ । 
परित्यजन्ति ये ग्दढ़स्तेषां वासस्तु सन्ततम्‌ ॥ ४€ 


विड्वासप्रतिपन्नानां खामि -भित्र-तपस्िनाम्‌ । 
स्वौवालविकलादौनां बधं कला पतन्ति डि । 


। पच्यन्ते तत्र म्ये तु क्रन्दमानास्तु पापिनः ॥ 8 


श्रान्तं बुभुखछितं विप्रयो विद्नायोपसखपेति । 
्रमिभि्॑च्छते तत्र चावद्ाखतसंघ्नवम्‌ ॥ ४८ 
ब्राह्छयणाय प्रतिद्धुव्य यथान ददाति तम्‌ । 


` आय नास्ति यो ब्रूयात्‌ तस्य वासस्तु ततर वे ॥8९ 


अजि गरद्द्चैव कूटा च मद्यपः । 

यज्ञ विच्व॑खकश्रैव राज्ञौगामौ च पेशुनौ ॥ ५० 
कथाभङ्गकर दैव खयं दत्तापद्दार कः । 
्ेतखेत॒विभेदौ च परदार प्रधेवेकः ॥ ५१ 

नाह्सतो रखविक्रेता तथा यो रषलौपतिः । 

गी धनस्य ठषार्त॑स्य वापोभदं करोति यः ॥ ५२ 
कन्या विदूषकश्चैव दानं दस््वानुतापकः । 

शूद्रस्तु कपमिलापायौ ब्राह्मणो मांखमोजनः ॥ ५३ 
एते वख्न्ति खतत मा विचारं क्रथाः चित्‌ । 


` पणो नास्तिकः जुद्रः ख तस्यां निवत्‌ खग ॥५४ 
सद्टामघौ सदा क्रोधौ निजवाक्य प्रमाण ज्त्‌ । 


परोक्तयुच्छेदको नित्यं वैतरण्यां वसेचिरम्‌ ॥ ५१५ 
यच््वदहङ्गारवान्‌ पापः खंविकत्यन कारकः 
तन्ना तगभखन्तापो वेतर ण्यां स मव्जति ॥ ५६ 
कदापि भाग्धयोगीन तरणे च्छा यन्धा भवेत \ 
सानुक्रूला वेड्धयेन तदाकणैय काष्यप ॥ ५७ 
आयने विष्ठवे पर्ये व्यतौ पाते दिनोदये। ` 


| चन्द्रदतूव्यएपरागे वा संक्रान्तौ दशैवाखरे ॥ १८ 


अन्य एष्यकालेष॒ दोयते दानसुत्तमम । 

यद्दा तदा मवेदापि खद्धादांनं प्रति चवम्‌ ॥ ५९. 
तदव दानकालः स्यादयत समस्पत्तिरस्थिरा 
अनित्यानि गरौराणि विभवो नव शरा 
निल्यं सन्निहितो ख्यः कतर्व्यो धम्म 
कष्छा वा पाटलां वापि क्ूच्यं 
खणेग्ङ्ग रोप्यखखुरां कास्य 


एजत्‌ ॥ &० 
सग्रहः । 


इ तरणो शुभाम्‌ ॥ 
९९ 
पाल्नाप दानाम्‌ । 


कय १ ~~~ , ५ य 


अष्णावस्त 
कापास्द्रोएरि 
यस्‌ ९ खेसं तास्नमाजने 
स यरा 
न रवः सुटकेयन 
खद न्घधृन्‌: ॥ इइ 


अङ्खरोयकवासासि ब्राह्मणाय 

ङ्‌ येन्यन्ल रः 

= "लं ख्य खलान्‌ 
महार महाष्ठो३े गि 
बारे सुत्वा वतर सेः 

तन्त्कामी दद्ास्येनां 


क शान्‌ ॥ &ए 
व्यं € 
तरणः नमः 
यावो मे द्धे सत्तु गवां मधे वखास्यस्‌ ॥ ७ 
विष्णुङ्गपो डिजयेह मार महीसुर । . 
उर्क्तिणा नया रन्ता तुस्थं वैतरणौ नमः ॥ &८ 
चन्जराजञ्च खञ्च शं वैतर स्यास्यदैलुकाम्‌ । 
व्व प्रद ्िणौ कृत्य ब्राह्मणाय निवेदयेत्‌ ॥ ६९ 
एच्छ्छं सर्य धेन्वाश्च ग्ने कृता तु वै दिजम्‌ 
धैलुके तरं प्रतौ त्त्व यमदहारे मदाय ॥ ° 
ऊत्तारणाथ देवेशि वैतर ण्ये नमोऽस्तु ते । 
लुत्रजेत्‌ तु गच्छन्तं ख्व्‌ तस्य र्हं नधेत्‌ ॥ ७१ 
एवं करते वैनतेय सा खरित्‌ सुतरा भवेत्‌ । ` 
ख्यन्‌ कामानवाप्रोति यो दव्याङ्वि मानवः ्‌ 
सुक्रतस्य प्रसातेग सुखञ्च परत च ॥ 
स्वस्य खद त्रयुगितमातुरे शतखम्मितम्‌ ॥ २ 
तस्य तु यद्भानं परो तते तत्‌ खमं छतम्‌ । 
खस्तंन तनो देयं प कः कस्य दास्यति ॥ 8 
--नध्नवि्यौीनानां कृपणजौ वितच्वित; । 
अस्थिरेण अरीरेण स्थिरं क्म समाचरेत्‌ ॥ ०५ 
अवश्यमेव यास्यन्ति प्राणा ्राूशिंका दव ॥ >€ 
इतोदमुक्त तव पल्तिराज 
विङ्ग्बनं जन्तुगणच्य सत्वम्‌ । 
रतस्य मत्ताय तदी चदेदिक 
हिताय लोकस्य एमा व 
२ 
= एवं विधाः समादि्टी नि्छ । 
, चरितं शला खन्तु | 
गसः प्रत 


^` @©.0- 42108111\//80। 14211 00100. 2017804 (की 













सरणं = सजूर्‌ ॥ ७९ । | त 
शा जन्यच्‌ तथां रेत वदो - भारिकाम्‌ त दिकम्‌ । ` \॥ र 
लाभस्तेषां तपस्तेषां रेहिकम्‌ | ¢ 

घ्रा कतस्तेषां स्‌ ॥ ८० 
येषाभिन्दौवरण्या ~ =° जषा पराजय  &वै 
चमा जयति न => यति नादृतस्‌॥ “| तमै 
बिष्णु भाता पिता विशार्वि | नासुरः ॥ ८२ | मरय 
येषा वे रि श सजनवान्धवः | इय 
मङ्गलं मगवान्‌ विशालं दुग॑तिर्तेत्‌ ॥ ८३ ॥॥ 
सङ्न्लं . ¬" गरुड्ष्वजः । | प्रा 

उरिभांगौरयौ यतन हरिः ॥ ८8 ५ 
म रयो विप्रा विप्रा भागौरथौ हरिः । | 0 

सा त हरििष्ाः सारमेतव्नगत्तयम्‌ ॥ द्‌ | लल 
ड्‌ चरौगास उत्तरखण्डे ीकृष्णगरड्- | तत्‌ 

रवार चतुश्चलारि शोऽध्यायः ॥ ४४ ॥ | नोः 
न्न [| ख्य 

पञ्च चत्वारिशोऽध्यायः। [ए 

| ताच्छं उवाच । # 

ये मच्यलोकौ निवसन्ति मानवा- ॥ 
स्ते सव्वजातौ निधनं प्रयान्ति। | भर 
काले खकौधै निजपण्यसंस्यया | चि 
वदन्ति लोके कथ यख तक्ष ॥ ९. | २ 
गच्छन्ति मागण सुदुस्तरेण | ६ च 
विधाढनिष्पादितवत्मनि खिताः। ` | सु 
कैतरैव पुख्येन सदं प्रयान्ति 2 
तिष्टन्ति कैनेव कुलं बलं वयः ॥ २ ४ ह 
सूत उवाच । | हष 

श्ुलाय देवो गसड्स्य वाक्य २ । ५ 
स्मतं वषुः क्मौमयच्च खपम्‌ 8 `` 
| छरा धेन चराचर जगत्‌ ध । क्ता 
ख्या यमो बिमुः॥ ३ | हिः 
दयेन ष्रासता | ~. 
श्ौमगवालुवाच । । | भ 

षाव क यममार्मगामिणाम्‌ । रे 


मन्यं दितौय) 







ङ्गम ख तत वे 

„पर्य देहं खणएरं सासहिम्‌ ५ 

¦| सदते पनः एन 
्न्रपूजा पिट्टेवटपिदं 

, | हान चैन च एच्चसन्ततिः ॥ ५ 
| तर केसि वदुर्ैममागं गानि 

| श्रवा न जृं दिजदेहलिप्छय । 

| अग्राय विप्रलमतौव दुलंसं 

्राधीतवान्‌ वेदणराणसंदिताः । 

| शरां खरत्ं करसंस्थितं गतं 

| शिन्‌ क्चिन्निसर यत्‌ लया कृतस्‌ ॥ & 

। वः चन्नियी बाह्वल्लेन खंथुगी 
| हलाटे णादरधिरं सुखागतम्‌ । 
| तत्‌ सोमपानं हि कृतं महामखे 


ब 


[ 


| नौवक्मतः सोऽपि हि याति सुक्तिम्‌ ॥ > ` 


| खानान्यनेकानि क्तानि तानि 
| पीतान्यनैकान्यपि गदितानि । 
शरस ण्डोला समरे रिपूणां 
यः समुखं याति स सुक्तपाणः॥ ट 
` | चत्तान्वयो वापि विश्न्वयो वा 
| शद्रा्रयो वापि डि नौचवर्णः । 
सग्रामरेवदिजवालघाते 
| खौ-चडगोदौ न तपखिनख ॥ ९ 
| उपृतैष्वेष पराद्युरढो यः ्‌ 
| अलस्य देवाः सकलाः पराद्य खाः । 
| तिलोदकं तैव पिबन्ति पूर्व्वे 
| ऊत न ग्ह्ञाति इता्नाट्तिः ॥ ९. 
| पाह्याहा समरे समागते 
। | 1 पर सेन्यसम्म्रः । 
। सौन्दर तञ्च पदात्‌ 
| तस्य रत्‌ तथेव । 
ह र्वा कनकं मदहौमिमां 
| हानं ° पञ्चाद्वतौ द लोको ॥ १९ 
। प्रर॒त्त ग्रहे दिजेन्द् 


#। (५ 
स्तां @ 


+ > "4.5 --> १५ 
0 न 


शे 


$. 


| दिजाय 


£. 















= चै क, 
॥ि कै षि 
र ज 
॥ थ + 
च ~ 1 ५, 
॥ १ , 
क्र ^ 
ह १ 
षि धि 
म 
ह 


¶ कतं तेन सदा स॒तौये। 


नि | चै 
4 " 
8 
| ) 
8 
। र 


~ ~ ~ = 0 
"ह "^ ` मरि 
कः ५ 


अ 





+ = 


गल्ला गयायां पिव्पिण्डदान 
कतं खदा यो ज्नियते न युं ॥ ^~ 
यः चाच्चदेन्तु विदाय शोचते ` 


 रणाङ्खे खामिवधे च गोग्रद्धे। 


स्छौनालधाते पथि साथे डे तवे 

मयः खको शं न खतं न पातितम्‌ ॥ ९३ 

तरेष्यः ख कर्माणि विश्योधते तदा । 

इ्टोतपाशो न मयापि ख्द्चितम्‌ । 

सत्यं न चोक्ता क्रय-विक्रयैण 

मो दाडिन्पूढेन कुटुस्व हेतवे ॥ १8 

शूद्रं वणः प्राप्य यशस्कर खदा 

दानं दिजैभ्यो न कतं दहिजाचनम्‌ । 

जलाशयो नेव कृतो धरातले 

संर्ञ्जतो विप्रवरो न संस्ञ्जतः ॥ १५ 

त्यल्लाऽव्यलं ₹ेहमदो न सुखितं 

मया सुतीर्थ खवप चोच्फितम्‌ । 

धर्म्मोष्नितो न स्तुतिदवप्रूजितम्‌ ॥ 

क्तं मय? नेव विसुक्तिडेतवे ॥ ९६ 

देहं समासाद्य तथेव पिण्डजं 

वर्णा श्च सन्वऽन्ज-स्खच्छसंज्ञिताः ॥ 

समरुन्मयं देहमयं विशन्ति 

नेविमानाः पयि धम्षसङ्कुले ॥ ९० 

वरस्सरं धस्मकतं खकोयं 

सस्पादय लच्यं पथि सञ्चरन्तम्‌ । 

पत्तौन्द्र वाक्यानि शटणुखव तानि ॥ शद 

मनोरमाशि प्रवदन्ति यानि 

सर्व्वेषु लोकेष त्िलोकसारः - 

रोपेष सर्वेष च जम्बकास्यं ॥ = 

देशेषु सव्ष्वपि देवरे 

जोवेष सन्वेष सनुष्यखारम्‌ ॥ १९ 

वणा चलारः इष्ठ प्रशस्ताः 

वणषु धम्मिष्ठनराः भणस्ताः । 

व 

९५ र सज्य 

च्नान खमा न्हाप यिस्थित 

दे परित्यज्य स 
$ 


पल्चिस्थितोऽद्हं ङभिकोटसंस्थितः । 


1212411 1/1211 06611011. 1011260 0 ५ +> ~ 





3) 





च चिन्तितं गभसमागतेन चै 

ला युवा तद्धवया व्टूद ॥ २२ 
हि यङि गसचिन्तितं 
श्रत्‌ अनयुत्युगते च इडे 
तिन्‌ घरनष्टे छदि चिन्तितं यतं 
स्तं एन त्युगते च रे्े॥ २ 


द्यूतज्छललेनापि च चौयदत्त्य 


न 


स्मन व्यतिक्रस्य शररर 
स्ख व्यातक्त्‌ ९९९ दलस्य २५ 


दस्वागिरवएयिवद्छुवग ॥ २५ 
सोग्रे खथ्थसमागतिन वा 
ज सेवितं तोयेवरि्टसुत्तमम्‌ । 
क्रोश्रं खकौ यं मलब्ूतपूरित 
इडिन्‌ ऋचिन्निस्तर यत्‌ लया कृतम्‌ ॥ 
मयानदष्टान नतान प्रूजिता 
` विक्रमौ स्ति धरातले श्विता । 
अ्रमाखनाथो न च मक्तिखंस्तुता 
दिन्‌ क्चिन्निस्तर चत्‌ ल्या कृतम्‌ ॥ <~ 
गल्ला वरिष्ठे वि तौयखन्तिधीं 
- करे सवा। 
चनं न दत्तं विदुषा करज 
ददं विधिना दिजे युर 
~ वयत्‌ लया कृतम्‌ ॥ ~~ 
द्ेदिन्‌ चा चिनिस्तर यम ८ 
माटप्रूजा न च विष्णा गङ्ग 
व च भास्करोऽपि वा । 
न्‌ जानचण्डो नं = 
दर्वलियुक्त चन्द 


। धद्चोपचार 
2 दिन्‌ क्रचिन्िसख्तर व 


लया कृतम्‌ ॥ << 


~.0- 48108011\/801 81 (0166101. [1011260 ©\/ 


। गतिर्न वौत्तेत व 
~> वै 
रदन्‌ कचिन्निसत 


विसूद़्ौ- 


सुत्त समायान्ति मनुष्यलोके 

वसन्ति थै धभ्मरताः सुरेश 

इति रोद ॥ २९१ 
शवाणवमदूतवगै 

विद्यत कालमयेच सृदगरैः। 

ध) श्वा देव दति स्मरन्‌ तै 

वनन दत्तं खयमर्छितं यत्‌ ॥ ३२ 

न अूमिदानं न च गोपदातं ६ 

न वारिदानंनच वस्तदानम्‌ । 

फ़ल खतास्वूलविलेषनं वा 

लया न दत्तं सुवि शोचे कथम्‌ ॥ २३ 

पिता खतस्ते च पितामहो वा 

यया तो वाष्युदरे सखक्मेधे ¦ 

तोऽप्यसो बन्धुजनः र्मस्तो 

हृष्टं लया स्वमिदं गतायुः ॥ २४ 

कोशं लदौय ज्वलितच्च वङ्किना 

एन्तगृदोतो धनधान्यरुञ्चयः ॥ 

सुभाषितं धम्चयं कृतञ्च यत्‌ 

तदेव गच्छेदलपृ्ठसस्यम्‌ ॥ २५ 

न दृश्यते कोऽपि खतः समागतो 

राजा यतिवां दिजपङ्वोऽपि वा । 

यी तरै खतः खादस्िकः सम्यक 

नां गती योऽपि श्चरातन्ते शयितः ॥ २8 

एवं गणास्ते ब्रुवते सक्चिरा 

सयं खमालम्वय विधादप्ररितः। 

ब्रवीति पक्तोन्दर म तदा 

(= गनानां वचनं मा 

दानप्रदानेन विमानसं स्थिता 

र ४ ० माषिणौ 

क ~ ्मः॥ ३८ ` 

र्थ च सुवन्बुत | 

दापितं यत्‌ सक्तं छमा मः ॥ 


खर्गसदा स्यात्‌ तव विद्वरोपम 


५ = र =» & -> 2; => 3 


प 















1 विविधच्च दुःखम्‌ ॥ ३९ 
नरी धस्मशोलीो जितमानरीषो 


| क्दाविनौतो न परोपतापो । 
` छदारतष्टः परदारवच्नीं 
। हैशनरा नो वि वन्दनोयाः ॥ ४" 
नष्टानदाता चरुणानिद्ीतौ 
दिचैन्द्रख्दसखरजौवौ । 
भासीपवासौ च पतिव्रता च 
डजीवलोकै सम वन्दनौयाः ॥ ४९ 
एवं समाचार युतो नरोऽपि 
बरापौं सकरूपां जल तडागम्‌ । 
पाशं हृदि वमन्डिर 
रतं नरसीव स धस उत्तमः ॥ ४२ 
व्षांए्नं वेदविदे च दत्तम्‌ 
बन्याविवास्तणसो चनं दिजः! 
भूमिः सुक्ृष्टापि टषात्तिडेतो- 
सदेवमेतं सुकृतं समस्तम्‌ ॥ 8३ 
| श्रध्यायभेनं सुकृतस्य सारं 
शृणोति गायत्यपि भाव श्यां ! 
सवैकुलोनः स च धर्मयुक्तो 
वि्ालयं याति वयः स नूनम्‌ ॥ 89 
| गरूड उवाच । 
| शता मवा दयासिन्धो छज्ञानाच्जौ वसं स्तिः । 
| । षता गोतुमिच्छ्ामि मोक्षोपायं सनातनम्‌ ॥ ४५ 
| णन्‌ दिवरवेश शरणागतवत्मल । ` 
५ ध्‌ षोरसंखारे सव्वदुःखमलौमसे ॥ ४ 
| 1 3 7 अनन्ता जौवराश्यः। 
4 हार च जियन्त च तेषामन्तो न विद्यते ॥ ६७ 
| प तुरा एव न सखौ विव्यते छषचित्‌ । 
मोच सुच्यन्ते वद्‌ मे प्रभो ॥ 8८ 
ह भगवानुवाच । इ 
| ; मवच्चाभि यन्मां लं परिप्च्छरि 
॥, अवमा > च्छ्सि । 
प्ति इ १ससारान्सुच्यते नरः ॥ 8९ ` 
=. ` परजदमलपो निसलः चिवः 
अ ` कत्ता च सर्व्वे निश्षलोऽदयः ॥ १० 









पच्च चत्वारिं शोऽध्यायः । 


२२१ 





यं च्योतिरनाद्यन्तो निच्विकारः 
निगणः सच्चिदानन्दस्तदं पाच्जौवस जकः । त 
अनयवियीषद्दतादययाग्नौ विस्‌ लिङ्गकाः । < 
देदाद्युपाधिरंग्धिन्नास्ते कस्चमिरनादिभि 1 
सुखख-दुःखप्र देः एष्ख-पापच्डपे्निंयन्छिताः । , 
तत्तच्जाति्तं ₹ेदमाथुर्मो गच्च कस्मजम्‌ ॥ ~र 
प्रतिजन प्रपयन्ते देषामपि परं एनः! 

खद च्छ लिङ््ारौ र मामो ताद त्तर खग ॥ ५९ 
स्थावरः ऊमयश्चाजाः पक्तिणः पशवो नराः । 
चाम्बिका स्विद्य स्तदन्सो च्िणश्च ययात्रमम्‌ ॥ ५५. 
चतुव्िघशरौराणि एत्वा सुच्ला खद्स्लशः । 
खुकरतान्सानवो सुत्वा जानौ चेन्बो च माघ्रुयात्‌ ॥ ५& 
चतुर णौोतिलक्तेषु रौर शरौ रि णाम्‌ । 

न मानुषं विनान्यत्र तच्छक्ञानन्तु लख्यते ॥ ५.७ 
अतर जन्मखहस्ागां ख्सखरैरपि कीटिभिः। 
कदाचिल्लभते जन्तुमतुष्यं एख्यसच्चयात्‌ ॥ ५८ 
सोपानभूतं मोन्तस्य सालुष्यं प्राप्य दु लेमम्‌ । 
यस्तारयति नात्मानं तस्मात्‌ पापतरोऽत्र कः ॥ ५९ 
नरः प्राप्येतरल्नन्म लब्धा चेन्द्रिय सौष्ठवम्‌ । 

न वेत्त्यान्मड्ितं यस्तु सख भवेद्रह्मघातकः ॥ &° 

विना दषेन कस्यापि पुरुषार्थो न विद्यते । 
तस्माङद्दं घनं रक्तेत्‌ पुण्यकर्माणि साधयेत्‌ ॥ ३९. 
रक्षयेत्‌ खव्वरात्मानमात्मा रुव्वस्य भाजनम्‌ । 

चशे यत्रमातिष्ेव्नोवन्‌ भद्राणि पश्यति ॥ ६२ 

एन््रामः एनः चेलं एनवित्तं एनेहम्‌ । ` 

एनः शएमाश्ुसं कस्म न इरीरं एनः एनः ॥ ६३ 
शरोरर च णो पायः क्रियन्ते सब्वदा बुचैः । 
नेच्छन्ति च एनन्छागमपि कुद्रि गिरः ॥ &8 ` 
तह्नोपितं स्याङम्माये घर्मो ज्ञानार्यसेव च । 
प सन 

& भ्या निवारयेत । 
कोऽन्यो दितकरस्तसाद्ालानं कारयिष्यति ॥ ३8 
£ह्व नरकव्याधेशिकिल्सां न करोतियः! ` 


गला निरोषधं देशं व्याधिस्थः विः करिष्यति ॥&ॐ 


वया्रोबास्ते जरा चायुर्याति सि 
वि अट 
भ्यसेत्‌ ॥ इट 


ह 0 211131111//261| 12111 (01160101. [1011260 0\/ ०1 ब 





जतानात्तन्‌ खतानापञ् 
सको नोहस्वरां पला 
व्यः स्वपरसज्घाभा यौवनं कुसुमोप 
ला इख पलमायुष्य जस्य स्याल्जानतो इतिः ॥ ३ 
अतं लोवितमत्यल्पं निद्रालस्स्तदसैकम , 

वाल्य रोग-जरा-दुःखैरलपं तदपि निष्फलम्‌ ॥ ७8 
 आर्ब्धव्य निसयोगो जारारतव्येप्रसुपतकः । 
ध्वखस्तव्यो मयस्याने डा नरः को नं खन्यते ॥ अपू 
तोयफनसमभे रेहे जौवेनाक्रस्य संख्िते । 
नित्यप्रियखंवासे कथं तिष्ठति निर्थवः ॥ & 
श्हिते खितसंज्ञः स्याद्धुवे वसं कः । 

अनये चाखैविन्ञानः सखम्थं योन तिसः ॥ ॐ 
घच्यन्नपि प्रस्खलति श्रखन्नपि न बुध्यति । 
धठटन्पि न जानाति देवमायाविमोहितः ॥ अटः 
तन्तियञ्जज्नगददिदं गद्यर कालसागरे । 
च्ल्यु-रोग-जराग्रादधैन कचिदपि बुध्यते ॥ °< 
श्रतित्तणमयं कालः च्ौयमाणो न लच्छते। 
ऋअसक्ग्य इवान्यः स्यो विक्षौणो न विमाव्यते ॥ ८° 
यज्यते वेष्टनं वायोराकाशस्य च खण्डनम्‌ । 
चरथनच्च तरङ्गास्तामाख्या नायि युज्य ॥ ८१ 
दरयिवौ दद्यते थेन ओेर्ापि विभौते। 
श्रष्यते खागरःजलं शरीरस्य र का ज ॥ 
1. ख ८ „1 
=ल्यन्तयिति स्याल दन्ति श 

„ मिदं कायैमिदमन्यत्‌ कृताकृतम्‌ । 

द्धं कृत. लं तान्त कसते वप्‌ । 
छकमोददाखम क्रत पना चापराद्धिकम्‌ । 
चवःकाय्यमद्य कुन्वीत 


| ६ † ऽक्तम्‌ ॥ ८५ 
नदिय. ८ रड़व्याधिखेनिकम्‌ 


धान्‌ इद्धा च दुःखितान्‌ । 
न विभेति कदाचन्‌ । अद्‌ 


गस्‌ । 


। ८२ 


| ८४ 


((.0- 48008111\/801 14811 (0661010. 1911260 0 





प्रसव सब्वदुः 
आस्यं सद्व 
खच दारुमये । पाथ ; एमान्‌ बद्धो विसुच्यते । 
एतदारमयः पाशसुच्यते न कदाचन ॥ २ 
६ कसते जन्तुः सम्बन्धान्मनसः प्रवान्‌ । 
तावन्त(\स्य निखन्यन्ते दधे गोकशङ्खवः ॥ ५३ 
वञ्चिताशेषवित्तेसतेनित्यं लोको विनागितः। 
हा इन्त विषरयादारेेहस्येन्दियतखरैः ॥ ५४ 
मांसलुब्धो यया मतयो लोहशङ्कुं न पश्यति , 
सखलुव्धस्तया रेदहौ यमवाधां न पश्चति ॥ ०५ 
हितादितं न जानन्तो निल्यसुन्मागगामिणः। 
कुल्तिप्रूरणनिष्ठा ये ते नरा नारकाः खग ॥ <& 
निद्रादिमैधुनादाराः स्वेषां प्राणिनां समाः। 


लानाभाखयं सकलापदाम्‌ । ` 


ज्ञानवान्‌ मानवः प्रोक्तो ज्ञानहोनः पष्ठः चत 


ममाते मलस्य चतत्‌ ्ां मध्य रलौ । 
रातौ सदन-निद्रास्यां बाध्यन्ते ऋढमानवाः ॥ ^< 
सखदेदधनंदारादिनिरताः सर्ठ्वजन्तवः। 
जायन्ते च भियन्ते च दा ह ` | 
तस्मात्‌ खङ्गः खदा याच्यः सव्वस््यत | 
मङ्खः खं क्तव्यः सन्तः सङ्ख्य भेषजम्‌ 
सद्धङ्कश्च विवेकश्च निखलं नयनदयम्‌ । 

यस्य नास्ति नरः सोऽन्धः कथ 


, सव्तवमानवाः । 
खद्ववर्णा्माचारनिरत। न 


पापाणां रुखारं वज्ञयैत्‌ चणात्‌ ॥९१९ ` 


न्ताज्ञानमोदिताः॥<- ्‌ † 
१००. 


+ निन जनिम क? = भिक == = ची ह 
प) 
ॐ 9 


ति दाशिकाः ॥१०२ 





मज 


चन 
1. => 
न ऋ दि न त ति, स्क द 
न 


3.4; 


| 
१, 
हः, 
१-५ 
>पि 
१ 
र| 


1 अ य वमने. मि 
4: = १ ~ 4, अरि क 7 क 
+ ध | , न्ड केने ४००3. 
#॥। 
॥। 


पञ्चचत्वारिंभोऽध्यायः । 


प्रवासाय नियननैः कायश्रोघणेः । 
ढाः परोच्तमि च्छन्ति मम मायाविमोहिताः॥१०५ 
हृददण्डनमातेण का सुक्तिरविवेकिनाम्‌ । 
देव खतः कुत्र मार गः ॥ ५०६ 


, 4 -द्रामाराजिमैरयुक्ता द्ाश्थिका वेश्धारिणः। 
| भ्रमन्ति ज्ञा निवल्लीके स्ामयन्ति-जनानपि ॥ १०७ 


| व॑ंसारजसखखाखतां ब्रह्म ज्ोऽस्मोति वादिनम्‌ । 


्र्-ब्रह्मोमयभ्बष्टं तं त्यजेदन््जं यथा ॥ ९०८ 


| शहा रण्यखमा लोके गतव्रौड़ा दिगस्बराः । 


चरन्ति गरईभादयाश्च विरक्तास्तं भवन्ति किम्‌ ॥ ९०९ 
गरदो डलनारेव सक्ताः स्युयेदि मानवाः । 


| शृद्धस्रवासो नित्यः प्वा स कि सुक्तो भविष्यति ॥१९० 


दय-पर्णोदकादहाराः खततं वनवासिनः । 
लञ्वृक्षाखुखगाद्याश्च तापसास्ते भवन्ति किम्‌ ॥ १११ 
ग्राजन्ममरणान्तञ्च गङ्गदितटिनोखस्िताः। 
मण्डक मत्य प्रसुखा योगिनस्ते भवन्ति किम्‌ ॥ ९१२ 
पारावताः शिलादहदाराः कदाचिदपि चातकाः) 


| न पिवन्ति मदहौोतोयं व्रतिनस्ते भवन्ति किम्‌ ॥११३ 
| वल्मादिल्यादिक क्म लोकर््नकारकम्‌ । 
भोत्तस्य कारणं सान्तात्‌ तत्वज्ञानं खरी श्रवर ॥ १९४ 


षइ रशनम हाकरूपे पतिताः पशवः खग । 


| प्रमाथं न जानन्ति पश्पाशनियन्तिताः ॥ ११५ 


4 इदणस्ाणेवे घोरे जद्यमाना इतस्ततः । 


= ॥। । ५ % १ क = + 9 च 
न = 1 


1 षडुिनिग्रदग्रसतास्िष्ठन्ति चि कुताकिंकाः॥ ११३ 


हागमणुराणन्ञः परमां न वेत्ति यः । .. 
तस्यव तत्‌ सन्व काकभाषितम्‌ ॥ ११७ 


| इ ज्ञानभिदं सेयमिति चिन्तासमाकुलाः। 


न्मनि णसं परत्व पराद्खाः ॥ ११८ 
| छन्दोनिबन्धेन काव्यालङ्कार भोभिताः 


© [4 १ 


8 ` 


| 


| 


| पया दुःखिता सूढासि्न्ति व्याङ्ञलेन्द्रियाः१९९ 


पथा परमं तकं जनाः क्लिश्यन्ति चान्यथा । 
प्यधा गास््तसद्धावो व्याख्यां कुञ्वन्ति चान्यथा१२० 
अनोभावं खयं नानुभवन्ति च । 

॑ नोचिदुपरेशादिवव्निताः ॥ ९२९ 

॥ दास्नाणि बोधयन्ति परस्परम्‌ । 

पर त्वं दन्वौ पाकरसं यथ ॥ १२२ 


र 







ङ्गाररता 


ररर 


गिरो वदति पष्याणि गन्ध जानाति नासिका ॥ 
चटन्ति वेदणास््राणि दुलभो भावो धकः ॥ ९२२ 
त्लमात्मस्यमज्ञात्वा म््रढः शस्वष सुद्यति । ्‌ 
गोपः कुचिगते च्छाग कूपे पष्यति दुस्मतिः॥ ९२४ 
संखारमोदनाशय शब्द्बोधो न दि च्मः। 


न निवर्त तिमिर कद्ाचिद्धौ पवात्तेया ॥ ९२ 


प्रज्ञारीनस्य पठनं ययान्धस्य च द पणम्‌ । 

रतः प्रज्ञावतां शास्त तत्त्वज्ञानस्य ल्त याम्‌ ॥९२.६ 
इदं ज्ञानमिदं जेयं सव्वन्तु खो तुमिच्छछति । 
दिव्यवर्षख्दस््ायुः शस्तान्तं नैव गच्छति ॥ १२ॐ 
अनेकानि च शसाणि खल्यायुर्विश्नकोटयः 
तस्मात्‌ खार विजानोयात्‌ च्रं हंस इवासि ९२८. 
ञ्यस्य वेद्‌ शसा त्तं ज्नााय बुद्धिमान्‌ । 
पलालमिव धान्यार्थी सव्व शसवाणि खन्जेत्‌ ॥१२.९. 
यथाख्तेन टप्स्य नादारेण प्रयोजनम्‌ । 
त्वन्नस्य तथा ताच्छन शसेण प्रयोजनम्‌ ॥१३० 
न वेदाध्ययनान्ुक्तिन शास्पठनादपि 1 ` 

ज्ञानारेव डि कैवल्यं नान्यथा विनतात्मज ॥ ९३१ 
नाश्रमः कारण सुक्तोदशनानि न कारणम्‌ । 

तयेव सव्वकर्म्माणि ज्ञानमेव डि कारणम्‌ ॥ १३२ 
सुक्तिद्दा गुरवारीका विद्या खब्वां वि्भ्बिका । 
काष्ठमारख्दसरषठ देकं सच्छोवनं परम्‌ ॥ १३३ 

अहत डि शिवं प्रत्ता क्रियायासविवव्नितम्‌ । 

गु रुवक्रण लभ्यत नाधोतागमकोटिभिः॥ ९३७ 
अगमत विवेकोत्यं दिधाज्ञानं प्रचच्छते । 

अन्द ब्रह्मागममय परब्रह्मविवेकजम्‌ ॥ १३१ 

अदत केचिदिच्छन्ति हतभिच्छन्ति चापरे । 

सखम तच्छ न जानन्ति इ तादेतविवव्जितम्‌ ॥ १३ ड 

इ परे बन्धमोच्ताय न मेति मेति च । 

ममेति वध्यते जन्तुर्न ममेति प्रसुच्यते ॥ ९३७ 

तत्‌ कस्म यन्न बन्धाय खा विया या विस॒क्तिदा 
्रायासयापरः कस्म विद्यान्या शिल्पमनेुणम्‌॥ १३८ 
यावत्‌ कम्मांणि दौयन्ते यावत्‌ खंखारवाखना । 
यावडिन्द्रि चापल्यं तावत्‌ तत्वकथा कतः ॥ ९३९ 
यावदंहाभिमानख ममता यावदेव दधि । 

प्रयाउत्‌ यबवेगोऽस्ति यावत्‌ सङ्कत्यकल्यना ॥१४० 


((.0- 481048111\/80॥ 1811 (06101). 10411260 0 €81001॥1 


यनेन सन्वांवस्यास सव्वद 

त्व निह्मो सॐ ६ 

& ति सवेत्‌ तार्च्ख यरो क्सो ्ञमात्मनः । १७ 
स्म ज्ञानप्रस्नस्य खगमो त्षफलस्य च | 

तापल्रयाहिसन्तप्रम्कायां सोक्तत 

तस्माज्‌्ञाने 


रोः थत्‌ ॥ १४४ 
नात्सतत्व विन्ञेयं चौग॒सोर्मखात्‌ । 
सखेन सुच्यते जन्तुर्घोरंखारवन्धनात्‌ ॥ ९ ९१ 
त स जञस्यान्तिनं कृत्यं ण॒ वच्छानि तेना । 
खेन सोक्तमवाप्रोति ब्रह्म निर्वाणसंज्ञकम्‌ ॥ १४६ 
अन्तकाले तु एुरुष अगते गतसाष्वसः । 
द्टिन्यादसङ्स्त्रेण छदां दे ेऽलु चै च तस्‌ ॥ १४० 
ष्टडात्‌ प्रव्रजितो धौरः एुण्यतौथैजलाञ्चुतः । 
शुचौ विविक्त नासीनो विधिवत्‌ कल्पितासने ॥१४८ 
अस्यसखेन्सनसा शुं तिद्रह्मान्तरं परम्‌ । 
जनो यच्छेञ्जितश्कासो ब्रह्यवोजम विस्मरन्‌ ॥ ९8० 
नियच्छेदिषथेग्योऽ ततान्‌ मनसा बुदिसारयिः। 
सनः क्मिराल्तिप्ं शुभां धारयैदिय्ा॥ १५० 
द्धं ब्रह्म परं धाम ब्रह्मां परमं पदम्‌ । 
चवं खमौच्य चात्मानमात्मन्याधाय निष्कले ॥ १५१ 
ोनमिद्येका त्तरं ब्रह्म व्यादरन्‌ मामनुखरन्‌ । 
चः प्रयाति व्यजन्‌ दें ख याति परमां शतिर ॥१ 
न यत्र दाग्धिकावान्तिनज्न = 
छधियस्तां गति यान्ति तानं कथयामि ते ॥१५३ 
निर्मानमोहा जितखङ्कदोषा 
्ध्या्नित्या विति 
इन्द्र विंसुक्ताः खख-दुःखख + ¦ 
गच्छन्यश्रढाः पदमव्ययं तत्‌ ॥ १५ 9 
ञान दृद सुत्यजले राग-देषमलाप हं । 


स््ञाति मानसे नैर्थेख तै मोचमवाषुयात्‌ ॥५““ 
1 भाक्‌ । 
नाकम मामथ २६ 
ध स यर मोच्तमवाप्रुयात्‌ " 


दृष्टिः प्रसन्नात्मा , रसोत्घुकः। 
स रच्च यस्तोय (1 ॥ १५७ 

> मक्ति्ेतेड च वै मो चमा | 
 भ्नियतः 


((.0- 48108112 1181) (0) क 


| परं खस्तथान्यीन्य 


< खत ऊवाच । 
सखप्रज्नोत्तरराचान्तञेवं भगवतो सुखात । 

५ -छंरतुस्तारच्यो ननाम जगरौष्ठरम्‌ ॥ १ 
उन्द्‌ हा से महान्‌ नष्टो मवहाक्यव्रिरोचनात। ५ 
इलयुकला विष्णुमामन्त्यय ख रतः कण्डपायमम्‌ ॥१६२ 
सव्या देहान्तरं याति यथा याति विलम्बतः। । 
अनयोर्मयोदैव न विरोधस्तथापि वः॥ १६२ | 
सब्वमाख्खातवांस्तातं शरुतो मगवतो मुखात्‌ । 






















मारोचोऽपि सुं लेमे श्ुला वाक्यं रमापतेः। १६९ | 


रपाञ्रतस्तु सन्देहो ब्राह्मणा भवतां मया ! 

उत्त सुपणं संज्न्तु एराणं परमाडइुतम्‌ ॥ १६५ 
इदमाप दरेस्ताच्छ स्ताच्यांदाप ततो ्युः। 
ॐगोर्वशिष्ठः संप्राप वामदेवस्ततः एनः ॥ १६६ 
पराशरमुनिः प्राप तस्ादरासस्ततो दम्‌ । 

मया तु भवतां प्रोक्तं परं गुद्धं डरेरिदम्‌ ॥ \६० 
य ददं षणा नर्यो यो वाप्यभिदधाति च। . 
दृहासुत च लोके ख खुव्वत्र सुखमध्रुयात्‌ ॥ ^ &८ 
व्रजतः संयमन्यां यहुःखमतं निरूपितम्‌ । | 
शरस्य खवणतः एुण्छं तन्मक्तो जायते एनः ॥ "९ 
अतीक्तकखषपाकादियवणाच ठणामिह ।  , 
्ररा्यमावदेदुयस्ाट्यसाच्छरोतव्यभव ॥ ९ | 
जितद्छषौकाः कष्णामेन मुनौ 


भजत जितद्ष 


पृषतमपि यदौय वणप ~> | १०५ 
रुतिषयडलुकेन पावला | 
| कौम । > 1 


व्यास उवाच । 

र -दन्धपाखायंमण्छि यसिमावध ७२. 
दूति सूतचखोौयं तुधिमायु ;॥ ^ | 
वरेष्णावों वाक्षुधा पाः य | सर्व्वाय॑दर्थिनम्‌ । 


1 
{ 
। ॥ ¦ 
` समजनि वत यसाः खधाखारवारा | 
| 


५ _ . पीनकादय यः॥ ९८ | 
प्रहर्षमतुलं प्ाएमुनव' 3 





९4 ^< 


९१ 


~~ + शी = = + 7 क ० ~ चिष्यनको कषकन्कः 


र्‌ 
प॒ञ्चचत्वारिं शोऽध्यायः । 


यनादौनि नान्यथा सफलं भवेत्‌ ॥ ^^ 


त्र श दम्‌ 
-इति रिवचनानि खतवाच। पूजयत्‌ पूव्व वाचकं तदनन्तरम्‌ । 
तिसंशयसेदकानि यानि । क सादरम्‌ ॥ &° 

। ७ ण नव नोक वाणा समि । 

| न्‌ द ज ¶ छ क 

१ नयति ल गराद्मनि सम्‌ ॥ ५९ ससम ८. षये ॥ &९ 
वह्ृतरमाः ने पूजये दाचवं मत्या बड़्एण्यफलं = 
पूलवंद सगव सूतम्‌ येदं -णुयान्ब्च्यो यश्चापि पसिः 1 
 सुदारवाम्भिसुह्धरेव छतम्‌ । | विद्य यातनां घोरां धूतपापो दिव व्रजेत्‌ ॥ &2 


>] 
धन्योऽसि सूत लनिहेद्युदरयन्‌  - 
द्यसज्ञयं स्तच्च निवत्तितेऽध्वरे ॥ ५० 
‡ एण्य र पापनाशनम्‌ । 
एराणं गासड्‌ं एड पिपर 
चरतां कामना पूरं खोतव्य खल्वदव हि ॥ ५ 


इति खरौ गारुडे मदाएराणे उततर खण्ड 
खारीद्धार यौकृष्ण-गरुडरं वा 
यञ्चचलारिश्रोऽध्यायः ॥६५॥ 








शला दानानि देयानि वाचकायाखिलानि च। 
| ५ 
| 
@-- खमाप्तमिदमु्तर खण्डम्‌ । 
| 
| 
ठ ¦ 
समाप्रज्चदं गरूडएराणस्‌ । 
। ॥ खौः ॥ 
ए 
= ~ 
¢ . € ~ = ५, 4 \ † क 
२ 9 थ | 
ह+, ॐ -५- ^ 49 ५ 
९५ ५९ वि व „~ १ 
, ५, १ - "$ > ° ०6 ५४ ‰५ च ए 
& ६९! 1^3.4268!* ` >, 1४४^ ` ^, 0 त्र 
५१.११६ 91. ,., > ०18६ 
1 {६८ ` 


१8००6 00०८०, ४ 4.६ 41448, 


&09. पर्णि... 





((.0- 18108111\/820॥ 4811 0661101). [10411260 0 €७810011 


+ नषे 


व ` 


क 
क 


== भः ^ 
च 


च 
1 
[न य ॥ १ च ४ + 
# ९६ 4 ९ 
॥ भु #.1 श कै 
$ र ॥ च 
कै चन नि 
# = नेः नक ~+ 
क च १ क च ॐ च्वि 9 ध 
क 
ऋ चै = 
क णः क । 4 
क 
॥। 
च 
=> 
1 
|, 
# ` ६ श 


((.0- 48/108111\/80। 181 (06611011. 





भ जो, ज "क क कन 


(क 
व 


= 


[, 
~ केके भैक वके, 








ऋक 
भ ८ 
# 
क चभ. 
नि 
च 
। 
१ 
शै 
| 
। 
॥ 
श ह 
४ 
र 
१. 
+ 
॥ प 
रि कक 
् भ न 
(क ध न ३ 
< 
9 न्क । 
१ + 
र क * +न 
^ १६५ चै 
४ । 
= ममे 
द =+ ~ 3 
५ # कीः 
च ५० ५५ 9 भणे @ 
4 ८ दथ च. 
१4 = न 
च ४ ध - 
कै त छ 
॥ श म 
च 


[1411260 0 66810071 








+ 
नि > भर, "५1 
4८ 


` 
थर + 9 (1197 


५ 


"४५ ९१.१८... ५, 

९. 7. 9 ४ १.११ ४११८... १३५०० ०११ 

1. 1 4 
+ १ न (= ~ त = (6 न {४ > , 2 न ४९ त ॥ \\ क ९ ॥ 


"4 (४ १९०. ०१३ 
ण ( 


थ 


= क ई +^. "वुः - 
१ 1 


० ~ ˆ + धी 





त १ 
# 


च „+ # 
१ 1 
, न 
च 
# 


ड $ ्े ४ ५ 
6. षै